Bijlage 8 Netcongestie

Bijlage 8: Netcongestie Aanleiding/korte voorgeschiedenis Op 17 november 2022 is door de netbeheerders TenneT en Stedin congestie afgekondigd ten aanzien van de beschikbaarheid van transportcapaciteit voor afname van het hoogspanningsnet in de provincie Utrecht tot 2029. Vanaf die datum komen aanvragers van een grootverbruikaansluiting op een wachtlijst. Inmiddels staan er meer dan 1000 partijen op deze wachtlijst. Toelichting Een aantal grote uitbreidingsprojecten in het hoogspanningsnet van de provincies Gelderland en Utrecht en de Flevopolder duren langer dan gepland. Hierdoor moeten grootverbruikers van elektriciteit en de grotere producenten van wind- en zonnestroom in deze regio langer wachten op een nieuwe of zwaardere aansluiting. In de oorspronkelijke planning ging Tennet nog uit van oplevering van de projecten in 2029, in de nieuwe planning wordt dit 2033 en bij nog meer tegenslagen, 2035. Wachtlijsten langer De aanvragers op de wachtlijst voor nieuwe aansluitingen of uitbreiding voor grootverbruik zullen langer moeten wachten op een aansluiting en de lijst zal naar verwachting langer worden. Dit treft o.a. de ontwikkeling van (nieuwe) bedrijventerreinen en bedrijven zelf (die zich hier willen vestigen of groeien), grootschalige woningbouwprojecten en maatschappelijke voorzieningen (scholen, winkels, zorgcentra).

Een van de potentiële maatregelen om netcongestie tegen te gaan is het invoeren van een wachtlijst voor consumenten en kleine ondernemers. Deze zogenaamde wachtlijst voor ‘kleinverbruik’ is er nu nog niet, maar de kans hierop neemt door deze ontwikkelingen wel toe. Opknippen elektriciteitsnet Op dit moment is het hoogspanningsnet van de provincies Utrecht en Gelderland en de Flevopolder één geheel. TenneT wil dit net opknippen in vier deelnetten. Elk deelnet krijgt een eigen aansluiting op de landelijke 380 kV-hoogspanningsring. Hierdoor creëert TenneT meer capaciteit in de verschillende gebieden en verdwijnt de onderlinge afhankelijkheid van de regio's. Om deze opdeling in vier delen te realiseren is de verzwaring van een viertal bestaande hoogspanningsstations in deze regio cruciaal: Lelystad, Dodewaard, Doetinchem en BreukelenKortrijk. Pas als deze in werking zijn kunnen de netbeheerders nieuwe en zwaardere aansluitingen voor partijen op de wachtlijst mogelijk maken. Het opknippen in de vier deelnetten kan echter pas plaatsvinden als er ook een nieuw hoogspanningsstation in Utrecht Noord is gerealiseerd.

Gevolgen voor de gemeente Rhenen Door het uitlopen van de werkzaamheden in Utrecht duurt het langer voor het elektriciteitsnetwerk kan worden ‘opgeknipt’. Dit betekent ook voor Rhenen dat de wachtlijst voor grootverbruikers langer wordt in hoeveelheid aanvragers als in de wachttijd. Dat kan 2033 tot 2035 worden, in plaats van 2029. Tennet geeft ook aan dat de kans op een wachtlijst voor kleinverbruikers toe neemt door de vertraging. Dit najaar volgt meer informatie over de situatie rondom de in ontwikkeling zijnde maatregelen en een mogelijke afkondiging van een wachtlijst kleinverbruik. De gemeente Rhenen wordt bediend door de onderstations in Veenendaal (2 verschillende) en vallen onder Stedin. De geschetste situatie onderstreept het belang van het realiseren van eigen opwek en opslag voor eigen gebruik. De ontwikkeling van een Smart Energy Hub voor Remmerden zou daaropin kunnen spelen. Niet alleen voor grootverbruikers is dit noodzakelijk, ook bij de aanleg van woonwijken en accommodaties met kleinverbruik moet worden nagedacht over een energiesysteem dat zo weinig mogelijk druk geeft op het elektriciteitsnetwerk en daardoor nieuwe ontwikkelingen toch mogelijk maakt. Dit principe staat bekend als netbewuste of net-neutrale nieuwbouw.