Bijlage 5 Ontwerp Regionaal Crisisplan Veiligheidsregio Utrecht 2024-2027
Tekst van het document
Regionaal crisisplan Veiligheidsregio Utrecht 2024 - 2027
Ontwerp Lees verder
Inhoudsopgave
1 Inleiding
2 Organisatie
crisisbeheersing
3 Processen
crisismanagement
4 Samenwerken
met crisispartners
Bijlagen
Opgavegericht werken
Regionaal crisisplan Veiligheidsregio Utrecht 2024 - 2027
1
Inhoudsopgave
Regionaal crisisplan Veiligheidsregio Utrecht 2024 - 2027 1
3
3
1.1 Doelstelling en missie
4
3.1 Informatiemanagement
26
1.2 Uitgangspunten crisisbeheersing
4
3.2 Melding, alertering en alarmering
28
1.3 Relatie met andere plannen
5
3.3 Op- en afschalen
29
3.4 Leiding en coördinatie
30
6
3.5 Crisiscommunicatie
33
2.1 Voorzien en voorkomen
8
3.6 Resourcemanagement
34
VeiligheidsInformatieCentrum (VIC)
8
2.2 Opgavegericht inrichten van de crisisorganisatie
9
4
De hoofdstructuur van de crisisorganisatie
9
4.1 De VRU als verbindende factor
Werken via kernteams
18
2
Inleiding
Organisatie crisisbeheersing
Processen crisismanagement
Samenwerken met crisispartners
24
35
21
Bijlagen
Nationale crisisstructuur
22
Bijlage 1
Samenvattend overzicht crisisbeheersing VRU
39
23
Bijlage 2
Overzicht crisisfunctionarissen VRU
43
Bijlage 3
Monodisciplinaire processen
46
Bijlage 4
Relevant naslagwerk
47
Bijlage 5
Afkortingenlijst en begripsafbakening
48
Colofon
1 Inleiding
2 Organisatie
crisisbeheersing
3 Processen
crisismanagement
37
Langdurige crises
Verhoudingen driehoek en beleidsteam
Inhoudsopgave
38
4 Samenwerken
met crisispartners
Bijlagen
Opgavegericht werken
50
Regionaal crisisplan Dit is een interactief document. Dat betekent dat u eenvoudig kunt bladeren door gebruik te maken van de menuitems rechts van de pagina. Als u hierop klikt, gaat u rechtstreeks naar een ander deel van het document.
Veiligheidsregio Utrecht 2024 - 2027
2
Inleiding 1.1 Doelstelling en missie
4
1.2 Uitgangspunten crisisbeheersing
4
1.3 Relatie met andere plannen
5
Lees verder
1
Inhoudsopgave
1 Inleiding
2 Organisatie
crisisbeheersing
3 Processen
crisismanagement
4 Samenwerken
met crisispartners
Bijlagen
Opgavegericht werken
Regionaal crisisplan Veiligheidsregio Utrecht 2024 - 2027
3
1.1 Doelstelling en missie
1.2 Uitgangspunten crisisbeheersing
Het regionaal crisisplan Utrecht (RCP) beschrijft op basis van artikel 16 Wet veiligheidsregio’s
We werken volgens de volgende uitgangspunten:
(Wvr) hoe de crisisorganisatie functioneert, hetgeen verder is uitgewerkt in het Besluit
• 24/7 volgen veiligheidsbeeld: We hebben continu inzicht in het veiligheidsbeeld en
veiligheidsregio’s (Bvr) en het Besluit personeel veiligheidsregio’s (Bpvr). Het crisisplan omvat een
inzicht in de ontwikkelingen in het veiligheidsbeeld in de regio, om eventuele afwijkingen
compacte beschrijving van de taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden met betrekking
tijdig te detecteren.
tot de maatregelen en voorzieningen die de regionale crisisorganisatie treft bij dreigende (sluimerende), voorzienbare, langdurige crisis en/of een flitscrisis. De missie van crisisbeheersing is crises tijdig te voorzien, crises proberen te voorkomen, eventuele effecten van crises te minimaliseren en daarmee de weerbaarheid van de samenleving te vergroten.
De crisisorganisatie is ingericht om crisis tijdig te voorzien, te voorkomen en levert indien gewenst:
• Gecoördineerd en opgavegericht optreden van de hulpdiensten1; • Tijdige duiding van de crisis voor het bevoegd gezag; • Onmiddellijke communicatie van relevante feiten en het bieden van een handelingsperspectief zodat de samenleving (zelf)redzaam kan zijn.
1 Inleiding
• Vóór de crisis komen: Door proactief te handelen stellen we ons in staat om vóór de crisis te komen.
• Positioneren bevoegd gezag: De burgemeester en voorzitter veiligheidsregio richten zich op strategische besluiten en communicatie op basis van een integraal informatiebeeld dat
2 Organisatie
crisisbeheersing
onder verantwoordelijkheid van de Regionaal Operationeel Leider (ROL) wordt opgesteld. Dit vereist dat de crisisorganisatie op basis van de gezamenlijke werkwijze strategisch crisismanagement (SCM) in staat is om over deze besluiten (vroegtijdig) te adviseren
De crisisorganisatie levert:
Inhoudsopgave
• Flexibel en adaptief: We organiseren de crisisbeheersing flexibel: voor flitsincidenten,
3 Processen
crisismanagement
dreigende (sluimer)crises, voorzienbare crises en langdurige crises. We zijn altijd in staat om snel in te spelen op veranderende omstandigheden tijdens een incident of crisis.
• Opgavegericht: We werken daarbij altijd opgavegericht, waarbij de aard en context van de crisis en/of de behoeften van het bevoegd gezag leidend zijn. Er is altijd één operationeel
4 Samenwerken
met crisispartners
team leidend in de operationele crisisbestrijding.
• Samen met crisispartners: We werken samen met onze crisispartners en benutten
Bijlagen
wederzijds de beschikbare kennis en expertise.
• Zelfredzaamheid: We gaan uit van de zelfredzaamheid van onze inwoners en leveren hulp aan kwetsbaren. We bieden handelingsperspectief voor de samenleving bij een crisis (en bereiden ons daar ook op voor) door middel van een communicatiestrategie die kan
Opgavegericht werken
worden ingezet afhankelijk van de aard van de crisis.
• Duurzame inzetbaarheid en zorg voor onze mensen: Als crisisorganisatie hebben we het welzijn van onze medewerkers hoog in het vaandel. We bieden wat nodig is ten behoeve van de fysieke en mentale gezondheid, voor, tijdens en na de crisis. Dat doen we vanuit de overtuiging dat onze gemotiveerde en vakbekwame hulpverleners en medewerkers het verschil kunnen maken in de aanpak van een crisis. 1
Het RCP beschrijft het gecoördineerd optreden van de hulpdiensten. De monodisciplinaire taken en processen zijn opgenomen in de bijlage.
Regionaal crisisplan Veiligheidsregio Utrecht 2024 - 2027
4
1.3 Relatie met andere plannen Evenals het regionaal risicoprofiel en het regionaal beleidsplan (bestuursagenda), wordt het
Risicoprofiel Wat bedreigt ons en hoe erg is dat?
regionaal crisisplan ingevolge de Wvr iedere vier jaar door het algemeen bestuur vastgesteld, of eerder wanneer gewijzigde omstandigheden daartoe aanleiding geven. Het regionaal crisisplan beschrijft de generieke crisisorganisatie en is nader uitgewerkt in de volgende documenten . Deze documenten vormen de crisisbeheersingsdoctrine van de VRU en zijn te raadplegen via de link in bijlage 4:
Beleidsplan (bestuursagenda) Wat moeten we kunnen?
Inhoudsopgave
1. 2. 3. 4. 5. 6.
Operationele regeling VRU
1 Inleiding
2 Organisatie
crisisbeheersing
Operationele mandaatregeling Midden-Nederland Protocol waarschuwen en alerteren Midden-Nederland Regeling alarmering, bereikbaarheid en beschikbaarheid VRU Regeling informeren en alarmeren Midden-Nederland
3 Processen
crisismanagement
Handreiking samenwerking driehoek en regionale crisisorganisatie VRU
Aanvullend hierop kunnen voor specifieke objecten en/of risico’s rampbestrijdingsplannen of incidentbestrijdingsplannen opgesteld worden. Daarnaast worden gedetailleerde werkwijzen en methodes, inclusief de diverse onderdelen van de crisisorganisatie nader uitgewerkt in
4 Samenwerken
met crisispartners
handboeken en procedures. De daadwerkelijke omschrijving van de werkzaamheden binnen de
Bijlagen
disciplines worden in afzonderlijke plannen nader uitgewerkt door de disciplines zelf.
Crisisplan
Opgavegericht werken
Hoe doen we dat en wie en wat hebben we daarvoor nodig?
Regionaal crisisplan Veiligheidsregio Utrecht 2024 - 2027
2
Zie bijlage 4
5
2
Organisatie crisisbeheersing 2.1 Voorzien en voorkomen
8
VeiligheidsInformatieCentrum (VIC)
8
2.2 Opgavegericht inrichten van de crisisorganisatie
9
9
De hoofdstructuur van de crisisorganisatie
Werken via kernteams
18
Langdurige crises
21
Nationale crisisstructuur
22
23
Verhoudingen driehoek en beleidsteam
Lees verder
Inhoudsopgave
1 Inleiding
2 Organisatie
crisisbeheersing
3 Processen
crisismanagement
4 Samenwerken
met crisispartners
Bijlagen
Opgavegericht werken
Regionaal crisisplan Veiligheidsregio Utrecht 2024 - 2027
6
2 Organisatie crisisbeheersing Binnen de Veiligheidsregio Utrecht wordt er opgavegericht en adaptief gewerkt. Met
De crisisbeheersing richt zich op afwijkingen in het veiligheidsbeeld om daar vervolgens
opgavegericht en adaptief werken bedoelen we dat de inrichting van de crisisorganisatie volgt
proactief en snel op te acteren, met als doel om eventuele gevolgen van een (dreigende)
op basis van de situatie die speelt. De regionale crisisorganisatie is daarmee inzetbaar voor
crisis zoveel mogelijk te beperken. De crisisorganisatie informeert, adviseert en ondersteunt
verschillende acute en niet acute situaties: dreigingen, incidenten, rampen en crises die niet
het bevoegd gezag bij het maken van afwegingen en het nemen van strategische besluiten.
via de reguliere processen en structuren kunnen worden opgepakt. Hiertoe zijn verschillende
De gezamenlijke werkwijze strategisch crisismanagement (SCM) betreft het gehele proces
teams en functionarissen op te schalen, bijvoorbeeld door het werken via de GRIP-structuur bij
van advisering over mogelijke strategische vraagstukken bij een (dreigend) incident, om
acute situaties en/of het werken via kernteams bij niet acute situaties (sluimerende, dreigende,
de betrokken burgemeester (of voorzitter veiligheidsregio) en zijn team snel te informeren
voorzienbare en/of langdurige crises) .
en in positie te brengen. Met de gezamenlijke werkwijze beoogt de VRU een slagvaardige
Inhoudsopgave
1 Inleiding
2 Organisatie
crisisbeheersing
crisisbeheersing met een effectievere en efficiëntere besluitvorming op strategisch niveau te De regionale crisisorganisatie is continu alert, stelt de opgave centraal, is klaar om in actie
realiseren.
te komen en stelt zich steeds de volgende vragen: Wat is er aan de hand? Wat bedreigt ons en is opschaling nodig? Is het nodig om één of meer partners uit de functionele keten te
De taakbeschrijvingen van de (piket)functies binnen de crisisorganisatie en de werkwijzen van
betrekken? Moeten we in overleg met de gemeenten en onze partners communiceren om een
teams zijn vastgelegd in regelingen en handboeken, te vinden in het overzicht van relevant
handelingsperspectief te bieden?
naslagwerk in bijlage 4. Dit geldt ook voor alarmerings- en opkomstafspraken. Onder opkomst wordt verstaan het starten met de werkzaamheden en zich zo snel mogelijk te begeven naar de
De Calamiteitencoördinator (Caco), Leider CoPI (LC), Regionaal Operationeel Leider (ROL) en
opkomstlocatie.
hebben een cruciale rol in de opschaling . Zij hebben een aantal knoppen tot hun beschikking
3 Processen
crisismanagement
4 Samenwerken
met crisispartners
waarmee zij de crisisorganisatie opgavegericht kunnen inrichten, het overzicht behouden en
Bijlagen
altijd in ogenschouw hebben welke organisatie het beste past bij de situatie. Daarnaast bestaat de mogelijkheid om flexibel op te schalen binnen de eigen monodisciplinaire kolom. Dit alles laat onverlet de bevoegdheid van bijvoorbeeld de officier van dienst om op te schalen in GRIP.
Opgavegericht werken
Regionaal crisisplan Veiligheidsregio Utrecht 2024 - 2027
Met hierbij oog voor de mentale en fysieke fitheid van de collega’s. 4 Dit buiten de overige gemandateerde crisisfunctionarissen die de bevoegdheid kennen om multidisciplinair op te schalen. 5 Dit conform de Standaard Procedure Crisisbestrijding (SPC) en de Maatwerk Procedure Crisisbestrijding (MPC) uit de Interregionale Procedure Crisisbestrijding (IPC) Midden-Nederland 3
7
2.1 Voorzien en voorkomen Om crises te voorzien en te voorkomen hebben we 24 uur per dag, 7 dagen in de week zicht op het veiligheidsbeeld in de regio. Dit stelt ons in staat om proactief te handelen en vóór de crisis
VeiligheidsInformatieCentrum (VIC) Inspelen op (dreigende) crises vraagt om een robuuste informatiepositie op regionaal niveau.
te komen. We werken hierbij risicogericht (op basis van ons risicoprofiel) en informatie-gestuurd.
Om deze informatiepositie op te bouwen en het veiligheidsbeeld 24 uur per dag en 7 dagen per
Zo kunnen we (onderdelen van) de crisisorganisatie adequater alerteren en opschalen.
week te kunnen volgen -en tijdig afwijkingen op het veiligheidsbeeld te detecteren- beschikt
Veiligheidsbeeld
het VIC op de meldkamervloer aanwezig. In zijn rol van informatiemakelaar volgt de Caco dit veiligheidsbeeld en heeft de beschikking over de juiste systemen om verstoringen en
onveilige situaties signaleren als (een combinatie van) grenswaarden van bepaalde risico’s
afwijkingen te kunnen waarnemen. De Caco informeert de operationele leiding tijdig, zodat
worden bereikt. Op basis van beschikbare gegevens kan voorzien worden met welke
de crisisbestrijding voortvarend en proportioneel aangepakt kan worden. Bij verstoringen
waarschijnlijkheid welke incidenten en crises kunnen gaan optreden. Het gebruik van Business
kan de Caco worden ondersteund door de backoffice VIC. De backoffice VIC bestaat uit
Intelligence (BI) maakt het mogelijk om zicht te krijgen op samenhang tussen ogenschijnlijk
informatiemanagement-functionarissen die de frontoffice ondersteunen en kunnen opschalen
onsamenhangende gebeurtenissen. Hierdoor kan proactief worden opgetreden door de
wanneer nodig. Meer over de taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden van de Caco vindt
crisisorganisatie of, op initiatief van de crisisorganisatie, door andere belanghebbende of
u in paragraaf 2.2.
het VeiligheidsInformatieCentrum (VIC) waardoor afwijkingen op het veiligheidsbeeld tijdig gedetecteerd kunnen worden, ook op bovenregionaal niveau. Hierbij wordt nauw samengewerkt met het Landelijk Operationeel Coordinatie Centrum (LOCC) / Knooppunt Coordinatie Rijk-Regio
1 Inleiding
de VRU over een VIC. Hiervoor is 24/7 een calamiteitencoördinator (Caco) als frontoffice van
Er zijn triggers gedefinieerd – op basis van het vastgestelde risicoprofiel – die vroegtijdig
verantwoordelijke partijen. Er worden landelijke en regionale informatiebronnen ontsloten door
Inhoudsopgave
2 Organisatie
crisisbeheersing
3 Processen
crisismanagement
4 Samenwerken
met crisispartners
(KCR2), wat het informatieknooppunt is tussen Rijk en regio’s.
Bijlagen
Opgavegericht werken
Regionaal crisisplan Veiligheidsregio Utrecht 2024 - 2027
8
GRIP
0
• Calamiteitencoördinator
2.2 Opgavegericht inrichten van de crisisorganisatie Binnen de Veiligheidsregio Utrecht wordt er opgavegericht en adaptief6 gewerkt. Met
Inhoudsopgave
opgavegericht en adaptief werken bedoelen we dat de inrichting van de crisisorganisatie volgt op basis van de situatie die speelt. De regionale crisisorganisatie is daarmee inzetbaar voor
GRIP
verschillende acute en niet acute situaties: dreigingen, incidenten, rampen en crises die niet
1
via de reguliere processen en structuren kunnen worden opgepakt. Hiertoe zijn verschillende
• CoPI • Operationeel kernteam (facultatief)
teams en functionarissen op te schalen, bijvoorbeeld door het werken via de GRIP-structuur bij acute situaties en/of het werken via kernteams bij niet acute situaties (sluimerende, dreigende, voorzienbare en/of langdurige crises). Om opgavegericht werken te verduidelijken is op de volgende pagina een overzicht te vinden van
GRIP
de op te schalen teams.
2
De hoofdstructuur van de crisisorganisatie (GRIP)
• ROT • CoPI (facultatief)
Naast de moderne crisistypen (bijvoorbeeld cyber, hoogwater, voorzienbare storm) hebben we binnen de VRU ook te maken met flitscrises. Dit zal met name het geval zijn wanneer er sprake is van een acute responsbehoefte op een dreiging, ramp of crisis. Vanuit eenduidigheid en
1 Inleiding
2 Organisatie
crisisbeheersing
3 Processen
crisismanagement
4 Samenwerken
met crisispartners
snelheid kan dan gekozen worden voor GRIP-opschaling. Hiermee bepaalt het GRIP-niveau de
GRIP
initiële samenstelling van de crisisorganisatie. In deze paragraaf is de hoofdstructuur van de
3
Bijlagen
crisisorganisatie (Caco, CoPI, ROT, BT) uitgewerkt7. Uit de kernbezetting blijkt wie standaard deel uitmaakt van een team. Het opgavegericht werken dient er voor te zorgen dat continu goed
• GBT • ROT • CoPI (facultatief)
bekeken wordt welke functionarissen nodig zijn en welke niet. Het Team Bevolkingszorg maakt tevens onderdeel uit van de hoofdstructuur. Echter is de
Opgavegericht werken
bezetting en werking van dit team uitgewerkt in de bevolkingszorgplannen.
GRIP
4
Regionaal crisisplan
5
• RBT • ROT • CoPI (facultatief)
De crisisorganisatie past zich aan de omstandigheden aan. De taakbeschrijvingen van de diverse crisisfuncties binnen de crisisorganisatie zijn vastgelegd in bijlage 2 van de Regeling Alarmering, Bereikbaarheid en Beschikbaarheid (RABB) VRU. De wijze van alarmeren is vastgelegd in de Regeling Informeren en Alarmeren (RIA) Midden-Nederland.
6 7
Veiligheidsregio Utrecht 2024 - 2027
9
Opgavegericht werken Inhoudsopgave
Werken in de hoofdstructuur Monodisciplinaire opschaling
Acute flitscrisis/GRIP: bijvoorbeeld bij een grote brand, een gasexplosie, een aanslag of een grote natuurbrand.
1 Inleiding
Werken met kernteams Flexibele opschaling aangezien er meestal tijd is: bijvoorbeeld een dreigende storm, Overstroming of een voorzienbaar evenement.
Opschaling binnen de eigen kolom: bijvoorbeeld bij een situatie in een zorginstelling.
2 Organisatie
crisisbeheersing
3 Processen
crisismanagement
4 Samenwerken
met crisispartners GHOR
Brandweer
Bijlagen
Bevolkingszorg
Opgavegericht werken
Politie CoPI
0 Communicatie
Regionaal crisisplan
Caco
Informatiemanagement Dit is een interactief dashboard. Klik op de knoppen en ga rechtstreeks naar een ander deel van het document.
Het is langdurend waarbij een meer projectmatige structuur benodigd is:bijvoorbeeld vluchtelingenopvang, Covid-19, droogte, etc.
Veiligheidsregio Utrecht 2024 - 2027
10
Meldkamer (Calamiteitencoördinator (Caco)) In geval van een (dreigende) ramp of crisis is de calamiteitencoördinator (Caco) op de meldkamer aangewezen als eenhoofdige leiding op de meldkamer (zonder hierbij te treden in de bevoegdheden en verantwoordelijkheden van de disciplines en diensten).
Taken Caco8 • Realiseren van grootschalige alarmering (zie ook paragraaf 3.2) en alertering (bij dreigende crises).
• Realiseren van de informatievoorziening vanuit de meldkamer (informatiemakelaar). • Leidinggeven aan en het coördineren van de operationele inzet op de meldkamer. • Informatiemakelaar als Frontoffice van het VIC en vertaald naar het actueel veiligheidsbeeld en waar nodig deelt met de leider CoPI en/of de ROL.
Locatie
Inhoudsopgave
Meldkamer Utrecht, Briljantlaan 3, Utrecht
1 Inleiding Kernbezetting n.v.t.
2 Organisatie
crisisbeheersing
Uitbreiding n.v.t.
3 Processen
• Bewaken van de continuïteit op de meldkamer.
crisismanagement
Bevoegd tot op– en afschalen
4 Samenwerken
De Caco is 24/7 aanwezig op de meldkamer (en bevoegd om op te schalen tot GRIP 2).
met crisispartners
Bijlagen
Opgavegericht werken
Regionaal crisisplan Veiligheidsregio Utrecht 2024 - 2027
8
Een nadere specificatie van de taken van de Caco is te vinden in bijlage 2 van de RABB VRU.
11
Commando Plaats Incident (CoPI) Er is sprake van een CoPI bij een acuut incident, een dreiging of crisis welke plaatsgebonden is. Op de plaats van het incident wordt uitvoering gegeven aan de bestrijding en multidisciplinaire coördinatie van de crisis. De Leider CoPI (LC) is verantwoordelijk voor de afstemming met de betrokken partijen. Conform de operationele mandaatregeling is de LC, namens de ROL belast met de operationele leiding ter plaatse.
Taken CoPI • Bronbestrijding: inzetten, coördineren en aansturen van eenheden op de plaats van het incident.
• Afstemmen met betrokken partijen ter plaatse van het incident. • Effectbestrijding op de plaats van het incident indien het CoPI hiertoe in staat is. • Scenario-denken korte termijn (<4 uur) en signaleren van knelpunten. • Verzamelen en verwerken operationele informatie. • Operationele woordvoering over de operatie ter plaatse. • Bepalen en monitoren van uitvoerende en ondersteunende taken op plaats incident. • Beslissen over verdeling van schaarse operationele middelen. • Monitoren van uitvoering besluiten. Het CoPI kan zich indien gewenst verder laten ondersteunen door monodisciplinaire secties en/of een operationeel kernteam of ROT. Afstemming met deze teams is cruciaal.
• Burgemeester • ROL • (H)OvD Brandweer • OvD Geneeskundig
• OvD Politie • OvD Bevolkingszorg • Caco
1 Inleiding
2 Organisatie
Locatie
crisisbeheersing
Op- of nabij het incident (Mobiele Commando Unit)
3 Processen
Kernbezetting • Leider CoPI • OvD Brandweer • OvD Geneeskundig • OvD Politie • OvD Bevolkingszorg
• Communicatieadviseur CoPI • Informatiemanager CoPI • Geografisch Informatie Medewerker (GIM)
Uitbreiding
crisismanagement
4 Samenwerken
met crisispartners
Bijlagen
Naar behoefte/op verzoek van LC: adviseurs (functionele/algemene keten), partners, experts.
Bevoegd tot afschalen
Inhoudsopgave
Bevoegd tot opschalen
Opgavegericht werken
• Leider CoPI
Regionaal crisisplan Veiligheidsregio Utrecht 2024 - 2027
12
Regionaal Operationeel Team (ROT) 1/2 Er is sprake van een ROT als de effecten van een crisis niet overzien of aangestuurd kunnen worden vanaf de plaats van het incident, of indien er geen plaats incident is. De ROL is eindverantwoordelijk voor de inzet van de crisisorganisatie en is daarbij verantwoordelijk voor het informeren en (strategisch) adviseren van de burgemeester. De ROL wordt hierbij ondersteund door algemeen commandanten, communicatieadviseur, informatiemanager, resourcemanager en een liaison defensie. Indien noodzakelijk kan de ROL besluiten het ROT
Inhoudsopgave
Bevoegd tot opschalen • Burgemeester • ROL • (H)OvD Brandweer • OvD Geneeskundige Zorg
• OvD Politie • OvD Bevolkingszorg • Caco • Leider CoPI
2 Organisatie
uit te breiden met specialisten en overige crisispartners. Dit ten behoeve van operationele coördinatie, scenario-denken, de inzet van schaarse middelen en strategische advisering.
Taken ROT • Effectbestrijding op verzoek van het CoPI of als er geen brongebied aan te wijzen
Locatie
crisisbeheersing
RCC (Kazerne Leidsche Rijn Utrecht of uitwijk kazerne Zeist). Daarnaast kan de ROL, in afstemming of na vraag van het bevoegd gezag, besluiten het ROT mobiel in te zetten en ter plaatse te laten komen. Dit kan middels de inzet van bijvoorbeeld de Mobiele
is: afstemmen met-, ondersteunen en/of faciliteren van het CoPI op het gebied van
Commando Unit (MCU) op de plaats van het incident of in de nabijheid van het BT.
effectbestrijding en in relatie tot schaarste en vooruitdenken.
Daarnaast kan er indien gewenst ook digitaal bijeen gekomen worden door het ROT.
• Adviseren strategisch niveau inzake de communicatiestrategie en bestuurlijke thema’s of vraagstukken die een interventie of besluit van het strategisch niveau vragen.
• Vooruitdenken op de (middel)lange termijn (4-12 uur en langer dan 12 uur). • Vertalen van strategische beslispunten naar tactische en operationele uitvoering. • Bewaken continuïteit multidisciplinaire inzet en eventuele verdeling van schaarste. • Frequent afstemmen met relevante partners. • Monitoren van uitvoering besluiten. • Bij dreigende of voorzienbare crises: inschatten potentiële risico’s en voorbereiden met betrokken partners.
1 Inleiding
crisismanagement
4 Samenwerken
Kernbezetting • ROL • Informatiemanager ROT • Communicatieadviseur ROT • AC Brandweer • AC Geneeskundige Zorg • AC Politie
3 Processen
met crisispartners
• AC Bevolkingszorg • Geografisch Informatie Medewerker (GIM)
Bijlagen
• Resourcemanager • Regionaal Militair Operationeel Adviseur (RMOA)
Bevoegd tot afschalen
De functionarissen die eventueel deel uitmaakten van een operationeel kernteam sluiten
• ROL
automatisch aan in een ROT. Het is dan ook niet mogelijk om een operationeel kernteam te hebben naast een ROT, aangezien de taken deels overeenkomen.
Opgavegericht werken
Regionaal crisisplan Veiligheidsregio Utrecht 2024 - 2027
13
Regionaal Operationeel Team (ROT) 2/2 Inhoudsopgave
Uitbreiding Naar behoefte/op verzoek van ROL: adviseurs (functionele/algemene keten), partners,
1 Inleiding
experts.
Monodisciplinaire secties De algemeen commandanten worden ondersteund door monodisciplinaire secties. In deze secties nemen functionarissen zitting die de schakel vormen tussen de algemeen
2 Organisatie
crisisbeheersing
commandant in het ROT en zijn uitvoeringsorganisatie. Voor de brandweer is dit de sectie brandweer, voor de GHOR de sectie geneeskundige zorg, voor de politie de sectie politie, voor bevolkingszorg de sectie bevolkingszorg, voor communicatie de sectie crisiscommunicatie, voor resourcemanagement de sectie resourcemanagement
3 Processen
crisismanagement
en voor het proces informatie de sectie informatie. Het inzetten van een sectie is een monodisciplinaire verantwoordelijkheid en kan ook GRIP-onafhankelijk plaatsvinden. De invulling en taken van de secties zijn in monodisciplinaire handboeken uitgewerkt. Daarnaast is in bijlage 2 terug te vinden welke leden sectie standaard bij GRIP 2 worden
4 Samenwerken
met crisispartners
gealarmeerd.
Bijlagen
GHOR
Bevolkingszorg
Brandweer
Communicatie
Politie
Informatiemanagement
Opgavegericht werken
Regionaal crisisplan Veiligheidsregio Utrecht 2024 - 2027
14
Gemeentelijk Beleidsteam (GBT) Er is sprake van een Gemeentelijk Beleidsteam (GBT) als de burgemeester behoefte heeft aan strategische advisering, uitvoering wil geven aan deze adviezen en/of de effecten in wil perken door bijvoorbeeld het starten van een nafasetraject. Het GBT ondersteunt de burgemeester op strategisch niveau bij de crisisbeheersing en adviseert de burgemeester bij het maken van
Inhoudsopgave
Locatie Gemeentehuis van getroffen gemeente en/of elders op verzoek van het bevoegd gezag
1 Inleiding
(bijvoorbeeld digitaal).
bestuurlijke afwegingen en bij het nemen van beleidsbeslissingen. De beslissingsbevoegdheid ligt bij de burgemeester. De teamleden van het GBT treden op als adviseur van de burgemeester. Het bevoegd gezag kan het team (na opschaling) naar wens opgavegericht uitbreiden en/of beperken qua bezetting. De gezamenlijke werkwijze SCM kan ter ondersteuning gebruikt worden in een GBT.
Taken GBT • Ondersteunen en adviseren van de burgemeester over te nemen strategische besluiten (inclusief de communicatiestrategie). Strategische besluitvorming door de burgemeester.
• Benoemen en afwegen maatschappelijke en strategische impact. • Ondersteunen burgemeester bij het inzetten van diens noodbevoegdheden of het vragen van bijstand.
Kernbezetting Conform het Besluit Veiligheidsregio’s (Bvr, artikel 2.1.5) bestaat een GBT bij opkomst ten minste uit leidinggevenden van de brandweer, de GHOR, de politie en bevolkingszorg.
• Burgemeester • Commandant van dienst Brandweer • Operationeel Directeur Publieke Gezondheid
• Basisteamchef/districtschef Politie • Strategisch adviseur gemeente
• Technisch voorzitter9 • Informatiemanager BT • Communicatieadviseur BT • Adviseur veiligheid • Notulist GBT
Uitbreiding Naar behoefte/op verzoek van de burgemeester:
Bevoegd tot afschalen
• Gebiedsofficier of (plv.) hoofdofficier van Justitie • ROL (de ROL zorgt vanuit het ROT voor een strategische analyse en heeft ook binnen de
Bevoegd tot opschalen • Burgemeester, eventueel op advies van leden GBT, ROL en/of eigen lokale adviseur. • De ROL en Operationeel Directeur Publieke Gezondheid (O-DPG), na overleg met
crisisbeheersing
Kernbezetting GBT:
• Inperken van effecten door het activeren van een nafasetraject. • Bestuurlijke afstemming met betrokken partijen.
• Burgemeester
2 Organisatie
‘gouden lijn’10 contact met de burgemeester).
• Regionaal Militair Commandant (RMC) • Adviseurs vanuit functionele en/of algemene kolom • Overige crisispartners en/of experts op strategisch niveau
burgemeester tenzij de vereiste spoed zich daar tegen verzet.
9
Een technisch voorzitter is in beginsel een vast lid van het strategisch crisisteam, maar een burgemeester of voorzitter veiligheidsregio kan anders besluiten.
10
Zie paragraaf 3.4.
3 Processen
crisismanagement
4 Samenwerken
met crisispartners
Bijlagen
Opgavegericht werken
Regionaal crisisplan Veiligheidsregio Utrecht 2024 - 2027
15
Regionaal Beleidsteam (RBT) 1/2 Op het moment dat er sprake is van een ramp of crisis van meer dan plaatselijke betekenis, of van ernstige vrees voor het ontstaan daarvan, regelt artikel 39 Wvr de bevoegdheden van de voorzitter van de veiligheidsregio11. Een deel van de wettelijke bevoegdheden voor het bestrijden van de ramp of crisis én in het kader van de openbare orde gaan dan over van de burgemeester naar de voorzitter van de veiligheidsregio12. Op grond van artikel 39 Wvr is de voorzitter van de veiligheidsregio bij uitsluiting bevoegd toepassing te geven aan:
• de artikelen 4 tot en met 7 van de Wet veiligheidsregio’s; • de artikelen 172 tot en met 177 van de Gemeentewet, met uitzondering van artikel 176, derde tot en met zesde lid;
• de artikelen 11, 14, eerste lid, 56, eerste en vierde lid, en 62 van de Politiewet 2012; • de artikelen 5 tot en met 9 van de Wet openbare manifestaties. De voorzitter neemt geen besluiten met toepassing van deze bevoegdheden nadat hij het RBT hierover heeft geraadpleegd, tenzij de vereiste spoed zich daartegen verzet. Wanneer er een RBT bijeengeroepen is worden er geen GBT’s bemenst door de crisisorganisatie. Wel kunnen burgemeesters naar eigen wens gebruik maken van de ingezette informatie- en
Taken RBT • Ondersteunen en adviseren van de voorzitter veiligheidsregio over te nemen strategische besluiten (inclusief de communicatiestrategie).
• Benoemen en afwegen maatschappelijke en strategische impact. • Ondersteunen voorzitter veiligheidsregio bij het uitvaardigen van noodbevelen of noodverordeningen of het vragen van bijstand.
• Strategische besluitvorming door de voorzitter veiligheidsregio. • Anticiperen op lange termijneffecten en inperken van effecten in de nafase. • Bestuurlijk afstemmen met betrokken partijen en betrokken gemeenten. De RBT-leden uit de functionele keten zijn gezagsdragers op hun eigen beleidsterreinen; in die zin is in het RBT ook sprake van bestuurlijke coördinatie tussen de algemene en functionele ketens.
1 Inleiding
2 Organisatie
crisisbeheersing
3 Processen
crisismanagement
• Informeren van bestuurlijke autoriteiten.
Bevoegd tot op– en afschalen • De voorzitter van de veiligheidsregio is bevoegd tot opschalen naar GRIP 4 en GRIP 5. • Afschalen kan de voorzitter veiligheidsregio tot GRIP 2.
4 Samenwerken
met crisispartners
Bijlagen
communicatielijnen. De gezamenlijke werkwijze SCM kan ter ondersteuning gebruikt worden in een RBT.
Inhoudsopgave
Locatie Fysiek in het RCC (Belcampostraat Utrecht) of flexibel via bijvoorbeeld video-verbinding.
Opgavegericht werken
Regionaal crisisplan Veiligheidsregio Utrecht 2024 - 2027
Het construct van een RBT-overleg (bestuurlijke afstemming) kan daarnaast ook los van artikel 39 Wvr ingericht worden. 12 Enkel het deel wat over de desbetreffende crises of ramp gaat. 11
16
Regionaal Beleidsteam (RBT) 2/2 Kernbezetting
Uitbreiding
Het RBT bestaat volgens de wet in ieder geval uit de voorzitter van de veiligheidsregio, de
Naar behoefte/op verzoek voorzitter veiligheidsregio (afhankelijk van het type crisis):
burgemeesters van de gemeenten die betrokken zijn of dreigen te worden bij de ramp of
• Operationeel Directeur Publieke Gezondheid • Commandant van Dienst Brandweer • Politiechef regionale eenheid Midden-Nederland • Adviseur OOV15 • Liaison commissaris van de Koning • Regionaal Militair Commandant (RMC) • Adviseurs vanuit functionele en/of algemene kolom • Notulist RBT • Overige crisispartners en/of experts op strategisch niveau
crisis en de hoofdofficier van justitie. De voorzitter van elk direct betrokken waterschap wordt uitgenodigd deel uit te maken van het RBT (artikel 39 Wvr, lid 2). Ook de ROL maakt deel uit van de vergaderingen van het RBT.
• Voorzitter veiligheidsregio • Betrokken burgemeesters • HOvJ • Dijkgraaf als vertegenwoordiger van elk betrokken waterschap in de regio • Strategisch adviseur gemeente • Technisch voorzitter13 • Informatiemanager BT • Communicatieadviseur BT • ROL (de ROL zorgt vanuit het ROT voor een strategische analyse en heeft ook binnen de
Inhoudsopgave
1 Inleiding
2 Organisatie
crisisbeheersing
3 Processen
crisismanagement
4 Samenwerken
met crisispartners
‘gouden lijn’14 contact met de voorzitter veiligheidsregio).
Bijlagen
Opgavegericht werken
Regionaal crisisplan Veiligheidsregio Utrecht 2024 - 2027
Een technisch voorzitter is in beginsel een vast lid van het strategisch crisisteam, maar een burgemeester of voorzitter veiligheidsregio kan anders besluiten. 14 Zie paragraaf 3.4. 15 Deze kan optioneel vanuit de gemeente(n) ingericht worden, bijvoorbeeld vanuit de gemeente van de voorzitter VRU. 13
17
Werken via kernteams
Inhoudsopgave
Bij een sluimerende, geleidelijk ontwikkelende dreiging, ramp of crisis, of bij een voorzienbare situatie kan er behoefte zijn aan een maatwerk crisisorganisatie, afgestemd op de behoeften van het bevoegd gezag en de aard van het incident (er is in de meeste gevallen tijd). In dit geval
1 Inleiding
wordt gewerkt met een operationeel kernteam. De ROL bepaalt de (verdere) samenstelling van het operationeel kernteam en adviseert het bevoegd gezag al dan niet op te schalen met een bestuurlijk kernteam. De burgemeester of voorzitter veiligheidsregio bepaalt uiteindelijk het instellen en de samenstelling van het bestuurlijk kernteam.
2 Organisatie
crisisbeheersing
3 Processen
Operationeel • Operationeel Kernteam
crisismanagement
4 Samenwerken
met crisispartners
Bestuurlijk • Bestuurlijk Kernteam gemeentelijk • Bestuurlijk Kernteam regionaal
Bijlagen
Opgavegericht werken
Regionaal crisisplan Veiligheidsregio Utrecht 2024 - 2027
18
Operationeel Kernteam (OKT) Bij een sluimerende, dreigende, voorzienbare crisis of een ‘ongekend’ crisistype kan om een aantal redenen geadviseerd worden een ander type crisisteam in te zetten, beginnend bij een (regionaal) operationeel kernteam. Daarnaast kan een OKT opgave gericht ingezet worden bij een GRIP 1 en/of ter ondersteuning van een ROL. Voorbeelden wanneer een operationeel kernteam door de ROL ingezet kan worden zijn:
• Een incident kan mogelijk uitgroeien tot een crisis of er speelt een dreiging/sluimerende situatie die beschouwd dient te worden (bijvoorbeeld een dreigende storm of hoogwater).
Bevoegd tot op– en afschalen ROL. Indien gekozen wordt voor verdere opschaling middels een Regionaal Operationeel Team
• Voorzienbare inzetten en/of situaties zoals bijvoorbeeld demonstraties met (mogelijke) impact op de omgeving en hulpdiensten of grootschalige evenementen en gebeurtenissen (bijvoorbeeld de jaarwisseling).
• Afstemming en informatie-uitwisseling met functionele ketenpartners benodigd inzake een (dreigende) gebeurtenis.
• Ondersteuning in de opstart van een nafasetraject. • Ondersteuning bij GRIP 1 aan het CoPI.
Taken operationeel kernteam • Inschatten risico’s, duiding situatie en afstemming met relevante expertise. • Vooruitdenken op de (middel)lange termijn (4-12 uur en langer dan 12 uur). • Adviseren bevoegd gezag inzake vooruitdenken, bestuurlijke thema’s of vraagstukken, de communicatiestrategie en de punten die een interventie of besluit van het strategisch niveau vragen.
• Adviseren inzake eventuele verdere opschaling. • Ondersteunen/faciliteren CoPI in relatie tot effectbestrijding, scenario’s en schaarste • Bewaken continuïteit en verdeling van schaarste. • Nafase.
is dus nooit een kernteam en ROT gelijktijdig.
2 Organisatie
crisisbeheersing
Locatie Flexibel (digitaal of fysiek). Het operationeel kernteam kan ook in de nabijheid aansluiten van een bestuurlijk kernteam (indien opgeschaald en na behoefte van het bevoegd gezag).
Kernbezetting operationeel kernteam • ROL • Coördinerend Informatiemanager (CIM) • Communicatieadviseur ROT • Algemeen Commandant Bevolkingszorg17
Uitbreiding operationeel kernteam Afhankelijk van de situatie en wat de crisis vraagt kan het kernteam op verzoek van
3 Processen
crisismanagement
4 Samenwerken
met crisispartners
Bijlagen
Opgavegericht werken
de ROL worden uitgebreid, bijvoorbeeld met relevante expertise vanuit kolommen of crisispartners.
Met uitzondering van de Coördinerend Informatiemanager (CIM). 17 De Algemeen Commandant Bevolkingszorg (ACBZ) sluit aan bij het operationeel kernteam. Bij betrokkenheid van één gemeente wordt de adviseur crisisbeheersing van de gemeente (of een plaatsvervanger) uitgenodigd om deel te nemen aan het operationeel kernteam, voor de lokale kennis en inbreng. 16
1 Inleiding
(ROT), stromen de functionarissen uit het kernteam automatisch door richting het ROT16. Er
• Er dient een informatiebeeld en strategisch advies te worden voorbereid t.b.v. het bevoegd gezag.
Inhoudsopgave
Regionaal crisisplan Veiligheidsregio Utrecht 2024 - 2027
19
Bestuurlijk kernteam (BKT) Op verzoek van het bevoegd gezag, of na advies van de ROL kan besloten worden tot het instellen van een gemeentelijk of regionaal bestuurlijk kernteam. Binnen dit crisisplan is gekozen voor de term bestuurlijk kernteam. Deze term kan tevens gelezen worden als de ‘crisisstaf’
Locatie Flexibel (digitaal of fysiek in de desbetreffende gemeente)
1 Inleiding
rondom de burgemeester (of voorzitter veiligheidsregio). Uitgangspunt hierbij is een flexibel en compact bestuurlijk team wat de situatie/crisis ter hand neemt. Belangrijkste reden voor de inzet van een bestuurlijk kernteam is de aanwezigheid van bestuurlijke vraagstukken en/of het voorbereiden van bestuurlijke besluiten die uiteindelijk door het bevoegd gezag genomen kunnen worden. Bij acute bedreiging van de bevolking kan worden opgeschaald middels de hoofdstructuur/GRIP (GBT of RBT). De gezamenlijke werkwijze SCM kan ter ondersteuning gebruikt worden in een bestuurlijk kernteam.
Taken bestuurlijk kernteam Adviseren van het bevoegd gezag inzake scenario’s, bestuurlijke thema’s of vraagstukken, de communicatiestrategie en de overige punten die een interventie of besluit van het strategisch niveau vragen.
Bevoegd tot op– en afschalen
Inhoudsopgave
Kernbezetting bestuurlijk kernteam • Burgemeester of voorzitter veiligheidsregio • Technisch voorzitter18 • Bestuursadviseur (betreft verantwoordelijkheid gemeente: bv. de gemeentesecretaris,
2 Organisatie
crisisbeheersing
adviseur crisisbeheersing of de adviseur OOV)
• ROL • Communicatieadviseur BT
Uitbreiding bestuurlijk kernteam Afhankelijk van de situatie en wat de crisis vraagt kan het bestuurlijk kernteam op verzoek van de burgemeester of voorzitter veiligheidsregio worden uitgebreid,
3 Processen
crisismanagement
4 Samenwerken
met crisispartners
bijvoorbeeld met een informatiemanager, juridisch adviseur en/of vertegenwoordiging vanuit kolommen of crisispartners.
Burgemeester of voorzitter veiligheidsregio (afhankelijk of de situatie lokaal of regionaal
Bijlagen
speelt ontstaat een gemeentelijk bestuurlijk kernteam of een regionaal bestuurlijk kernteam).
Opgavegericht werken
Regionaal crisisplan Veiligheidsregio Utrecht 2024 - 2027
Een technisch voorzitter is in beginsel een vast lid van het strategisch crisisteam, maar een burgemeester of voorzitter veiligheidsregio kan anders besluiten.
18
20
Langdurige crises In geval van een langdurige crises óf de gelijktijdigheid daarvan (bijvoorbeeld infectieziekten, een langdurige uitval van vitale infrastructuur, vluchtelingencrisis, langdurige droogte of de gevolgen van een cyberaanval) is een regionaal operationeel team langdurige crisis (ROT-L)
Locatie Naar behoefte.
1 Inleiding
beschikbaar. Het karakter van een ROT-L heeft door de lange duur van de situatie, het (meestal) ontbreken van een urgente en hoge druk, de complexiteit van de bestuurlijke omgeving en thema’s van de overleggen een meer projectmatig karakter. Met dit team wordt beoogd ons voor te bereiden op langdurige gebeurtenissen. Dit in samenwerking en samenhang met bijvoorbeeld gemeenten en crisispartners.
Taken langdurig crisisteam • Inschatten risico’s, duiding situatie en afstemming met relevante expertise. • Vooruitdenken en denken in scenario’s op de lange termijn (weken en/of maanden). • Adviseren strategisch niveau inzake scenario’s, bestuurlijke thema’s of vraagstukken, de communicatiestrategie en de punten die een interventie of besluit van het strategisch niveau vragen.
• Adviseren eventuele verdere opschaling / afschalen19. • Bewaken continuïteit en advisering over verdeling van schaarste. • Ondersteuning in (opstart) nafase.
Inhoudsopgave
Kernbezetting21 • ROL langdurige crisis • Informatiemanager langdurige crisis • Communicatieadviseur langdurige crisis • (Bestuurlijk) adviseur gemeenten langdurige crisis22 Gekozen is voor het vooraf organiseren van deze vier functionarissen omdat we onderkennen dat deze bij elke denkbare langdurige crisis zullen worden ingezet.
Uitbreiding De bezetting kan afhankelijk van het type crisis vraaggericht worden uitgebreid met
2 Organisatie
crisisbeheersing
3 Processen
crisismanagement
4 Samenwerken
met crisispartners
relevante kolommen, netwerkpartners of juridische expertise.
Bijlagen
Bevoegd tot op– en afschalen Algemeen directeur Veiligheidsregio Utrecht20.
Bij afschalen kan relevante schaarste weer beschikbaar komen. 20 Bij het inhoudelijk vastleggen van de opdracht als gezamenlijk besluit van de directie VRU is het van belang dat de governance en het mandaat van het ROT-L en de ROL langdurige crisis wordt bepaald. De ROL langdurige crisis heeft namelijk niet de standaard mandaten die de reguliere ROL wel heeft. 21 De functionarissen van het ROT-L worden in verband met o.a. het projectmatige karakter geleverd vanuit de VRU, niet zijnde de reguliere piketgroepen. De uitwerking van deze functies is te is te vinden in de regeling alarmering, bereikbaarheid en beschikbaarheid (RABB). 22 De (bestuurlijk) adviseur gemeenten betrekt de gemeenten die de langdurige crises treft. 19
Opgavegericht werken
Regionaal crisisplan Veiligheidsregio Utrecht 2024 - 2027
21
Functionele ketens
Algemene ketens
Vakministers
Minister van Justitie en Veiligheidheid / voorzitter(s) veiligheidsregio / burgemeester(s)
Ministerië Commissie Crisisbeheersing (MCCb)
Nationale crisisstructuur Naast de lokale en regionale crisisbeheersing zijn de hoofdlijnen van de crisisbeheersing en van het stelsel van de nationale crisisorganisatie vastgelegd in het Nationaal Handboek Crisisbeheersing23. Het handboek is van toepassing op situaties waarbij de nationale veiligheid
Vertegenwoordigers functionele ketens (hoog ambtelijk)
Interdepartementale Commissie Crisisbeheersing (ICCb)
Directeur(en) veiligheidsregio / gemeente
in het geding is of kan zijn, of die anderszins een grote maatschappelijke impact (kunnen) hebben. In dergelijke gevallen draagt de rijksoverheid op politiek-bestuurlijk niveau zorg voor coördinatie en besluitvorming over maatregelen en voorzieningen die getroffen moeten worden.
• De minister van Justitie en Veiligheid is de coördinerend minister op het gebied van Departementale Crisiscoördinatiecentra (DCC’s)
Interdepartementaal Afstemmingsoverleg (IAO)
Veiligheidsregio’s en gemeenten
Inhoudsopgave
1 Inleiding
2 Organisatie
crisisbeheersing
crisisbeheersing.
• De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) geeft invulling aan deze coördinerende verantwoordelijkheid van de minister. Het ministerie van Justitie en Veiligheid heeft hiernaast het Nationaal Crisiscentrum (NCC), ondergebracht bij de NCTV. Dit centrum
3 Processen
crisismanagement
is 24/7 informatieloket en ondersteunt de nationale crisisstructuur en de daarbij betrokken partijen. Overheidsorganisaties (politie, RIVM, NCSC en OM)
Nationaal Kernteam Crisiscommunicatie (NKC)
Nationaal Crisiscentrum (NCC)
Landelijk Operationeel Coördinatiecentrum (LOCC)
• Elk ministerie neemt maatregelen op het eigen beleidsterrein om crises aan te pakken. Daarvoor heeft ieder ministerie een Departementaal Coördinatiecentrum.
4 Samenwerken
met crisispartners
De kern van de nationale crisisbesluitvormingsstructuur wordt gevormd door de Ministeriële Private partners (o.a. aanbieders vitale processen)
Commissie Crisisbeheersing (MCCb) en de Interdepartementale Commissie Crisisbeheersing Ad hoc teams Ad hoc teams Ad hoc teams
Bijlagen
(ICCb). Beide commissies worden ondersteund en geadviseerd door een Interdepartementaal Afstemmingsoverleg (IAO) en een multidisciplinaire staf. De inrichting en samenstelling van de onderdelen van de nationale crisisorganisatie zijn van begin af aan gefocust op een intensieve samenwerking en afstemming met het netwerk van de betrokken publieke en private partners.
Overheidsorganisaties (Zoals NVWA en Rijkswaterstaat
Opgavegericht werken
Regionaal crisisplan Veiligheidsregio Utrecht 2024 - 2027
Waterschappen Nationaal Handboek crisisbeheersing 2022 (NCTV), via www.nctv.nl/documenten/publicaties/2022/12/06/nationaal-handboek-crisisbeheersing
23
22
Verhoudingen driehoek en beleidsteam De crisisorganisatie zal niet bij alle crises automatisch worden geactiveerd. In het geval van
Inhoudsopgave
maatschappelijke onrust is de driehoek verantwoordelijk voor de handhaving van de openbare orde en de rechtsorde. Indien de maatschappelijke onrust (mogelijk) gevolgen voor de openbare veiligheid heeft, kan de burgemeester besluiten (een deel van) het bestuurlijk kernteam of beleidsteam bijeen te roepen voor advies en afstemming. Onderdelen van de crisisorganisatie kunnen hierbij dus, op aanvraag van het bevoegd gezag, ondersteunen. De driehoek behoudt zijn eigenstandige rol.
Burgemeester
HOVJ
1 Inleiding
2 Organisatie
crisisbeheersing Er zijn nauwelijks rampen, crises of zware ongevallen denkbaar waarbij de strafrechtelijke handhaving niet aan de orde is, in enig stadium van de respons. Ook als de strafrechtelijke handhaving pas later aan de orde is, bijvoorbeeld omdat er eerst levensreddend gehandeld moet worden, dan is het de taak van de (hoofd)officier van justitie om de belangen van
3 Processen
crisismanagement
het strafrechtelijk onderzoek zoveel mogelijk veilig te stellen. In de driehoek stemmen de burgemeester, (hoofd)officier en politiechef af. De driehoek en een GBT of RBT kunnen ten tijde van een crisis beide ingezet worden. Het is belangrijk dat beide gremia onderling informatie uitwisselen. Het BT wordt vanuit de driehoek op
Politie
4 Samenwerken
met crisispartners
hoofdlijnen geïnformeerd over maatregelen en/of mogelijke gevolgen wanneer dit essentieel is voor het uitvoeren van de taken van het BT. Indien er sprake is van effecten op de hulpverlening
Bijlagen
wordt deze informatie altijd gedeeld met de regionale crisisorganisatie. Het uitgangspunt is dat de algemeen directeur VRU (of de ROL namens hem) op verzoek van het bevoegd gezag aan sluit bij het driehoeksoverleg. Dit bij mogelijke impact op de
Opgavegericht werken
openbare veiligheid en/of bij multidisciplinaire effecten. De algemeen directeur (of de ROL namens hem) heeft de taak de informatielijn en de afgesproken acties tussen de driehoek en de multidisciplinaire inzet op elkaar afgestemd te houden. Dit kan ook het geval zijn bij dreigingssituaties waarbij de multidisciplinaire crisisorganisatie nog niet is opgeschaald. De samenwerkingsafspraken en informatie-uitwisseling tussen de driehoek en regionale crisisorganisatie zijn vastgelegd in een handreiking, te vinden via de link in bijlage 4 (relevant naslagwerk).
Regionaal crisisplan Veiligheidsregio Utrecht 2024 - 2027
23
3
Processen crisismanagement 3.1 Informatiemanagement
25
3.2 Melding, alertering en alarmering
26
3.3 Op- en afschalen
27
3.4 Leiding en coördinatie
28
3.5 Crisiscommunicatie
31
3.6 Resourcemanagement
32
Lees verder
Inhoudsopgave
1 Inleiding
2 Organisatie
crisisbeheersing
3 Processen
crisismanagement
4 Samenwerken
met crisispartners
Bijlagen
Opgavegericht werken
Regionaal crisisplan Veiligheidsregio Utrecht 2024 - 2027
24
Inhoudsopgave
1 Inleiding
2 Organisatie
crisisbeheersing
3 Processen
crisismanagement
4 Samenwerken
Processen crisismanagement
met crisispartners
Bijlagen Eén van de uitgangspunten van dit crisisplan is dat we opgavegericht werken. De situatie die
Deze processen hebben allen een multidisciplinair karakter. Aangezien het crisisplan een
speelt bepaalt de structuur van de (crisis)organisatie en niet andersom. Dit bereiken we door
multidisciplinair plan is, zijn de monodisciplinaire processen van de GHOR, brandweer, politie
de voorwaardenscheppende processen centraal te stellen bij de aanpak van (dreigende) crises.
en Bevolkingszorg opgenomen als bijlage 3 en deze processen worden in afzonderlijke plannen
Als randvoorwaarde voor effectief crisismanagement zijn de volgende voorwaardenscheppende
nader uitgewerkt door de disciplines zelf.
processen beschikbaar:
• Informatiemanagement, • Melding, alertering en alarmering, • Op- en afschaling,
• Leiding en coördinatie, • Crisiscommunicatie, • Resourcemanagement.
Opgavegericht werken
Regionaal crisisplan Veiligheidsregio Utrecht 2024 - 2027
25
Vervoerders
OVERIGE CRISISPARTNERS
3.1 Informatiemanagement
WATERSCHAPPEN Crisismanagement is voor een belangrijk deel het managen en duiden van informatie.
NUTSBEDRIJven
Informatiemanagement binnen de VRU is het totaal aan activiteiten om de juiste (operationele)
NCC
PROVINCIALE BEHEERDERS
DCC
Kortom het verzamelen, analyseren, filteren en doorgeleiden van de juiste informatie voor van crisispartners en uit de eigen crisisorganisatie. De kracht van het VIC ligt hierbij in het
DEFENSIE
KETENPARTNERS
OKT GBT of RBT
informatie tijdig en in de juiste vorm aan de juiste crisisfunctionaris beschikbaar te stellen. de operationele crisisbeheersing. Hierbij wordt gebruik gemaakt van geduide informatie
INFRASTRUCTUUR & WATERSTRAAT
DCC
Inhoudsopgave
combineren van verwachte en onverwachte dreigingen.
1 Inleiding
2 Organisatie
crisisbeheersing Een snelle en adequate hulpverlening is gebaat bij een zo snel en volledig mogelijk overzicht over de situatie. We werken hierbij informatie-gestuurd op basis van een actueel beeld. Dit geeft
BKT
het proces van leiding en coördinatie binnen de crisisbeheersing meer snelheid, daadkracht en doelgerichtheid. Dit doet de VRU niet enkel bij daadwerkelijke incidenten, maar ook in het voorzien en voorkomen van crises (zie paragraaf 2.1). Hiertoe heeft de VRU 24x7 de beschikking SECTIE GHOR
ROT
over een VIC en informatiemanagers op operationeel, tactisch en strategisch niveau. Deze functionarissen werken nauw met elkaar samen en staan in verbinding met de gouden lijn. Als overkoepelend functionaris functioneert een Coördinerend Informatiemanager (CIM)24. De
SECTIE POLITIE
COPI
informatieorganisatie is robuust georganiseerd, passend bij de aard van de crisis. Afspraken
crisismanagement
4 Samenwerken
met crisispartners
over informatie-uitwisseling en netcentrisch werken met partners zijn te vinden in de uitwerking van dit crisisplan.
Informatiemanagement
3 Processen
SECTIE BRANDWEER
Bijlagen
Opgavegericht werken
MK SECTIE BZ
Regionaal crisisplan Veiligheidsregio Utrecht 2024 - 2027
De taakbeschrijvingen van de diverse crisisfuncties binnen de crisisorganisatie zijn vastgelegd in bijlage 2 van de RABB.
24
26
Randvoorwaarden informatiemanagement:
Inhoudsopgave
• In het kader van voorzien en voorkomen en beperken van de gevolgen monitort de Caco als frontoffice van het VIC 24/7 het veiligheidsbeeld in de regio, overeenkomstig paragraaf 2.1. Hiermee kan snel en naadloos worden overgeschakeld van informatiemanagement in de lauwe
1 Inleiding
fase naar het informatiemanagement in de acute warme fase.
• Als backoffice van het VIC is 24/7 een coördinerend informatiemanager (CIM) beschikbaar. • Voor de flitscrises maakt de informatieorganisatie gebruik van opgeleide en geoefende piketfunctionarissen.
2 Organisatie
crisisbeheersing
• Conform de landelijke afspraken werkt de crisisorganisatie netcentrisch. Dit betekent: • Elke functionaris in de crisisorganisatie is verantwoordelijk voor het snel en actief delen van informatie als basis voor een actuele beeldvorming. • Elke discipline en partner is verantwoordelijk voor het eigen informatieproces en het
3 Processen
crisismanagement
multidisciplinair delen daarvan. • Valideren van informatie (betrouwbaarheid en identiteit van de bron bepalen). • Delen van informatie gaat via het Landelijk Crisis Management Systeem (LCMS).
4 Samenwerken
met crisispartners
Bijlagen
Opgavegericht werken
Regionaal crisisplan Veiligheidsregio Utrecht 2024 - 2027
27
3.2 Melding, alertering en alarmering Het proces melding, alertering en alarmering is gericht op effectief en tijdig aannemen,
Inhoudsopgave
verwerken en registreren van de gegevens over een incident of crisis en het alarmeren of alerteren van de juiste eenheden, functionarissen, instanties en andere hulpbronnen. De meldkamers en de Caco op de meldkamer spelen bij dit proces een cruciale rol. De VRU heeft de beschikking over een meldkamervoorziening welke bestaat uit drie afzonderlijke meldkamers van de brandweer, politie en ambulancevoorziening/GHOR. De Caco heeft een belangrijke rol bij het alerteren van bijvoorbeeld de ROL bij dreigende crises
1 Inleiding
2 Organisatie
crisisbeheersing
en veranderingen in het veiligheidsbeeld. Daarnaast is de Caco bevoegd voor grootschalige alarmering conform artikel 2.2.1 Bvr.
Randvoorwaarden melding, alertering en alarmering:
• Het verkrijgen, verifiëren en combineren van de essentiële gegevens van een dreiging, incident of crisis en deze vastleggen in het meldkamersysteem en delen met leiding en coördinatie.
• De noodzakelijke gegevens over een incident of crisis tijdig beschikbaar stellen in het informatiesysteem van de VRU. De melding bevat gegevens op basis waarvan de
3 Processen
crisismanagement
4 Samenwerken
met crisispartners
meldkamervoorziening de juiste hulp- en inzetbehoefte bepaalt.
• De initieel benodigde hulp is zo snel mogelijk gealarmeerd door de meldkamervoorziening en zo effectief mogelijk beschikbaar.
Bijlagen
• In de acute fase verloopt de alarmering van de operationele teams via de pager, dan wel via het INS25.
Opgavegericht werken
Regionaal crisisplan Veiligheidsregio Utrecht 2024 - 2027
25
De gedetailleerde uitwerking hiervan is te vinden in de RIA Midden-Nederland.
28
3.3 Op- en afschalen Het proces op- en afschalen betekent het veranderen van het functioneren van de hulpdiensten
Inhoudsopgave
en gemeentelijke organisatie vanuit de dagdagelijkse situatie naar één crisisorganisatie (en weer terug naar de reguliere situatie). De crisisbeheersingsorganisatie binnen de VRU wordt opgavegericht ingericht. Wanneer een situatie, dreiging of incident dus vraagt om multidisciplinaire coördinatie en/of eenduidige aansturing van de inzet van de diensten door (multidisciplinaire) teams, kan er opgeschaald worden. Hiertoe zijn enkele ‘knoppen’ (teams en functionarissen) beschikbaar als benoemd in
1 Inleiding
2 Organisatie
crisisbeheersing
paragraaf 2.2. Bijlage 1 bevat een volledig overzicht van de opschalingsvarianten, wie bevoegd is tot op –en afschalen, het bevoegd gezag en de bezetting van de verschillende teams.
Randvoorwaarden op- en afschalen:
• Binnen de meldkamer is geregeld dat de reguliere werkzaamheden – naast de opschaalde situatie – doorgang vinden.
• We werken daarbij altijd opgavegericht, waarbij de aard van het incident of de behoefte
3 Processen
crisismanagement
4 Samenwerken
met crisispartners
van het bevoegd gezag leidend zijn. De crisisorganisatie heeft soms een sturende, soms een faciliterende rol waarbij er altijd één operationeel team verantwoordelijk is voor crisisbestrijding. De organisatie blijft altijd aansluiten bij de aard, omvang en het niveau van
Bijlagen
de situatie.
• Elke discipline kan, naar eigen behoefte, monodisciplinair op- en afschalen door bijvoorbeeld het opschalen van secties.
• Wanneer regionale opschaling niet voldoende is, wordt (operationele) bijstand aangevraagd.
Opgavegericht werken
Regionaal crisisplan Veiligheidsregio Utrecht 2024 - 2027
29
3.4 Leiding en coördinatie Leiding en coördinatie betreft de wijze waarop de crisisorganisatie is georganiseerd en hoe
Inhoudsopgave
hierbij de verantwoordelijkheden (bestuurlijke en operationele leiding) zijn verdeeld. De operationele eindverantwoordelijkheid voor de coördinatie van de crisisbestrijding blijft bij de ROL. Meer specifiek gaat het om het aansturen en samenbrengen van alle hulpdiensten om te komen tot effectieve besluitvorming rondom alle processen, teams en functionarissen. Het uitgangspunt is om deze besluitvorming zo laag mogelijk in de organisatie weg te zetten. Hiertoe wordt in de crisisorganisatie gewerkt met bijvoorbeeld de BOB-methodiek en de gezamenlijke werkwijze strategische crisismanagement (SCM). SCM als eenduidige werkwijze draagt bij aan
1 Inleiding
2 Organisatie
crisisbeheersing
een meer slagvaardige crisisorganisatie die het bevoegd gezag adviseert en ondersteunt bij de te nemen strategische besluiten. Dit alles om op deze wijze het bevoegd gezag in staat te stellen het incident of de crisis goed te kunnen duiden en de noodzakelijke strategische besluiten te nemen.
Randvoorwaarden leiding en coördinatie26:
• Alle disciplines werken vanuit één gezamenlijk beeld. • Voor leiding en coördinatie vindt continu monitoring van de crisisbestrijding en inzet plaats,
3 Processen
crisismanagement
4 Samenwerken
met crisispartners
wat mede de basis vormt voor het (her)beoordelen en zo nodig voor het bijstellen van besluiten.
• De informatie- en bevelslijn van de operatie (Caco <> Leider CoPI <> ROL) naar het bevoegd
Bijlagen
gezag (burgemeester of voorzitter veiligheidsregio) noemen we de ‘gouden lijn’.
Opgavegericht werken
Regionaal crisisplan Veiligheidsregio Utrecht 2024 - 2027
26
De mandaten zijn uitgewerkt in de operationele regeling VRU en de operationele mandaatregeling MNL.
30
Gouden lijn Burgemeester of voorzitter VRU
Inhoudsopgave
Om aan te sluiten bij het uitgangspunt om het bevoegd gezag zo vroeg mogelijk over (dreigende) crises te informeren is de gouden lijn cruciaal. De verbinding tussen de operatie en het bevoegd gezag (de burgemeester of voorzitter veiligheidsregio) vindt altijd plaats via de ‘gouden lijn’. Dit
1 Inleiding
is de verbinding die enerzijds de Caco heeft met de LC en de ROL en anderzijds de ROL en de LC welke gedurende de gehele crisis in contact met elkaar staan (informeren en afstemmen). De ROL voorziet in multidisciplinaire informatievoorziening en strategisch advies richting de burgemeester /voorzitter veiligheidsregio ongeacht de grootte van het incident. Voor advisering
2 Organisatie
crisisbeheersing
van het bevoegd gezag wordt als hulpmiddel gebruik gemaakt van het format strategische analyse. Het bevoegd gezag wordt naast deze multidisciplinaire lijn ook geïnformeerd via de ROL
lijn van Bevolkingszorg over de aard van het incident en betrokken gemeentelijke processen, in eerste instantie door de OvD-Bevolkingszorg.
Bevoegd gezag De bestuurlijke leiding en eindverantwoordelijkheid voor de afhandeling van incidenten en crises ligt bij de burgemeester of bij de voorzitter van de veiligheidsregio. De burgemeester en de
3 Processen
crisismanagement
4 Samenwerken
met crisispartners
voorzitter veiligheidsregio moeten vervangen kunnen worden. Onder normale omstandigheden, maar ook als voorzitter van het GBT/RBT. De burgemeester kan zich laten vervangen door een locoburgemeester. Daarnaast is door het algemeen bestuur een plaatsvervangend voorzitter Leider Copi
Bijlagen
aangewezen; de burgemeester van Amersfoort, daarna de DB-leden op basis van anciënniteit. Hiertoe is een vervangingsregeling voorzitter veiligheidsregio beschikbaar (zie bijlage 4). De burgemeester of voorzitter van de veiligheidsregio wijst een functionaris aan die belast
Opgavegericht werken
wordt met de operationele leiding over de crisis (de ROL). De burgemeester of voorzitter van de veiligheidsregio stuurt deze functionaris aan.
Regionaal crisisplan Veiligheidsregio Utrecht 2024 - 2027
Caco
31
Opschalingsfase Dagdagelijkse routine
De operationele leiding bij Caco (namens ROL)
(monitoring) Flexibel via operationeel
Operationele leiding Operationele leiding betreft de bevoegdheid tot het in opdracht van de burgemeester of voorzitter van de veiligheidsregio geven van bindende aanwijzingen. Dit aan de bij de crisisbestrijding samenwerkende zelfstandige disciplines en diensten, zonder daarbij te treden in
1 Inleiding
de bevoegdheid en verantwoordelijkheid van deze disciplines en diensten. ROL
kernteam GRIP 1 Leider CoPI (namens ROL)
De ROL is belast met de operationele leiding van het geheel van de rampenbestrijding en crisisbeheersing ter uitvoering van de Wet veiligheidsregio’s. De ROL geeft operationeel de uitvoering van de operationele leiding. De operationele eindverantwoordelijkheid voor de
GRIP 3 ROL
coördinatie van de multidisciplinaire crisisbestrijding blijft bij de ROL. Bij GRIP 5 wijzen de
GRIP 4 ROL Coördinerend ROL
2 Organisatie
crisisbeheersing
leiding aan het operationeel kernteam of ROT, en hiërarchisch aan de LC en Caco. Dit betreft
GRIP 2 ROL
GRIP 5
Inhoudsopgave
voorzitters van de betrokken veiligheidsregio’s een coördinerend ROL aan. In principe is dit