Bijlage bij 1 - Bijdrage door verwerking QuickScan voor de Adviesraad van Rhenen AS

Bijdrage, ontwikkeld uit de ingediende vragen over de documenten commissie Samenleving m.b.t. het Sociaal Domein. 28 10 2025 Hoofdstuk: De schakelrol van de Adviesraad in beleidsadvisering 1. Inleiding: De brug tussen beleid en leefwereld De Eindrapportage QuickScan P&C Gemeente Rhenen (31 maart 2025) signaleert een fundamenteel vraagstuk: het ontbreken van rolvastheid tussen gemeenteraad, college en ambtelijke organisatie. Er bestaat laag vertrouwen in de volledigheid en tijdigheid van informatievoorziening, waardoor grenzen tussen rollen vervagen. Dit belemmert effectieve samenwerking en transparantie. Hetgeen is gebleken door het verstoorde bestaan van uw adviesraad. De Adviesraad Sociaal Domein voor Rhenen bevindt zich buiten deze formele driehoek, maar heeft juist daardoor de ruimte om bruggen te slaan tussen bestuur, beleid en samenleving. Vanuit een aanvaarde onafhankelijke, signalerende positie kan de adviesraad bijdragen aan vertrouwen, duidelijkheid en verbinding, vooral waar de formele lijnen vastlopen. 2. Context: Wat betekent ‘rolvastheid’ voor beleidsadvisering De QuickScan benadrukt dat goed bestuur alleen mogelijk is wanneer iedereen zijn rol helder vervult: De gemeenteraad stelt kaders en controleert op hoofdlijnen. Het college voert beleid uit binnen die kaders. De ambtelijke organisatie ondersteunt met feiten en uitvoering.

De Adviesraad Sociaal Domein voegt hieraan een vierde, op het oog informele schakel toe: De samenleving zelf — via participatie, ervaringskennis en sociaal initiatief.

Bijdrage, ontwikkeld uit de ingediende vragen over de documenten commissie Samenleving m.b.t. het Sociaal Domein. 28 10 2025 De adviesraad kan dus niet worden gezien als een extra bestuurslaag, maar als de vertaler van de leefwereld naar de systeemwereld. Rolvastheid betekent in dit kader: weten wanneer en hoe (voorbereid) de adviesraad aan tafel moet komen en hoe haar adviezen beleidsmatig worden ingebed. 3. De positie van de Adviesraad: verbindend, niet bestuurlijk In het sociaal domein lopen beleid en leefwereld voortdurend door elkaar. De adviesraad heeft hier drie functies: Signaleren van maatschappelijke effecten De adviesraad benoemt waar inwoners vastlopen in de uitvoering van beleid (bijv. bij Wmo, armoedebeleid of participatie). Deze signalen worden vertaald naar beleidsgerichte aanbevelingen, zonder de uitvoering over te nemen. Versterken van beleidscultuur en transparantie Door onafhankelijk te adviseren helpt de adviesraad de P&C-cyclus aan te vullen met maatschappelijke informatie. Daarmee draagt de raad bij aan herstel van vertrouwen tussen bestuur en samenleving. Verbinding tussen formele en informele netwerken De adviesraad werkt samen met Dorpsraden Elst en Achterberg, de Klankbordgroep, lokale initiatieven en vrijwilligersorganisaties. Zo worden maatschappelijke signalen niet ad hoc, maar structureel ingebracht in het beleidsproces. 4.

Praktische werkwijze: soepel schakelen in de P&C-cyclus

Bijdrage, ontwikkeld uit de ingediende vragen over de documenten commissie Samenleving m.b.t. het Sociaal Domein. 28 10 2025 De QuickScan benoemt een tekort aan tijdige en juiste informatie. De adviesraad kan hierop inspelen met een eigen, lichte structuur binnen de P&C-cyclus. Fase Wat doet de Adviesraad Hoe draagt dit bij aan rolvastheid 1. Kaderstelling (voorjaar) Signalen en maatschappelijke trends inbrengen bij beleidsverkenningen Raad en college krijgen vroeg zicht op maatschappelijke realiteit 2. Beleidsvorming (zomer) Advies geven op conceptnota’s en uitvoeringsplannen Ambtelijke organisatie ontvangt externe validatie 3. Uitvoering (najaar) Contact houden met dorpsraden en inwoners; signalen verzamelen College krijgt feedback zonder directe politieke druk 4. Evaluatie en verantwoording (voorjaar) Jaarlijkse maatschappelijke reflectie op beleidseffecten Versterkt horizontale verantwoording en transparantie Deze cyclus maakt de adviesraad tot structureel onderdeel van de informatievoorziening, zonder de bestuurlijke verantwoordelijkheden te doorkruisen. 5. Leren van de QuickScan: omgaan met spanningen De QuickScan benoemt dat rolverwarring leidt tot spanningen tussen raad, college en organisatie.

De adviesraad kan helpen deze spanningen te verkleinen door: Duidelijke werkafspraken: één vast contactpunt bij het ambtelijk apparaat; vaste lijnen met portefeuillehouder sociaal domein. Transparante communicatie: alle adviezen zijn openbaar, helder en voorzien van context. Feedbackcultuur: gemeente koppelt terug wat met adviezen is gedaan (“wat is overgenomen, wat niet, en waarom”). Gezamenlijke leercyclus: jaarlijkse sessie met raadsleden, college en adviesraad over samenwerking en rolafbakening.

Bijdrage, ontwikkeld uit de ingediende vragen over de documenten commissie Samenleving m.b.t. het Sociaal Domein. 28 10 2025 Zo draagt de adviesraad niet alleen bij aan beleidsinhoud, maar ook aan bestuurlijke cultuurverandering. 6. Voorbeeld: circulariteit als sociaal thema De aanpak van circulariteit in Rhenen laat zien hoe gedragsverandering en beleid elkaar raken. De adviesraad ziet circulariteit niet als milieubeleid, maar als sociale transitie: inwoners veranderen hun gedrag, delen spullen, scheiden afval en versterken gemeenschapszin. Door deze gedragsdimensie te vertalen naar beleidsadvies, laat de Adviesraad zien hoe maatschappelijke bewegingen bestuurlijke helderheid kunnen versterken — precies wat in de quickscan wordt gemist. 7. Conclusie De QuickScan legt bloot dat Rhenen behoefte heeft aan rolvastheid en wederzijds vertrouwen in de P&C-cyclus. De Adviesraad Sociaal Domein kan hieraan bijdragen door: helder te blijven over haar eigen rol (signalerend, adviserend, verbindend); beleid en samenleving structureel met elkaar te verbinden; te functioneren als informele, betrouwbare schakel in het bestuurlijke ecosysteem. Zo ondersteunt de Adviesraad het herstel van bestuurlijke samenwerking en draagt zij bij aan een transparante, lerende en inclusieve gemeente Rhenen.

-----------------------------------------------------------------------------------------Een eenvoudig schema: Inwoners ─── Adviesraad ─── Beleid ─── College ─── Raad ▲ │ │ │ │ ▼ ▼ ▼ Dorpsraden ─ Klankbordgroep ─ Ambtenaren ─ Griffie

Bijdrage, ontwikkeld uit de ingediende vragen over de documenten commissie Samenleving m.b.t. het Sociaal Domein. 28 10 2025 Legenda: De Adviesraad is het verbindende knooppunt tussen maatschappelijke signalen en beleidsbesluitvorming. Arie Stuijt Elst 11 oktober 2025