Bijlage bij inspraaknotitie - Begrotingsoverzicht op 17-10-2024

80 JAAR VRIJHEID-85 JAAR "SLAG OM DE GREBBEBERG" Project

Begroot

1.

Schoolprojecten

€

4.090

Aandacht voor de humanitaire actie om vanuit Rhenen-Wageningen voedseltransporten te organiseren in mei 1945 om de hongerende bevolking in het westen van Nederland van voedsel te voorzien. Project kan bestaan uit meerdere onderdelen: Presentatie Operatie Faust, uitleg van de operatie – 1 lesuur 40 minuten, Lesuur van de voedselbank, Werkstuk over voedseltransporten, Fiets- of bustocht langs de bekende plekken op de weg van Rhenen naar Wageningen. Meenemen van voedselbonnen vanuit Wageningen naar Stadsmuseum Rhenen, waarbij deze overhandigd worden aan de voedselbank

2.

Democratiefabriek

€

2.790

In deze mobiele, interactieve tentoonstelling kunnen kinderen van 10 tot 14 jaar en jongeren vanaf 15 jaar de begrippen democratie en burgerschap onderzoeken en oefenen met apparaten en gereedschappen. In de Democratiefabriek gaat het over democratie, de rol van de overheid en burgers, conflicten en de manier om deze vreedzaam op te lossen. Gaandeweg komen de bezoekers erachter dat de tentoonstelling eigenlijk over henzelf gaat, over hun eigen normen, twijfels, hoop, houding en gedrag. En natuurlijk over hun meningen bij allerlei maatschappelijke vragen en uitdagingen.

3.

Outdooractiviteit Scouting Rhenen

€

750

Laagdrempelige activiteit voor een brede doelgroep, Waarin deelnemers bewust bezig zijn met de geschiedenis van Rhenen (en evt. scouting) in de periode tijdens en rond WO II, die aansluit op dat waar scouting goed in is: outdooractiviteiten. Ons voorstel is om een loop-/puzzelroute te maken, die deelnemers langs restanten van de Grebbelinie (loopgraven, bunkers etc.) laat lopen. Tijdens deze route moeten vragen en/of puzzels worden beantwoord over de oorlogsperiode. Hierbij kunnen vragen met verschillende moeilijkheidsniveaus worden gemaakt voor verschillende leeftijdsgroepen, bijv. één niveau voor kinderen en één voor (jong)volwassenen. Deze route kan digitaal beschikbaar worden gesteld (incl. antwoordblad), bijvoorbeeld op de website van de stichting Slag om de Grebbeberg, Cultureel platform en gemeente. Zodat deelnemers deze zelf kunnen downloaden en de route lopen op een door henzelf gekozen moment. Dit houdt de activiteit laagdrempelig. Eventueel zou er nog een soort ‘openingsdag’ kunnen zijn waarop er langs de route wat posten/activiteiten worden georganiseerd, al moet dan wel worden gekeken of dat ook kan wat betreft vergunningen (broedseizoen etc.). De route kan bijvoorbeeld starten bij het station, langs de restanten van de Grebbelinie en eindigen bij het Ereveld (totale afstand 4-5 km.).

korte omschrijving project

4.

Euphonia Oratorium vereniging

€

23.575

Speciaal voor het herdenkingsjaar 2025 verzorgt het Oratoriumkoor Euphonia uit Rhenen, onder leiding van Bas Ramselaar (dan wel diens vervanger) en begeleid door het Hollan Symfonieorkest (HSO), leden van het Symfonisch Blaasorkest Ons Genoegen onder leiding van Elly Meijer-Klein, een kinderkoor onder leiding van Lisette van de Loo, en een vocale soliste op 24 mei 2025 een uitvoering van ‘The Peacemakers’ in de Rhenense Cunerakerk. ‘The Peacemakers’, gecomponeerd door Karl Jenkins, heeft als thema 'vrede en harmonie', en is een eerbetoon aan verschillende historische figuren die zich hebben ingezet voor vrede. Het koorwerk gebaseerd op teksten van onder anderen Mahatma Gandi, Nelson Mandela, Martin Luther King, de Dalai Lama, Anne Frank en Moeder Theresa. Eén van de belangrijkste boodschappen van ‘The Peacemakers’ is dat 'degenen die vrede willen brengen, gezegend zijn'. Het werk is bedoeld om te inspireren tot reflectie over de waarde van vrede in een wereld die vaak wordt geteisterd door conflicten.

5.

Taptoe OBK

€

6.600

Zes orkesten zullen een speciale 'Slag om de Grebbeberg Taptoe' presenteren. Twee toporkesten, waaronder Irene uit Ede en Juliana uit Amersfoort die zeer bekend zijn in de muziekwereld en meedraaien in de top, zullen een fantastische taptoe presenteren. Ook het orkest van OBK uit Rhenen zal hierbij acte de présence geven en natuurlijk zal een Defensieorkest niet ontbreken. Het voorprogramma zal verzorgd worden door onder andere Drumband Rhenen.

6.

Vertelling mijn pop huilt 's nachts

€

2.400

Het betreft het waargebeurde verhaal van George en Ursula Levi. Twee kinderen in Kamp Vught. Een verhaal dat min of meer goed afloopt. Verteld door verhalenverteller: Eric Borrias. George en Ursula Levy, twee Joodse kinderen in Duitsland. Ze worden vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog door hun ouders naar Nederland gestuurd in de hoop dat ze daar veilig zijn. Met niet meer dan een koffertje en elkaar. Maar ook in Nederland zijn ze niet veilig. Ze verblijven op allerlei plekken, voordat ze in Vught terecht komen. De kinderen hebben niemand meer, behalve elkaar en de pop van Ursula. De pop die troost als je huilt, de pop die ruikt naar thuis, naar veiligheid. De pop die altijd bij je blijft.

7.

Familieconcert Ons Genoegen

€

8.750

Ons Genoegen geeft een groot familieconcert met als thema 'Vrede en vrijheid' of 'Vrede en Vriendschap'. Het vindt plaats op 12 april, omdat het op die dag precies 80 jaar geleden is dat kamp Westerbork is bevrijd. Alle orkesten van Ons Genoegen doen hier aan mee: het beginnersorkest, het opleidingsorkest en het symfonisch blaasorkest. Ons Genoegen wil hierbij een jonge solist of solisten betrekken (denk bijvoorbeeld aan Emma Kok), zodat een zo breed mogelijk publiek erbij betrokken wordt en bewust wordt hoe belangrijk vrede, vrijheid en vriendschap is. De muziek waaraan gedacht wordt, is bijvoorbeeld: John Williams uit 'Schindlers List' 'Door de wind of 'Hero' en of filmmuziek uit 'Saving Private Ryan'.

8.

Locatietheater

€

4.700

Op 8 en 9 mei 2015 vond ter gelegenheid van de herdenking van de Slag om de Grebbeberg 2015 voor de eerste keer een uitvoering plaats van het locatietheater op de Grebbeberg. Dit werd uitgevoerd door een grote groep amateurtoneelspelers, een zangkoor, een zanger, een accordeonspeler en vele gidsen en overige ondersteunende vrijwilligers in de bossen en de velden achter en rond het Militair Ereveld op de Grebbeberg in Rhenen. Op verschillende historische plaatsen uit de oorlogsdagen van mei 1940 werden verschillende waargebeurde verhalen verbeeld van soldaten, achtergebleven familieleden en ondersteunende organisaties uit die tijd.

9.

Filmvoorstelling Ellis en Bernie

€

450

Amateurhistoricus Piet Hovestad is erin geslaagd een indrukwekkende film te maken door een educatieve film te combineren met historische opnames van een Joodse vluchtelingengezin in Rhenen. Het verhaal gaat over twee jonge Joodse mensen, Ellis en Bennie, die in Den Haag wonen en een relatie krijgen vlak voor de Tweede Wereldoorlog uitbreekt. Ellis komt na omzwervingen met haar familie in Rhenen terecht bij de familie Crum net onderaan de Grebbeberg. De film geeft een realistisch beeld van wat zich in de jaren 1940-1945 in Rhenen heeft afgespeeld.

10. Fototentoonstelling

€

7.610

In 2020 heeft de provincie Utrecht een selectie gemaakt van vijftig meest aansprekende regionale oorlogsfoto’s uit de periode 1940-1945 in de provincie Utrecht. Doel is de verhalen uit de Tweede Wereldoorlog levend te houden voor nieuwe generaties. Het gaat hierbij om foto’s uit de eigen omgeving, waarbij de inbreng van het publiek op de voorgrond stond. Onze stichting wil deze indrukwekkende tentoonstelling opnieuw onder aandacht van een breed publiek brengen en deze tentoonstelling naar Rhenen halen.

11. Bevrijdingsconcert

€

6.250

Herdenkingsconcert in de Cunerakerk verzorgd door de Johan Willem Friso Kapel. Er zal teruggekeken worden middels een muzikale op de verschrikkelijke slag die op de Grebbeberg in mei 1945 plaats vond, slechts 1 km vanaf de plek van de concert plek. Speciale genodigden zijn een groot aantal veteranen. Dit concert vindt jaarlijks plaats en trekt telkens een overvolle kerkzaal. U kunt daar ook bijzijn.

12. Vrijheidsmaaltijden

€

6.500

Aan het begin van de maand mei 2025 – exacte datum moet nog worden bepaald – zal er een tweede Vrijheidsmaaltijd worden georganiseerd. De organisatie zal worden opgepakt door de afdeling evenementen van de voormalige Gedachteniskerk te Rhenen. De wens is ons te richten op bewoners binnen Rhenen, Elst, Achterberg die op of onder de armoedegrens leven. Het is dan ook heel belangrijk om de maaltijd kosteloos te kunnen aanbieden. (In samenwerking met Schuldhulpmaatje, Formulierenbrigade en de voedselbank of iets dergelijks.) Vrijheid is voor eenieder iets anders. Laten we samen onderzoeken wat vrijheid voor iemand betekent, in gesprek met de ander.

13. Theater na de Dam

€

3.125

De Amsterdamse Joodse arts Marie Stoppelman zat samen met haar broer Theo ondergedoken in Huize Wolfswaard in Wageningen. Een paar dagen voor Maries dertigste verjaardag in 1944 werden zij verraden en opgepakt. Vervolgens was hun eindstation vernietigingskamp Auschwitz. Als arts kreeg Marie de kans om aan de gaskamer van Auschwitz-Birkenau te ontkomen, werd noodgedwongen kapo en assisteerde Mengele bij zijn gruwelijke experimenten. Bij de bevrijding van het kamp door het Rode Leger op 27 januari 1945 was Marie op sterven na dood. Ze werd in de ziekenboeg gehouden; men zei dat het geen zin had om haar te verplaatsen omdat ze niet levend aan zou komen. Deze zinnen hebben haar hele verdere leven beïnvloed en haar levensdrift gegeven.

14. Vrijheidsexpressie Kunst

€

2.000

We willen iets laten ontwerpen wat het verhaal van de voormalige rooms-katholieke Gedachteniskerk vertelt aan bezoekers. We willen dit maatschappelijk betrekken. Denk hiervoor aan bijvoorbeeld een afstudeerproject.

15. activiteit Museum

€

12.300

In het kader van de herdenking ’80 jaar vrede’ in 2025 bereidt het Stadsmuseum Rhenen een tentoonstelling voor op het thema ‘Rhenen op de vlucht’ (werktitel). In deze tentoonstelling, die vanaf april tot november 2025 moet gaan lopen, ligt de nadruk op de gebeurtenissen en persoonlijke verhalen uit de periode 1940-1945. Aan onderwerpen kunnen we denken aan de evacuatie van de bevolking van Rhenen voorafgaand aan de inval van 10 mei 1940, de ‘vaandelvlucht' van militairen op het slagveld op de Grebbeberg in de meidagen, de verhuizing van patiënten en personeel van zorginstelling Heimerstein in oorlogstijd, de ontruiming van de hele menage uit Ouwehands Dierenpark en de onderduik van (Joodse) mensen voor de bezetter.

16. Dance for Liberty (Jeugdraad)

€

26.400

Het evenement '80 jaar vrij aan de Rijn' betreft een muziekavond en is bedoeld om de inwoners, vooral jongeren, van Rhenen en omliggende gebieden samen te brengen om stil te staan bij het belang van vrijheid en de offers die daarvoor zijn gebracht. Dit willen we doen door de inwoners een muziekreis door de tijd te laten maken, te beginnen met de bekende Glenn Miller sound uit de jaren 40, via de rock and roll en disco-sound naar de muziekklanken uit de huidige tijd.

17. Elst activiteiten

€

18. Achterberg activiteiten

PM

19. Podcast

€

20.550

€ €

159.440 -9.800

Subsidie Provincie Utrecht Stichting Gast- en Weeshuis Gemeente Rhenen Subsidie Diverse Fondsen

20.600

Kerkgemeente Elst is voornemens een feest-herdenkingsweek te organiseren van 25 april tot en met 5 mei 2025. Locatie: Elst ( gemeente Rhenen). Doelgroep: bevolking van Elst. Onderdelen van deze feest herdenkingsweek: a. versieren van het dorp. Hieraan verbindt men altijd wat prijzen vaak in categoriën straten, pleinen en wijken. b. Openingsfestiviteiten met ontsteking verlichting van het dorp en optreden muziekkapel. c. Koningsdag 26 april met aanbod voor elk wat wils. Diverse activiteiten. d. 30 april programma voor de kinderen- o.a. vertelling e. (feest) avond voor de jeugd van 16-25 jaar – optreden van artiest f. 4 mei dodenherdenking programma voor de ouderen / tentoonstelling over WOII in Elst. g. 5 mei bevrijdingsdag : ophalen bevrijdingsvuur in Wageningen; optocht; zeskampin de stijl 40-45. muzikale opvulling middag

Volgt Het Pad van de Vrijheid, in 2020 in het kader van Gelderland Herdenkt ontwikkeld door de gelijknamige stichting, is een wandelroute van ruim 150 kilometer in een wijde lus rondom Wageningen, opgedeeld in 13 etappes variërend van 9 tot 19 kilometer. Wandelaars kunnen aan de hand van de routegids al wandelend langs vele monumenten en gedenkplekken over de Tweede Wereldoorlog, vrijheid herdenken, ervaren en beleven. Het wandelen door dit gebied kan, naast het genieten van de natuur, een verdiepende en verrijkende ervaring toevoegen aan kennis, discussie, reflectie en bezinning op deze thema’s. De wandeling loopt door het landschap rondom Wageningen, Rhenen, Neder-Betuwe, Overbetuwe, Renkum, Arnhem, Ede, Lunteren, Ederveen en Veenendaal. In totaal passeert de route 18 dorpen en steden. Het Pad van de Vrijheid start en eindigt voor Hotel De Wereld in Wageningen, de plek waar het in 2025 80 jaar geleden is dat op 5 mei 1945 de capitulatiebesprekingen plaatsvonden. In de naastgelegen aula werd een dag later de vrede getekend. De in juli 2020 verschenen wandelgids Pad van de Vrijheid (uitgegeven in samenwerking met Uitgeverij Blauwdruk in Wageningen) bevat een heldere routebeschrijving aangevuld met duidelijk kaartmateriaal. Daarnaast biedt de gids heel veel achtergrondinformatie en foto’s over de strijd die in dit gebied geleverd is tijdens de Tweede Wereldoorlog.

De gps-track is te downloaden op de site www.padvandevrijheid.nl. De podcastserie is te vinden op diverse podcastplatforms, waaronder https://app.springcast.fm/podcast/pad-van-de-vrijheid.

Inzet eigen middelen stichting SodG Entree gelden totaal Tekort

€ € €

-20.000 -15.975 113.665