bijlage bij beantwoording vragen SGP Projectvoorstel vrijwilligersondersteuningsbeleid

Projectvoorstel Vrijwilligersondersteuning 1e concept voor kernbgroep 11 mei 2021 Onderwerp Rol Bestuurlijk opdrachtgever

Projectvoorstel vrijwilligersondersteuning Wie Wethouder Barth van Eeten

Akkoord juni 2021

Ambtelijk opdrachtgever

Manager Sociaal Domein Cees Rijnberg

juni 2021

Projectleider

Beleidsadviseur sociaal domein José den Boer

juni 2021

Versie

15 juni 2021

juni 2021

A. Opdracht 1. Aanleiding

Bestuursprogramma Aanleiding is het beleidsvoornemen in het Bestuursprogramma 2018-2022 om een structuur te ontwikkelen voor ondersteuning van vrijwilligers. In het bestuursprogramma staat: Het is belangrijk dat wij zorgvuldig omgaan met vrijwilligers en zorgen dat ze zich gesteund en gewaardeerd voelen. In de toekomst ontstaat mogelijk een tekort aan vrijwilligers. Enerzijds hebben we te maken met vergrijzende en daardoor minder vrijwilligers, anderzijds neemt de behoefte aan vrijwilligers en mantelzorgers toe. Tegelijkertijd doen we als gemeente vaker een beroep op vrijwilligers voor het verzorgen van informele ondersteuning bij hulpvragen. Ondersteuning van de vrijwilliger is daarom belangrijk (kennis delen, onkosten- en reiskostenvergoeding, verzekeringen, etc). Behoeften vrijwilligers Een tweede aanleiding is dat afgevaardigden van het Taalhuis, Verteltas, Netwerk voor Nieuwkomers, Jobhulpmaatje, Formulierenbrigade en Schuldhulpmaatje Rhenen wat ontevreden waren over de communicatie en samenwerking met de gemeente. In een notitie van juni 2020 pleiten zij voor een meer structurele samenwerking tussen gemeente en vrijwilligersorganisaties.

Het gaat om: Afstemming tussen gemeente en vrijwilligersorganisaties Toezien op deskundigheid van vrijwilligers Vrijwilligersorganisaties vroegtijdig betrekken bij het beleid (ontwikkelen, uitvoeren, evalueren) Het in stand houden van deze organisaties middels subsidies en faciliteiten Zorg dragen voor de continuïteit van de voorzieningen. Eind 2020 zijn beleidsmedewerkers van de gemeente en vrijwilligers met elkaar in gesprek gegaan met behulp van de methodiek waarderend vernieuwen. Uit dit gesprek is naar voren gekomen dat vrijwilligers behoefte hebben aan vindbaarheid en zichtbaarheid, goede samenwerking met professionals, korte communicatielijnen met de gemeente, betrokkenheid bij beleid, afspraken nakomen en continuïteit van het vrijwilligerswerk. Afgesproken is om vrijwilligers vroegtijdig te betrekken bij het projectvoorstel vrijwilligersondersteuning.

2. Beoogd effect

3. Kaders

Vrijwilligers voelen zich gesteund en gewaardeerd Na accordering van dit projectvoorstel door het college kunnen we starten met het ontwikkelen van een visie op vrijwilligersondersteuning en deze visie vertalen naar een plan voor beleid en uitvoering. Het nieuw te formuleren vrijwilligersondersteuningsbeleid willen we in een participatieproces met vrijwilligers en professionals invullen en uitwerken. Het beoogde effect is dat er in Rhenen voldoende vrijwilligers zijn en dat zij zich gesteund en gewaardeerd voelen. Wettelijk Gemeenten hebben wettelijk de taak om vrijwilligers te ondersteunen in het kader van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). In artikel 2.1.2 staat: De gemeenteraad stelt periodiek een plan vast met betrekking tot het door het gemeentebestuur te voeren beleid met betrekking tot maatschappelijke ondersteuning.

2 Het plan beschrijft de beleidsvoornemens inzake door het college te nemen besluiten of te verrichten handelingen die erop gericht zijn: b.de verschillende categorieën van mantelzorgers, en vrijwilligers, zoveel mogelijk in staat te stellen hun taken als mantelzorger of vrijwilliger uit te voeren. Participatie Voor dit projectvoorstel is een kerngroep samengesteld bestaande uit vrijwilligers, professionals betrokken bij vrijwilligersondersteuning en beleidsmedewerkers. Het vrijwilligersondersteuningsbeleid willen we ook ontwikkelen in samenwerking met vrijwilligers(organisaties) en professionals op het gebied van vrijwilligersondersteuning. Waarderend vernieuwen Gemeente Rhenen werkt met de methode Waarderend Vernieuwen. Dit gaat over samen verkennen wat al goed is en waar we op voort kunnen bouwen en samen vormgeven en samen doen. Zowel bij het opstellen van het projectvoorstel als bij het ontwikkelen van een visie en plan voor beleid en uitvoering werken we vanuit deze methode. Motto Gemeente Rhenen heeft nog geen visiedocument of beleidsnota over vrijwilligersondersteuning. We stellen het volgende motto voor: Vrijwilligers ondersteunen inwoners (o.a. mensen in een kwetsbare positie) en brengen kleur aan in hun leven. De gemeente wil uitgaan van talenten en mogelijkheden van mensen en faciliteren dat mensen hun talenten inzetten in het vrijwilligerswerk.

Vrijwilligers doen zelf wat ze willen en kunnen doen. Zij signaleren wat er speelt en vinden zelf oplossingen. (Veel verenigingen worden ondersteund door een koepelorganisatie). De gemeente ondersteunt als de vrijwilligers of de koepelorganisatie het zelf niet kan. Budget Gemeente Rhenen heeft een budget voor vrijwilligersondersteuning. Hieruit worden de kosten gefinancierd voor o.a. de Dag van de Vrijwilliger.

4. Omvang

Doelgroep Het vrijwilligersondersteuningsbeleid is in principe gericht op alle vrijwilligers in Rhenen, georganiseerd en niet-georganiseerd. Zij zijn werkzaam op diverse gebieden zoals praktische hulp en informatief, gezelligheid en ontmoeten, sport en beweging, cultuur en creatief, milieu en leefbaarheid. Een uitzondering hierop vormen vrijwilligers die actief zijn bij grote commerciële organisaties. Vrijwilligerswerk Onder vrijwilligerswerk of vrijwillige inzet verstaan we: werk dat onbetaald en onverplicht verricht wordt ten behoeve van anderen of van de kwaliteit van de samenleving. Vrijwilligerswerk is niet vrijblijvend. Andere mensen moeten op de vrijwilligers kunnen rekenen. Thema’s Movisie onderscheidt 4 aandachtspunten voor gemeenten: 1. Stimuleren: zaken die de gemeente organiseert of faciliteert om vrijwillige inzet mogelijk en aantrekkelijk te maken 2. Makelen: gaat over het optimaal matchen van vraag en aanbod 3. Ondersteunen en afstemmen: gaat over het ondersteunen van vrijwilligers(organisaties) en verbinden met beroepskrachten. 4. Continueren: gaat over alle activiteiten die ervoor zorgen dat vrijwilligers zich blijven inzetten en over continuïteit van activiteiten Dit model is een goede kapstok voor de thema’s die door de werkgroep vrijwilligersondersteuningsbeleid zijn geformuleerd:

2

Stimuleren: • ondersteuning bij PR, werving van vrijwilligers, mensen nieuwsgierig maken • steun- of coördinatiepunt • vrijwilligersvergoeding • waardering • verzekeringen • trainingen. Makelen: • zichtbaar en vindbaar zijn. Ondersteunen en afstemmen: • verbinding tussen vrijwilligersorganisaties • samenwerking vrijwilligers – sociaal team • samenwerking vrijwilligers – beleidsmedewerkers gemeente (betrekken bij beleidsontwikkeling, uitvoering en evaluatie). Continueren: • zorgen dat essentiële taken van vrijwilligersorganisaties behouden blijven. Het vrijwilligersondersteuningsbeleid omvat verschillende sectoren zoals cultuur, sport en welzijn. In het vrijwilligersondersteuningsbeleid houden we rekening met overeenkomsten en verschillen tussen sectoren. De behoefte aan ondersteuning op een bepaald thema kan per sector verschillen.

B. Afweging 1. risico’s, kansen

Dit traject is een mooie kans om in cocreatie nieuw beleid te ontwikkelen, waarbij vrijwilligers vroegtijdig zijn betrokken. Risico’s zijn: gebrek aan continuïteit, lang traject, kosten voor themabijeenkomsten. Maatregelen om deze risico’s te beperken zijn: aantrekkelijk programma voor bijeenkomsten, kortcyclisch werken en begroting opstellen.

C. Projectbeheer 1. Geld

2. Organisatie

3. Kwaliteitsbeheer

Aan een aantrekkelijk programma zijn kosten verbonden, maar deze zijn nu nog niet bekend. We reserveren een bedrag van maximaal €4.250.- exclusief BTW uit het budget voor vrijwilligersondersteuning voor de organisatie van 4 themabijeenkomsten met inzet van externe deskundigheid, het uitvoeren van een enquête Rhenen Spreekt en onvoorziene kosten. Dit projectvoorstel is opgesteld door een kerngroep vrijwilligersondersteuningsbeleid. Hierin zitten afgevaardigden van vrijwilligersorganisaties, professionals en beleidsmedewerkers van de gemeente en een moderator waarderend vernieuwen. Voor het vervolgtraject willen we graag de huidige kerngroep uitbreiden met meer vrijwilligers uit diverse sectoren. Voor de themabijeenkomsten nodigen we breed uit. Vrijwilligers kunnen zelf kiezen over welke thema’s zij mee willen praten. Het is belangrijk om niet alleen plannen te maken (plan), maar ook om deze uit te voeren (do), te evalueren (check) en indien nodig de plannen of de uitvoering bij te stellen (act). We gaan met de kerngroep monitoren of en zo ja, in hoeverre de doelen van het vrijwilligersondersteuningsbeleid worden bereikt.

3

4. Tijd

5. Participatieproces & Communicatie

We streven ernaar om het vrijwilligersondersteuningsbeleid in het 1e kwartaal van 2022 gereed te hebben, inclusief akkoord door college. Dit geven we dan mee aan het nieuwe college voor het nieuwe bestuursprogramma. Op de Dag van de Vrijwilligers (7 december 2021) willen we een conceptversie presenteren.

Uitgangspunt voor het ontwikkelen van het vrijwilligersondersteuningsbeleid is: We doen het samen. We willen graag samen met vrijwilligers(organisaties) en professionals het vrijwilligersondersteuningsbeleid ontwikkelen. We willen het mogelijk maken dat iedereen mee kan doen. Iedere bijdrage telt! Het is dus van belang dat we ons inspannen om betrokkenen echt te interesseren om mee te doen. En niet vergaderen. Dit kunnen we doen door middel van een ‘maatwerkaanpak’ : het gesprek over thema’s combineren met interessante sprekers en netwerkmoment voor vrijwilligers zelf (sectoraal); persoonlijke interviews door op locatie langs te gaan; enquête Rhenen spreekt; kenbaarheid en aandacht geven aan het concept beleidsplan op de Dag van de vrijwilliger In het participatietraject werken we de genoemde thema’s (zie pagina 2-3) uit naar doelen en een bijpassende aanpak om de doelen te kunnen bereiken. Als blijkt dat er nog meer thema’s belangrijk en urgent zijn, voegen we deze toe.

4