Bijlage 2a Memo staatssteun en herziening funtiewisselingsbeleid d.d. 5 juni 2024

Memo Aan

:

AB Regio Foodvalley

Van

:

Programmateam Landelijk Gebied

Datum

:

5 juni 2024

Onderwerp

:

Herziening functieveranderingsbeleid in relatie tot staatssteun

Inleiding Het functieveranderingsbeleid voor de regio Foodvalley kent zijn oorsprong in 2008. Toen is dit regionale beleid vastgesteld, waarna dit is herzien en geactualiseerd in 2012 en 2016. Op dit moment is (besluitvorming over) herziening van het functieveranderingsbeleid in voorbereiding. In het kader van de Landelijke Beëindigingsregelingen voor Veehouderijlocaties (Lbv en Lbv-plus) die vorig jaar zijn opengesteld, is eerder reeds de vraag gesteld of een agrariër het risico loopt op (ongeoorloofde) staatssteun wanneer de Lbv of Lbv-plus worden gecombineerd met toepassing van het functieveranderingsbeleid. Specifiek is daarbij ook de vraag gesteld in hoeverre het functieveranderingsbeleid op zichzelf bezien, in het bijzonder gelet op de mogelijkheid tot het overdragen van sloopmeters naar andere locaties, kwalificeert als steunmaatregel. Dit heeft geresulteerd in een memo uit november 2023 (bijlage), waarin op basis van een juridische analyse is geconcludeerd dat er geen sprake lijkt te zijn van staatssteun. Zorgvuldigheidshalve is nu beoordeeld of de conclusies uit november 2023 kunnen worden gehandhaafd, gelet op de inhoud van de herziening van het functieveranderingsbeleid. Ook is beoordeeld of de invoering van de Omgevingswet een heroverweging van de eerdere conclusie vraagt.

Herziening functieveranderingsbeleid, Omgevingswet en staatssteun De meest wezenlijke aanpassingen in het functieveranderingsbeleid zijn het mogelijk maken van gedeeltelijke bedrijfsbeëindiging, meer ruimte van gemeentelijke uitwerking (binnen het regionale kader) en het vergroten van het toepassingsbereik van het beleid door de samenwerking met meer gemeenten. Uit juridisch oogpunt blijft het functieveranderingsbeleid, en in het bijzonder de sloopmetersystematiek, een middel om te sturen op goede ruimtelijke ordening (onder de Omgevingswet: een evenwichtige toedeling van functies aan locaties). Hierbij is kortweg sprake van uitoefening van overheidsgezag. De sloopmetersystematiek wijzigt niet in juridisch-technische zin, waardoor de eerdere conclusie dat er geen sprake is van een verhandelbaar recht dat direct ontwikkelrecht geeft blijft gelden. Er blijft sprake van een vorm van mitigatie van ruimtelijke ontwikkelingen. Wat betreft de invoering van de Omgevingswet geldt het volgende: De wet geeft niet zodanig ruimere mogelijkheden voor het vragen van een financiële bijdrage voor ontwikkelruimte, dat de eerdere analyse uit november 2023 (namelijk dat er geen sprake is van inkomstenderving voor de gemeenten) niet langer zou kloppen. In de overwegingen bij invoering van de Omgevingswet is bovendien expliciet overwogen dat ‘betaalplanologie’ niet is toegestaan.

Conclusie Geconcludeerd wordt dat de herziening van het functieveranderingsbeleid geen nadere heroverweging vraagt van de eerdere conclusie uit november 2023 over de staatssteunrechtelijke implicaties van het regionale functieveranderingsbeleid.