Bijlage 3 Informatienota N233 Rijnbrug stand van zaken 2019

Informatienota raad Datum Behandelaar Zaaknummer Portefeuillehouder Besluitvormend orgaan Publicatieniveau Onderwerp

: : : : : : :

1 april 2019 Ralph Backer 486476 Hans Boerkamp College van B &W Openbaar Informatienota N233 Rijnbrug stand van zaken

Kennis nemen van: De stand van zaken in het project Rijnbrug en N233 kruising Achterberg (met Achterbergsestraatweg). Aanleiding/voorgeschiedenis In december 2018 heeft in zowel de Provinciale Staten van Utrecht als Gelderland besluitvorming plaats gevonden omtrent de Rijnbrug. Naar aanleiding van deze besluitvorming heeft wethouder Hans Boerkamp op 7 maart 2019 een overleg gehad met gedeputeerde van de provincie Utrecht Dennis Straat en heeft op ambtelijk niveau een door de provincie Utrecht georganiseerd kernteamoverleg plaats gevonden op 21 maart 2019. In deze overleggen is gesproken over de stappen die gezet moeten worden om te komen tot een bredere brug, als ook over de wens vanuit Rhenen om maatregelen te nemen die bijdragen aan de leefbaarheid en bereikbaarheid in onze gemeente. Tevens is ook de N233 kruising bij Achterberg besproken. Middels deze informatienota willen wij u informeren over de laatste stand van zaken rondom de Rijnbrug alsmede de N233 kruising bij Achterberg. Toelichting op de inhoud Besluiten provinciale Staten Rijnbrug - Twee keer twee rijstroken In december 2018 heeft in zowel de Provinciale Staten van Utrecht als Gelderland besluitvorming plaats gevonden omtrent de Rijnbrug. Daarbij is zoals bekend gekozen voor een dwarsprofiel op de Rijnbrug van twee keer twee rijstroken met aan weerszijden een fietspad.

De N233 is en blijft een gebiedsontsluitingsweg. Financiën Met de besluiten hebben beide provincies ook de dekking voor het project geborgd. De bijdrage van de regio FoodValley (conform de bestuursovereenkomst Tidal Flow uit 2012) blijft ongewijzigd.

Planning De planning is op dit moment nog zoals die is gecommuniceerd bij het besluit door Provinciale Staten in december 2018. Dat betekent dat vanaf (eind) 2022 de uitvoeringswerkzaamheden beginnen en in 2025 de brug zal worden opgeleverd. Daarin zijn nog diverse onzekerheden die impact kunnen hebben op deze planning. Er zal scherp gekeken worden naar mogelijkheden om dit te versnellen c.q. geen vertraging op te lopen. Belangrijke factor is dat er nog door enerzijds de twee provincies als wegbeheerders en anderzijds de Rijkswaterstaat als eigenaar van de brug moet worden afgestemd hoe de taakverdeling zal zijn. De Provincie Utrecht zet ondertussen al wel de nodige processen in werking, waaronder ook het laten uitvoeren van de nodige onderzoeken. Daarbij valt te denken aan de gevolgen voor natuur en stikstofdepositie specifiek, aangezien de brug dwars door natura 2000 gebieden gaat. Proces provincie Utrecht De provincie Utrecht (als trekker voor de onderzoeksfase) voorziet samen met provincie Gelderland en RWS de volgende sporen: • •

• •

Spoor 1: Referentieontwerp: De beide provincies stellen 1 totaal referentieontwerp samen op voor het gehele tracé dat als onderlegger dient voor het PIP (Provinciaal Inpassings Plan). Spoor 2: Beide provincies stellen hun eigen Provinciaal Inpassings Plan op, die gelijktijdig dit proces doorlopen. Voor deze plannen worden diverse onderzoeken uitgevoerd waaronder de Aerius berekening (stikstofdepositie) en een Notitie Reikwijdte en Detailniveau (Het waarom van het project, alternatieven en de milieuaspecten worden in deze notitie opgenomen). Vanuit het stikstofdepositie onderzoek is gebleken dat door strengere normen en het gewijzigde dwarsprofiel een MER (Milieu-Effect-Rapportage) procedure nodig is. Dit is een risico voor de planning, maar is nodig om het proces zorgvuldig te doorlopen. Een Plan-MER zal dus ook onderdeel uitmaken van het proces. Spoor 3: (Realisatie)overeenkomsten tussen de publieke partijen (provincie Utrecht, Gelderland en Rijkswaterstaat) inclusief bepalen wie de rol van aanbestedende dienst vervult.

Spoor 4: Overeenkomsten voor diensten en werken: Voor de volgende diensten en werken wordt deskundige ondersteuning gezocht: o Diensten ▪ Opstellen Notitie Reikwijdte en Detailniveau ▪ Maken Plan-MER ▪ Onderzoeken PIP ▪ Opstellen contractstukken ▪ Ondersteuning aanbesteding ▪ Systeem gerichte contractbeheersing o Werken ▪ Ontwerp en engineering nieuwe situatie ▪ Realisatie nieuwe situatie ▪ Bouwcommunicatie, fasering, verkeersmaatregelen, veiligheid, vergunningen, toestemmingen en ontheffingen

Risico’s De volgende projectrisico’s zijn door de provincies benoemd en kunnen impact hebben op onder andere voortgang, planning en budget voor de Rijnbrug:

• • • •

Programma Aanpak Stikstof Plan-MER (Milieu Effect Rapportage) PIP (Provinciaal Inpassings Plan) Omgeving

• • •

Scopewijzigingen Budget Marktwerking

Bestuurlijk Zoals hierboven benoemd zullen beide provincies voor de definitie besluitvorming over de uitvoering provinciaal inpassingsplannen (PIP) opstellen. Dit is vergelijkbaar met een gemeentelijk bestemmingsplan. Tevens wordt een MER procedure doorlopen. Onderdeel van deze PIP trajecten is dat de gemeenteraad door beide provincies zal worden geïnformeerd en gehoord in het proces bij de totstandkoming van deze PIP. Er zal zoals hierboven genoemd eerst een realisatieovereenkomst over de uitvoering worden gesloten tussen Utrecht, Gelderland en Rijkswaterstaat. Dat zou dit jaar nog moeten gebeuren. Daarnaast hebben zoals bekend de provincies voorgesteld de oude bestuursovereenkomst te beëindigen, aangezien deze nog uitgaat van enkel een spitsstrook en uiteindelijk ook een veel lagere investering. Daarvoor in de plaats voorzien zij een nieuwe bestuursovereenkomst met de verschillende investeerders, waaronder de regio Food Valley. Via die lijn zal dus ook weer de gemeente Rhenen formeel betrokken zijn. De intentie is om alleen wat noodzakelijk dient te worden aangepast uit de oude overeenkomst leidt tot de nieuwe overeenkomst (o.a. gewijzigde planning, 2x2 rijstroken in plaats van Tidal Flow en bijdrage provincies). Organisatie Naar verwachting zal voor het project een stuurgroep (bestuurlijk) en kernteam (ambtelijk) worden samengesteld.

In beide overleggen is de gemeente Rhenen vertegenwoordigd. De schakel tussen stuurgroep en kernteam vormt het provinciale interne projectteam. Tevens is de verwachting dat de (huidige) klankbordgroep overleggen een vervolg krijgen. Daarnaast hebben Gedeputeerde provincie Utrecht Dennis Straat en gemeentelijk wethouder Hans Boerkamp afgesproken dat in beginsel iedere twee maanden elkaar te spreken over de voortgang, mede ook gelet op maatregelen gericht op de bereikbaarheid en leefbaarheid van Rhenen. Een volgend overleg wordt gepland voor eind april 2019. Tussentijd De Gedeputeerde van de Provincie Utrecht ziet ook dat - met de voorziene oplevering van de brug in 2025 - de bereikbaarheid en leefbaarheid in onze gemeente nog lang onder druk zullen staan. Hij is bereid om samen met ons te kijken naar maatregelen die op korte termijn een positieve bijdrage kunnen leveren. Daarbij voorzien we drie sporen waar langs we maatregelen gaan inzetten. 1. 2. 3.

Optimaliseren: welke maatregelen kunnen we nemen om de doorstroming te bevorderen voor de korte termijn. Wij hebben daarbij bijzondere aandacht gevraagd voor de N225. Fietsroutes: welke verbeteringen zijn er te realiseren op de belangrijke fietsroutes, met name ook voor woon-werk. Werkgevers: stimuleren dat woon-werkverkeer in de spits minder met de auto gaat.

Daarbij wil de wethouder ook ruimte geven voor ideeën die bij inwoners, ondernemers en andere geïnteresseerden bestaan over verbetering van bereikbaarheid of leefbaarheid. De provincie staat hier ook voor open.

Kruising Achterberg Als laatste punt is ook de kruising bij Achterberg besproken. Er wordt op dit moment gewerkt aan een voorlopig ontwerp van een fietstunnel, die moet zorgen voor een veilige oversteek voor fietsers tussen Achterberg en Rhenen. Met name de onderdoorgang van het spoor zorgt voor extra complexiteit (Dit vraagt afstemming met Prorail). Op basis daarvan kan een definitieve raming worden gegeven van de bouwkosten van deze fietstunnel. De verwachting is dat er uiterlijk in juni 2019 zicht is op een betrouwbare raming. Dat stelt de gemeente in staat om dit ook mee te nemen in de keuzes die gemaakt moeten worden voor de perspectiefnota. Vooralsnog gaat de provincie er echter vanuit dat de investering 10 miljoen euro bedraagt. Pas als de gemeente Rhenen zekerheid afgeeft over de gevraagde bijdrage van 30% zal de provincie volgende stappen kunnen gaan nemen. Dit betekent echter niet dat dit oneindig op zich kan laten wachten. De inschatting door de provincie is dat bij besluitvorming dit jaar realisatie van de tunnel in 2021/2022 plaats kan vinden. De provincie Utrecht ziet ook voor de lange termijn geen enkele reden voor een volledig ongelijkvloerse kruising, dus voor auto en fiets. Er is uitdrukkelijk vastgelegd dat de N233 enkel een gebiedsontsluitingsweg moet zijn en dan is hier geen reden voor.

Ook het perspectief voor de naastgelegen spoorovergang is niet zodanig dat dit volgens hen tot andere maatregelen dwingt. Het project N233 kruising Achterberg wordt door de provincie Utrecht als apart project los van Rijnbrug project georganiseerd. Communicatie (communicatieplan en -kalender) Er is een politiek besluit genomen over de brug, maar door de complexiteit zal het dus even duren voor dat de uitvoering zichtbaar wordt. Daarom is het wat gemeente Rhenen betreft van belang dat de provincies hier goed over communiceren. Hiervoor komt er bij de provincie een speciale website voor het project en een omgevingsmanager die aanspreekbaar is voor vragen. De omgevingsmanager heeft aangekondigd het verouderde communicatieplan te actualiseren, zodat duidelijk wordt op welke wijze de communicatie zal worden vorm gegeven. Onderdeel van dit plan is een communicatiekalender, zodat ook duidelijk wordt op welke wijze wie wanneer wordt geïnformeerd. In deze fase van het project zal de informatie nog beperkt zijn. Als er meer duidelijkheid komt over het ontwerp en de uitvoering kan deze verder worden gevuld. Vervolgprocedure Afhankelijk van de voortgang van het ontwerp Rijnbrug, ontwerp N233 kruising Achterberg ), de onderzoeken (PIP en MER) en het communicatieplan zal gemeente Rhenen (Raad en College) worden geïnformeerd.

Bijlagen Geen