Bijlage 3 Collegevoorstel beleid tijdelijke woningen op achtererven

Bestuurlijk voorstel college Datum

:

26 november 2024

Behandelaar Zaaknummer Portefeuillehouder Besluitvormend orgaan Publicatieniveau

: : : : :

Mark den Boef 1182779 G.J. van Laar College Rhenen Openbaar

Onderwerp

:

Vaststellen beleidsvoorwaarden tijdelijke woningen stedelijk gebied

Voorstel Het college besluit: 1. door middel van nieuw beleid het mogelijk te maken om binnen het stedelijk gebied tijdelijke woningen te realiseren op de erven van bestaande woningen; 2. hiervoor de “beleidsvoorwaarden tijdelijke woningen stedelijk gebied” (bijlage 1) vast te stellen.

Inleiding De woningnood in onze gemeente is, net als in de rest van Nederland groot. De Rijksoverheid zet in op de realisatie van 900.000 nieuwe woningen tot 2030. Het merendeel hiervan moet in het betaalbare segment vallen en er zijn onder andere veel starterswoningen en sociale huurwoningen nodig. Er wordt hard gewerkt aan de realisatie van permanente woningbouw in de gemeente. Er is een grote behoefte aan meer woningen, maar beperkte ruimte om te groeien. Dit leidt tot een gespannen woningmarkt met relatief hoge woningprijzen en het risico van verdringen van lagere inkomensgroepen en starters. Het college zet in op het realiseren van in ieder geval 500 nieuwe woningen tot 2030, zodat voldaan kan worden aan Woondeal Regio Foodvalley. Er is echter meer nodig om de druk op de woningmarkt te verlichten en inwoners perspectief op betaalbare woonruimte te bieden. In het coalitieakkoord is opgenomen dat het college onderzoekt wat de mogelijkheden zijn van erfdelen en andere vernieuwende woonvormen. De raad heeft verder opdracht gegeven voor het onderzoeken van opties voor flexwoningen door het beschikbaar stellen van het Voorbereidingskrediet Versnelde Woonopgave. Dit voorstel voor nieuw beleid voor tijdelijke woningen is hiervan een uitkomst. Kaders Woonvisie 2021 Woondeal 2022-2030 Regio Foodvalley Omgevingswet art.

2.1, 4.2 en 5.1 lid a Beoogd doel Het beoogd effect is het verlichten van de druk op de woningmarkt. De tijdelijke woningen die kunnen worden toegevoegd onder dit beleid voorzien in de behoefte aan woningen voor starters of andere kleine huishoudens aan de bovengrens van sociale huur of aan de ondergrens van middenhuur. Met dit beleid

zijn er potentieel veel meer locaties geschikt voor woningbouw. Bovendien zijn de woningen op relatief korte termijn te realiseren. Argumenten 1.1 Het beleid kan een significante bijdrage leveren aan het versneld toevoegen van betaalbare woningen De beleidsvoorwaarden zijn met behulp van een digitale scan geprojecteerd op het grondgebied van de gemeente Rhenen. Er is gekeken hoeveel percelen bij dit nieuwe beleid kansrijk zijn voor de realisatie van tijdelijke woningen. 365 percelen zijn kansrijk wat betreft de realisatie van ten minste één en mogelijk meerdere tijdelijke woningen. 1.2 Dit beleid biedt vooral ruimte voor kleine, betaalbare woningen De beleidsvoorwaarden bieden mogelijkheden voor het realiseren van kleine woningen voor lagere kosten dan traditionele woningbouw. De woningen die gerealiseerd kunnen worden, zullen dan ook relatief betaalbaar zijn. Hiermee wordt voorzien in de woningbehoefte van starters en kleine huishoudens aan de bovengrens van sociale huur. 1.3 De benodigde ambtelijke inzet is beperkt Door heldere kaders en voorwaarden te stellen aan de realisatie van tijdelijke woningen is de toetsing van aanvragen relatief eenvoudig. De ambtelijke inzet die hiervoor nodig is, zal dan ook beperkt zijn. Informatie over de voorwaarden zal voor inwoners online beschikbaar zijn, onder andere in de vorm van een publieksvriendelijke kaart.

Hierdoor kan een groot gedeelte van de algemene vragen eenvoudig beantwoord worden. 2.1 We hebben bij het opstellen van de voorwaarden geleerd van andere gemeenten die werken aan vergelijkbaar beleid. Er zijn gesprekken gevoerd met de gemeenten West-Betuwe, Altena en Coevorden die een beleidsverruiming voor tijdelijke woningen hebben opgesteld. Wat opvalt is dat de beleidsvoorwaarden in West-Betuwe en Altena zeer beperkt zijn en meer gericht op individuele beoordeling. De betreffende gemeenten willen snel handelen en niet te veel regels. In praktijk heeft dit het voordeel dat er snel veel aanvragen binnen komen. Het nadeel is dat beoordeling veel tijd kost en er ook veel initiatieven afvallen. Coevorden heeft ingezet op een de ontwikkeling van een uitgebreidere set beleidsvoorwaarden die duidelijkheid biedt aan burgers en de ambtelijke organisatie. Er is voor gekozen om voor Rhenen diezelfde richting te volgen. Dit voorkomt verspilling van ambtelijke capaciteit en de teleurstelling van inwoners na afwijzing van op voorhand kansloze aanvragen. Kanttekeningen (risico's en nadelen) 1.1 Handhaving over 15 jaar is gecompliceerd Op basis van dit beleid kunnen vergunningen verleend worden voor de duur van maximaal 15 jaar. Daarna moet de tijdelijke bewoning beëindigd worden.

Het toezien op de beëindiging van de bewoning is gecompliceerd aangezien in de tussentijd veel kan veranderen, onder andere in de bezetting bij de gemeente. De vergunningen zullen uiteraard bijgehouden en gearchiveerd worden, zodat een helder overzicht voor de toekomst ontstaat. Ook kan er gekeken worden naar nieuwe mogelijkheden in ons vth-systeem om toezicht en handhaving in de toekomst eenvoudiger te maken. 1.2 Het beleid kan in de praktijk minder doelmatig blijken dan verwacht Het is mogelijk dat er weinig aanvragen binnenkomen als het beleid niet goed genoeg aansluit bij de wensen van inwoners of er te veel bezwaren en risico's kleven aan het realiseren van een tijdelijke woning. In dat geval moet er geëvalueerd worden of de beleidsvoorwaarden te beperkend zijn en of verruiming mogelijk en wenselijk is of dat andere maatregelen nodig zijn. 1.3 Het aantal aanvragen na de invoering van beleid kan de ambtelijke capaciteit overvragen. Door aan te sturen op een helder toetsingskader en een beheersbaar aantal aanvragen in het eerste jaar krijgt de ambtelijke organisatie de gelegenheid om te leren en processen en verantwoordelijkheden goed te borgen. De verwachting is ook dat er geen stortvloed aan aanvragen zal ontstaan aangezien

het een significante inzet van initiatiefnemers vraagt. Vergelijkbaar hiermee is het beleid voor premantelzorgwoningen dat sinds begin 2023 periodiek tot aanvragen leidt. Aanvullende financiële notities Dit voorstel heeft geen directe financiële gevolgen. Vervolg Monitoring of evaluatie Zodra het beleid in werking treedt zal bijgehouden worden welke vragen er binnenkomen en of aanvragen tot realisatie komen. Na één jaar zal er worden gekeken hoeveel gebruik er is gemaakt van het beleid en welke aandachtspunten er zijn. Communicatie De vaststelling wordt gepubliceerd op de overheid.nl en in het gemeentenieuws. Daarnaast wordt op de site in begrijpelijke taal uitleg gegeven over welke percelen kansrijk zijn en hoe het beleid en procedure werkt. Ook worden inwoners via sociale media en andere kanalen op de hoogte gesteld. Bijlagen Bijlage 1 – Beleidsvoorwaarden tijdelijke woningen stedelijk gebied