Bijlage 3 Rapportage jongerenwerk 2020 met hierin Kwaliteitskompas

2020

Bespreekdocument

1

We bevinden ons in roerige tijden. Eind 2019 werd COVID19 bekend gemaakt. Inmiddels spreken we van een pandemie waarbij de gevolgen zeer merkbaar zijn in ons dagelijks functioneren. De ingezette maatregelen zijn inmiddels bij een ieder bekend. Jong en oud worden geraakt door het virus. Bijna iedereen kent iemand die onzekerheid, eenzaamheid, rouw en verdriet ervaart of is zelf op een manier getroffen door het virus. Het jongerenwerk wenst iedereen alle gezondheid, kracht en steun toe die nodig is om deze periode te doorstaan. Het jongerenwerk voorkomt dat jongeren in dure hulpverleningstrajecten terecht komen. Investeren in jongerenwerk is investeren in preventie. Hierdoor wordt de samenleving behoedt voor onnodig hoge kosten voor zorg, politie en justitie. Ter illustratie: Twee dagen jeugddetentie voor één jongere kost ongeveer net zo veel als een jaar lang jongerenwerk voor één jongere. De “maatschappelijke Business Case jongerenwerk voor gemeenten” (2017. Ministerie van VWS, directie jeugd) schat het besparingspotentieel door jongerenwerk landelijk op 45 miljoen euro. De jongerenwerker is de enige professional op straat die geen handhavende taak heeft. Hierdoor vormt de jongerenwerker een onderdeel van de leefwereld van jongeren. Door aanwezig te zijn op de plaatsen waar jongeren hun vrije tijd door brengen, ziet het jongerenwerk snel waar jongeren tegen problemen aanlopen.

Hierdoor kan men vroegtijdig inspelen op signalen, de juiste partijen erbij betrekken en (samen met de jongeren) probleemoplossend te werk gaan. Het jongerenwerk maakt gebruik van de inzet van preventieve activiteiten, persoonlijke coaching, ondersteuning en het betrekken van jongeren bij participatietrajecten. Het jongerenwerk versterkt de jongeren, wijst ze op hun capaciteiten, kweekt zelfvertrouwen, laat jongeren hun eigen netwerk vergroten, kortom: zet jongeren in hun eigen kracht. Het jongerenwerk zelf heeft een groot netwerk. Dit bestaat niet alleen uit jongeren, maar ook uit hulpverleningsinstanties, scholen, verenigingen, vrijwilligersorganisaties, gemeenten, politie en ouders. Door het grote netwerk van het jongerenwerk is er altijd een mogelijkheid om iets voor jongeren te kunnen betekenen. De ene keer d.m.v. doorgeleiding, de andere keer door het geven van informatie en advies, of door jongeren te betrekken bij activiteiten. Naast het voorkomen van dure zorg kan het jongerenwerk ook iets betekenen voor jongeren die in het verleden al veel zorg hebben gehad. Jongeren die al meerdere malen met hulpverlening in aanraking zijn geweest worden vaak “hulpverlening moe”. Hierdoor worden zij niet meer bereikt door de hulpverlening. Maar deze jongeren zitten wel met problemen en zullen de samenleving vroeg of laat op kosten jagen.

Zijn het geen zorgkosten, dan wel kosten voor politie en justitie. Uit de praktijk blijkt dat het jongerenwerk deze jongeren nog wel bereikt en dat zij wel open staan voor een coaching traject door een jongerenwerker.

2

Inleiding

4

1. 1.1 1.1.1

Ambulant Jongerenwerk Vindplaatsgericht werken Openbare ruimte COVID19 en openbare ruimte Scholen COVID19 en scholen Social media. COVID19 en online jongerenwerk

5 7 8 8 9 9 9 9

Resultaat vindplaatsgericht werken jeugdoverlast COVID19 en jeugdoverlast Resultaat jeugdoverlast

10 11 12 12

Talenthouse Activiteiten gericht op ontspanning en ontmoeting Activiteiten gericht op vorming Activiteiten gericht op vergroten van verantwoordelijkheid Activiteiten gericht op gedragsverandering Overige COVID19 en Talenthouse Resultaten Talenthouse

12 15 15 16 16 17 17 18

Preventie Vroegsignalering, loketfunctie, opschalen en doorverwijzen COVID19 en vroegsignalering etc. Voorlichtingsactiviteiten COVID19 en voorlichtingsactiviteiten Resultaten Preventie

21 23 23 24 24 25

Back 2 A Future Pilot Back 2 A Future Besparingpotentieel COVID19 en Back 2 A Future Resultaat Back 2 A Future

26 28 29 31 31

Jongerenparticipatie Participatie COVID19 en participatie Resultaat participatie

32 34 36 36

1.1.2 1.1.3

1.2 1.3 1.4 2. 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 3. 3.1 3.2 3.3 4. 4.1 4.2 4.3 5. 5.1 5.2

3

Deze rapportage beschrijft de inzet van het jongerenwerk van Mozaiek welzijn in de gemeente Rhenen gedurende het jaar 2020. Dit is een afwijkende periode ten aanzien van de eerdere rapportageperiodes. De keuze voor het hanteren van een afwijkende periode is in samenspraak gemaakt met de beleidsmedewerker Jeugd van de gemeente Rhenen. Deze afwijking is resultaat van de COVID19 situatie. De landelijke en regionale maatregelen om COVID19 te beheersen resulteerden erin dat het uitvoerende jongerenwerk van Mozaiek welzijn andere prioriteiten moest stellen. De aandacht voor de jongeren uit de regio en de daarbij behorende werkzaamheden in het ambulante kader kregen de hoogste prioriteit. Ten tijde van het opstellen van deze rapportage is COVID19 nog steeds zeer actueel binnen onze maatschappij en is het nog onduidelijk hoe het verdere beloop zal zijn. Het vooruit schuiven van verantwoording is dan ook niet wenselijk. Per aandachtsgebied in deze rapportage zal benoemd worden wat de invloed van COVID19 is geweest. Het jongerenwerk van Mozaïek richt zich op jongeren tussen de 12 – 23 jaar in de kernen Rhenen en Elst. In Achterberg wordt het jongerenwerk verzorgt door JeugdaanZ. Deze rapportage is opgebouwd aan de hand van het kwaliteitskompas. Gemeente Rhenen en het jongerenwerk van Mozaiek zijn pioniers op het gebeid van een kwaliteitskompas specifiek gericht op het jongerenwerk.

Nieuw in deze rapportage is het Talenthouse. Talenthouse is een pilotconstructie accommodatiegebonden jongerenwerk voor de duur van twee jaar. Verdwenen uit de rapportage is het thema: samenwerkerking met professionals versterken.

4

Ambulant Jongerenwerk De ambulant jongerenwerkers onderhouden het contact met jongeren. Voornamelijk gebeurt dit op plaatsen waar jongeren elkaar ontmoeten of hun vrijetijdsbesteding doorbrengen. Veelal zal dit op straat zijn maar ook op andere plaatsen. Hierbij kan gedacht worden aan een inloop voor jongeren, school, buurthuizen, jeugdsozen en jeugdketen. De jongerenwerkers spelen in op de behoefte en eigen kracht van jongeren. Het uitgangspunt hierbij is zichtbaarheid/herkenning. De jongerenwerkers kennen de jongeren en de jongeren kennen de jongerenwerkers. De jongerenwerker heeft extra aandacht voor kwetsbare jongeren die meer moeite hebben om mee te draaien in de maatschappij. Het jongerenwerk gaat uit van positieve bekrachtiging, oftewel door middel van een positieve benadering worden jongeren in hun kracht gezet en gestimuleerd tot een verantwoord burgerschap.

Ambitie

Maatschappelijk Resultaat

Indicator

We willen dat meer…

Over 2 jaar willen we dat…

Waaraan zien we dat we succesvol zijn?

Jongeren die elkaar ontmoeten in de openbare ruimte in beeld zijn of bekend zijn met het jongerenwerk. Jongeren tussen de 12 en 23 jaar uit de gemeente Rhenen het gevoel ervaren van ‘welkom zijn’ binnen de gemeente en op een verantwoordelijke manier kunnen opgroeien en deelnemen aan de maatschappij.

Jongeren zich verantwoordelijk voelen voor hun eigen en directe woon& leefomgeving. Er geen exclusie is voor specifieke doelgroepen, dan wel dat jongeren geïsoleerd raken vanuit een beperking ( Autisme, LVB, etc.)

JONGEREN NIVEAU: - In de kernen van Rhenen en Elst is er een jongeren ontmoetingslocatie gerealiseerd. - Jongeren hebben het gevoel dat ze er ‘mogen zijn’. - Jongeren voelen zich ‘gehoord’, ze hebben een stem hebben in de gemeente - Jongeren hun zelfredzaamheid vergroot hebben GEMEENTELIJK NIVEAU: - Er zijn minder overlast meldingen die te koppelen zijn aan jeugd. - Jongeren nemen meer verantwoordelijkheid voor hun burgerschap - Er is meer tolerantie richting jongeren. - Er is ontmoetingsaanbod voor specifieke doelgroepen 5 waarbij jongeren uit isolement komen.

Vindplaatsgericht werken Het bezoeken van locaties waar jongeren elkaar ontmoeten.

Werken op basis van de presentiebenadering (Baart)

Het jongerenwerk bereikt 10-20% van de jongeren in de doelgroep.

Samenwerking met scholen, kerken, buurtbewoners en verenigingen. Jeugd - overlast Ongewenst gedrag veroorzaakt door jeugd.

7 stappen model jeugd (Wegwijzer Jeugd en Veiligheid) Beke-Short-list (Bureau Beke) Samenwerking met betrokken ketenpartners CJG, Politie, BOA, Leerplicht,

Participatie jongeren leveren in hun vrije tijd een bijdrage (ze nemen deel) aan het vergroten van de leefbaarheid binnen de maatschappij.

Jongeren opbouwwerk

Specifiek plan van aanpak gericht op het voorkomen van overlast. Daling van de overlastcijfers Kwalificeren van overlast gevend gedrag ( hinderlijk, overlast gevend, crimineel)

Er is zijn 1 of meerdere faciliteiten gerealiseerd in de openbare ruimte die voort zijn gekomen uit jongerenparticipatie.

6

1.1 Vindplaatsgericht werken Openbare bronnen (CBS Statline) geven aan dat de bevolking van jongeren in de gemeente Rhenen in het jaar 2020 als volgt was opgebouwd. 10-15 jaar: 15-20 jaar: 20-25 jaar:

1264 1341 1077 3682 totaal

Deze 3682 jongeren zijn woonachtig in de kernen Rhenen, Elst en Achterberg. De bandbreedte in leeftijd is 10-25 jaar. Hieruit kan geconcludeerd worden dat deze cijfers niet 1 op 1 bruikbaar zijn om het bereik van het jongerenwerk te meten. Het jongerenwerk van Mozaïek Welzijn richt zich op jongeren tussen de 12-23 jaar oud en richt zich op de kernen Rhenen en Elst. Hier zit dus enig verschil in ten opzichte van de gegevens uit CBS Statline. In de outcome is benoemd dat het jongerenwerk tussen de 10-20% van de jongeren moet bereiken in de doelgroep. Wanneer we een verdeelsleutel op de leeftijdscategorien toepassen om tot een indicatie te krijgen van het bereik ziet dat er als volgt uit: Leeftijdscategorie

Totaal

10-15 jaar

1264

Per leeftijdsjaar (totaal gedeeld door 5) Afgerond 253

15-20 jaar 20-25 jaar

1341 1077

n.v.t. Afgerond 216

Geindiceerd bereik 12-13-14 jaar 3x 253 = 759 1341 21-22-23jaar 3x 216 = 648 Totaal: 2748 jongeren

Het voorgestelde bereik van het jongerenwerk zou dus moeten liggen tussen de 275-550 jongeren (10%-20% van totaal). Omdat er geen specifiekere gegevens zijn gevonden blijft dit in een indicatie, daarnaast zijn hierbij ook het aantal jongeren uit Achterberg opgenomen. Het jongerenwerk werkt op basis van de presentiemethodiek (Baart). ‘Plat gezegd’ houdt dit in: “daar zijn, waar de jongeren zijn”. Het jongerenwerk van Mozaïek Welzijn is aanwezig in de openbare ruimte. Hier bezoek het jongerenwerk jongeren die zich ophouden en elkaar ontmoeten op straat. Daarnaast is het jongerenwerk aanwezig in besloten kringen, hier kan gedacht worden aan scholen, buurthuizen, verenigingen en kerken. Een andere belangrijke vindplaats van het jongerenwerk is de online leefwereld van jongeren. Jongeren maken steeds meer gebruik van diverse Social Media. Het uitgangspunt van het jongerenwerk is om vraaggericht te werken. Hiemee wordt bedoeld dat het jongerenwerk inspeeld op de vraag van jongeren. Desondanks is het soms belangrijk om aanbod te creeëen. Met het aanbieden van activiteiten, informatie en advies worden vragen soms opgehaald. Een belangrijke nieuwe vorm van aanbod dat door het jongerenwerk wordt vormgegeven is het Talenthouse. Talentouse is een vorm van accommodatiegeboden jongerenwerk en zal apart in deze rapportage besproken worden.

7

1.1.1.

Openbare ruimte

In de vorige rapportage werd benoemd dat de trend te herkennen was dat ‘nieuwe’ jongeren elkaar ontmoeten in de openbare ruimte. Afgelopen jaar heeft het jongerenwerk gecontastateerd dat een overgroot deel van deze jongeren elkaar structureel blijven onmoeten in de openbare ruimte. Daarnaast zien we een afname van jongeren uit andere gemeenten die zich ophouden in de opbare ruimte binnen de gemeente Rhenen. Een mogelijke verklaring hiervoor is dat de jongeren uit andere gemeenten met name gelinkt konden worden aan de wat ‘oudere’ jongeren uit de gemeente Rhenen. Deze ‘oudere’ doelgroep is wat meer verdwenen met betrekking tot het elkaar ontmoeten in de openbare ruimte. Verder valt op dat het in de kern Rhenen erg rustig is op straat. In tegenstelling tot de Kern Elst, daar is er juist een forse toename van jongeren die elkaar ontmoeten in de openbare ruimte. De te bezoeken plekken in de openbare ruimte worden bepaald op basis van locaties waar vaak jongeren aangetroffen worden. Daarnaast bieden overlastmeldingen soms als input om nieuwe vindplaatsen te ontdekken. Sommige vindplaatsen zijn erg seizoensgebonden. De vindplekken lijken van generatie op generatie overgedragen te worden. Onderstaand een overzicht van de frequent bezochte plekken in Rhenen en Elst. Frequent houdt in: minimaal 1x per week. Incidenteel houdt in: 1 tot 2x per maand.

Rhenen Lijsterberg ( JOP en Multicourt) Valleiweg (Buurthuiskamer) Pantarijn Stadcentrum Parkeergarage Dr. Wallerstraat Gebied rondom het Gastland Loswal Passantenhaven Beweegpark aan de Zwarteweg. incidenteel: van Bentheimhof Boswachtershut Grebbeberg Parkeerterrein Ouwehand/Candia Autoweg (parkeerterrein Bos) Kwintelooijen

Elst Gebied rondom het MFG het Bestegoed ( inclusief schoolplein) Larekamp (Ei-veld) Sportweg Uiterwaarden ( voormalig steenfabriek) Houweg (opslag) Incidenteel: Bosweg Heideweg

COVID19 en de openbare ruimte De openbare ruimte was erg onderhevig aan de diverse COVID19 maatregelen. Zo begonnen we met de 1.5m samenleving en elkaar niet meer fysiek te groeten door het geven van een hand, 3 zoenen of een handshake. Juist die zaken die zo gewoon zijn voor jongeren om elkaar erkenning te geven wanneer ze elkaar ontmoeten. Sociale vormingen en cohesie zijn hieraan onderhevig. Daarop volgend waren er beperkingen in groepgrootte voor ontmoeting, sluitingen van openbare ruimtes, sluitingen van verenigingsleven, werkonzerkerheden, sluitingen van scholen. En daar bovenop tal van onduidelijke berichtgeving en intrepretie van regelgeving door de overheid, verschillen in handhaving tussen gemeenten. Het jongerenwerk heeft geconstateerd dat de COVID19 maatregelen erg 8

het welzijn van jongeren raakt. De beperkingen in groepsgroote zorgen voor spanningen, die ene vriend of vriendin die zich bij jouw groep wilt aansluiten maar daarmee de voorschriften overtreed vormt een risico. Dit resulteerde in exclusie door letterlijk afstand te nemen of het riskeren van een bekeuring. Beide gedraginen waren in zowel de kern Rhenen als Elst aan de orde. Een aantal jongeren starten in deze beginfase al met veraanzamen, een aantal jongeren kwamen in flinke problemen door het ontvangen van boetes wegens samenscholing. Het jongerenwerk heeft onverminderd inzet uitgevoerd in het bezoeken van deze jongeren. Preventie is hierbij de grootste prioriteit gebleven. Het jongerenwerk heeft geprobeerd om de maatregelen te bespreken met jongeren en hen de gevolgen van mogelijke gedagingen in te laten zien. Over het algemeen kan er gesteld worden dat, voor de jongeren voor wie het geldt, goed de 1.5meter ondelinge afstand wordt bewaakt. Het naleven van de groepsgroote is vaak lastiger. 1.1.2. School Het jongerenwerk bezocht in 2019 met regelmaat het scholengemeenschap het Pantarijn in Rhenen tijdens de pauzemomenten. Het Pantarijn is een unieke vindplaats voor het jongerenwerk. Het jongerenwerk treft hier een groot aantal jongeren die elkaar doorgaans niet op straat ontmoeten. Helaas werden in 2020 ook de scholen geraakt door COVID19 maatregelen.

Scholen gingen dicht en lessen werden zo veel als mogelijk digitaal aangeboden. Dit is van invloed geweest op de inzet van het jongerenwerk op het Pantarijn. Merkbaar is geweest dat voor zowel de zorgcoördinator, leerlingenondersteuner en het jongerenwerk de prioriteit ergens anders heeft gelegen. Hierdoor is er minder contact geweest tussen beide partijen. Dit is een gemiste kans omdat juist hier preventief meerwaarde kan liggen in samenwerking gericht op schooluitval, ondersteuning etc. Dit moet in begin 2021 weer opgepakt worden. COVID 19 en school Voor alle scholen was/zijn de COVID19 maatregelen lastig. Voor veel jongeren, met name in de examenklassen, brak er een tijd van onzekerheid aan. Het jongerenwerk werd benaderd met vragen kan ik wel mijn examen doen? ben ik geslaagd? tot aan opmerkingen: ‘ik heb het gevoel dat ik mijn diploma gekregen heb. Van de niet examenklas leerlingen kwamen er vooral signalen binnen dat de kwaliteit van de online lessen laag was. Daarnaast zijn er signalen dat leerlingen niet alle lessen volgen en dus eingelijk absent zijn. Deze bevindingen zijn gedeeld met de leerplichtambtenaar.

1.1.3. Social media/online jongerenwerk. Social Media is de digitale vindplaats voor het jongerenwerk. Het jongerenwerk maakt met name gebruik van de platformen Facebook en Instagram. Door de beperkte fysieke ontmoetingsmogelijkheden is het online contact dit jaar geïntensiveerd. Via de platformen is er meer informatie gedeeld, hebben er actieve chatsessies met jongeren plaatsgevonden. Naast de actieve chatsessies is er ook aandacht geweeet voor de volgende onderwerpen. - wordt geen geldezel: Hierbij werden jongeren geinfomeerd en gewaarschuwd om gebruikt te worden als geldezel. - Covid19 campagne: Wash your hands met prominente personen en jongeren uit de regio. (onder andere burgermeester Hans van der Pas), 1.5meter afstand filmpje, updates rondom de maatregelen en een e-sports toernooi.

9

Platform FaceBook InstaGram

Jaar 2019 307 193

Jaar 2020 407 382

COVID19 en online jongerenwerk in tijden van lockdown is het online jongerenwerk een belangrijk middel geweest om contact te hebben met jongeren. Dit is duidelijk merkbaar geweest in de toenadering via de WhatssApp of chatfuncties. Jongeren hadden duidelijk behoefte aan informatie en advies nu dit niet mogelijk was via het ambulante straatwerk of accommodatiegebonden jongerenwerk. Onderwerpen waar jongeren vragen over hadden waren gericht op hoe de maatregelen geintrepreteerd moesten worden, waar financiele ondersteuning gevonden kon worden voor jongeren die werkzaam zijn als ZZP-er, een luisterend oor voor mentale gezondheid ( somberheid, eenzaamheid) Eenzaamheid en mentale gezondheid Meer Rhenense jongeren zijn eenzaam. 4 op de 5 16-24-jarigen voelt zich enigszins tot sterk eenzaam. 80% van de jongeren onder de 25 jaar voelde zich in de week voorafgaand aan het invullen van de vragenlijst enigszins of sterk eenzaam. Dit is bij de ouderen duidelijk lager, namelijk 61%. Er wordt daarnaast onder jongeren ook grote toename depressiviteit gezien. Dit wordt ook ervaren door het jongerenwerk in de kernen. Hoewel het percentage eenzaamheid en mentale problematiek onder het landelijk gemiddelde lag in 2016, is het denkbaar dat de mentale gezondheid onder alle groepen in Rhenen beïnvloed is ten tijde van de corona-crisis.

Bron: Themadocument lokaal preventieakkoord Rhenen 2021. Cijfers hebben betrekking op 2020.

1.2 Resultaat vindplaatsgericht werken Met betrekking tot de outcome van vindtplaatsgericht werken durft het jongerenwerk van Mozaiek welzijn te stellen dat ze een bereik hebben wat valt binnen de norm van 10-20%. (Rhenen = 275-550 jongeren) Deze norm is opgehaald uit het de Maatschappelijke Business Case Jongerenwerk voor gemeenten (2017). De onderbouwing voor deze aanname is te vinden in het aantal volgers op sociale media en de kennis dat er nog veel jongeren bereikt worden op straat, in het accomomdatiegebonden jongerenwerk en op scholen die niet actief zijn/of niet actief verbonden zijn aan de online platformen van het jongerenwerk. Momenteel werkt Mozaiek welzijn met een ander systeem voor monitoring waarin we hopen in de toekomst specifiekere aantallen te kunnen overhandigen.

10

1.3

jeugdoverlast

Maand

Rhenen 2019 9

Nederland 2019 4.7

Rhenen Nederland 2020 2020 Januari Niet 4.8 (+0.1) beschikbaar Februari 9 4.8 Niet 4.3 (-0.5) beschikbaar Maart 8 5.1 11 (+3) 9.9 (+4.8) April 5 7.1 17 (+12) 17.3 (+10.2) Mei 19 7.0 19 (0) 16.7 (+9.7) Juni 10 7.9 10 (0) 15.3 (+7.4) Juli 14 8.9 15 (+1) 13.7 (+5.8) Augustus 9 7.7 24 (+15) 14.2 (+6.5) September 2 6.2 14 (+12) 10.5 (+4.3) Oktober 12 6.3 9 (-3) 11.4 (+5.1) November 6 5.2 11 (+5) 9.9 (+4.7) December 10 5.0 15 (+5) 9.1 (+4.1) Bron: www.waarstaatjegemeente.nl cijfers overlast jeugd, in rood het verschil ten opzichte van 2019 In bovenstaande tabel is zichtbaar dat de gemeente Rhenen volgens de cijfers hoger scoort in het aantal jeugdoverlast meldingen dan het gemiddelde aantal in Nederland. In de duiding van deze cijfers is het belangrijk om de COVID19 maatregelen te noemen. Er zijn beperkingen geweerst in de groepsgrootte, er zijn in de zomermaanden minder personen op vakantie geweest, mensen werken thuis, sluitingen van scholen en verenigingen. Dit zijn allemaal factoren geweest waardoor jongeren toch meer richting de openbare ruimte trokken. Voor het jongerenwerk was dit duidelijk waar te nemen. Zo waren er meer ‘nieuwe’ jongeren op straat en werden er nieuwe vindplaatsen gevonden. Kortom het was veel drukker in het straatbeeld met het aantal jongeren. Zoals eerder benoemd in de het hoofdstuk vindplaatsgericht werken concentreerde dit zich met name in de kern Elst.

Rondom Elst is er al een langere periode structureel overlast rondom het “ei-veld” aan de Larekamp. De overlast die door bewoners ervaren wordt is vooral geluidsoverlast, veroorzaakt door jongeren. In september bereikte de overlastlocatie een hoogtepunt, of beter gesteld een dieptepunt. Buurtbewoners raakte in conflict met jongeren. Vanuit de handhavende partijen en politie is er flink opgeschaald in de situatie en is het terrein rondom het ‘Ei-veld” gevorderd. Hierbij zijn enkele jongeren verbaliseerd voor het niet kunnen tonen van een identificatiebewijs tot het het verstoren van de openbare orde en het niet opvolgen van een politiebevel. Door de commotie zijn ook ouders van de jongeren op de situatie afgekomen. Nadien werd al snel werd de conclussie getrokken dat het zo niet langer door kon gaan. Op intiatief van ouders zijn er gesprekken georganiseerd met de buurtbewoners, jongeren, politie, handhaving, burgermeester & wethouder, beleidsmedewerker jeugd, gemeente jurist en het jongerenwerk. Vanuit de gemeente werd stellig benoemd dat jongeren ook gewoon inwoner zijn en aanwezig mogen zijn in de wijk. Overlast veroorzaken mag daarbij uiteraard niet. De bewoners klagen vooral over geluidsoverlast door gedrag van jongeren en benoemen dat de akkoestiek ongunstig is ana het “Ei-veld”. Het veld ligt in een kuil waardoor geluid opsteigt en tegen de woningen weerkaasts.

Vanuit het jongerenwerk is vooral ingestoken op: Hoe kan het wel?, Hoe kunnen jongeren wel aanwezig zijn? Hierop volgend hebben er constructieve gesprekken 11

plaatsgevonden waarbij er inzicht is verkergen in belevingen vanuit divese partijen. Vervolgens zijn er door jongeren en buurtbewoners leefafspraken gemaakt. Hierbij is het uitgnangspunt dat jongeren wél op “Ei-Veld” aanwezig mogen zijn maar dat er rekening gehouden wordt met alle partijen. Sinds oktober zijn er minder meldingen op deze locatie terwijl jongeren nog steeds aanwezig zijn. Ook is de indruk dat het contact tussen jongeren en buurtbeworners verbeterd is. Voor borging van het contact is het de bedoelind dat er in de toekomst regelmatig ontmoeting tussen de partijen plaats gaat vinden. Bijvoorbeeld aan de hand van activiteiten (Sport, buurtBBQ, etc) Vanuit het jongerenwerk is voorgesteld om hier ook de wijkopbouwwekers in de betrekken. Daarnaast wordt er in Elst rondom de uiterwaarden vaker overlast geconsteerd als gevolg van lachgasgebruik. Dit uit zich in achtergebleven afval van ballonnen en patronen. En er is overlast door het afsteken van vuurwerk in het natuurgebied. Uit moniotring van deze situatie is gebleken dat het seizoensgebonden overlast is. Met name in de zomermaanden en in de vuurwerkperiode is de locatie in trek. Daarnaast blijkt dat de locatie ook veel bezocht wordt door burgens ( jong en oud) van buiten de gemeente Rhenen. Met de komst van de nieuwe wijkagent in Rhenen is er een merkbaar verschil met betrekking tot het contact omtrent jeugdoverlast.

De nieuwe wijkagent zoekt actiever samenwerking op en lijkt daarin ook wat stelliger positie in te nemen voor jeugd en de notoire klagers wat meer een halt aan te roepen en te vragen tot construcutieve samenwerking. Met de komst van de nieuwe wijkagent is het politieteam weer wat meer op sterkte. Dit heeft er tot geleid dat samen met handhaving, politie, gemeente en het jongerenwerk er beter samen wordt gewerkt om jeugdoverlast aan te pakken. Dit resulteert erin dat gemaakte afspraken meer geborgd worden. Overlast wordt geanalyseerd en gekwalificeerd. Daarnaast worden groepen stuctureel in beeld gebracht. Dit gebeurd op een AVG technisch corecte manier, dit is ook beschreven in een convenant tussen de partijen. In de kern Rhenen zijn er het afgelopen jaar opvallend weinig overlastmedingen met een structureel karakter. Er zijn een aantal signalen geweest die betrekking hebben tot druggebruik en/of dealgedrag en vuurwerk. COVID19 en jeugdoverlast Zoals benoemd wordt in de duiding van de cijfers is het vermoeden dat het aantal meldingen zeer onderhevig zijn aan de COVID19 maatrgelen. Er zijn meer jongeren buiten en er zijn meer mensen die thuis aanwezig zijn. De indruk is dat deze combinatie versterkend heeft gewerkt. 1.4 Resultaat jeugdoverlast De samenwerking met handhaving, politie en gemeente is goed.

Er lijkt een begin te zijn gemaakt met een constructieve manier van het in beeld brengen van jeugdoverlast en daarop volgende interventies. De coordinatie hiervan ligt bij de gemeente. Met betrekking tot het dalen van het aantal jeugdoverlastmeldingen moet, helaas, benoemd worden dat deze juist zijn toegenomen. Zoals eerder beschreven is dit mogelijk het gevolg van de Coronamaatregelen. De stijging is ook zichtbaar in de landelijke cijfers.

12

TALENTHOUSE Talenthouse is een vorm van accommodatiegebonden jongerenwerk. De kenmerken van een Talenthouse zijn dat het vrijblijvend is, het een plek is waar jongeren kunnen ontspannen binnen een ongedwongen omgeving en jongeren de gelegenheid biedt om elkaar op gelijkwaardige manier te ontmoeten. Met onder andere de inrichting van de ruimte, persoonlijke relaties met jongeren, groepswerk, het maken van afspraken en het betrekken van de omgeving werken jongerenwerkers tijdens De Inloop aan de doelen vorming, stimuleren van verantwoordelijkheid en het beïnvloeden van gedrag.

Ambitie

Maatschappelijk Resultaat

Indicator

We willen dat meer…

Over 2 jaar willen we dat…

Waaraan zien we dat we succesvol zijn?

Jongeren gebruik kunnen maken van ontmoeting- en ontspanningsfaciliteiten voor jongeren. (ontmoeting & ontspanning) Jongeren gebruik kunnen maken van een andere plek dan thuis om communicatieve en burgerschapsvaardigheden aan te leren. (vorming)

Jongeren leren verantwoordelijkheid te dragen voor hun eigen leven, (verantwoordelijkheid) Jongeren inzicht krijgen in effecten en gevolgen van hun eigen gedrag ( gedragsbeïnvloeding)

25% van de bezoekers het Talenthouse zien als een loket voor hun eerste vragen en behoeften die ze niet thuis kunnen bespreken.

De pilot van het Talenthouse wordt omgezet naar een structureel aanbod binnen het jongerenwerk Het Talenthouse een eigen accommodatie ter beschikking heeft. Er is een vaste groep bezoekers

leidt tot sociale cohesie tussen verschillende bevolkingslagen.

Er is acceptatie tussen diverse leeftijdsgroepen, religieuze achtergrond, geaardheid en afkomst.

Meer jongeren erin slagen om weloverwogen keuzes te maken omtrent risicovolle gedragingen

Er is een afname in het gebruik van genotsmiddelen, risicovol social media gedrag en overlast. 13

Ontspanning en ontmoetings activiteiten

Open inlopen - woensdag middag van 13:00-16:00 uur voor 10-15 jaar. - vrijdag avond van 19:00 – 22:00 uur voor 16-23 jaar.

-

Vormingactiviteiten

Thematische inlopen

-

Er onstaat meer acceptatie ten opzichte van ieders persoonlijke voorkeuren.

Activiteiten gericht op vergroten van verantwoordelijkheid

Inlopen gericht op participatie

-

Vanuit de bezoekers van het Talenthouse onstaat er maatschappelijke inzet.

Activiteiten gericht op gedragsbeïnvloeding.

Signaleren en bespreekbaar maken van gedragingen ( zowel positieve, als negatieve gedragingen.)

-

Tijdens de momenten van openstelling van het Talenthouse is er een afname van jeugdoverlast. Jongeren hebben meer inzicht en kennis rondom middelengebruiken risicovol social media gedrag.

-

-

Per week zijn er 20 unieke bezoekers 90 openstellingen per jaar

Om de output meer cijfermatig op te bouwen zijn de gegevens uit de gezondheidsmonitor Jeugd voor de gemeente Rhenen mogelijk interessant. Echter is er voor gekozen om deze cijfers, nu, niet te gebruiken omdat deze mogelijk een vertekend beeld geven. Dit omdat in de cijfers de kern Achterberg is opgenomen waar het jongerenwerk van Mozaiek niet actief is en omdat het Talenthouse voornamelijk jeugd uit de Kern Elst bereikt. De toepasbaarheid van cijfers wordt dan mogelijk onbetrouwbaar.

14

2.1 Ontspanning en ontmoeting In maart 2020 ging de pilot Talenthouse van start. In het MFG het bestegoed wordt 2x per week op de eerste etage een ‘pop-up’ jongerenaccomodatie gerealiseerd. Er wordt bewust gekozen voor de term: ‘pop-up’, dit omdat het helaas niet mogelijk is om een structureel ‘eigen’plek te faciliteren. Er wordt gebruik gemaakt van twee aan elkaar geschakelde ruimtes die per openstelling ingericht worden om het aantrekkelijk te maken voor jongeren. Op woensdagmiddag is de focus meer gericht op de jongere doelgroep, 1015jaar. Deze keuze is gemaakt om al vroeg in contact te komen met de jeugd en een betekenisvolle relatie op te bouwen. Daarnaast is het zeer helpend met betrekking tot vroegsignalering in het kader van preventief werken. Een prettig bijkomend voordeel is dat we erg veel ouders leren kennen vanuit deze siuatie. De vrijdagavond is meer ingericht op het bereiken van de oudere doelgroep, 15-23 jaar. In de praktijk zien we in Elst, in tegenstelling tot ervaringen elders in het land, dat beide doelgroepen op een natuurlijke manier mixen. Het vemoeden bestaat dat dit komt door de kleinschaligheid van de kern Elst, iedereen kent elkaar en binnen het derde opvoeddomein gaan deze jongeren al vaker met elkaar om. Het jongerenwerk heeft daarom besloten om beide doelgroepen op de momenten toe te laten.

Om dit op een pedagogisch verantwoordelijke manier te laten plaatsvinden heeft het jongerenwerk een voordeel met de ruimte waarin het Talenthouse plaatsvind. In deze ruimte is een flexibele scheidingswand, zo kan de ruimte worden opgedeeld in twee ruimtes. Per ruimte geldt er dan een leeftijdscategorie. Met betrekking tot ontspanning en ontmoeting zijn er diverse onderdelen. Het is voor jongeren mogelijk om diverse activiteiten te doen. Zo kan er gegamed worden, zijn er grote zitzakken om te ‘lounchen’, diverse bord- en gezelschapspelen, tekenmateriaal, dartbords en wordt er muziek gedraaid die gericht is op de doelgroep. Daarnaast zijn er enkele tafels waaraan het gesprek met elkaar gevoerd kan worden. Van kringloopwinkel uit Rhenen heeft het jongerenwerk een mooie lederen bank mogen ontvangen. Uit zelfevaluatie komt naar voren dat het een overweging kan zijn om de woensdagmiddag openstelling aan te passen qua tijd. Tussen 13:00-14:00 uur wordt er maar een klein aantal bezoekers bereikt. Dit is vermoedelijk gerelateerd aan de schooltijden van de basisscholen ( groepen 8 ) en het voortgezet onderwijs. Vanaf 14:00 uur ontstaat er vaak pas een echte toestroom van bezoekers. Een voorstel kan zijn om open te gaan om 14:00 en een uur later dan de oorsprokelijk sluitingstijd dicht te gaan, namelijk om 17:00uur.

2.2 Vormingsactiviteiten Door middel van vormingsactivteiten probeert het jongerenwerk jongeren kennis te laten maken met andere vaardigheden en inzichten. Jongeren worden tijdens deze activiteiten geprikkeld tot het toepassen van sociale vaardigheden en te luisteren naar elkaars stanpunten of visie. Het jongerenwerk probeert ervoor te zorgen dat jongeren onbewust bekwaam worden in de toepassing van deze vaardigheden. Een voorbeeld is dat jongeren tijdens kookactiviteiten samen werken en communiceren om een kookproces goed te laten verlopen. Opgevallen tijdens de vormingsactiviteien is dat onder de bezoekers er ook een aantal jongeren zijn met een migratieachtergrond uit Syrie. Voor het versterkken van integratie en sociale cohesie worden er ervaringen gedeeld door het doen van bordspelen uit elkaars culturen. Ook zien we onder de bezoekers een sterke wisseling in geloofsovertuigingen, er zijn jongeren die afkomstig zijn uit sterk religieuze gezinnen en jongeren die een atheïstische denkwijze hebben. We merken dat het doen van activiteiten leidt tot cohesie en dat de wijze van overtuiging de sociale interactie niet in de weg staan. 15

Binnen het MFG het Bestegoed zijn er divere andere ‘groepen’ actief. In het begin was er sterk een wij/zij- cultuur voelbaar tussen de 65+ers van de Biljartvereniging en de jongeren. Hier aan ten grondslag lag het stereotype beeld dat jongeren zorgen over overlast. In praktijk resulteerde dit er wel eens in dat leden van de biljardvereniging niet aan de kant gingen wanneer jongeren wilden paseren. Gaandeweg werd deze bacicade geslecht en ontonds er wederzijdse acceptatie. Tijdens kookactiviteiten deelden jongeren hun kookcreaties met de andere bezoekers en ontvingen complimenten en erkenning ervoor terug. 2.3 Activiteiten gericht op vergroten van verantwoordelijkheid Zoals wellicht bekend is hecht het jongerenwerk er waarde aan dat jongeren zich medeverantwoordelijk voelen voor hun eigen leefomgeving. Het Talenthouse is onderdeel van die leefomgeving en is dus een belangrijk hulpmiddel om jongeren te stimuleren om verantwoordelijkheid te nemen. Dit gebeurd zowel binnen het Talenthosue als vanuit het Talenthouse. Binnen het Talenthouse gelden er bepaalde leefregels, deze zijn erop gericht dat het voor iedereen een prettige plek is om naar toe te komen. Jongeren dienen zelf verantwoordelijkheid te nemne om deze regels na te leven.

We merken dat jongeren elkaar hierop aanspreken, wanneer dit niet lukt ondersteund het jongerenwerk hierin of neemt het jongerenwerk in bepaalde situaties het over. Daarnaast wordt het Talenthouse ook gebruikt voor ontmoeting van jongeren met andere burgers, beleidsmedewerkers, wethouder en Burgermeerster gericht op verantwoordelijkheid nemen voor de eigen leefomgeving. Tijdens interactieve sessies brainstormen de jongeren met de gemeente over mogelijke ontmoetingslocaties in de buitenlucht. Het jongerenwerk ondersteund de jongeren. 2.4 Activiteiten gericht op gedragsbeinvloeding Bij de verschillende fases in het opgroeien hoort het kunnen maken van fouten en de mogelijkheid om deze eventueel te herstellen. Echter, soms komt het voor dat bepaalde gedragingen erg risicovol kunnen zijn waardoor een jongere in de problemen kan raken. In het kader van preventief werken is het jongerenwerk van mening dat er daarom binnen het Talenthouse aadacht moet zijn voor activiteiten die gericht zijn op gedragsbeinvloeding. Idealiter is dit niet gebonden aan activiteiten maar is het een continuproces die elk moment van het Talenthouse kan plaatsvinden. Het beoogde resultaat is dat jongeren een betere keuze kunnen maken omtrent risicovolle gedragingen in de hoop dat ze minder in problematische situaties terecht zullen komen.

Anderzijds is er vooral aandacht om positieve gedragingen te bekrachtigen. Binnen het Talenthouse hebben er activiteiten plaatsgevonden die gericht zijn op het verminderen van jeugdoverlast, onder andere door gedragingen te spiegelen. Daarnaast is er met enige regelmaat het gesprek over middelengebruik met jongeren. Jongeren brengen steeds meer tijd online door. De online leefwereld biedt, net zoals de fysieke leefwereld, ook ruimte voor risicovolle gedragingen. Binnen het Talenthouse is er gesignaleerd dat jongeren onvoldoende bewust zijn van de gevaren van online gedrag. Zo zien we dat jongeren gebruik maken van platformen waarmee er contact gelegd kan worden met vreemden (Omeagle) die soms vragen handelingen te verichten aan jongeren die zeer nadelige gevolgen voor de jongere kan hebben. Hierbij moet er gedacht worden dat jongeren een potentieel slachtoffer kunnen worden van sexting, sextoriton en grooming.

16

2.5 Overige Het Bestegoed is een multifunctioneel gebouw. Dit houdt in dat er meerdere gerbuikers zijn en dat er een beheerder is. In de beginfase was ontmoeting voor jongeren niet gefaciliteerd in een gebouw dat het ‘hart’ van de Elsterse samenleving zou moeten zijn. Met de komst van het Talenthouse zijn er veel meer jongeren die in contact zijn gekomen met het Bestegoed. Zoals elke verandering een bepaalde vorm van weerstand kan kennen was dat ook met de komst van het Talenthouse niet anders. De beheerder had in eerste instantie geen goede relatie met de jongeren. Dit kwam doordat er in de jaren voorafgaand veel vandalisme was aan het Bestegoed dat vermoedelijk was veroozaakt door jeugd. Er is door het jongerenwerk geïnvesteerd in het verbeteren van de relatie. Momenteel is de relatie goed te noemen, is er wederzijds respect en zijn beide partijen behulpzaam naar elkaar ( jongeren helpen soms met het klaarzetten van de tafels en stoelen voor de volgende dag). Vanuit de beheerder zijn er dartborden ter beschikking gesteld en komt hij soms wat lekkers in de vorm, van koek langsbrengen. De ruimte die ter beschikking is kan helaas niet structureel ingericht worden als jongerenruimte maar biedt op veel gebieden een ideale sitautie. Zo heeft de ruimte twee eigen toiletvoorzieningen en zijn er twee keukenblokken. Desondanks is er een groot nadeel.

Vanuit de eerste etage is er geen zicht op de begane grond waar de in- en uitgang van het gebouw, de bibliotheek en toegang naar bepaalde ruimtes zich bevinden. De ervaring is dat dit soms leidt tot ongwenste situaties. Jongeren bijven hangen op de begane grond en soms wordt er troep gemaakt. COVID19 en Talenthouse Het Talenthouse maakte een voortvarende start. In de eerste week werden er gelijk al flink wat ‘nieuwe’ jongeren bereikt. Helaas is het Talenthouse erg onderhevig geweest aan de COVID19 maatregelen. Een aantal keer moesten de publieke ruimtes ‘op slot’. Dit heeft erin gerusulteerd dat er veel minder openstellingen zijn geweest dan de beoogde 90 keer. Het jongerenwerk heeft alternatieven ingezet door het Talenthouse ‘naar buiten’ te halen middels activiteiten in de buitenlucht ( workshops, sport, etc). Verder heeft het jongerenwerk gemerkt dat het Talenthouse minder aantrekkelijk wordt om te bezoeken wanneer er geen open inloop constructie aanwezig is maar een besloten situatie ( vooraf aanmelden). De bezoekers aantallen liepen in de periode dat vooraf aanmelden verlplicht was erg terug. Ook het toewijzen van een vat zitplaats is een erg onwenselijke situatie. Het Talenthouse streeft erna om een zelfvoorziend niveau te creeren.

Hiermee wordt bedoeld dat het Talenthouse kleine inkomsten probeerd te generegen die vervolgens weer worden geinversteerd in materialen ( spellen, muziek, etc.) Omdat het Bestegoed een plubliek gebouw betreft is het niet mogelijk om eten of drinken aan te bieden. Dit resulteerd erin dat er minder inkomsten zijn voor het Talenthouse waarmee nieuwe materialen aangeschaft kunnen worden.

17

2.6 Resultaten. Het jongerenwerk heeft gemerkt dat bezoekersstroom elke keer een forse domper kreeg nadat het gebouw, vanwege de COVID19 maatregelen, tijdelijk gesloten was. De indruk is dat de sluitingen ervoor zorgde dat het Talenthouse kort in vergetelheid raakte. Continuiteit is een belangrijke factor voor succes. Daarnaast was/is er onder sommige jongeren angst om besmet te raken. Desalnietemin kan er gesteld worden dat het Talenthouse in het eerste jaar een succes is. Aantal openstellingen 43

Aantal behaalde unieke bezoekers 148

Unieke aantal jongens 92

Uniek aantal meiden 56

Bezoekers zijn voornamelijk afkomstig uit de Kern Elst. Incidenteel zijn er bezoekers uit Rhenen, Amerongen, Veenendaal en Renswoude. 2 keer heeft er een vormingsactiviteit plaatsgevonden. Deze waren gericht op koken, relaties en daarnaast is een aantal keer tijdens de reguliere inlopen de religieuze achtergronden besproken. Jongeren komen tijdens openstellingen van het Talenthouse terug op bepaalde thema’s. Hiermee wordt de bevestiging gevonden dat het Talenthouse voor jongeren een belangrijke functie heeft met betrekking tot informatie en advies. Onder de bezoekers zijn er verschillen in afkomst, religie en ras. Nog geen enkele keer heeft dit geleidt tot uitsluiting of confrontatie. Ook is het contact met andere bezoekers van het Bestegoed verbeterd. Deze interacties versterken de sociale cohesie. Onder de bezoekers zijn er een aantal jongeren die zich willen inzetten voor hun eigen omgeving. Zo hebben jongeren deelgenomen aan de maatschappelijke diensttijd, zomereditie. En zijn er nieuwe ideeën voor participatie ontstaan. Verder heeft het jongerenwerk gemerkt dat het Talenthouse een prettige omgeving is om risicovol gedrag bespreekbaar te maken of te signaleren. Dit komt omdat de setting totaal anders is dan wanneer je jongeren spreekt op straat. Er is de gelegenheid om rustig met jongeren te zitten en het over bepaalde zaken te hebben, er is meer diepgang in het gesprek.

Op de momenten dat het Talenthouse open is zijn er minder overlastmeldingen.

18

Verantwoordelijkheid: Jongeren in gesprek met de gemeente

Vanwege de COVID19 maatregelen naar buiten. Met een voetbalactiviteit

19

Ontspanning en ontmoeting op vrijdagavond.

De bank die ontvangen werd van de kringloopwinkel werd goed ontvangen (foto voor COVID19)

Vorming: kookactiviteit 20

Preventie Het jongerenwerk werkt preventief. Vanuit het contact met jongeren kan het jongerenwerk vroeg signalering toepassen. Zorgwekkende signalen worden herkend, besproken en krijgen mogelijk een vervolgstap. Door middel van het preventief werken ontstaat de mogelijkheid om complexere (vaak ook duurdere) situaties te voorkomen.

Ambitie

Maatschappelijk Resultaat

Indicator

We willen dat meer…

Over 2 jaar willen we dat…

Waaraan zien we dat we succesvol zijn?

Jongeren niet in complexere problemen terecht komen doordat het jongerenwerk vanuit de aanwezigheid en de relatie preventief heeft kunnen werken.

Het jongerenwerk door jongeren gezien worden als deskundige en vertrouwenspersoon om met hen te kunnen praten of zich te laten adviseren over het omgaan met risicovolle gedragingen of in risicovolle situaties.

JONGEREN NIVEAU Er zijn voorlichtingsactiviteiten op het gebied van: - middelengebruik - Onlinegedrag - Verantwoord omgaan met vuurwerk. - Depressie en somberheidsklachten - groepsdruk -Jongeren krijgen meer kennis en inzicht. Hierdoor krijgen ze meer overweging kader bij het nemen van beslissingen omtrent risicovol gedrag. GEMEENTELIJK NIVEAU -Jongeren krijgen vroegtijdig adequate hulp. -Er is een afname van risicovolle gedragingen in de openbare ruimte. -Er is een afname van jongeren in dure zorg. 21

vroegsignalering, loketfunctie, opschalen en doorverwijzen.

Presentiebenadering, integrale aanpak/optrekken met partners,

Er ontstaat de mogelijkheid tot betere inschatting van de ontwikkeling van problematieken. - normaliseren, - eventueel doorverwijzen. - ontwikkeling van preventief aanbod op gemeentelijk niveau. Risicogedragingen van jeugd komen beter in beeld.

Voorlichtingsactiviteiten

Informatieoverdracht op het gebied van: - alcohol, drugs en gaming, - online gedrag - seksualteit en relaties (incl sexting) - somberheid en depressie - omgang met vuurwerk

Jongeren krijgen meer kennis en kunnen een betere keuze maken in situaties om problemen te voorkomen.

22

3.1

Vroegsignalering, loketfunctie, opschalen en doorverwijzen

Het jongerenwerk werkt zonder een ‘startschot’, ze zijn al onderdeel van de leefwereld (3e opvoeddomein) van jongeren op het moment dat er nog geen problemen zijn of deze in ontwikkeling zijn. Door de relatie van het jongerenwerk met de jongeren is het jongerenwerk 1 van de eerste partijen die het lukt om vroeg te signaleren. Hulpverlening werkt vaak met een ‘startschot’, de indicatie. Het contact kan dan pas gelegd worden op moment dat de jongere hulpverlening krijgt. Met betrekking tot preventief werken en vroegsignaleren is men dan te laat en is er al sprake van oplopende jeugdzorgkosten. Met name voor de uitdaging die de gemeente Rhenen heeft met betrekking tot het omlaagbrengen van de jeugdzorgkosten is het jongerenwerk een meerwaarde. Dit wordt ook toegelicht in de maatschappelijke Business Case Jongerenwerk voor gemeenten. Vanuit de presentiebenadering lukt het jongerenwerk om met jongeren op een laagdrempelige manier in contact te komen en risicovolle gedragingen bespreekbaar te maken. Daarnaast kan het jongerenwerk gedragingen ‘normaliseren’. Een voorbeeld hiervan is dat het jongerenwerk met enige regelmaat in contact komt met jongeren die regelmatig drank en of drugs gebruiken.

Doordat het jongerenwerk vanuit de relatie en oprechte interesse dit gedrag bespreekbaar kan maken wordt het jongerenwerk in staat gesteld om te toetsen of het gedrag past bij de pedagogische experimente ontwikkeling (normaliseren) of dat er misschien meer aan de hand is en dat er mogelijk moet worden opgeschaald. Veel andere partijen, bijvoorbeeld scholen, koppelen het drank- en drugdgebruik aan een problematisch beeld terwijl dit soms niet het geval hoeft te zijn. Er ontstaat hier een start voor het opschalen naar dure of meer complexere constructies. Doordat het jongerenwerk het gebruik van middelen, schulden en/of andere probleemsituaties bespreekbaar maakt ontwikkeld er zich een loketfunctie. COVID19 en vroegsignalering etc. Het jongerenwerk is tijdens de gehele COVID19 situatie onverminderd actief geweest. Al tijdens de eerste lockdown werd het jongerenwerk benaderd door jongeren die hun baan kwijt waren geraakt omdat ze in de culturele sector of horeca werkten. Merkbaar was dat deze jongeren financieel onvoldoende buffer hadden om lasten als de telefoonrekening, verzekeringen of huur te dekken. Een aantal van deze jongeren zijn actief als ZZP’er, maar nog van te korte duur om aanspraak te maken op bepaalde tegemoetkomingnen vanuit de overheid. Het jongerenwerk heeft hen ondersteund met de route naar het ondernemersloket van de gemeente Rhenen.

Tijdens de eerste lockdown werd er streng gecontroleerd op het naleven van de regels omtrent samenscholing. Een aantal keer werd door jongeren het contact met het jongerenwerk gezocht omdat ze een boete hadden gekregen en in sommige gevallen een boete en een strafblad ( het strafblad is later op Landelijk niveau vervallen ). De impact van deze boete was soms erg groot. Door het strafblad zagen jongeren hun toekomst in duigen vallen, omdat ze werkten als verpleegkundigen of een opleiding deden in de zorg of defensie. Onder de overtreders waren ook een aantal jongeren die een zeer kwetsbare thuissituatie hadden. De boete is mogelijk een aanleiding voor huiselijk geweld of ander gedrag met zeer nadelige gevolgen. Samen met de gemeente en de BOA’s is er in sommige gevallen bekeken of er maatwerk gemaakt kon worden in de afhandeling van de overtreding. Online is er veel aandacht geweest voor het kenbaar maken van de maatregelen en wat dit mogelijk voor jongeren kan betekenen in hun dagelijks functioneren. Via de sociale media platformen werd het jongerenwerk regelmatig benaderd door jongeren die er vooral 23

geestelijk ‘doorheen’ zaten. In sommige gevallen was er sprake van een dusdanig ernstig niveau dat er suÏcidale klachten ontstonden. Het jongerenwerk bood vooral een luisterend oor en heeft jongeren doorverwezen naar de huisarts of het sociaal team. De leefwereld werd voor jongeren nog meer online dan voorheen, dit omdat school ook online werd georganiseerd. Jongeren zaten meer dan voorheen thuis en hadden veel minder fysiek sociaal contact. Dit geeft aanleiding tot eenzaamheid of het gevoel van alleen zijn. Het jongerenwerk signaleerde binnen de online leefwereld ook nieuwe gevaren. Omdat jongeren alleen waren namen ze deel in grote platformen als Telegram. Binnen Telegram zijn er grote groepen die je kan ‘joinen’ zonder dat ze weten met wie ze nu eigenlijk contact maken. Een zelfde verhaal geldt voor Omeagle. Het jongerenwerk signaleerd gebruik van deze platformen in opkomende mate. Helaas zitten er op deze platformen ook deelnemers die jongeren mogelijk slachtoffer kunnen maken van afpersing, sexting, etc. Doordat het Jongerenwerk risicogedragingen in beeld krijgt en weet wat er verder speelt onder de Rhenense jeugd kan het jongerenwerk maatwerk aanbieden op het gebied van voorlichtingsactiviteiten. 3.2

Voorlichtingsactiviteiten

Op basis van de vroegsignalering in Rhenen en Elst en de landelijke trends rondom risicogedragingen van jongeren zet het jongerenwerk preventieve voorlichtingsactiviteiten in. Het doel van deze preventieve voorlichtingsactiviteiten is om jongeren bewust te maken van de eventuele gevolgen van risicovolle gedragingingen. Uiteindeljik is de wens dat dit resulteerd in het stoppen met risicogedrag of een betere keuze te maken in de omgang met risicovol gedrag. De kracht van het jongerenwerk zit in het gesprek gaan met jongeren vanuit de betekenisrelatie, gelijkwaardig niveau, onveroordeeld en op basis van nieuwsgierigheid en interesse. Hierdoor lukt het jongerenwerk om zaken bespreekbaar te maken. Eind 2020 is het jongerenwerk aangesloten bij de eerste gesprekken rondom het lokaal preventieakkoord. COVID19 en voorlichtingsactiviteiten Vanwege de maatregelen rondom COVID19 werd het extra lastig om voorlichtingactiviteiten te organiseren of af te spreken met bestaaande werkgroepen rondom preventie. In Elst werkt het jongerenwerk samen met Luuk Miedema preventie. Er wordt hierbij ingezet op alcohol en drugspreventie in de kern Elst. Uit cijfers blijkt Elst hoger (+30%) scoort dan het landelijk gemiddelde (27%) omtrent jongeren die alcohol drinken. Dit is vastgesteld op basis van een 0-meting. Op termijn wordt deze gevolgd door een na-meting.

Luuk Miedema preventie gaat uit van het principe: ‘it takes a village to raise a child’. In de preventie worden lokale partijen, verenigingen en organisaties opgenomen die invloed kunnen uitvoeren op jongeren. Omdat deze activiteiten niet door konden gaan heet Luuk Miedema een alternatief lesprogramma voor de groep 8 jeugd ontwikkeld in de vorm van een digitale voorlichting. Het Jongerenwerk is hierbij betrokken en benoemd als aanspreekpunt wanneer jeugdigen informatie en advies willen.

24

Om toch jongeren te voorzien van informatie en advies heeft het jongerenwerk een aantal online campagnes gevoerd. De meeste waren gericht op de maatregelen zoals het afstand houden, handen wassen etc. Maar er is ook aandacht geweest voor eenzaamheid onder jongeren en wat alternatieven zijn om de jaarwisseling te vieren.

3.3 Resultaten preventie Het jongerenwerk signaleerd met name nieuwe bedreigingen rondom de geestelijke gezondheid van jongeren en de opkomende mate van het gebruik van bepaalde social media platformen. Met betrekking tot het middelengebruik ziet het jongerenwerk een afnamen van gebruik in de openbare ruimte te opzichte van eerdere jaren. Aantal doorverwijzingen naar huisarts, Sociaal team, CJG of andere hulpverlening Aantal jongeren overgdragen vanuit het CJG Aantal online campagnes Aantal fysieke voorlichtingbijeenkomsten Aantal ouders dat het jongerenwerk benaderd heeft als loket

3 5 5 0 7

25

Back to a future Binnen het onderwijs zijn er leerlingen die om diverse redenen dreigen uit te vallen of uitgevallen zijn op school. Het reguliere aanbod van ondersteuning slaagt er niet in om deze ‘uitvallers’ binnen het onderwijs te houden. Dit leidt tot een negatief toekomstbeeld ( vb. het niet hebben van een startkwalificatie). De leerplichtambtenaar heeft vaak al contact met deze specifieke jongeren. De leerplicht ambtenaar maakt een inschatting of coaching en ondersteuning door het jongerenwerk passend is om jongeren binnen het onderwijs te houden.

Ambitie

Maatschappelijk Resultaat

Indicator

We willen dat meer…

Over 2 jaar willen we dat…

Waaraan zien we dat we succesvol zijn? JONGEREN NIVEAU - Jongeren slagen erin om een opleiding af te ronden. - Jongeren hebben het gevoel dat ze wel iets kunnen.

Jongeren tussen de 12 en 23 jaar uit de gemeente Rhenen er in slagen om hun opleiding af te ronden. Doordat jongeren succesvol een opleiding afronden ontstaat er beter toekomstperspectief.

Er binnen de gemeente Rhenen meer jongeren zijn die er in slagen om hun opleiding succesvol af te ronden. Waardoor jongeren beschikken over een startkwalificatie of zicht hebben op het behalen hiervan.

GEMEENTELIJK NIVEAU -Er is minder schooluitval binnen de aangemelde jongeren. -Er is een afname in het aantal jongeren zonder startkwalificatie die gebruik hebben gemaakt van Back to a Future

-Eventuele dure kosten ten gevolg van schoolkuitval zijn voorkomen. 26

Individuele coaching (Maatwerk, dat doen wat nodig is)

Door middel van motiverende gespreksvoering, het normaliseren van situaties en inspelen op de talenten, kwaliteiten en interesses van jongeren krijgt de jongere regie en zicht op het afgronden van een opleidingsvorm.

-

-

Jongerenwerk binnen de school

Door present te werken binnen de school worden jongerenwerkers een vertrouwd gezicht

-

-

Jongeren slagen erin om een opleiding af te ronden. Dit vergroot het toekomstperspectief op een vervolgopleiding of het verkrijgen van een startkwalificatie. ( dit maakt verval in negatief of crimineel gedag minder aantrekkelijk) Jongren hebben nieuwe ‘skills’ en/of copingvaardigheden aangeleerd om hun zelfredzaamheid te vergroten. Jongeren zien jongerenwerkers als een vertrouwenspersoon die van betekenis voor hen kan zijn. Er ontstaat de mogelijkheid om te vroegsignaleren, te normaliseren, opschalen, afschalen of te ontschotten.

27

De pilot Back to A Future is gestart in schooljaar ’18-‘19 en loopt tot en met huidige schooljaar ’20-’21. Back to A future ondersteunt leerlingen die uit dreigen te vallen uit het onderwijs, met onconventionele middelen, naar het behalen van een startkwalificatie. Het zijn leerlingen die binnen de bestaande paden en vormen van ondersteuning, niet geholpen worden en in een neerwaartse spiraal terecht komen. Back to A future probeert deze negatieve spiraal te doorbreken en een positieve weg in te slaan, op naar een échte toekomst Back to A future bestaat uit 2 routes die ingezet kunnen worden: Route 1: dreigend uitvallende jongere binnen school houden door inzet van jongerenwerk en leerplicht. Route 2: jongere die zijn weg binnen het regulier onderwijs niet vindt en dus geen startkwalificatie haalt, de mogelijkheid bieden te gaan werken, branchecertificaten te halen en getuigschriften te verzamelen, door het inschakelen van werkgever, jobcoach en jongerenwerk (Bron: 2020,evaluatiedocument Back to A Future, Gemeente Rhenen) De leerplichtambtenaar heeft de regierol in de pilot. Het betreft een maatwerkoplossing en heeft een duidelijke kop en een staart. De afspraken die worden gemaakt met de school/werk, de jongere en de ouders worden opgenomen in een persoonlijk plan ‘Back to a future’.

In dit plan staat de maatwerkoplossing vermeld met een vaste contactpersoon, de periode, de doelen waaraan gewerkt wordt, een moment van evaluatie, de betrokkenen, wie doet wat en de kosten en financieringsafspraken van de maatwerkoplossing. De kosten worden in eerste instantie betaald door de school, tenzij dit niet of deels niet mogelijk is. De gemeente heeft in deze gevallen een financieringsmogelijkheid. Het jongerenwerk heeft inmiddels een aantal jongeren actief ondersteuning geboden

28

4.2 Jongere 1

2

3

Besparingspotentieel Situatie VMBO Verzuim en veelvuldig contact met politie voor kleine vergrijpen. Ouders wanhopig. Jongen had zelf geen toekomstbeeld.

PRAKTIJKONDERWIJS Veel verzuim. Multiprobleem thuis, veel hulpverlening voor hele gezin. Aversie tegen hulpverleners daardoor zorg-mijdend. Wil stoppen met school en zelfstandig wonen.

VMBO Geen verzuim Overstap naar MBO niet gelukt Geen motivatie voor onderwijs. Wel motivatie voor werk.

Inzet Terug naar school. Jongerenwerk als coach (route 1). Doel: Samen met jongen toekomstbeeld creëren + stage ervaring opdoen. Vanuit daar terug naar school/ MBO (werken/leren). Naar werk (route 2). Inzet jongerenwerk als coach. Doel: zelfinzicht vergroten en realistisch toekomstbeeld te creëren. Vanuit daar richting werk/ zelfstandig wonen.

Resultaten ▪ Stageplaats gevonden bij lokale ondernemer ▪ Gestart met passende MBO BBL opleiding (werken/ leren) ▪ Relatie tussen jongen en ouders sterk verbeterd ▪ Hij heeft toekomstperspectief ▪ Komt niet meer voor in lijsten politie ▪ Zelfinzicht en zelfstandigheid is vergroot ▪ Een aantal kortdurende baantjes gehad ▪ Administratie en formaliteiten zijn nu op orde ▪ Verhuisd, woont samen met vriend elders in het land.

Naar werk + begeleiding jobcoach (route 2).

▪ ▪

Doel: toekomstperspectief bepalen in school of werk. Werk zoeken, afspraken maken werkgever

▪

Fulltime aan het werk Behaalt branchecertificaten bij werkgever Maatschappelijke stage volbrengen + certificaat maatschappelijke stage

Besparing ▪ Geen VSV ▪ Geen PGA (persoonsgerichte aanpak/ intensief zorgtraject) ▪ Geen reclassering (geen criminaliteit)

Besparing in € Kosten VSV € 4000,Kosten traject PGA min. € 2000,Kosten jeugdreclassering € 3700,Totaal € 9700,Kosten Back to a future: Coaching jongerenwerk € 2.271,-

Totale besparing ▪

▪

Geen Gespecialiseerde Jeugdhulp/ Jeugdbeschermingsmaatregel Geen uitkering

€ 7.429,-

Kosten VSV € 4000,Kosten zware jeugdhulp €15.000,Kosten OTS 1 jaar € 9.555,Totaal € 28.555,Kosten Back to a future: Coaching jongerenwerk € 2.271,-

▪

▪

Geen VSV inzet nodig (=extra begeleiding). Geen RMC inzet en begeleiding Geen uitkering

Totale besparing

€ 26.284,-

Kosten VSV Totaal

€ 4000,€ 4000,-

Kosten Back to a future: Inzet jobcoach € 3146,-

Totale besparing

€ 854,29

4

5

behalen branchecertificaten. Maatschappelijke stage. Terug naar school + begeleiding/coaching door jongerenwerk (route 1).

VWO Veel verzuim. Hoogbegaafd en grote motivatieproblemen. Relatie met ouders onder spanning. Doel: werk zoeken en een toekomstplan maken.

▪ ▪

VWO Veel verzuim. Hoogbegaafd en gedragsproblemen in de klas. Relatie met ouders moeizaam.

▪

Terug naar school + begeleiding door jongerenwerk (route 1). Doel: bepalen of terug naar school mogelijk was of naar andere oplossingen zoeken.

▪

▪

▪ ▪

Parttime aan het werk Heeft toekomstplan gemaakt met daarin het behalen van een startkwalificatie via staatsexamens. Zeer gemotiveerd over het nieuwe toekomstperspectief.

▪ ▪

Zijn hoogbegaafdheid en gedrag vraagt om specifieke begeleiding die niet op huidige school geboden kon worden. Verwijzing speciaal onderwijs in samenwerking met het Samenwerkingsverband BarneveldVeenendaal (POBV). Op de nieuwe school is hij beter op zijn plek. Er is sindsdien geen verzuim meer.

▪ ▪

Geen uitkering Geen VSV inzet nodig (=extra begeleiding). Geen RMC inzet en begeleiding

Kosten VSV Totaal

Kosten Back to a future: Coaching jongerenwerk € 2.271,Totale besparing

▪

Voorkomen van VSV Tot nu toe geen extra jeugdhulp Leerlingvervoer Speciaal onderwijs is ingezet (kosten € 15.000,-).

€ 4000,€ 4000,-

€ 1.729,-

Kosten VSV € 4000,Kosten jeugdhulp min. € 5000,Totaal € 9000,Kosten Back to a future: Coaching jongerenwerk € 2.271,-

Totale besparing

€ 6.729,-

Totaal besparing

€ 43.025,-

NB: De kosten voor een mogelijk toekomstige uitkering zijn niet meegenomen in deze berekening. Maar als een jongere geen startkwalificatie haalt en niet gemotiveerd aan het werk is gegaan met het behalen van branchecertificaten, is de kans vele malen groter dat hij in een later stadium wel een uitkering nodig heeft. (Bron: 2020,evaluatiedocument Back to A Future, Gemeente Rhenen) 30

COVID19 en Back to a Future In de beginfase van COVID19 waren er nog twee aanmeldingen, daarna stageerden het aantal aanmeldingen. In tussentijdse gesprekken met de leerplichtambtenaar blijkt dat het scholen niks meer melden. Het vermoeden bestaat dat door de lockdown maatregelen scholen onvoldoende zicht hebben op het welzijn van de leerlingen. 4. 3 Resultaat Back 2 A Future Het jongerenwerk heeft in 2020 vier trajecten afgerond. Alle trajecten zijn afgerond zoals in het plan was opgenomen. De gemeente heeft in 2020 de behaalde resultaten geëvalueerd. Daarin worden de volgende resultaten beschreven. De resultaten van de pilot Back to A future voor deze jongeren zijn: ✓ Jongeren hebben het gevoel en kunnen laten zien wél iets te kunnen ✓ Jongeren slagen erin terug naar school te gaan en de opleiding succesvol af te ronden ✓ Jongeren slagen erin aan het werk te gaan bij een werkgever mét toekomstperspectief De resultaten van de pilot voor de gemeente en de samenleving zijn: ✓ Minder schooluitvallers (Vsv ‘ers), minder jongeren zonder startkwalificatie ✓ Minder werkloze jongeren en verstrekking van bijstandsuitkeringen ✓ Afname kosten van duurdere zorg (zoals jeugdhulp en jeugdreclassering) Een aandachtspunt is het aantal doorverwijzingen naar het jongerenwerk. Mozaiek Welzijn calculeert jaarlijks 150 uur in voor inzet betreffende Back to A Future.