Bijlage 2 Scenarios demping woonlasten 2024 - 2027
Tekst van het document
Scenario’s woonlastendemping 2024-2026 Door een hoge inflatie en andere kostenontwikkelingen worden we geconfronteerd met een stevige woonlastenstijging. Het tarief OZB is verhoogd met het in de Kadernota vastgestelde gewogen inflatiepercentage. Voor 2024 is dat 8,44% (€ 34,49 voor een gemiddelde woning). Door diverse kostenontwikkelingen stijgt het tarief avalstoffenheffing met € 15,07 en het tarief rioolrecht met € 41,98. In de bijlage ontwikkeling woonlasten 2024-207=27 is een nadere toelichting op de kostenstijgingen opgenomen. Om invulling te geven aan de woonlastendemping zijn drie scenario’s doorgerekend: Scenario 1 Uitvoeren ambitie bestuursakkoord In het eerste scenario is de ambitie vanuit het bestuursakkoord vertaald. Dat wil zeggen, geen woonlastenstijging voor de periode 2024-2026: Berekening woonlastendemping Uitvoeren ambitie bestuursakkoord
2023
2024
2025
2026
2027
Woonlasten Woonlastendemping 2023
€ 887,80 -€ 27,50 € 860,30
€ 978,89
€ 1.024,74
€ 1.036,16
€ 1.062,64
€ 978,89 13,8% 13,8%
€ 1.024,74 19,1% 4,7%
€ 1.036,16 20,4% 1,1%
€ 1.062,64 23,5% 2,6%
-€ 118,59 € 860,30 0,0% 0,0%
-€ 164,44 € 860,30 0,0% 0,0%
-€ 175,86 € 860,30 0,0% 0,0%
€ 0,00 € 1.062,64 23,5% 23,5%
Stijging zonder woonlastendemping t.o.v. 2023 Stijging zonder woonlastendemping t.o.v. voorgaand jaar Woonlastendemping 2024-2026 Woonlasten Stijging met woonlastendemping t.o.v. 2023 Stijging zonder woonlastendemping t.o.v. voorgaand jaar
€ 860,30
Indien de woonlasten niet mogen stijgen in 2024 ten opzichte van 2023, dient de stijging van 13,8% teniet worden gedaan door een demping per huishouden van € 118,59. Voor de jaren 2025 en 2026 zijn de bedragen nog hoger. Door de woonlasten de komende drie jaar niet te laten stijgen is een grote stijging van 23,5% in 2027 onvermijdelijk. In onderstaande tabel worden de kosten weergegeven:
Berekening benodigd budget woonlastendemping
2024
Woonlastendemping per huishouden Aantal huishoudens Benodigd budget
-€ 118,59 8.379 € 994.000
2025
2026
-€ 164,44 8.379 € 1.378.000
-€ 175,86 8.379 € 1.474.000
De totale kosten van dit scenario bedragen tot en met 2026 € 3,8 miljoen. Scenario 2 Handhaven lijn Kadernota In de Kadernota is de in de begroting 2023 opgenomen wens van het college om de woonlasten niet verhogen overgenomen. De raad heeft ingestemd met de Kadernota. Indien we de geraamde bedragen van € 300.000 in 2024 en € 600.000 in 2025 en 2026 omzetten in een woonlastendemping krijgen we de volgende woonlasten ontwikkeling: Berekening woonlastendemping Handhaven lijn Kadernota
2023
2024
2025
2026
2027
Woonlasten Woonlastendemping 2023
€ 887,80 -€ 27,50 € 860,30
€ 978,89
€ 1.024,74
€ 1.036,16
€ 1.062,64
€ 978,89 13,8% 13,8%
€ 1.024,74 19,1% 4,7%
€ 1.036,16 20,4% 1,1%
€ 1.062,64 23,5% 2,6%
-€ 35,80 € 943,09 9,6% 9,6%
-€ 71,61 € 953,13 10,8% 1,1%
-€ 71,61 € 964,55 12,1% 1,2%
€ 0,00 € 1.062,64 23,5% 10,2%
Stijging zonder woonlastendemping t.o.v. 2023 Stijging zonder woonlastendemping t.o.v. voorgaand jaar Woonlastendemping 2024-2026 Woonlasten Stijging zonder woonlastendemping t.o.v. 2023 Stijging zonder woonlastendemping t.o.v. voorgaand jaar
€ 860,30
Voor 2024 vertaald het budget zich in een demping per huishouden van € 35,80. De woonlastenstijging wordt daarmee teruggebracht van 13,8% naar 9,6%. In 2025 en 2026 levert een inzet van € 600.000 een demping per huishouden op van € 71,61. De stijging van de woonlasten in 2027 is ten opzichte van 2023 in dit scenario nog steeds 23,5%. Doordat geen volledige woonlastendemping wordt toegepast is de stijging van de woonlasten ten opzichte van het voorgaande jaar in dit scenario wel gewijzigd. We zien in 2025 en 2026 een beperkte stijging van 1,1% en 1,2% en in 2027 een stijging van 10,2%. De kosten van de woonlastendemping sluiten in dit scenario uiteraard aan bij de bedragen van de kadernota 2024:
Berekening benodigd budget woonlastendemping
2024
2025
2026
Woonlastendemping per huishouden Aantal huishoudens Benodigd budget
-€ 35,80 8.379 € 300.000
-€ 71,61 8.379 € 600.000
-€ 71,61 8.379 € 600.000
Scenario 3 Gelijkmatige ontwikkeling woonlasten Dit scenario is een variant op scenario 2. Ook hier handhaven we de lijn van de Kadernota als het gaat om het in te zetten budget voor de woonlastendemping (totaal € 1,5 miljoen). We kiezen er hierbij voor om de woonlastendemping in te zetten waar het ‘het hardst nodig is’. Het zwaartepunt van de woonlastenstijging ligt in 2024. Op de hoge inflatie in 2024 van ruim 8% volgen in de jaren 2025-2027 inflatiepercentages van ruim 2%. De in de kadernota opgenomen bedragen gaan uit van een benodigd budget van € 300.000 in 2024 en € 600.000 in 2025 en 2026. Door deze bedragen anders te verdelen over deze jaren en meer te laten aansluiten op de hoogte van de jaarlijkse woonlastenstijging krijgen we een gelijkmatiger ontwikkeling van de woonlasten: Berekening woonlastendemping Gelijkmatig ontwikkeling woonlasten
2023
2024
2025
2026
2027
Woonlasten Woonlastendemping 2023
€ 887,80 -€ 27,50 € 860,30
€ 978,89
€ 1.024,74
€ 1.036,16
€ 1.062,64
€ 978,89 13,8% 13,8%
€ 1.024,74 19,1% 4,7%
€ 1.036,16 20,4% 1,1%
€ 1.062,64 23,5% 2,6%
-€ 74,72 € 904,17 5,1% 5,1%
-€ 72,64 € 952,10 10,7% 5,3%
-€ 31,66 € 1.004,50 16,8% 5,5%
€ 0,00 € 1.062,64 23,5% 5,8%
Stijging zonder woonlastendemping t.o.v. 2023 Stijging zonder woonlastendemping t.o.v. voorgaand jaar Woonlastendemping 2024-2026 Woonlasten Stijging zonder woonlastendemping t.o.v. 2023 Stijging zonder woonlastendemping t.o.v. voorgaand jaar
€ 860,30
In dit scenario wordt de woonlastenstijging van 13,8% met bijna 9% verlaagd tot 5,1%. Wij vinden dit een verantwoorde woonlastenstijging. Met de huidige inflatie en daarmee samenhangende loonstijgingen is een beperkte woonlastenstijging ook realistisch. Hiermee realiseren we ook een geleidelijke woonlastenstijging en voorkomen we een onverantwoord grote woonlastenstijging in 2027. De kosten van de woonlastenstijging worden dan als volgt:
Berekening benodigd budget woonlastendemping
2024
2025
2026
Woonlastendemping per huishouden Aantal huishoudens Benodigd budget
-€ 74,72 8.379 € 626.000
-€ 72,64 8.379 € 609.000
-€ 31,66 8.379 € 265.000
Het volledig uitvoering geven aan de ambities van het bestuursakkoord is met een totale budgettaire last van € 3,6 miljoen niet verantwoord gelet op het financieel perspectief en de grote maatschappelijk opgaven waar Rhenen nog voor staat. Tevens geeft dit scenario een verwachtte grote woonlastenstijging van 23,5% in 2027. Met de twee andere scenario’s blijven we binnen de budgettaire kaders van de door de raad vastgestelde Kadernota 2024, waarbij scenario 3 een verantwoorde en gelijkmatige woonlastenstijging geeft.