Bijlage 2b Bestuurlijke reactie op de aanbevelingen voor de Routekaart Duurzaamheid

Bijlage 2b: Bestuurlijke reactie op de aanbevelingen voor de Routekaart Duurzaamheid Algemene indruk Het college heeft kennisgenomen van advies van de Adviesgroep Duurzaam Rhenen met als kernboodschap het advies: ‘Energietransitie Rhenen vraagt scherpere focus op effectieve maatregelen’. De adviesgroep onderschrijft de door de raad gestelde prioritering ons te richten op energie; klimaatbestendigheid en circulariteit. In de nieuwe Routekaart Duurzaamheid zijn dit ook de drie thema’s die zijn uitgewerkt en is hier de benodigde focus bij aangebracht. De Routekaart Duurzaamheid wordt aangeboden aan de raad voor de vergadering op 11 november 2025 Hieronder reageert het college op de vier afzonderlijke punten uit het advies: Punt 1: De adviesgroep waarschuwt voor onrealistisch optimisme: concentreer het beleid op maatregelen die effectief en qua tijd en kosten haalbaar zijn: de gestelde doelen van de gemeente Rhenen zijn helder, maar de weg ernaar toe niet. Stel heldere kaders en routes vast hoe deze doelen (2040 energieneutraal en 2050 aardgasvrij) realistisch gehaald kunnen worden. Stel ook de tussendoelen vast van 2030 en 2035. Bestuurlijke reactie In de nieuwe Routekaart Duurzaamheid is focus aangebracht om de komende 5 jaar stappen te maken de doelen te halen. De eerdere keuze voor drie pijlers; energietransitie, klimaatadaptief en circulair is door de gemeenteraad bevestigd.

Per pijler zijn concrete acties benoemd, die bijdragen aan nationale en lokale doelen, met bijbehorende indicatoren. Per activiteit zijn we als gemeente helder over welke rol wij daarin hebben en welke middelen we daarvoor willen inzetten (met name capaciteit en financiële middelen). Door de routekaart elke raadsperiode te herzien worden de doelen, na evaluatie, aangescherpt. De keuze voor de in de Routekaart beschreven onderwerpen houdt in dat we ook dingen niet doen, ook dit is beschreven. Punt 2: Op dit moment betreft de gemeentelijke energievraag vooral verwarming. Advies is om de inspanningen, naast huidig beleid m.b.t. energiebesparing, vooral te focussen op een stevige inzet van Duurzame Verwarming. Dit is noodzakelijk met het oog op de gestelde doelen voor 2040 én 2050. Kies daarbij voor individuele en collectieve warmtepompen, met warmte uit zon, lucht en (Rijn)water. Lopend onderzoek naar haalbaarheid van warmtenetten past in deze aanpak Bestuurlijke reactie Wij houden de focus op het besparen van energie. Ook bij de warmtetransitie is de eerste stap besparen door isolatie om de warmtevraag te beperken. Uit onze transitievisie warmte (2021) blijkt dat verder onderzoek nodig is om te zien welke oplossing voor de warmtevraag in de gemeente Rhenen de beste is.

Deels zijn dat woninggebonden oplossingen als een warmtepomp, maar de mogelijkheid voor een of meerdere warmtenetten moest nog verder worden onderzocht. Hiervoor zijn inmiddels een aantal onderzoeken uitgevoerd: Uit de Verkenning warmte initiatief Remmerden, door Buro Loo, komt een collectief warmtenet gevoed met restwarmte van de rioolwaterzuiveringsinstallatie (rwzi) als voorkeursoptie naar voren. Zie Informatienota april 2024 (zaaknr: 1095624) Onderzoek naar technische en financiële haalbaarheid van verschillende collectieve en individuele warmtesystemen voor de kernen Elst en Rhenen. Het eindrapport van Syntraal (zie ook Collegevoorstel maart 2024; zaaknr. 1160074) wordt in Q3 opgeleverd. De adviesgroep was betrokken bij dit onderzoek. Onderzoek door Syntraal naar warmte uit de Grift/ Valleikanaal (opdracht RES-regio's Amersfoort en FoodValley) bevestigt dat een collectief warmtenet in Achterberg niet tot de mogelijkheden behoort. In Uitvoeringsplan Warmtetransitie voor Achterberg (Informatienota mei 2025 zaaknr. 1203303) worden dan ook woninggebonden oplossingen beschreven.

Warmte uit De Grift biedt mogelijk wel kansen voor het verwarmen van de gebouwen van Zorgcentrum Zideris (Heimerstein) en een mogelijk nieuw te bouwen wijk in het Binnenveld. Punt 3: Maak, met het oog op energie-neutraliteit, meer ruimte voor duurzame opwekking. Kies daarbij voor zonne-energie, dat landschappelijk een kleinere impact heeft dan windenergie. Want slechts ongeveer 2 % van het grondgebied van Rhenen is voldoende om de doelen te halen. Bestuurlijke reactie Dit onderwerp komt aan de orde in de Pijler Energietransitie, 2C, opwek en netcongestie. Er wordt gezocht naar mogelijkheden voor zonnevelden in de gemeente. Voor het initiatief zonneveld Nude wordt naar andere mogelijkheden gezocht om toch in die omgeving een zonneveld te realiseren. De gemeenteraad heeft d.d. 24 september 2024 een motie aangenomen waarin de raad het college verzoekt ‘Duidelijk te communiceren naar de Provincie dat de gemeenteraad van Rhenen geen medewerking zal verlenen aan de plaatsing van windturbines’. Punt 4: De adviesraad benadrukt dat klimaatverandering niet alleen wordt veroorzaakt door CO2, maar bijvoorbeeld ook door stikstofoxide vanaf landbouwgronden. Voor Rhenen is die impact ongeveer net zo groot als van het gemeentelijk aardgasgebruik voor verwarming. Ontwikkel daarom beleid en stimuleringsmaatregelen voor het reduceren van emissie van stikstofoxiden.

Bestuurlijke reactie Het onderwerp stikstofoxide op landbouwgronden maakt geen onderdeel uit van de Pijlers van deze routekaart maar komt wel aan de orde in het Programma Landelijk Gebied. Tot slot De adviesgroep geeft tot slot aan graag verder samen te werken met anderen aan een Duurzaam Rhenen. Wij waarderen de betrokkenheid en inzet van de adviesgroep en kijken uit naar verdere samenwerking en gevraagde en ook ongevraagde adviezen.