Bijlage 4 Verslag inputronde Strategische Agenda - 11 maart 2024

Inputronde Strategische Agenda Regio Foodvalley – 11 Maart 2024 Inleiding Bert Fintelman geeft een inleiding. Tijdens de begrotingsbehandeling van de Regio Foodvalley is al aangegeven dat het invullen van de middelen gebeurt aan de hand van de activiteiten. De strategische agenda is een belangrijk middel voor de Regio Foodvalley om doelen en opgaven in beeld te brengen en aan de hand hiervan de activiteiten verder uit te zetten. Dit doen we samen de andere overheden, maar ook samen met de ondernemers en het onderwijs in de regio. Deze inputronde is van belang om de input van de raden op te halen. Er komt na de zomer een conceptversie naar de raad waar wensen en bedenkingen op ingediend kunnen worden. Om vervolgens eind dit jaar/begin volgend jaar de strategische agenda vast te kunnen stellen. Benadrukt dat dit een belangrijk moment is om ook namens de gemeente Rhenen input te leveren voor de strategische agenda. Korte introductie van de commissieleden. Gerard Renkema is commissielid van de CieSA en burgemeester gemeente Nijkerk. Benadrukt nogmaals het proces. Jaap van Beek zit namens de ondernemerskolom in de CieSA. Er staat al een moment gepland dat er langs ondernemersverenigingen van Rhenen langsgegaan wordt. Dit is een belangrijk waar ondernemers van Rhenen hun input kunnen leveren.

Uit de tussentijdse evaluatie van de huidige strategische agenda kwam naar voren dat de ondernemers meer betrokken zouden moeten worden. Henk Kievit zit namens de onderwijskolom in de CieSA. Henk Kievit heeft een omgevingsanalyse opgesteld. Geeft een toelichting op deze analyse. Vragen naar aanleiding van de stukken en omgevingsanalyse: Mevrouw Geerts (Groenlinks/Progressief Rhenen): Bij de stukken is de tussentijdse evaluatie van de huidige strategische agenda toegevoegd. Hier is vooral op gereageerd vanuit de overheidskolom. Hoe nemen we de andere kolommen mee? Antwoord Henk Kievit: Probeert de ondernemerskolom mee te sleuren. Zo zitten er nu ondernemers in de CieSA en geeft hij aan dat er volgende week een avond is gepland met de ondernemersvereniging in Rhenen. Dit is het moment dat zij ook input kunnen leveren. Ze gaan alle ondernemersverenigingen langs in de regio. Op 4 april is een congres georganiseerd voor de ondernemers ‘Toekomstbestendig ondernemen in Regio Foodvalley’. De onderwijskolom is makkelijker te bereiken, omdat zij zichzelf beter georganiseerd hebben. Meneer Oorschot (Rhenens Belang) Wat is de toegevoegde waarde van het regionaal samenwerken en dan met name voor de gemeente Rhenen? Hoe verhouden Wat is de toegevoegde waarde ten opzichte van de kosten. Zou graag een kosten-batenanalyse willen hebben.

Hoe pakt u de echte regioproblematiek aan? Voor de gemeente Rhenen is de Rijnbrug van belang. De verwachting is dat de regio hier keihard mee bezig is. Hoe komt dit terug in de nieuwe Strategische Agenda? Antwoord Henk Kievit: Op dit moment gaan we niet in discussie over kosten en baten. Dit moment is voor wat u als raad nadrukkelijk op de agenda wilt zetten. Meneer Hartholt (CDA): Het vitaal platteland wordt aangehaald in de omgevingsvisie. De provincies Utrecht en Gelderland zitten daar verschillend in. Het opheffen van de productschappen zorgt ervoor dat het landelijk gebied in het slob raakt. Probeert u op te trekken met de provincies om stappen te zetten in het beleid hieromtrent? Antwoord Henk Kievit: De regio is actief in gesprek met de provincies rondom dit soort onderwerpen. Dit is ook meteen een van de grote waardes om dit gezamenlijk op te pakken. Geef dit vooral mee aan de commissie dat dit voor u van belang is.

Ronde langs de partijen aan de hand van de vragen CieSA 1. Wat verwacht u van de Strategische Agenda? 2. Met welke strategische (toekomstgerichte) thema’s bent u bezig waarbij u meerwaarde ziet in regionaal samenwerken binnen de Regio Foodvalley? 3. In deze brief zijn thema’s geschreven waarop we moeten samenwerken en willen samenwerken. Op welke thema’s en ambities zou u focus willen leggen? 4. Gezien de samenvatting van de huidige strategische agenda: a. Herkent u zich in de geschetste beelden en het profiel van Regio Foodvalley? b. Waar wilt u het profiel van Regio Foodvalley aanvullen dan wel nuanceren? Meneer Brouwer (PVDA): Eef Brouwer PvdA: We staan voor diverse uitdagingen. Hierbij moeten alle belanghebbenden samenwerken. 1. Lange termijn visie en missie duidelijk definiëren. Meetbare doelstellingen (SMART). Duidelijk prioriteren in gebieden en strategieën om de opgestelde doelstellingen te bereiken. Risico’s benoemen die doelstellingen kunnen belemmeren. Rekening houden met relevante belanghebbenden. Belang om systeem op te zetten om te monitoren, evalueren en bijstellen van de strategische agenda. 2. Duurzame voedselproductie, innovatie, kennisdeling, circulariteit, duurzaamheid, onderwijs, infrastructuur, RO, voedsel innovatie en gezondheid, arbeidsmarkt. 3. Alle thema’s zijn relevant en focuswaardig 4.

Kunnen ons vinden in de geschetste beelden, vooral rondom de landbouwtransitie/vitaal landelijk gebied. Aanvullingen rondom het profiel hebben we met de beantwoording van de voorgaande vragen proberen mee te geven. Aandachtspunten: Rijnbrug. Woningbouw. OV beter afgestemd, werkgelegenheid ontwikkelen (icm minder vervoersbewegingen). Eiwittransitie. Mevrouw Jansen (D66): Binnen de regio werken een aantal gemeenten met nagenoeg hetzelfde DNA samen. Dit maakt samenwerking belangrijk en makkelijk. Benadrukt dat de regio een grote rol heeft gespeeld bij de Rijnbrug. Als er gekeken wordt naar de huidige strategische agenda, dan zijn alle thema’s hierin nog actueel. Accenten zijn mogelijk iets verschoven. We hebben de memo als uitgangspunt gebruikt. Drie thema’s centraal: Verstedelijking, landelijk gebied en economie. Binnen het thema economie gaat onze aandacht vooral naar het aantal geschikte arbeidskrachten. Hierin kan onderwijs een rol spelen. We missen energietransitie als hoofdthema. Landelijk ligt hier focus op, maar mag ook regionaal meer focus op liggen. Hebben we genoeg afspraken gemaakt en redden we het met de gemaakte afspraken. In de memo ligt focus op agrarische karakter van de gemeente. Hiermee doen we andere sectoren tekort. Er werken heel veel inwoners in het MKB.

Aanvulling op de ambitie: Er staat nu focus op landbouw en voeding: daar hoort woord ‘innovatief’ bij, dat onderscheidt ons. Mevrouw Geerts (Groenlinks/Progressief Rhenen) Focus een belangrijk punt t.o.v. de huidige strategische agenda. Maar ook het concretiseren van de thema’s. In de evaluatie staat democratische legitimiteit als succesfactor benoemd. Vraag aan de portefeuillehouder: Hoe kijkt het college hiernaar en hoe het deze keer zo ingericht wordt dat het beter gaat en dus beter geborgd wordt? Benadrukt het belang van de regionale samenwerking. Thema’s waarop we meerwaarde zien van de samenwerking: energietransitie, woningbouw en landbouwtransitie. Hier zouden wij de nadruk op willen leggen in de nieuwe strategische agenda. Netcongestie is randvoorwaardelijk voor het vervolg van de energietransitie. Belangrijk dat we elkaar hier verantwoordelijk voor moeten

kunnen houden. Niet alleen optelsom van eigen ambities maar overkoepelend met elkaar daarover hebben. Moeten in samenwerking op die manier in gesprek gaan. Dan heeft het meerwaarde om samen te werken op dit thema. Het profiel dat in de huidige strategische agenda wordt geschetst legt veel nadruk op voedselvoorziening. Dat is ergens logisch in deze regio, maar maakt het eenzijdig. Wij zouden hier het groene karakter van de regio willen benadrukken om dit enigszins te nuanceren. Meneer Schenk (VVD): Foodvalley moet niet een op zichzelf staand orgaan worden die zich inhoudelijk gaat bemoeien met allerlei thema’s. Moet een faciliterend orgaan zijn. Voorbeeld hiervan is de eiwittransitie: daar heeft Foodvalley niets meer in te zoeken, doet de markt nu zelf. Daar is geen toegevoegde waarde. Ontbrekende factor: samenwerking en verbinding met Foodvalley.NL. Hier zijn de belangrijkste bedrijven aan verbonden. Laat de voedselontwikkeling bij Foodvalley NL/in Wageningen. Bedrijvenkring is bezig om te kijken naar ruimte op industrieterrein. We hebben 5 ha terrein nodig. Voor dit soort concrete zaken hebben wij samenwerking nodig. Niet voor abstracte zaken. In het memo worden geen keuzes gemaakt. In dit memo gaat het over de arbeidsmarkt, terecht dat er wordt aangegeven dat het veel meer om opleiding gaat. Arbeidsmarkt zit wel goed in elkaar, er zijn banen genoeg.

Op opleidingsgebied moeten we mogelijk wel wat doen: beter organiseren vraag en aanbod. Kijk ook vooral naar wat we niet meer moeten doen. We kunnen niet alles meer doen. We moeten keuzes maken. Woningbouw is doelstelling nummer 1. Echte keuzes en prioriteiten ontbreken. Prioriteiten liggen volgens ons op: Netcongestie Niet alleen voedsel en agri: maar economie in de breedte. Speerpunt is wel voedsel, maar toegevoegde waarde vanuit ons is beperkt. Laat dit in Wageningen. Blijf concreet en maak het smart Woningen Mobiliteit Ga kijken wat je niet kunt doen We hebben nog niet gezien wat er echt concreet bereikt is. Doe vooral niet te veel kleine dingetjes. Oproep tot focus, keuzes, prioriteren Latere toevoeging: In verschillende gremia wordt enthousiast gereageerd op een investeringsfonds. Oproep om dit niet te doen, Er is voldoende ander kapitaal aanwezig in de regio om dit soort projecten goed op te pakken. Meneer van der Tang (SGP) Algemene opmerkingen: Positief dat er met alle raden en belanghebbenden wordt gesproken. Pleiten voor meer focus en SMART doelen. Voor Rhenen spelen er wat ons betreft twee belangrijke thema’s: 1. Toekomst van het landelijk gebied áls landelijk gebied met specifieke aandacht voor de agrarische sector. 2. Bereikbaarheid, denk aan de Rijnbrug, Kruispunt Achterberg en het Binnenveld.

In het Binnenveld spelen er ook enkele zaken rondom leefbaarheid en bereikbaarheid. Beantwoording van de vragen van de commissie: 1. Basis leggen voor voortzetten van de goede samenwerking, maar wel ruimte laat voor de eigenheid van individuele gemeenten. 2. Thema’s: landelijk gebied en bereikbaarheid. en ook energietransitie

3.

4.

Vooral de focus leggen op bereikbaarheid. Voor het Binnenveld willen we er nog een toevoegen: provincie, regio en individuele gemeenten willen er van alles doen. Het lijkt wel of landelijk gebied een soort Vondelpark moet worden. We zijn echter vergeten wie daar als eerst zaten: de boeren. Hartekreet: blijf knokken voor de boeren! Profiel: vergrijzing zien we als een kans. Zijn mensen met meer tijd die kunnen bijdragen aan doelen in onze samenleving. Koppeling wonen en werken: wij zijn niet op zoek naar meer mensen die buiten onze regio werken, maar naar mensen die binnen onze regio werken. Dit kan ook een positief effect hebben op de druk op de infrastructuur.

Meneer Hartholt (CDA): Foodvalley moet in de strategische agenda goed kijken wat de kerntaken van de regio zijn. Dat zijn een aantal punten die ook al door andere partijen benoemd zijn, namelijk: Demografische ontwikkelingen: woningbouw: Dit is een onderwerp waar je ook samen dingen kunt bereiken, maar iedere gemeente heeft hier wel zijn eigen verantwoordelijkheid. Energietransitie is belangrijk punt; kerntaak. Rhenen is niet zo groot dat we alles zelf aan kunnen pakken of zelf kunnen uitvinden. Landelijk gebied: ook eigenheid bewaken. Rhenen is geen Ede, met andersoortige type landbouw. Stikstofproblematiek zal toch voornamelijk per gemeente opgelost moeten worden, maar waar mogelijk moeten we hier ook op samenwerken. Meneer Pabst van ’t Slot (Rhenens Belang) In het proces richting de huidige strategische agenda aangegeven dat er focus moet komen. Deze opmerking staat nog steeds: - Verstedelijking - Bereikbaarheid en mobiliteit: is voorwaarde ook voor verstedelijking - Landelijk gebied: belangrijk Ook gezien de financiële situatie van gemeenten; focus aanbrengen op wat mogelijk en noodzakelijk is. Wat niet mogelijk is moeten we dan ook echt niet doen. Een te hoog ambitieniveau raden wij dan ook ten sterkste af. Over het profiel van de regio in de huidige strategische agenda is al een hoop gezegd en daar kunnen wij ons ook in vinden.

Human Capital: daar zitten gemeenten te veel op uitvoering; onderwijs en ondernemers moeten daar trekkende rol in hebben, en gemeenten meer faciliteren. Ook hier moeten we weer oppassen dat we niet teveel willen. Prioriteren op wat we kunnen doen. Meneer Renkema: Er komen een aantal verschillende varianten voorbij en daar ligt ook de opdracht van de commissie om dit samen te brengen. Er wordt meerdere malen gevraagd om focus aan te brengen. Huidige SA is niet alleen door overheden opgesteld. Als we naar onderwerpen kijken zitten daar thema’s bij die onderwijs en ondernemers oppakken. Er zijn twee thema’s waar specifiek de overheden zich op richten: Quality of living Fysieke randvoorwaarden U heeft hier thema’s benoemd die u van belang vindt, maar deze worden ook door de ondernemers en het onderwijs besproken. Hier moeten wij dus achteraf een goede afweging maken. En we hebben heleboel mooie projecten gerealiseerd/resultaten geboekt waar we gezamenlijk van profiteren. Bijvoorbeeld het meetnetwerk. Deze successen komen ook terug in de review van de huidige strategische agenda. Ook in de Regio Deal zitten projecten die zijn getrokken door ondernemers als onderwijs, waar overheden een faciliterende rol hadden. Het zou mooi zijn om die kruisbestuiving tussen de 3 O’s erin te houden.

Proces wordt nog nader toegelicht: najaar bijeenkomst georganiseerd door Regiocommissie voor raadsleden.