Bijlage bij reactie college - Verslag participatiebijeenkomsten bijeenkomst Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA)

Netwerkbijeenkomst GALA gemeente Rhenen Opbrengsten subgroepen netwerkpartners voor 4 thema’s binnen het Gezond en Actief Leven Akkoord 21 juni 2023

Mentale Gezondheid Hoe kom jij het thema Mentale gezondheid tegen in je dagelijks werk? / wat is er nodig in Rhenen? • • • • •

•

Mentale gezondheid ligt vaak als kernoorzaak onder diverse problematieken (zoals: gebruik drank en drugs, eenzaamheid, depressie). Jongerenwerk constateert dat depressie onder jongeren sinds Corona enorm is toegenomen. Social media wordt meer gebruikt als toevlucht. Afstand tussen ouders en hun kinderen wordt steeds groter. Ouders weten vaker niet waar hun kinderen zich mee bezig houden. Ouders zien vaak wel dat hun kinderen ergens mee ‘stoeien’ maar weten niet wat te doen, hoe te handelen. Quarijn heeft voor ouderen een woonlocatie in Veenendaal (Rhenen heeft er geen). Hij ziet ook eenzaamheid bij ouderen. Hij mist aanbod wat anders dan anders is. Ouderen die echt eenzaam zijn komen niet naar de ‘blije’ activiteiten die meestal worden georganiseerd. Daar is iets anders voor nodig. Ouderen worden gestimuleerd om langer zelfstandig thuis te wonen. In hoeverre staat het bevorderen van de mentale gezondheid echt centraal?

Wat mist er in het aanbod? • • •

Aanpak van eenzaamheid, bijv. onder ouderen, die anders dan anders is. Als mensen echt eenzaam zijn en alleen achter hun voordeur zitten, komen ze niet naar ‘blije’ activiteiten. Nog veel meer voorlichting/ aandacht is er nodig over risicothema’s als: drankgebruik, drugsgebruik, social media/ online veiligheid en eenzaamheid. Aanpak eenzaamheid: hoe halen we de mensen uit de huizen?

Hoe zouden we dat kunnen organiseren? •

Kunnen we als ouderenzorgorganisatie samen met jongerenwerk activiteiten met elkaar ontwikkelen waarin we de generaties bij elkaar brengen? Eerste ideeën voor eenvoudige projecten: o Klussendienst door jongeren voor ouderen die zelfstandig thuis wonen (biedt kansen voor contact, een praatje en is mogelijk minder bedreigend) o Kookproject: ouderen koken met jongeren / kinderen hun favoriete maal

1

Eén tegen eenzaamheid / Welzijn op Recept Wat is er al? • • • • •

Veel deelnemers benoemen dat het beter is om te spreken over verbondenheid i.p.v. eenzaamheid. Het is natuurlijk heel persoonlijk wanneer iemand zich verbonden voelt. Cultuurcoach en beleidsmedewerker cultuur werken ook samen om jongeren aan cultuur en daardoor elkaar te binden. Bijvoorbeeld door een groep mensen het toneelstuk over Cunera op te voeren. Welzijnsconsulenten hebben nauw contact met POH’s. Zij kunnen helpen bij de zingeving, betekenisgeving. Dat sluit aan bij verbondenheid. Humanitas is gericht op maatjesprojecten. Ze onderzoeken met andere partijen waar in de gemeente nog vraag naar is en waar humanitas iets kan betekenen. De jongerenwerkers spreken veel jongeren op straat. Ze kijken wat hun talenten zijn en hoe ze die in kunnen zetten om zichzelf te ontplooien.

Waar willen we samen naartoe? • •

• •

•

• • •

•

De basis: iedereen doet mee. Inclusie als rode draad. Weest constant bewust van welke drempels er kunnen zijn om mee te doen. Er is een groot personeelstekort in de zorg. Het aantal ouderen met dementie, die thuiswonen, neemt toe. Mensen die vroeger in het verpleeghuis woonden, wonen in de toekomst nog thuis. Er moet voldoende personeel en voldoende middelen zijn om hen toch de nodige ondersteuning te bieden. Dit vraagt ook meer mantelzorgers. Deels moet dit wellicht ook worden opgevangen door andere vrijwilligers. Contact met POH en huisarts gaat goed, maar ook de wijkverzorger mag meer worden betrokken. Alle betrokken partijen bij een cliënt moeten elkaar goed kennen. Het zou ook goed zijn als de maatjesprojecten niet altijd voor langere tijd zijn, maar soms ook voor een paar keer. Dit vraagt om maatwerk. Ook voor vrijwilligers, die wellicht ook op bepaalde momenten meer tijd hebben dan op andere momenten. Soms helpt het mensen met psychosociale klachten al als iemand één keer mee naar buiten gaat. Door schaamte of bijvoorbeeld autisme kan het verbinden voor sommige mensen lastig zijn. Het sportproject is bijvoorbeeld meer dan alleen een sportproject: het is ook een vorm van re-integratie. Ze eten daar ook elke week samen. Als ze dan hun week bespreken, komt er soms veel los. Ook bijvoorbeeld een gezamenlijk ontbijt kan helpen.

Het is ook belangrijk om op de sociale basis terug te kunnen vangen. Buren vangen soms laagdrempelig signalen op straat op. Verbinding moet laagdrempelig. Bijvoorbeeld met een buurttuin of een grootschalig evenement waar mensen elkaar kunnen leren kennen. Inzetten op verbinding tussen welzijnscoach, sportcoach, buurtcoach en cultuurcoach. Misschien ook meer partijen aan het netwerk laten aanhaken? Het moet wel organisch gaan en vanuit intrinsieke motivatie. Wellicht ook verbinding door een gezamenlijke kalender; hier wordt al aan gewerkt. Het is onduidelijk of een website daar het goede middel voor is. Misschien is een poster bij een supermarkt wel effectiever. Of in de Rijnpost. Of de paperbus, waar je op mag plakken. Het liefst op zoveel mogelijk verschillende manieren.

2

Kansrijke Start Wat is er al? •

• • •

• •

Vanuit de bibliotheek / Taalhuis cursussen en ondersteuning laaggeletterdhei o ‘boekstart’ voor pasgeborenen o VoorleesExpress vanaf 2 jaar (voor allochtone én autochtone gezinnen) Stichting Bestegoed biedt beweegactiviteiten voor jonge kinderen (2-6 jaar (in Rhenen vanaf 4 jaar), vooral gericht op motoriek VVE (voorschoolse educatie) Casusoverleg -9 – 4 jaar met uitvoerder uit kinderopvang, verloskundige, kraamzorg, GGD/JGZ, jeugdconsulent (Keshia sluit hier vanuit gemeente aan): o aanmeldingen via GGD o casusoverleg is anoniem (zonder ouders) o daarnaast is er triageoverleg (niet anoniem) Nu Niet Zwanger is ingekocht Prenataal huisbezoek voor gezinnen die vallen onder doelgroep ‘kwetsbaar’ (maar criteria voor ‘kwetsbaar’ mogen ruimer)

Wat mist er nog? • • • • • •

Aanbod voor jonge ouders is beperkt – behouden contacten die zwangeren opdoen, zoals Centering Pregnancy (toevoegen Centering Parenting) en zwangerschapsgym Beweegactiviteit voor kinderen in Rhenen voor kinderen 2-4 jaar Kennis over wat er mis kan gaan en preventie rond eerste 1000 dagen versterken Aandacht voor statushouders Cultuursensitief werken Vergoeden eigen bijdrage kraamzorg voor doelgroep die dit zelf niet kan betalen

Er staat geen plan van aanpak / netwerk coalitie Kansrijke Start op papier. Hier is vanuit de gemeente ook niet direct behoefte aan. Gaat om uitvoering in praktijk, elkaar kunnen vinden. Huidig casusoverleg voldoet goed. Afspraak: Keshia legt de punten die zijn opgehaald voor aan deelnemers casusoverleg

3

Vitaal ouder worden / valpreventie Valpreventie: voorbeelden van mooie preventieve voorzieningen Gemeenten krijgen een belangrijke rol in het organiseren van valpreventie. Er is uitgebreid besproken over het belang van valpreventie voor de kwaliteit van leven en voor het terugdringen van de zorgkosten. Gevraagd naar mooie voorbeelden werd de cursus Vallen Verleden Tijd genoemd. Deze cursus wordt gegeven in Veenendaal en levert een belangrijke bijdrage aan het terugdringen van ernstig letsel als gevolg van valincidenten. De cursus bestaat uit balanstraining, krachttraining en leren vallen en opstaan. De kosten voor de cursus zijn €500.- per persoon. De cursus wordt nog niet vergoed door de zorgverzekeraar, maar komt mogelijk volgend jaar in het basispakket. In gemeente Veenendaal zijn al goede ervaringen opgedaan met het gratis aanbieden via Menzis, 60 personen hebben deelgenomen aan een pilot. Andere preventieve voorzieningen Vanuit Buurtzorg werd het project Buurtzorgplus genoemd. Het is een vorm van outreachend werken door aanwezig te zijn in wijkcentra (idee: Buurtgarage) en daar checkupdiensten aan te bieden zoals een bloedsuikercontrole. Hiermee wordt contact gelegd met wijkbewoners en ontstaat de mogelijkheid om d.m.v. doorvragen een beeld te krijgen van de gezondheid en welbevinden.

Er wordt nu al samengewerkt met fysio/ergotherapeuten, maar het geeft ook mogelijkheden om door te verwijzen naar een Praktijkondersteuner Huisartsen. Het project is ook uit te breiden naar andere gezondheidsthema’s. Wat is nodig en wat missen we voor een goede preventieve aanpak? • •

•

• • • •

Nodig is een goede samenwerking tussen het medische domein (o.a. huisartsen, POH, zorgaanbieders) en sociale domein. Een loket voor Gezond leven waar je met vragen terecht kunt en advies kunt krijgen. Bewustwording hoe belangrijk een gezonde leefstijl is om gezond ouder te worden. Begin op tijd. Als voorbeeld wordt het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) genoemd dat beschermt tegen ziekten zoals TBC. Belangrijk is ook dat alle doelgroepen gelijke kansen op gezondheid hebben en krijgen. Dat betekent ook dat er aandacht moet zijn voor armoedebestrijding om gelijke kansen te creëren. We missen nu nog een echt integrale aanpak op preventie. De GGD geeft aan dat meer verbinding tussen partijen nodig is. Partijen zoeken elkaar nog te weinig op. Elkaar kennen is belangrijk. Nog teveel eenrichtingsverkeer met doorverwijzen. Weinig tijd voor betere informatie-uitwisseling. Nazorg is ook belangrijk. Handhaven van gezonde leefstijl. Iets blijven doen met wat je geleerd hebt. Buurtsportcoaches kunnen hierin een rol spelen. Buurtzorg brengt het idee van een tuk-tuk in voor vervoer naar het centrum of activiteiten in Rhenen.

4