Bijlage 3 Evaluatie Talenthouse april 2021 - april 2022

Inleiding

3

Talenthouse en haar doelen

3

Kwaliteitskompas

6

Resultaten

6

Overig resultaat

9

Talenthouse en Corona

10

Stagiaires en vrijwilligers

10

Aandachtspunten en acties

12

Conclusie

13

Ervaringsverhaal en filmpje

14

Beeldverslag

15

Evaluatiedocument Pilot Talenthouse

2

In maart 2020 is het jongerenwerk van Mozaïek Welzijn gestart met het uitvoeren van een pilot accommodatiegebonden jongerenwerk genaamd, Talenthouse. Deze pilot wordt uitgevoerd in de dorpskern Elst en vindt plaats in het multifunctioneel gebouw MFG het Bestegoed. In april 2021 is het Talenthouse geëvalueerd. De resultaten waren veelbelovend en gaven reden om de pilot te continueren. Echter, de periode waarin de pilot plaatsvond was erg onderhevig aan de regelgeving vanuit de overheid rondom Corona. De gemeenteraad heeft daarom, logischerwijs, gevraagd om een nieuwe evaluatie over een groter tijdsbestek, namelijk tot april 2022. De verwachting is dat dit een beter beeld geeft over het resultaat dat behaald is met het Talenthouse. Deze rapportage is een aanvulling op de eerdere rapportage en beschrijft de periode van april 2021 tot aan april 2022. Vanuit het jongerenwerk willen wij de gemeente Rhenen bedanken voor de inzet en keuzes die gemaakt zijn om de jongeren als een specifieke doelgroep aan te merken waardoor het toch grotendeels mogelijk was om Talenthouse door te laten gaan gedurende de Coronaperiode.

Accommodatiegebonden jongerenwerk is een aparte werkmethodiek. In deze werkmethodiek haal je de jongeren ‘naar binnen’. Dit is een groot verschil ten opzichte van het ambulante straatwerk. Het ambulante straatwerk vindt vooral plaats in de openbare ruimte. Voor jongeren kan dit ook voelen als: “de jongerenwerker komt in mijn omgeving”. Dit in tegenstelling tot het accommodatiegebonden jongerenwerk. Daar komen jongeren meer in de omgeving van de jongerenwerker. Dit vraagt een andere pedagogische stijl en biedt andere opties. De kenmerken van een Talenthouse zijn dat het vrijblijvend is, het een plek is waar jongeren kunnen ontspannen binnen een ongedwongen omgeving en jongeren de gelegenheid krijgen om elkaar op een gelijkwaardige manier te ontmoeten. Tijdens het Talenthouse werken de jongerenwerkers aan de volgende doelen: ontspanning en ontmoeting, vorming, stimuleren van verantwoordelijkheid en het beïnvloeden van gedrag.

Evaluatiedocument Pilot Talenthouse

3

Dit doen ze met onder andere de inrichting van de ruimte, het aangaan van persoonlijke relaties met jongeren, groepswerk, het maken van afspraken en het betrekken van de omgeving. Ontspanning en ontmoeting. Het Talenthouse biedt de jongeren de gelegenheid tot ontspanning en het ontmoeten van vrienden en nieuwe mensen. Voor jongeren is het contact met leeftijdsgenoten (peers) van groot belang omdat het jongeren helpt om zich los te kunnen maken van hun ouders en geleidelijk zelfstandig een plekje te kunnen veroveren in de volwassenen samenleving. Vorming. Jong zijn is een aparte levensfase waarin jongeren datgene moeten kunnen leren wat zij nodig hebben om later als volwassene goed te kunnen functioneren in de samenleving (Metz, 2011). Het Talenthouse draagt hieraan bij als zij actief wordt ingericht en ingezet als leeromgeving, waarin jongeren onder begeleiding van de jongerenwerker leren om op een respectvolle manier met elkaar, met spullen en hun omgeving om te gaan. Concreet gaat het om het leren van sociale, communicatieve- en burgerschapsvaardigheden zoals: luisteren, samenwerken, respectvol gedrag en zelfstandige meningsvorming. De vormingsfunctie van het Talenthouse is vooral van belang voor jongeren die vanuit thuis weinig steun krijgen en geen gebruik maken van alternatieve vormen van vrijetijdsbesteding waarbij begeleiding aanwezig is. Verantwoordelijkheid.

Door middel van informatie en advies, lichte ondersteuning en toeleiden naar gespecialiseerde hulpverlening en dienstverlening, leren jongeren binnen het Talenthouse om zelf (en indien nodig ondersteund door anderen) verantwoordelijkheid te dragen voor het eigen leven. Gedragsbeïnvloeding. Ervaren overlast kan een aanleiding zijn voor het uitvoeren van een Talenthouse in buurten/wijken/kernen. Het Talenthouse draagt bij aan het voorkomen van overlast door jongeren een ruimte te bieden en bewust te maken van de gevolgen van hun gedrag (Van Dam & Zwikker, 2008).

Evaluatiedocument Pilot Talenthouse

4

TALENTHOUSE Talenthouse is een vorm van accommodatie gebonden jongerenwerk. De kenmerken van een Talenthouse zijn dat het vrijblijvend is, het een plek is waar jongeren kunnen ontspannen binnen een ongedwongen omgeving en jongeren de gelegenheid biedt om elkaar op gelijkwaardige manier te ontmoeten. Met onder andere de inrichting van de ruimte, persoonlijke relaties met jongeren, groepswerk, het maken van afspraken en het betrekken van de omgeving werken jongerenwerkers tijdens De Inloop aan de doelen vorming, stimuleren van verantwoordelijkheid en het beïnvloeden van gedrag.

Ambitie

Maatschappelijk Resultaat

Indicator

We willen dat meer…

Over 2 jaar willen we dat…

Waaraan zien we dat we succesvol zijn?

Jongeren gebruik kunnen maken van ontmoeting- en ontspanningsfaciliteiten voor jongeren. (ontmoeting & ontspanning) Jongeren gebruik kunnen maken van een andere plek dan thuis om communicatieve en burgerschapsvaardigheden aan te leren. (vorming) Jongeren leren verantwoordelijkheid te dragen voor hun eigen leven, (Verantwoordelijkheid) Jongeren inzicht krijgen in effecten en gevolgen van hun eigen gedrag (gedragsbeïnvloeding)

Evaluatiedocument Pilot Talenthouse

25% van de bezoekers zien het Talenthouse als een loket voor hun eerste vragen en behoeften die ze niet thuis kunnen bespreken.

De pilot van het Talenthouse wordt omgezet naar een structureel aanbod binnen het jongerenwerk. Het Talenthouse een eigen accommodatie ter beschikking heeft. Er is een vaste groep bezoekers.

Leidt tot sociale cohesie tussen verschillende bevolkingslagen.

Er is acceptatie tussen diverse leeftijdsgroepen, religieuze achtergrond, geaardheid en afkomst.

Meer jongeren erin slagen om weloverwogen keuzes te maken omtrent risicovolle gedragingen.

Er is een afname in het gebruik van genotsmiddelen, risicovol sociale mediagedrag en overlast. 5

Maatschappelijk resultaat (ambitie)

Inspanning/activiteiten gericht op

Outcome

Outcome indicatoren (meten en vertellen)

Outcome: Resultaten (tellen en vertellen)

Meer jongeren hebben relaties met vrienden, familie en kennissen (die geen onderdeel van het huishouden zijn) die hen kunnen steunen en begeleiden in hun groei en ontwikkeling. Relaties waar zij op kunnen rekenen en/of die geen negatieve invloed hebben op het gedrag van de jongeren.

Ontspanning en ontmoeting. Open inlopen

Jongeren kunnen gebruik maken van ontmoeting en ontspanningsfaciliteiten voor jongeren. Hierdoor krijgen ze nieuwe contacten of een versterkte band met bestaande contacten

Per week zijn er minimaal 20 verschillende bezoekers aan het Talenthouse

Van april 2021 t/m maart 2022 zijn er 1464 bezoekers geweest.

Talenthouse leidt tot sociale cohesie tussen verschillende bevolkingslagen.

Op woensdagmiddag van 14:00 – 17:00 uur vanaf 10 jaar. Op vrijdagavond van 19:00 – 20:30 uur voor 10-15 jaar 20:30 – 22:00 uur voor 1623 jaar.

Vorming. Thematische inlopen Het bespreken en uiten van andere opvattingen en voorkeuren.

Evaluatiedocument Pilot Talenthouse

90 openstellingen per jaar

Gemiddeld 36 jongeren per week. Het aantal unieke bezoekers van 20 per week wordt behaald. 84 x openstelling. (afwijking verklaarbaar door uitval door Corona)

Jongeren kunnen gebruik maken van een andere plek dan thuis om communicatieve en burgerschapsvaardighed en aan te leren. Zoals, luisteren, accepteren van andere meningen en gedragingen.

Er onstaat meer acceptatie ten opzichte van ieders persoonlijke voorkeuren.

9x Thematische inloop gericht op verschillende opvattingen/ voorkeuren: - Religie - Kookactiviteiten - Relaties - 4&5mei - Creatieve inloop

6

25% van de bezoekers zien het Talenthouse als een loket voor hun eerste vragen en behoeften die ze niet thuis kunnen bespreken. En zien het als een opstap om verantwoordelijkheid te nemen om Iets te betekenen voor hun omgeving.

Verantwoordelijkheid. Inlopen die gericht zijn op het vergroten van zelfredzaamheid en inzet in de maatschappij

Jongeren leren verantwoordelijkheid te dragen en te nemen voor hun eigen leven en omgeving.

Vanuit de bezoekers van het Talenthouse onstaat er maatschappelijke inzet. Bezoekers komen langs voor informatie & advies.

2x Bijeenkomst tussen jongeren en omwonenden 7x Gemeenteambtenaar op bezoek om met jongeren in gesprek te gaan over ontmoetingsfaciliteiten 5x Bijeenkomst participatie doelgroep. 2x bijeenkomst met Zwerf Afval Adoptie Plan. 1x werkbezoek gemeenteraadslid Ouders nemen contact op met het jongerenwerk voor informatie en advies. (8x) 1x doorgeleiding naar huisarts/CJG 4x afschaling door hulpverlening naar Talenthouse. In Elst zijn er 50 jongeren in jeugdzorg.

Evaluatiedocument Pilot Talenthouse

7

Meer jongeren erin slagen om weloverwogen keuzes te maken omtrent risicovolle gedragingen

Gedragsbeïnvloeding

Jongeren inzicht krijgen in effecten en gevolgen van hun eigen gedrag ( gedragsbeïnvloeding)

Tijdens de momenten van openstelling van het Talenthouse is er een afname van jeugdoverlast.

Er is een afname van de overlastmedlingen tijdens de opningsmomenten van Talenthouse Wel zien we een toename van overlast rondom de wissel van leeftijdscategorie en slutiingstijden.

Jongeren hebben meer inzicht en kennis rondom middelengebruiken risicovol social media gedrag.

Structureel bespreekbaar maken van risicovol gedrag omtrent social media en middelengebruik. Signalering van trend m.b.t. het aangaan van risicovol contact via social media (sexting, shaming, etc.) In Elst is er met name sprake van het ‘Exposen’ van elkaar. Dit thema wordt opgepakt met jongeren, ouders en scholen. Impact van met name alchol wordt onderschat (deelname in verkeer, hoeveelheden en frequentie van gebruik) Sinds de Coronaperiode

Evaluatiedocument Pilot Talenthouse

8

signaleren wij een toename van middelengebruik ( m.n. cannabis)

Naast de primaire doelen is er ook sprake van ‘bijvangst’. Het jongerenwerk heeft gemerkt dat het Talenthouse niet alleen zorgt voor een intensievere band met jongeren maar dat ook een groot deel van de ouders al in een vroege fase in contact komen met het jongerenwerk. Dit zorgt ervoor dat er regelmatig op een ‘informele’ basis ook informatie uitgewisseld wordt tussen de opvoeders en het jongerenwerk. Er ontstaat bij het jongerenwerk een beter beeld over het systeem van een jongere wat helpend kan zijn bij het leren zelfstandig te worden in de maatschappij. Daarnaast zien wij dat handhavende partijen en de wijkagenten gebruik kunnen maken van het Talenthouse om met jongeren in contact te komen en een relatie op te bouwen. Bezoekers uit het Talenthouse geven in het clientervaring-onderzoek aan: 11% is zichzelf beter gaan voelen 22% weet waar ze terecht kunnen voor vragen 11% geeft aan nieuwe dingen te hebben geleerd 44% geeft aan in contact te zijn gekomen met nieuwe mensen 11 % geeft aan anders. Bij ‘anders’ wordt met diverse omschrijvingen aangegeven dat jongeren het leuk vinden en het een aanvulling op hun dag-invulling vinden.

Evaluatiedocument Pilot Talenthouse

9

Inmiddels zitten we in een fase waarin er versoepelingen worden toegepast. Toch ontkomen we er niet aan om terug te blikken op de effecten van Corona op het Talenthouse. Zoals in de inleiding al is benoemd waardeert het jongerenwerk het enorm dat het Corona Coördinatieteam van de gemeente Rhenen heeft bepaald dat het Talenthouse grotendeels doorgang heeft mogen hebben. Ondanks het in acht nemen van maatregelen raakte het virus ook het Talenthouse. Zo zijn er momenten van openstelling geweest waarbij er een laag aantal bezoekers was. De reden was dat hele klassen of vriendengroepen besmet waren met het virus en dus in isolatie of quarantaine moesten. Ook zijn er momenten geweest dat het Talenthouse vanwege overheidsredenen (alle publieke ruimtes dicht en geen uitzonderings positie voor de doelgroep jongeren) of door ziekte van de jongerenwerkers niet door kon gaan. Dit verklaart ook de afwijking ten opzichte van het aantal beoogde openstellingen. Verder heeft het jongerenwerk gemerkt dat het Talenthouse minder aantrekkelijk werd om te bezoeken wanneer er geen open inloop constructie was, maar een besloten situatie (vooraf aanmelden). De bezoekersaantallen liepen in de periode, dat vooraf aanmelden verplicht was, terug. Ook het toewijzen van een vaste zitplaats en het dragen van een mondkapje was voor jongeren in het begin onwennig. Maar Corona bracht ook voordelen met zich mee.

Het registreren van de bezoekers heeft als voordeel gehad dat het jongerenwerk veel beter zicht kreeg op het aantal bezoekers en het verkrijgen (conform AVG) van contactgegevens. Doordat het Talenthouse door mocht gaan hebben ook nieuwe jongeren de route naar het Talenthouse gevonden en is met een aantal jongeren het contact intenser geworden. Wanneer we kijken naar een langdurig effect van Corona op het Talenthouse zien we vooral een verandering in gedrag bij de jongere doelgroep (10-14 jaar). We zien een toename van ongewenst gedrag. Dit uit zich in: verbaal ongewenste gedragingen (grof en brutaal jegens anderen), een verminderd waardebesef van openbare voorzieiningen (vernielingen) en vervuiling van de omgeving. Het vermoeden bestaat dat dit te verklaren is doordat deze jongeren een sociale achterstand hebben opgelopen in een essentiele ontwikkelfase, waardoor er een verschuiving is van normen en waarden die ze normaal met sociale interacties ontwikkelen.

De inzet van stagiaires is enorm belangrijk gebleken. Door het grote aantal bezoekers en de verschuiving van het gedrag is het creëren van een gewenst pedagogisch klimaat soms een uitdaging gebleken. De inzet van stagiaires zijn een belangrijke aanvulling op de professionals. Afgelopen periode is er gebruik gemaakt van 5 stagiaires. Hierdoor zijn er letterlijk meer ‘ogen en oren’ en kan er meer aandacht gegeven worden aan het individu. Inmiddels worden nieuwe stagiaires geworven voor de aankomende periode (vanaf september). Daarnaast willen we vanuit het jongerenwerk de jongeren stimuleren om vrijwilligerswerk te gaan doen binnen het Talenthouse en MFG het Bestegoed. De eerste stappen zijn hier inmiddels voor gezet. Elke eerste woensdag van de maand gaan jongeren Evaluatiedocument Pilot Talenthouse

10

vanuit het Talenthouse mee als vrijwilliger bij het Zwerf Aval Adoptie Plan (ZAAP). Ze verzamelen het zwerfafval rondom het MFG het Bestegoed. Op het moment van schrijven worden de eerste stappen genomen om een vrijwillig bestuur Talenthouse vorm te geven. Jongeren nemen hier zitting in en zijn onder andere verantwoordelijk voor een stuk invulling van het programma van het Talenthouse en kunnen mogelijk een actievere rol gaan nemen binnen het MFG Bestegoed.

Evaluatiedocument Pilot Talenthouse

11

Tussentijds zijn er diverse evaluatiemomenten geweest. In deze evaluatiemomenten kwamen de volgende uitdagingen naar voren: Aandachtspunt De ruimte die gebruikt wordt voor het Talenthouse is een gedeelde ruimte. Dit maakt het lastig om een ruimte echt goed eigen te maken. Het plaatsen van structurele elementen als een zithoek, pooltafel, tafeltennis, DJ booth is niet mogelijk. De toegang tot het gebouw is lastig te controleren, dit omdat het Talenthouse zich op de tweede etage bevindt zonder een direct toezicht op de entree/uitgang. Dit neemt het risico met zich mee dat er op momenten zonder toezicht ongewenst gedrag plaatsvindt. Dit uit zich meestal in het achterlaten van afval en verplaatsen van materialen van de bibliotheek. De bovenetage van het MFG is bereikbaar vanuit de scholen, soms kunnen jongeren dus via die deuren naar binnen en naar buiten. Dit maakt het hebben van controle op bezoekers lastig. Op de momenten dat de doelgroepen wisselen of wanneer het Talenthouse sluit is er een toename van overlast. Dit komt omdat er verplaatsing is van een grote groep jongeren, wat met name geluid met zich meebrengt.

Er is geen activiteitenbudget begroot. Dit maakt aanschaf van materiaal of aanbod van bepaalde activiteiten moeilijker. Er is eerder gebruik gemaakt van fondsgelden en giften. Merkbaar is dat veel fondsen sinds de coronaperiode minder tot niet bereikbaar zijn

Evaluatiedocument Pilot Talenthouse

Acties Het jongerenwerk loopt diverse malen per openstelling naar de toegang van het gebouw om te controleren of gedragingen naar wens zijn. Als gecombineerde actie hierop wordt onderzocht of de kelder van het MFG het Bestegoed een meer passende ruimte is. Deze ruimte biedt de mogelijkheid tot een externe in- en uitgang. Deze ruimte heeft 1 vaste gebruiker (Muziekvereniging Crescendo). Het streven is om met hen afspraken te maken over het gezamenlijk gebruiken van de ruimte. Dit biedt de mogelijkheid om meer eigenheid aan de ruimte toe te voegen. Begin april staat er een gesprek met Crescendo, gemeente en het jongerenwerk gepland. Er wordt deelgenomen aan het gebruikersoverleg Bestegoed. Hierin wordt Talenthouse besproken en wordt het thema rondom het afsluiten van de deuren regelmatig geagendeerd. Het jongerenwerk bespreekt de effecten van gedragingen met de jongeren. Handhaving is vaak op die momenten aanwezig. Echter, ze zijn dan in het Talenthouse contact aan het maken met jongeren. Inmiddels is aan handhaving gevraagd of het mogelijk is om tijdens de wisselingen ook buiten aanwezig te zijn. Aanbeveling wordt gedaan om een activiteitenbudget vast te stellen. Voorstel is een budget van 5000,- euro op jaarbasis.

12

Vanuit het perspectief van het Jongerenwerk is de pilot Talenthouse succesvol en wordt geadviseerd om het Talenthouse te continueren. Deze conclusie kan natuurlijk vragen oproepen omdat deze opgemaakt wordt door de uitvoerende partij. Daarom wordt onderstaande toelichting gegeven in het tot stand komen van de conclusie. Het Talenthouse wordt erg goed bezocht. Dit is terug te zien in de structurele bezoekersaantallen per week. Van dit aantal waren er 164 unieke bezoekers (ongeveer 10 van hen zijn afkomstig uit een aangrenzende gemeente). In de leesnotie die opgesteld is door de beleidsadviseur jeugd in november 2019 werd gesteld dat er minimaal 88 unieke bezoekers bereikt zouden moeten worden. Dit aantal is tot stand gekomen met behulp van de maatschappelijke businesscase jongerenwerk voor gemeenten1. Dit rapport toont aan dat het jongerenwerk in staat is om ongeveer 15% procent van de jongeren uit de doelgroep te bereiken. Gesteld kan worden dat het Talenthouse ruim aan de norm voldoet. Tijdens de pilot heeft het jongerenwerk meer zicht gekregen op diversiteit binnen de Elsterse samenleving. Daar waar eerder het beeld was dat er in Rhenen meer mensen met een migratieachtergrond aanwezig waren, bereikt het Talenthouse ook jongeren uit Elst met een migratieachtergrond (Syrië, Marokko).

Het is merkbaar dat het Talenthouse bijdraagt aan vroeg-signalering en in enkele gevallen bij bepaalde gedragingen een bijdrage levert aan het normaliseren en ontschotten. Hierbij kunt u denken aan risicovolle gedragingen met betrekking tot middelengebruik, in contact komen met justitie en gevaren met betrekking tot social-mediagedrag. Het Talenthouse heeft ervoor gezorgd dat het jongerenwerk meer en beter in contact is gekomen met de opvoeders, waardoor signalen vroegtijdig en preventief met hen gedeeld kunnen worden. Via het bestaande JORA-overleg (Jongeren in de Openbare Ruimte Aanpak bestaande uit: jongerenwerk, leerplicht, CJG, Sociaal team, politie, BOA, HALT en adviseur jeugd) worden signalen besproken van jongeren waar zorgen over zijn (zowel individueel als in groepsverband). Met elkaar wordt een preventieve aanpak gemaakt en weloverwogen vervolgstappen genomen. Met betrekking tot participatie is Talenthouse een broedplek voor ideeën. “Met elkaar aan tafel”, ontstaan er nieuwe initiatieven voor hun eigen leefomgeving. Daarnaast biedt het Talenthouse ook een klankbordfunctie voor Wethouders, gemeenteambtenaren en andere instanties die met jongeren uit Elst in gesprek willen gaan. De sociale cohesie tussen seniorengebruikers van het MFG Bestegoed en jongeren was voor de komst van het Talenthouse gepolariseerd.

Doordat het Talenthouse plaatsvindt in het MFG Bestegoed en beide doelgroepen met elkaar in contact komen en elkaar leren kennen, is er een beter contact tussen beide partijen ontstaan.

1 Zie: Maatschappelijke Business Case jongerenwerk voor gemeenten (Participe)

Evaluatiedocument Pilot Talenthouse

13

Evaluatiedocument Pilot Talenthouse

14

Evaluatiedocument Pilot Talenthouse

15