Bijlage 6 Regiovisie Beschermd wonen en Beschermd Thuis 2024-2029

In 2024 is de Regiovisie door elke afzonderlijke gemeenteraad in de regio vastgesteld. In dit plan zijn de visie, de beleidskaders en de uitgangspunten opgenomen die de basis vormen voor de invulling van Beschermd Wonen.

2. De Regiovisie komt tot stand in samenspraak met o.a. professionals, (vertegenwoordigers van) inwoners, ervaringsdeskundigen en ketenpartijen

In 2023 hebben bijeenkomsten plaatsgevonden met stakeholders (vertegenwoordigers van zorgaanbieders, zorgkantoren, woningcorporaties), Wmo/participatieraden en cliëntenorganisaties.

3. De Regiovisie beschrijft hoe gemeenten in regioverband de beschikbaarheid en continuïteit van zorgfuncties voor BW borgen.

De Regiovisie beschrijft hoe de samenwerkende gemeenten een dekkend zorglandschap willen bereiken en hoe hierin samen te werken (Deel 3). We monitoren jaarlijks met aanbieders of het aanbod aan voorzieningen kwantitatief en kwalitatief aansluit bij de ondersteuningsvraag van aanbieders.

4. Na invoering van het Woonplaatsbeginsel maken gemeenten afspraken over de verwerving van plekken buiten de eigen regio.

Het voornemen was om vanaf 2024 te gaan werken met een Objectief Verdeelmodel en een Woonplaatsbeginsel, echter is dit uitgesteld. Momenteel is nog onduidelijk wat de exacte invoeringsdatum gaat worden en wat de consequenties daarvan zijn. Op dit moment zijn er goede ervaringen met het opstellen van cliëntgebonden overeenkomsten buiten de regio.

5. De Regiovisie beschrijft de wijze waarop lokale toegang verbonden is met de regionale Maatschappelijke Opvang en gecontracteerde hulp.

De gemeenten Veenendaal, Barneveld en Ede voeren de lokale toegang uit voor inwoners uit hun eigen gemeente van herkomst, op basis van de herkomstgemeente Ede verzorgt de toegang voor inwoners met als herkomstgemeente Rhenen en Renswoude en Scherpenzee. De Wmo-consulten van de gemeenten in Valleiregio hebben korte lijnen met de centrale toegang voor de Maatschappelijke Opvang, verzorgd door de gemeente Ede. De gemeente Ede is aanspreekpunt voor contacten buiten de regio.

6. De regio’s organiseren in hun Regiovisie een niet-vrijblijvende governance.

In Deel 3 van deze Regiovisie zijn het doel en de uitgangspunten beschreven voor de regionale samenwerking. De Mandaatregeling wordt herijkt en vastgesteld. Ook komt er een nieuw Convenant dat de huidige afsprakenkaders vervangt.

7. De regio’s verplichten zich tot het beperken van administratieve lasten.

Door gezamenlijk in te kopen, beperken de gemeenten de administratieve lasten voor aanbieders. Lastenbeperking wordt meegenomen in de nieuwe inkoop. Wageningen kiest ervoor om de meeste Beschermd Wonen-voorzieningen zelf in te kopen.

8. Gemeenten zetten vanuit zowel stabiliteit als Dit wordt meegenomen in de nieuwe inkoop. innovatie in op meerjarige contracten met daarbij ruimte voor innovatieve initiatieven.

33

TOT SLOT

34

Na de vaststelling van de Regiovisie voor Beschermd Wonen door de gemeenteraden gaan we aan de slag met de verwezenlijking van uitgangspunten, ambities en samenwerkingsafspraken. Allereerst zullen we Beschermd Wonen gaan inkopen op basis van de in de Regiovisie vastgestelde uitgangspunten en ambities. Daarnaast gaat elke gemeente binnen onze regio een Uitvoeringsprogramma opstellen dat aansluit bij de specifieke behoeften en omstandigheden van de gemeente en haar inwoners. We stellen een Regionaal Uitvoeringsprogramma op voor zover bepaalde ambities niet verwezenlijkt zijn in de regionale inkoop van Beschermd Wonen.

Als ik met pensioen zou zijn dan zou ik openstaan voor vrijwilligerswerk met deze doelgroep; misschien zijn er wel meer mensen die een spelletje willen doen, een wandeling willen maken of een praatje op straat willen maken. Inwoner Een laatste stap is het uitwerken van de samenwerkingsafspraken tussen gemeenten. Hierbij zal een Mandaatregeling worden opgesteld om de verantwoordelijkheden en bevoegdheden binnen de samenwerking helder te definiëren. Daarnaast zal er een Convenant worden opgesteld om de samenwerking tussen de gemeenten op juridisch vlak te verankeren. Door samen te werken en onze krachten te bundelen, kunnen we de zorg en ondersteuning voor onze inwoners verbeteren en zorgen voor een duurzame toekomst voor Beschermd Wonen in onze gemeenten. Samen zetten we ons in voor een inclusieve en ondersteunende samenleving waarin iedereen de kans krijgt om te gedijen en een volwaardig leven te leiden.

35

Bijlage 1: Begrippenlijst In deze begrippenlijst wordt nader toegelicht wat we verstaan of bedoelen met de volgende begrippen die zijn opgenomen in de Regiovisie. Beschermd Thuis Beschermd Thuis betekent dat mensen in hun eigen huis kunnen blijven wonen, maar met extra ondersteuning en zorg die 24 uur per dag beschikbaar is. Dit om ervoor te zorgen dat ze veiligheid ervaren in hun eigen woonomgeving en kunnen werken aan herstel. Beschermd Wonen Beschermd Wonen is als mensen in een veilige omgeving wonen, meestal met 24/7 uurs ondersteuning op de locatie, met als doel om stabiel te worden en te leren omgaan met uitdagingen in het dagelijks leven. Betekenisvolle dagbesteding Een betekenisvolle dagbesteding betekent dat je dingen doet op een dag die voor waardevol en zinvol zijn. Het gaat erom activiteiten te hebben die voldoening geven en bijdragen aan het welzijn. Centrumgemeente Een centrumgemeente neemt de leiding in het organiseren en coördineren van een regionale aanpak. Voor Beschermd Wonen is Ede in 2015 door het Rijk aangewezen als centrumgemeente van de Valleiregio. De centrumgemeente ontvangt middelen voor de uitvoering van Beschermd Wonen. Clientperspectief Het draait om begrip hebben voor de behoeften, wensen en ervaringen van de persoon die ondersteuning ontvangt en daar rekening mee houden in het bieden van ondersteuning.

Dekkend zorglandschap Een dekkend zorglandschap betekent dat er overal genoeg soort zorg beschikbaar zijn, zodat mensen in verschillende situaties de juiste ondersteuning kunnen vinden waar ze dat nodig hebben. Voor Beschermd Wonen en Beschermd Thuis betekent dit dat we in de Valleiregio voorzieningen willen hebben dat in aantal en inhoud aansluit bij de diverse zorgvragen van onze inwoners. Doordecentralisatie Taken en verantwoordelijkheid worden overgedragen naar lagere niveaus. In het geval van Beschermd Wonen betekent dit van centrumgemeente naar gemeenten. Het idee hierachter is dat Beschermd Wonen dichtbij en in de lokale situatie wordt vormgegeven. Duurzame uitstroom Duurzame uitstroom betekent in deze Regiovisie dat mensen succesvol en blijvend zelfstandig kunnen wonen, al dan niet met ondersteuning in de thuissituatie. Ervaringsdeskundigheid Ervaringsdeskundigheid betekent dat iemand waardevolle kennis en inzichten heeft op basis van persoonlijke ervaringen. Door middel van training en opleiding kan deze kennis (beroepsmatig) worden ingezet in ondersteuning aan anderen of door mee te denken over beleid binnen organisaties. Ervaringskennis

36

Ervaringskennis is de kennis die je hebt opgedaan door zelf dingen mee te maken. Bijvoorbeeld dat je weet hoe het voelt om depressief te zijn of sociale angsten te kennen. Geclusterde woonvorm Een groepje huizen of appartementen die dicht bij elkaar liggen en waar mensen met vergelijkbare zorgbehoeften samenwonen. Daarbij heeft iedereen een eigen voordeur, maar is het een manier om ondersteuning te bieden binnen een gemeenschap. Inclusief wonen Inclusief wonen betekent dat iedereen, ongeacht hun achtergrond of mogelijkheden, de kans krijgt om in een woonomgeving te zijn waar ze zich welkom en betrokken voelen. Het draait om het creëren van gemeenschappen waarin iedereen kan deelnemen en zich thuis kan voelen. Institutionalisering Het proces waarbij iemand zo gewend raakt aan het leven in een instelling dat het moeilijk voor hen kan zijn om buiten die omgeving te kunnen functioneren. De stap om dan terug te keren naar een meer normaal dagelijks leven wordt dan groter. Intramuraal verblijf Intramuraal verblijf betekent dat iemand binnen een instelling of een zorgcentrum woont, waar de benodigde zorg en ondersteuning continue aanwezig is. Het is als wonen op een plek waar de zorg altijd dichtbij is. Beschermd Wonen is een vorm van intramuraal verblijf. Ketensamenwerking Verschillende partijen werken samen om een gemeenschappelijk doel te bereiken.

Het draait om samenwerken, informatie delen tussen organisaties onderling en met overheden om efficiënter te werken en betere resultaten te behalen. Maatschappelijk herstel Maatschappelijk herstel betekent dat mensen na moeilijke tijden proberen weer actief deel te nemen aan de samenleving. Ze streven ernaar om o.a. weer betrokken te zijn bij sociale activiteiten, werk of vrijwilligerswerk te vinden of contacten met buurtgenoten te hebben. Het is een stap vooruit in de richting van een betekenisvolle deelname aan de maatschappij. Maatschappelijke overlast Maatschappelijke overlast betekent dat bepaald gedrag of activiteiten in de samenleving problemen veroorzaken, zoals lawaai, vervuiling, onbegrepen gedrag of andere hinderlijke situaties die invloed hebben op het welzijn van andere inwoners uit de omgeving. Narratief Onderzoek Narratief onderzoek is onderzoek dat gebaseerd is op verhalen. Naast het gebruik van cijfers, luisteren onderzoekers naar de ervaringen en verhalen van mensen om inzicht te krijgen in bepaalde situaties of vraagstukken. In het narratief onderzoek van Veenendaal zijn 225 ervaringsverhalen vanuit clienten, zorgprofessionals in inwoners opgehaald. De citaten in de Regiovisie zijn uit dit onderzoek afkomstig. (Bron: Narratief Onderzoek Beschermd Wonen en Beschermd Thuis Veenendaal 2021/2022)

37

Ontwikkeltafel In deze Regiovisie wordt bedoeld met een ontwikkeltafel dat aanbieders en gemeenten ook na de inkoop van Beschermd Wonen-voorzieningen en Beschermd Thuis-voorzieningen met elkaar in gesprek blijven over het doorontwikkelen van de dienstverlening. Psychische kwetsbaarheid Psychische kwetsbaarheid betekent dat iemand gevoeliger is voor emotionele uitdagingen of stress, waardoor het soms moeilijker kan zijn om emotioneel welzijn te behouden. Sociale inclusie Sociale inclusie betekent dat iedereen erbij hoort en de kans heeft om volledig deel te nemen aan de samenleving, ongeacht achtergrond, capaciteiten of identiteit. Time-out voorziening Een speciale plek waar iemand tijdelijk naar toe kan gaan om even rust te nemen of te kalmeren. In deze Regiovisie bedoelen we met een Time-out voorziening een fysieke plek waar iemand tijdelijk kan logeren met de bedoeling om weer evenwicht terug te krijgen en/of te voorkomen dat de situatie erger wordt. Transformatieproces Beschermd Wonen Een stapsgewijze verandering naar een nieuwe situatie. In dit stuk wordt met transformatie bedoeld dat we ernaar streven om vroegtijdig ondersteuning in de thuissituatie te kunnen bieden om daarmee een verblijf in een voorziening te voorkomen. Uitgestelde hulpvraag Een uitgestelde hulpvraag betekent dat iemand wacht met het vragen om hulp tot een later moment.

In het geval van Beschermd Thuis kunnen clienten doorgaans hun vraag uitstellen tot het moment dat ze een afspraak hebben met de hulpverlener. Als er toch uitzonderlijke situaties zijn waarbij directe ondersteuning wenselijk is, kan op ieder moment van de dag contact worden gelegd met een hulpverlener. Uitvoeringsprogramma Een uitvoeringsprogramma is een plan waarin stap voor stap is omschreven wat er moet gebeuren. In dit document wordt onderscheid gemaakt tussen een lokaal en een regionaal uitvoeringsplan. Verblijf in een instelling Een verblijf in een instelling betekent dat iemand tijdelijk woont of verblijft op een specifieke plaats waar ondersteuning wordt geboden. Wet Langdurige zorg De Wet langdurige zorg is een Nederlandse Wet die de zorg regelt voor mensen die voortdurend intensieve zorg en toezicht nodig hebben, bijvoorbeeld vanwege langdurige en ernstige psychische of psychiatrische problematiek. Zelfregie Met zelfregie bedoelen we; het nemen van beslissingen en controle hebben over je eigen leven en keuzes, zodat je de richting kunt bepalen die bij je past.

38

Legenda bij kaart Beschermd Wonen voorzieningen Nr.

Zorgaanbieder

Plaats

Aantal plekken

Wmo_Wlz

1

Stichting Breder

Barneveld

10

Wmo/Wlz

2

GGZ Centraal

Barneveld

10

Wmo/Wlz

3

Mayoung

Bennekom

7

Wmo/Wlz

4

Leger des Heils

Ede

20

Wmo/Wlz

5

Eleos Siloam

Ede

18

Wmo/Wlz

6

Eleos De Brug

Ede

18

Wmo/Wlz

7

Eleos Juventum

Ede

9

Wmo/Wlz

8

RIBW

Ede

8

Wlz

9

RIBW

Ede

11

Wlz

10

RIBW

Ede

4

Wlz

11

RIBW

Ede

7

Wlz

12

RIBW

Ede

12

Wmo/Wlz

13

El Arte de la Vida

Ede

10

Wmo

14

Humanitas

Ede

13

WmoWlz

15

WWAP

Ede

5

Wmo Wlz

16

WWAP

Ede

17

RIBW

Ede

4 15

18

RIBW

Ede

19

Boer en Zorg, locatie Avodah

Lunteren

20

Kwintes Ter Wheme

Scherpenzeel

Wmo Wmo/Wlz Wmo/Wlz 25

Wmo/Wlz

21

Parousie

Scherpenzeel

23

Wmo/Wlz

22

Kwintes

Veenendaal

36

Wmo/Wlz

23

Kwintes

Veenendaal

30

Wmo/Wlz

24

Kwintes

Veenendaal

34

Wmo/Wlz

25

Kwintes

Veenendaal

32

Wmo/wlz

26

RIBW

Wageningen

9

Wmo/Wlz

27

RIBW

Wageningen

7

Wmo/Wlz

28

Betach

Wekerom

10

Wmo/Wlz

39