Bijlage 3b Trendsheet Werken en ondernemen
Tekst van het document
Het gemiddelde inkomen van zzp’ers als zelfstandige (dus zonder eventueel aanvullend Overbrugging Werkgelegenheid ( inkomen in parttime dienstverband) is in Rhenen de afgelopen jaren, na een flinke dip in 2009, van 2020. De vraag is in hoever gestegen naar € 41.600 in 2019. Toekomstige behoefte aan bedrijfsruimte jaren op eigen kracht de achterst
Werken en ondernemen
Werkgelegenheid
Tussen 2010 en 2017 steeg het aantal bedrijfsvestigingen in Rhenen met 31%, terwijl het aantal arbeidsplaatsen in die periode met 5% steeg. De belangrijkste sectoren voor werkgelegenheid zijn de detailhandel/autohandel en de gezondheidszorg.
Tussen 2010 en 2019 nam de werkgelegenheid op bedrijventerreinen in Rhenen licht af. Op dit moment is in Rhenen een schaarste aan bedrijfslocaties en staan er nauwelijks bedrijfsruimtes leeg. In de afgelopen jaren vertrokken enkele bedrijven, omdat deze niet konden uitbreiden. In 2018 was er een uitbreidingsvraag van minstens 5 ha. Op het bedrijventerrein staan veel metaalbedrijven/ maakindustrie. Hierbij is thuiswerken geen optie. In de drie Utrechtse Foodvalley gemeenten is er een tekort van 22ha aan bedrijfslocaties.
Het grootste verlies aan arbeidsplaatsen vond tussen 2010 en 2017 plaats in de sector Vervoer en opslag; maar liefst 56% van de arbeidsplaatsen verdween. Ook de werkgelegenheid in de landbouw daalt. Het aantal professioneel actieve boeren is de laatste twintig jaar gehalveerd tot ongeveer 70. Sinds 2010 is ook het aantal arbeidsplaatsen in deze sector gehalveerd, wat een direct gevolg is van de schaalvergroting.
werkgelegenheid:
Koopgedrag, waar gaan de bestedingen van inwoners naartoe?
10 en 2017
Eigen gemeente
Vestigingen en arbeidsplaatsen 2010 en 2017 per sector
uwnijverheid 1000
% 0
serij
strie
jven
heid
ndel
ndel
catie
boeren
1000
1000 1000
800 800
800 800
600 600
600 600
41,0 2011 40,0
2013
2015
2017
39,0 Nederland 45,4 Rhenen 49,1 38,0 Jaarcijfers 2020
7000Ontwikkeling vestigingen en 3500
7000
arbeidsplaatsen 2010-2019
3500
5250
5250
3500
Het totale aantal vestigingen en 3500 arbeidsplaatsen in Rhenen is verder 0 opgelopen naar resp. 1.930 vesti- 0 2015 2017 2019 gingen2010 en 6.560 arbeidsplaatsen.
ning
0
31%
Rhenen telde in 2019 1.800 zelfstandigen, waarvan 1.300 zonder personeel (zzp’ers). Dat is bijna een vijfde deel van de beroepsbevolking.
Totaal € 59,1 miljoen
Andere gemeenten
49%
Bestedingen van inwoners van Rhenen aan niet-dagelijkse boodschappen.
Toekomstige behoefte aa
€ 29 miljoen Online
Bijna de helft (46%) van de zzp’ers is actief in de commerciële dienstverlening, zoals horeca, makelaardij, advies en detailhandel.
200
400
600
800
1000
1750
0 2017 Arbeidsplaatsen 2017 Vestigingen 2010
2015
Vestigingen
2017
1750
2019
0
49 48 47 46 45 44 43 42 41 40 39 38 37
2011
2013
2015
2017
2019
49 48 47 46 45 44 43 42 41 40 39 38 37
1750
1750
Vestigingen 2010 Arbeidsplaatsen 2010
82%
2019
catie emiddeld besteedbaar inkomen De gemeente zet de komende jaren in op - aantal overnachtingen 2011 groei 2013 2015 2017 2019 verdere van meerdaagse toerisme. zo’n 80.000 gasten et besteedbaar inkomen per ngen gemiddeld Onder andere met de ontwikkeling van een - toeristenbelasting Nederland 45,4 Rhenen 49,1 mogelijke passantenhaven en het bieden uishouden bedroeg in 2019 in Rhenen ruim een € ton 7000 7000 ning van meer mogelijkheden voor overnachting. 9.000, ten opzichte van € 45.400 in Nederland. tuur 5250 5250 at is een stijging van 21,5% in 8 jaar tijd.
zorg
20%
Afvloeiing
€ 11,5 miljoen
3. Vermenging wonen en werken
38,0
rwijs
18%
Zelfstandigen
Tussen 2010 en 2019 is de werkg afgenomen, terwijl er op bedrijve . 400 400 Sinds de coronacrisis heeft online 400 400 shopping een enorme vlucht genomen, De dagelijkse meer dan 2.000 arbeidsplaatsen 200 400 600 800 1000 ongetwijfeld ook in Rhenen. De verboodschappen Door het flinke aantal zzp’ers in Rhenen en de ontdekking in de coronacrisis van de 200 200 Het gemiddelde inkomen van zzp’ers als zelfstandige wachting is dat er wel een combinatie bedrijfslocaties en staan er nauw werden in 2018 200 200 1000 euro voordelen van isthuiswerken als alternatief voor op kantoor, zal dezalvermenging van in Rhenen de afgelopen jaren, na een flinkewerken dip blijven tussen fysiek en online. -net als in 201649,0 49,0 € aantal bedrijven weggegaan, om 0 0 in 2009, gestegen naar € 41.600 in 2019. Daarnaast was er tot nu toe een voor bijna 80% 48,0 48,0 80% l l j r s e e e a g i n d g n g de functie wonen en werken in de gebouwde omgeving de komende jaren verder toenemen. i i e i e j i 0 0 r r u c i trend in Rhenen van een voorkeur in Rhenen re a icatie lingen lening stu r erw js szo g lening se ij ustrie rijvenerheid andel andel nicati47,0 47,0 s aan de afname van de werkgeleg o e i e r r n u v e nd tred jveijv heoth ndailh nd u cat H recu attel geer ninb tund wieid zo er nin voordat lokaal shoppen. De vraag is cns llinstv le ar es O erdh dsstv le i n erro haet hamm ni 46,0 zelf gedaan.
i m o 46,0 en viss I dutssb drw In het Basisregister Adressen ne Gebouwen (BAG) is nu al duidelijk te zien de schaarse n 1000 euro r r Hom ue i te n e ba b in dn InNu sbBeou nijv Groot Detanilco mu uw n l nsdie stven ar m Oenzo dhdeie stve of dat na corona verandert. uitbreidingsvraag is van minstens 45,0 m ie49,0 t ie n c45,0 w a e m bouw e p n o c G n n u D 49,0 e G e u b o d c e o n g e e O l k N c g o i i n n z i e j a a n o e l i i panden met als gebruiksdoel een bedrijfsruimte, niet overeenkomen met de veelvoud aan e d d r B a e i l t n n s e 44,0 44,0 b i p e c e ke L48,0 G e Vermenging wonen en werken O op g nd ma e e F aZnak 48,0 Overig maakindustrie. Hierbij is thuiswe lij r, psla La or ati Fin43,0 e 43,0 e f v k o o n Rhenen heeft veel zzp’ers. Daarbij hebben velen in de coronatijd de voordelen van 47,0 47,0 m a O v I , r plekken waar volgens Google Maps economische activiteiten plaatsvinden. De verwachting is r r Z fo 6% 42,0 42,0 Ve voe In thuiswerken ontdekt als alternatief voor werken op kantoor. De komende jaren zal 46,0 46,0 arbeidsplaatsen per m2.
Daarom r Huishoudens zeer laag inkomen e V 41,0 41,0 45,0 45,0 dat deze trend zal doorzetten de komende jaren en dat functiemenging nog belangrijker daardoor de vermenging van de functie wonen en werken in de gebouwde Vestigingen 2010 Vestigingen 2017 Arbeidsplaatsen 2010 Arbeidsplaatsen 2017 5% 6% 40,0 44,0 bedrijventerrein. In de drie Utrec 44,0 6% Vestigingen 2017 Arbeidsplaatsen 2017 40,0 Vestigingen 2010 Arbeidsplaatsen 2010 omgeving verder toenemen. De stijging van het aantal jongeren wordt. 39,0 39,0 43,0 43,0 bedrijfslocaties. in de bijstand viel de afgelopen jaren 4% 38,0 38,0 5% 49 49 42,0 42,0 5% -50%
41,0 Toerisme snelstgroeiende sector 40,0 tussen 2010 en 2017 39,0
reca
13%
Binding
€ 18,5 miljoen
Vestigingen
Arbeidsplaatsen
Beroepsbevolking en werkloosheid
In 2017 had Rhenen een potentiële beroepsbevolking van zo’n 14.400 mensen, waarvan er 10.120 daadwerkelijk tot de beroepsbevolking konden worden gerekend. Daarvan was 4% werkloos. Deze dalende trend in Rhenen heeft zich in de jaren daarna doorgezet tot slechts 2,7% werkloosheid in 2019, ten opzichte van 3,5% in Nederland. Ondanks de coronacrisis steeg de werkloosheid in 2020 nauwelijks en kon het aantal bijstandsuitkeringen door de gemeente beperkt blijven. De vraag is wat er na de coronacrisis op de langere termijn met de werkgelegenheid gebeurt, als de steunpakketten aan bedrijven zijn gestopt.
Arbeidsplaatsen
7000
7000
5250
5250
3500 Economische
3500
activiteit
Werkloosheid 6% 5% 4% 3% 2% 1% 0%
1750 in dezelfde
48 47 Panden met 46 45 gebruiksdoel 44 bedrijfsruimte. 43 42 Bron: 41 Basisregistratie 40 Adressen en 39 38 Gebouwen (BAG) 37 2011 2013 2015
48 47 46 45 44 43 42 41 40 39 38 37
Panden met gebruiksdoel bedrijfsruimte, bron: Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) 2017
2019
7000
7000
5250
5250
3500
3500
1750
1750
0
2010
2015
2017
2019
0
4% 4% 3% 3%
2% 2% 2013 2013
2015 2015
2017 2017
Huishoudens Huishoudens met met een een zeer zeer laag laag inkomen inkomen
Economische activiteit in dezelfde buurt, bron: Google Maps 2017
2019
Het ziet het ernaar uit dat Rhene 100 100coronamaatregelen gehad van de Schuldhulpverlening volgens de ondernemersverenigin en voedselbank 25 25 80 80 100 winkeliers zijn; ook vestigingen v 20 20 60 60 Niet iedereen met schulden 100 80 ondernemers. Deze zouden wellic komt in de schuldsanering; 15 15 40 40 naar schatting 82 personen alternatieve manier te bedienen d 80 in Rhenen maakten in 2020 60 10 10 20 20 van 2021 op 2020 de gebruik van schuldhulpver- 2015 2015eerste 2020 maanden 2015 2020 2015 2020 lening via de gemeente, ten 2017 602017 met Inwoners met 40 hetin winkelaanbod inInwoners Rhenen. Ver opzichte van 23 in 2015. 6 schuldhulpverlening Inwoners Inwoners in schuldsanering schuldsanering schuldhulpverlening een werkkamer en snel (glasveze 40 20
1005
20
0
2015 2017 2019
bevolkingsprognose uitgaat van g Aantal bijstandsuitkeringen
Aantal Aantal bijstandsuitkeringen bijstandsuitkeringen
804
0 Bron: 2010 2015 Google Maps
Huishoudens met een zeer laag inkomen
2020 2020
1750
buurt.
mee. De instroom van statushouders 3%was met name in 2016-2017 fors hoger. Wat de (voorheen zeer lage) leeg Het percentage huishoudens met bij2%standsuitkeringen is in die jaren echter 2013 2015 2017 2020 tussen 2011 en 2016 opgelopen juist afgenomen, van 3,5% naar 2,9%. De impact van corona is nog onzeker. Toch waren de vooruitzichten in 2
0
603
)
Els
402
W n ek rth um ge k be n i n r we 80 r n e e o 2015 R 2020 st ge Do Oo Wa
en
tr.
U t(
n he
R
Aantal huishoudens 0 dat gebruik maakt ) m van en en tr. de voedselbank ku 100 (U ng en i n t h n e e R R Els(per uitgiftepunt) ag D
2015
2020
60
1
Verwacht kan worden dat mensen extra vierkante meters voor een werkkamer en snel (glasvezel) internet belangrijker gaan vinden in een woning.
20
40
0
0
2015
( lst
E Zie voor volledige analyses het rapport: Trends en Ontwikkelingen gemeente Rhenen. Augustus 2021.
)
r. Ut
2015
2017
e Rh
n ne
n ge
2019
in en
g Wa
2020
um
nk Re
Do
th
er
w or
s
Oo
k ee
b ter
20
0
Elst
Rhen