Bijlage 2 Ombuigingen voor een sluitende begroting 2026 1

1b. Opbrengst in anders: Toelichting: n.v.t.

1c. Incidenteel of structureel? Toelichting: Incidenteel voor de jaren 2025 en 2026, structureel per 2027.

2. Wat zijn de belangrijke risico's bij realisatie van bij deze ombuiging? Toelichting: De ombuiging voor 2025 en 2026 heeft geen risico's omdat op basis van de evaluatie mantelzorgondersteuning eind 2024 nieuwe beleid geformuleerd gaat worden in 2026. Dit betekent dat nieuwe plannen pas uiterlijk in 2026 verdere uitwerking vinden en er dan pas mogelijk extra budget nodig is voor deze uitvoering. Op dit moment liggen er geen andere verplichtingen op deze €35.000,- en kunnen kleine zaken nog opgepakt worden vanuit SPUK gelden mantelzorgondersteuning GALA. Bij het laten vervallen per 2027 van dit budget is er minder mogelijk op het thema collectieve mantelzorgondersteuning. Dit heeft direct impact op de voorzieningen voor mantelzorgers en kan leiden tot meer overbelasting van mantelzorgers met alle gevolgen vandien.

3. Op welke termijn? Toelichting: Per direct.

4. Wat is de impact van deze ombuiging op inwoners, ondernemers en maatschappelijke partijen? Niet

Redelijk

Groot x

Toelichting: De impact van het laten vervallen van het budget collectieve mantelzorgondersteuning per 2027 heeft direct gevolgen voor de mantelzorgers. We weten dat door de dubbele vergrijzing het beroep op mantelzorgers zal stijgen. Bij het versoberen van het aanbod voor mantelzorgers zal overbelasting van mantelzorgers een groter aandeel krijgen, waarbij zij zullen terugvallen op individuele hulpverlening met daarbij behorende hogere kosten.

5. Wat is de organisatie impact van deze ombuiging? Niet x

Redelijk

Groot

Toelichting inhoudelijk: Bij structureel wegbezuinigen ontstaat er mogelijk een toenemende vraag naar maatwerkondersteuning; WMO en Jeugdwet.

Toelichting formatief: Nader te bepalen.

6. Advies Toelichting: Bespaar in 2025 en 2026 eenmalig € 35.000 op het collectieve budget voor mantelzorgondersteuning, maar kort dit budget niet structureel In 2026 komt er een nieuwe nota mantelzorgondersteuning. Ook lopen de voorbereidingen voor de subsidietender Welzijn. Per 2027 start een nieuwe opdracht. De opdracht mantelzorgondersteuning is daar onderdeel van. De kern van de nieuwe opdracht is dat mantelzorg steeds meer een normaal onderdeel van het leven is. Ondersteuning moet vooral voorkomen dat mantelzorgers overbelast raken. Het verlagen van het budget voor mantelzorgondersteuning past niet bij de trend van een groeiend aantal mantelzorgers en de grotere druk die op hen ligt. Als dit collectieve budget structureel wordt gekort, zal de vraag naar maatwerkondersteuning via de Wmo en Jeugdwet toenemen. Dit leidt tot hogere uitgaven.

EINDE FORMULIER

KERNTAAK Kerntaak Taakveld

6.1

Sociale basisvoorzieningen Samenkracht en burgerparticipatie

ONDERZOEKSVRAAG Onderzoeksvraag vanuit de data-analyses

Antwoord onderzoeksvraag data-analyses

OMBUIGING

Ombuiging:

C13 Welk bedrag levert het inleveren van de stelpost 'Welzijnsprofessionals' op (in 2025)?

Toelichting

1. Wat is een aannemelijke opbrengst (euro's of anders) 1a. Opbrengst in euro's: 2025 wordt apart genoemd omdat er wellicht kosten in 2025 gemaakt worden die resulteren in opbrengst later.

€

2025 11.485

2026 -

2027 -

2028 -

2029 -

Toelichting: Deze stelpost is bedoeld voor het opvangen van huur voor buurthuizen voor sociaal maatschappelijke organisaties. Voor 2025 is hiervoor € 26.485,- begroot. Omdat er nog geen beleid voor geschreven is wordt dit budget vooralsnog weinig gebruikt. Met de uitvoering van het accommodatiebeleid en vastgoedbeleid wordt dit budget wel relevant en zal dit opgehoogd moeten worden. In de exploitatieovereenkomst met Laco Sportfondsen is een bedrag van € 30.000,- (peildatum 2021) opgenomen voor gebruik van het nieuwe buurthuis gedeelte. Dit wordt jaarlijks geindexeerd. - Voor 2025 betekent dit dat we € 15.000,- (excl indexatie, opleverdatum 1 juli 2025) moeten overmaken naar Laco voor het gebruik van het buurthuis gedeelte. - Per 2026 moeten we het gehele bedrag hiervoor reserveren. - Daarnaast wordt dit budget ook gebruikt voor het huurprijzenbeleid in Het Bestegoed Elst. Sociaal maatschappelijke organisaties hebben geen budgetten om huur te betalen maar worden wel gefactureerd en krijgen middels dit budget indirect subsidie voor het gebruik van de ruimten. Beleid is nog niet opgesteld en huurprijzen zijn voor het nieuwe MFG nog niet vastgesteld.

1b. Opbrengst in anders: Toelichting:

1c. Incidenteel of structureel? Toelichting: De stelpost is structureel maar incidenteel is hier in 2025 ruimte die niet gebruikt wordt.

2. Wat zijn de belangrijke risico's bij realisatie van bij deze ombuiging? Toelichting: Als we sociaal maatschappelijke organisaties en inwonersinitiatieven niet compenseren voor het gebruik van de ruimten in de buurthuizen, dan zullen er steeds minder activiteiten plaatsvinden. Dit zal een teloorgang in sociale cohesie tot gevolg hebben.

3. Op welke termijn? Toelichting: M.i.v. 2026.

4. Wat is de impact van deze ombuiging op inwoners, ondernemers en maatschappelijke partijen? Niet

Redelijk

Groot X

Toelichting: Als we sociaal maatschappelijke organisaties en inwonersinitiatieven niet compenseren voor het gebruik van de ruimten in de buurthuizen, dan zullen er steeds minder activiteiten plaatsvinden. Dit zal een teloorgang in sociale cohesie tot gevolg hebben. Inwoners kunnen niet meer terecht in de buurthuizen voor activiteiten en individuele hulpvragen. Dit zal leiden tot een grotere druk op de eerste lijn.

5. Wat is de organisatie impact van deze ombuiging? Niet X Toelichting inhoudelijk:

Toelichting formatief:

6. Advies Toelichting: Lever het bedrag dat in 2025 niet is gebruikt uit de stelpost ‘Welzijnsprofessionals’ in.

EINDE FORMULIER

Redelijk

Groot

KERNTAAK Kerntaak Taakveld

6.1

Sociale basisvoorzieningen Samenkracht en burgerparticipatie

ONDERZOEKSVRAAG Onderzoeksvraag vanuit de data-analyses Welk bestedingsplan ligt er ten grondslag aan de SPUKs SD? In hoeverre kunnen we in 2025 en 2026 reguliere uitgaven ten laste brengen van de SPUKs SD? (verminderen ambitie) Welke reguliere uitgaven kunnen we in 2025 ten laste brengen van de SPUK's SD?

Antwoord onderzoeksvraag data-analyses Er ligt een concept-Bestedingsplan GALA 2025. Dit conceptplan is dynamisch, ook afhankelijk van nieuwe subsidie-aanvragen uit de samenleving in Rhenen. We monitoren dit maandelijks. In 2025 kunnen we reguliere uitgaven ten laste brengen van de brede SPUK GALA. Het gaat met name om reguliere uitgaven voor dienstverlening aan kwetsbare inwoners door o.a. de GGD, Sportservice de Vallei, Mozaiek jongerenwerk en Welzijn Riverstroom.

OMBUIGING

Ombuiging:

C23 Welke besparing levert het ten laste brengen van reguliere uitgaven aan de SPUK's SD in 2025 bij aan de taakstelling SD?

Toelichting

1. Wat is een aannemelijke opbrengst (euro's of anders) 1a. Opbrengst in euro's: 2025 wordt apart genoemd omdat er wellicht kosten in 2025 gemaakt worden die resulteren in opbrengst later.

€

2025 20.638

2026 20.145,00

2027 PM

2028 PM

2029 PM

Toelichting: 2025 € 40.916 uit de brede SPUK GALA 2025 De incidentele financiering uit GALA voor 2025 betekent dat we besparen op reguliere budgetten voor de GGDrU en Welzijn Rivierstroom. Zie format C8 voor de besparingen van €20.278 op de GGDrU. In 2025 kunnen een deel van de reguliere werkzaamheden door Welzijn Rivierstroom gedekt worden vanuit de brede SPUK GALA. Er is dekking van kosten voor reguliere werkzaamheden op de thema's mantelzorg, een tegen eenzaamheid, welzijn op recept en versterken sociale basis. We besparen hiermee €20.638 op het reguliere budget voor Welzijn Rivierstroom. In totaal dus voor de GGDrU + Welzijn Rivierstroom €40.916 in 2025. Zie voor de bezuinigingen op de GGDrU vanaf 2026 format C8. In 2026 kunnen een deel van de reguliere werkzaamheden door Welzijn Rivierstroom gedekt worden vanuit de brede SPUK GALA. Er is nog wel dekking van kosten voor reguliere werkzaamheden op de thema's mantelzorg, welzijn op recept en versterken sociale basis, maar in 2026 krijgen we geen budget meer voor een tegen eenzaamheid. In totaal besparen we €20.145 op Welzijn Rivierstroom. 1b. Opbrengst in anders: Toelichting:

1c. Incidenteel of structureel? Toelichting: Incidenteel

2. Wat zijn de belangrijke risico's bij realisatie van bij deze ombuiging? Toelichting: Risico voor de mentale, fysieke en sociale gezondheid van kwetsbare kinderen, jongeren, volwassenen en ouderen in Rhenen. Met de Brede SPUK GALA hebben we tijdelijk financiele middelen voor gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en versterken van de sociale basis in 2025 en 2026. Vanaf 2026 ontvangen we geen brede SPUK GALA meer voor de thema's waaronder één tegen eenzaamheid. De druk op de reguliere budgetten neemt dan dus weer toe. Er is nog geen duidelijkheid over de financiele middelen voor gemeenten vanuit de brede SPUK GALA na 2026. Risico is dat we een onrealistische begroting opstellen. Hierdoor komt de continuiteit in gevaar van de dienstverlening door o.a. Welzijn Rivierstroom, Jongerenwerk Mozaiek en Sportservice de Vallei. Zij dragen integraal bij aan preventie & gezondheid en daarmee aan het voorkomen of uitstellen van zorgkosten.

3. Op welke termijn? Toelichting:

4. Wat is de impact van deze ombuiging op inwoners, ondernemers en maatschappelijke partijen? Niet X

Redelijk

Groot

Niet X

Redelijk

Groot

Toelichting: Zie antwoord bij vraag 2

5. Wat is de organisatie impact van deze ombuiging?

Toelichting inhoudelijk:

Toelichting formatief:

6. Advies Toelichting: Reserveer in 2025 een bedrag van € 40.916 en in 2026 een bedrag van € 20.145 voor de ombuigingen Hiermee kan een deel van de reguliere werkzaamheden, waarvoor verplichtingen met Welzijn Rivierstroom zijn aangegaan, in 2025 nog worden gefinancierd. Tekort aan structureel budget De huidige budgetten in het sociale domein zijn niet voldoende om alle lopende contracten met lokale partners, zoals Mozaiek Jongerenwerk en Sportservice de Vallei, uit te voeren. Op dit moment worden de kosten grotendeels gedekt met tijdelijke middelen uit de SPUK GALA 2023–2026. Onzeker financieel perspectief Landelijk wordt nog onderhandeld over structurele financiering voor gemeenten via SPUK GALA en SPUK IZA. Het doel is om de zorg toegankelijk, goed en betaalbaar te houden door meer in te zetten op preventie en gezondheid. Lokale partners zijn hierbij onmisbaar. Zolang er geen akkoord is, blijft de financiële toekomst voor gemeenten onzeker. Realistisch begroten noodzakelijk De ambities en doelen worden nu al niet gehaald. Onze gemeente geeft bijvoorbeeld minder uit aan sport en bewegen dan vergelijkbare gemeenten. Dit heeft gevolgen voor de gezondheid van inwoners. Meer taken, minder ruimte Vanuit het Aanvullend Zorg en Welzijns Akkoord (de opvolger van IZA) krijgen gemeenten juist méér taken en inspanningsverplichtingen. Tegelijk is er minder beleidsvrijheid.

Dat maakt het moeilijker om de beweging van zorg naar gezondheid te maken en daarmee de zorgkosten te verlagen.

EINDE FORMULIER

KERNTAAK Kerntaak Taakveld

6.1

Sociale basisvoorzieningen Samenkracht en burgerparticipatie

ONDERZOEKSVRAAG Onderzoeksvraag vanuit de data-analyses n.v.t.

Antwoord onderzoeksvraag data-analyses

OMBUIGING

Ombuiging:

D2

Welk bedrag levert het stoppen met subsidiepotjes 'inwonersinitiatieven' op?

Toelichting

1. Wat is een aannemelijke opbrengst (euro's of anders) 1a. Opbrengst in euro's: 2025 wordt apart genoemd omdat er wellicht kosten in 2025 gemaakt worden die resulteren in opbrengst later.

€

2025 10.000

2026 25.500

2027 25.500

2028 25.500

2029 25.500

Toelichting: Het betreft hier het Fonds voor Initiatieven, Buurtbudget en het budget Preventief Wmo en Jeugd. In 2025 is de subsidieregeling MO en Jeugd al opgeheven omdat dit nauwelijks werd gebruikt en dit leidt een structurele besparing van €7.500 met ingang van 2025. Verder is in de pijplijn het voorstel om de Subsidieregeling Fonds voor initiatieven ( € 13.000) en het Buurtbudget (€ 5.000) samen te voegen en het totaal bedrag te verlagen van € 18.000 tot € 13.000 wat zou leiden tot een structurele ombuiging van €5.000 met ingang van 2026 en omdat de regeling dan zou ingaan vanaf 1 juli voor 2025 voor de helft van dit bedrag ( €2.500). Het ambtelijk advies is daarmee vanaf 2026 structureel een ombuiging van 5.000 + 7.500 = 12.500 en voor 2025 2.500 + 7.500 = 10.000. Technisch zijn alle subisidies géén wettelijke verplichting en kan er bestuurlijk voor worden gekozen om het gehele bedrag als ombuiging op te nemen. Het totale technische ombuigingsbedrag vanaf 2026 is dan (13.000 + 7.500 =) 20.500. Het bedrag voor 2025 wat technisch kan worden omgebogen is minder omdat de ingangsdatum 1 juli is (13.000/2 = 6.500 + 7.500 = 14.000). Gezamenlijk gaat het om €25,5k per jaar. Deze budgetten worden jaar op jaar slechts gedeeltelijk benut. Omdat lopende het jaar aanvragen kunnen worden gedaan, is voor het lopende jaar 2025 gerekend met de helft van het budget.

Hierbij wordt er dan vanuit gegaan dat de aanvraagmogelijkheid per 1 juli wordt dichtgezet. Wanneer er gekozen wordt om voorbij te gaan aan het collegevoorstel dan kunnen ook alle hierboven genoemde subsidieregelingen stopgezet worden, dat levert dan per 2026 een besparing op van €25.500,- op jaarbasis.

1b. Opbrengst in anders: Toelichting:

1c. Incidenteel of structureel? Toelichting: Structureel omdat door het geheel of gedeeltelijk afschaffen van deze budgetten structureel minder wordt uitgegeven.

2. Wat zijn de belangrijke risico's bij realisatie van bij deze ombuiging? Toelichting: Met name het afschaffen of stopzetten van het buurtbudget en het fonds voor initiatieven raakt de inwoners rechtstreeks. Hoewel de budgetten niet groot zijn, leveren ze wel een belangrijke bijdrage aan de sociale samenhang in de dorpen. Afschaffing leidt mogelijk tot onbegrip en verlies van draagvlak voor andere gemeentelijke besluiten. Daarnaast geven we veel publiciteit aan deze subsidieregeling en is zowel in De Klamp als in de Rijnpost in maart een artikel over deze subsidieregeling verschenen. De Visie Sociaal Rhenen 2030 stimuleert de inzet van inwonersinitiatieven.

3. Op welke termijn? Toelichting: Vanaf 2025.Uitgaven 2024: Fonds voor Initiatieven: €1300,- (begroot €13.000) Buurtbudget: €2479,82 (laag bedrag, voorgaande jaren meestal uitgaven rond de €4000,-) (begroot €5000,-) •Was 13k + 5k= 18k Preventief MO en Jeugd: €0,- (begroot €7.500,-) Uitgaven 2025 (tot 10 april): Fonds voor Initiatieven: €3059,Buurtbudget: €450,•13k begroot; tot nu toe uitgegeven 3.059 + 450= 3.1k >>5k ombuiging blijft voor beslispunt 2 Preventief MO en Jeugd: €0,- (7.5k naar beslispunt 1) Op basis van bovenstaande is het advies en collegevoorstel gebaseerd om de subsidieregeling Preventief MO en Jeugd op te heffen en de subsidieregeling Fonds voor Initiatieven en Buurtbudget samen te voegen tot een bedrag van €13.000,-. Ter informatie de subsidieregelingen zijn inmiddels al samengevoegd en de subsidieregeling preventie is al opgeheven. Alleen het budget wat voor het (gecombineerd) buurtbudget begroot is, is nog een voorstel.

4. Wat is de impact van deze ombuiging op inwoners, ondernemers en maatschappelijke partijen? Niet

Redelijk X

Groot

Redelijk x

Groot

Toelichting: Niet groot in omvang, wel grote invloed op sociale samenhang en draagvlak voor de rol- en taak van de gemeente

5. Wat is de organisatie impact van deze ombuiging? Niet

Toelichting inhoudelijk: Afschaffing betekent dat geen aanvragen meer hoeven te worden behandeld. Dat neemt niet weg dat de vraag naar ondersteuning zal blijven. Mogelijk leidt het niet kunnen bieden van ondersteuning juist tot meer werk. Denk aan bezwaren, zoeken naar creatieve andere oplossingen etc.

Toelichting formatief:

6. Advies Toelichting: Voer subsidieregeling 2026 uit, bespaar structureel Voer per 2026 het in maart vastgestelde collegevoorstel ‘Vaststellen subsidieregeling 2026’ uit. Dit levert vanaf 2026 een structurele besparing op van € 12.500 per jaar. De besparing bestaat uit: - Het stopzetten van de subsidieregeling Preventie Jeugd en Wmo (€ 7.500); - Het samenvoegen van het buurtbudget en het Fonds voor Initiatieven (€5.000, van €18.000 naar €13.000). Laat voor 2025 alles zoals het is Zo kunnen inwoners het hele jaar door ideeën indienen die ook daadwerkelijk uitgevoerd kunnen worden. Subsidieplafond 2026 Het subsidieplafond voor 2026 wordt vastgesteld bij de begroting in november 2025. Het voorstel is om het budget voor het buurtbudget inclusief FvI op € 13.000 te zetten.

EINDE FORMULIER

KERNTAAK Kerntaak Taakveld

6.1

Sociale basisvoorzieningen Samenkracht en burgerparticipatie

ONDERZOEKSVRAAG Onderzoeksvraag vanuit de data-analyses n.v.t.

Antwoord onderzoeksvraag data-analyses n.v.t.

OMBUIGING

Ombuiging: Toelichting

D16 Welk bedrag levert het laten vrijvallen van het restantbudget 'Visie op het sociaal domein' (Bestuursprogramma) op?

1. Wat is een aannemelijke opbrengst (euro's of anders) 1a. Opbrengst in euro's: 2025 wordt apart genoemd omdat er wellicht kosten in 2025 gemaakt worden die resulteren in opbrengst later.

€

2025 13.000,00

2026 -

2027 -

2028 -

2029 -

Toelichting: Het project om een visie op het sociaal domein op te stellen is afgerond. Het gaat hier om een restpost van de een reservering binnen het Bestuursprogramma. Het betreft een restant van een uitgevoerd project.

1b. Opbrengst in anders: Toelichting:

1c. Incidenteel of structureel? Toelichting: Incidenteel, omdat het om een restbedrag gaat.

2. Wat zijn de belangrijke risico's bij realisatie van bij deze ombuiging? Toelichting:

3. Op welke termijn? Toelichting:

4. Wat is de impact van deze ombuiging op inwoners, ondernemers en maatschappelijke partijen? Niet X

Redelijk

Groot

Niet X

Redelijk

Groot

Toelichting:

5. Wat is de organisatie impact van deze ombuiging?

Toelichting inhoudelijk:

Toelichting formatief:

6. Advies Toelichting: Laat het restantbudget 'Visie op het sociaal domein' vrijvallen Het project om een visie op het sociaal domein op te stellen is afgerond. Het gaat om een restant van een uitgevoerd project.

EINDE FORMULIER

KERNTAAK Kerntaak Taakveld

7.1

Sociale basisvoorzieningen Volksgezondheid

ONDERZOEKSVRAAG Onderzoeksvraag vanuit de data-analyses Kan er een kosten-batenanalyse worden uitgevoerd voor het gratis aanbieden van anticonceptie?

Antwoord onderzoeksvraag data-analyses De GGDrU voert in opdracht van ons het programma Nu niet zwanger uit. Dit programma helpt om onbedoelde zwangerschappen in kwetsbare situaties te voorkomen. Dit gebeurt door een open en eerlijk gesprek te voeren over kinderwens, seksualiteit en anticonceptie. Wij hebben al een aandachtsfunctionaris bij het Sociaal Team en bij het team Jeugdteam.

OMBUIGING

Ombuiging:

C9

We verstrekken gratis anticonceptiemiddelen in kwetsbare situaties ter voorkoming van onbedoelde zwangerschappen.

Toelichting

1. Wat is een aannemelijke opbrengst (euro's of anders) 1a. Opbrengst in euro's: 2025 wordt apart genoemd omdat er wellicht kosten in 2025 gemaakt worden die resulteren in opbrengst later.

€

2025 -

2026 -

2027 -

2028 -

Toelichting:

1b. Opbrengst in anders: Toelichting:

1c. Incidenteel of structureel? Toelichting:

2. Wat zijn de belangrijke risico's bij realisatie van bij deze ombuiging? Toelichting:

3. Op welke termijn? Toelichting:

4. Wat is de impact van deze ombuiging op inwoners, ondernemers en maatschappelijke partijen? Niet X

Redelijk

Groot

Niet X

Redelijk

Groot

Toelichting:

5. Wat is de organisatie impact van deze ombuiging?

Toelichting inhoudelijk:

Toelichting formatief:

6. Advies Toelichting: Continueren van programma: Nu niet zwanger door de GGDrU.

EINDE FORMULIER

2029 -

KERNTAAK Kerntaak Taakveld

6.1

Sociale basisvoorzieningen Samenkracht en burgerparticipatie

ONDERZOEKSVRAAG Onderzoeksvraag vanuit de data-analyses n.v.t.

Antwoord onderzoeksvraag data-analyses

OMBUIGING

Ombuiging:

C10 We verlagen de inkoop en subsidies voor jongerenwerk.

Toelichting

1. Wat is een aannemelijke opbrengst (euro's of anders) 1a. Opbrengst in euro's: 2025 wordt apart genoemd omdat er wellicht kosten in 2025 gemaakt worden die resulteren in opbrengst later.

€

2025 -

2026 -

2027 19.300

2028 19.300

2029 19.300

Toelichting: Vanaf 2027 zijn er drie richtingen mogelijk voor het jongerenwerk: het budget gelijk houden, verlagen (met een besparing als gevolg) of juist verhogen. Een besparing van 10% levert 19.300 per jaar op vanaf 2027. Lopende contracten tot 2026 Voor jongerenwerk hebben we lopende contracten tot 2026 en we werken aan een overbrugging voor 2026. Wettelijke verplichtingen en akkoorden Volgens de Jeugdwet moeten we collectieve voorzieningen aanbieden voor jongeren op het gebied van welzijn. Denk bijvoorbeeld aan de Talenthouses en de Meideninloop. Ook vanuit landelijke akkoorden, zoals GALA en IZA, zijn we verplicht om in te zetten op preventie. Voorbeelden van preventie zijn straatwerk, voorlichting over risicothema’s, online jongerenwerk en participatie van jongeren. Subsidietender vanaf 2027 Vanaf 2027 start een nieuwe subsidietender voor welzijnswerk voor kinderen, volwassenen en ouderen. Dit jaar komt er een raadsvoorstel met advies over het nieuwe welzijnskader, het wegingskader, de subsidieregeling en het subsidieplafond. Drie scenario’s voor jongerenwerk (zie ook C63) We houden rekening met drie scenario’s: - Het gelijk houden van het budgetten voor welzijnswerk breed, inclusief jongerenwerk. - Subsidieplafond voor jongerenwerk (€ 193.000) verlagen met 5 of 10%: Dit levert een besparing op van € 9.650 of € 19.300. - Subsidieplafond voor jongerenwerk.

1b. Opbrengst in anders: Toelichting:

1c. Incidenteel of structureel? Toelichting: Structureel.

2. Wat zijn de belangrijke risico's bij realisatie van bij deze ombuiging? Toelichting: Jongeren raken uit beeld Kwetsbare jongeren in onze gemeente kunnen vaker uit beeld raken. Zij krijgen dan minder snel hulp. Jeugdhulp wordt duurder Problemen worden minder vaak vroeg herkend. Daardoor krijgen jongeren later pas hulp. En is er zwaardere jeugdhulp nodig. Dit zorgt voor hogere kosten. Minder tijd voor vroege ondersteuning Jongerenwerkers hebben minder tijd om jongeren vroegtijdig te helpen. Problemen worden dan groter en moeilijker op te lossen. Meer schooluitval Jongerenwerkers signaleren vaak spijbelende jongeren op straat. Zonder deze signalering is de kans groter dat jongeren uitvallen op school. Meer overlast op straat Zonder jongerenwerk neemt de kans toe op verveling, vandalisme en criminaliteit onder jongeren. Minder betrokken jongeren Minder jongeren doen actief mee in onze gemeente. Ze voelen zich minder verantwoordelijk voor hun buurt of omgeving. Financieel risico Besparen op jongerenwerk kan uiteindelijk meer kosten dan het oplevert. Uit onderzoek blijkt dat sociaal werk een positief rendement heeft van gemiddeld 1,6 keer de investering.

3. Op welke termijn? Toelichting: Met ingang van 2027.

4. Wat is de impact van deze ombuiging op inwoners, ondernemers en maatschappelijke partijen? Niet Redelijk Groot X Toelichting: Kwetsbare jongeren raken sneller uit beeld Kwetsbare jongeren krijgen minder snel hulp. En worden later of helemaal niet meer ondersteund bij problemen. Hierdoor kunnen hun problemen groter worden. Minder vroegsignalering en begeleiding Jongerenwerkers signaleren vroegtijdig problemen. Ze bieden steun via straatwerk, jongereninlopen, coaching en jongerenparticipatie. Deze vormen van ondersteuning maken een groot verschil: - Voor het welzijn van de jongere zelf - Voor de mate waarin jongeren meedoen in de samenleving - Voor het voorkomen van overlast en onveiligheid op straat Jongerenwerk draagt bij aan veiligheid Jongerenwerk werkt nauw samen met politie, BOA’s en opbouwwerkers. Bij overlast op straat gaan jongerenwerkers in gesprek met jongeren en zoeken samen oplossingen. Ze begeleiden jongeren richting positief gedrag. Ondernemers en bewoners merken het verschil Als jongerenwerk actief is, is er minder sprake van baldadigheid en vandalisme. Ondernemers hebben daar profijt van. Bewoners voelen zich veiliger en durven zich makkelijker te bewegen in bijvoorbeeld het centrum.

5. Wat is de organisatie impact van deze ombuiging? Niet Redelijk X Toelichting inhoudelijk: Als jongerenwerk wordt verminderd, kan de vraag naar jeugdhulp stijgen. Dat zorgt voor meer druk op het jeugdteam. Jongerenwerkers spelen een belangrijke rol in het vroeg herkennen van problemen bij jongeren.

Groot

Toelichting formatief:

6. Advies Toelichting: Niet overnemen Het advies is om de besparing op jongerenwerk niet over te nemen. De kosten zijn uiteindelijk hoger dan de baten. Collectieve voorzieningen en preventie is wettelijk en maatschappelijk nodig De Jeugdwet verplicht gemeenten om collectieve voorzieningen en preventie te bieden aan jongeren. Jongerenwerk vervult deze taak. Minder inzet op jongerenwerk leidt tot hogere kosten voor jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning. Uit landelijk onderzoek blijkt dat jongerenwerk een maatschappelijk rendement heeft van factor 1,6. Dat betekent dat iedere euro die wordt geïnvesteerd, €1,60 oplevert (Bron: onderzoek door Erasmus (SEOR) maatschappelijke kosten baten analyses: www.sociaalwerk-werkt.nl/samenvatting-conclusies-seorrapport). Jongerenwerk voorkomt grotere problemen Jongerenwerk helpt om de volgende problemen te verminderen: sociaal isolement, schooluitval, werkloosheid, vandalisme en criminaliteit. Minder jongerenwerk betekent ook meer veiligheid op straat. Jongerenwerk bereikt kwetsbare jongeren Op dit moment bereikt jongerenwerk minimaal 15% van de kwetsbare jongeren tussen de 10 en 23 jaar in onze gemeente. Dat zijn minimaal 526 jongeren. Dit komt overeen met het landelijke gemiddelde. Zij worden actief begeleid en ondersteund op hun weg naar volwassenheid.

Onze gemeente investeert al minder dan vergelijkbare gemeenten De benchmark (zie dashboard Ombuigingen) laat zien dat we sinds 2022 minder uitgeven aan sociale basisvoorzieningen dan andere vergelijkbare gemeenten. Tegelijk heeft onze gemeente een lagere sociaaleconomische status (SES), wat juist vraagt om méér ondersteuning. Investeren in jeugd is investeren in de toekomst Door de dubbele vergrijzing is het extra belangrijk om nu in jongeren te investeren. Preventie en betrokkenheid zorgen ervoor dat jongeren mee kunnen doen en minder snel hulp nodig hebben.

EINDE FORMULIER

KERNTAAK Kerntaak Taakveld

6.1

Sociale basisvoorzieningen Samenkracht en burgerparticipatie

ONDERZOEKSVRAAG Onderzoeksvraag vanuit de data-analyses n.v.t.

Antwoord onderzoeksvraag data-analyses

OMBUIGING

Ombuiging:

D27

Stoppen met het project de huiskamer van Elst in het Bestegoed.

Toelichting

1. Wat is een aannemelijke opbrengst (euro's of anders) 1a. Opbrengst in euro's: 2025 wordt apart genoemd omdat er wellicht kosten in 2025 gemaakt worden die resulteren in opbrengst later.

2025 €

2026 2027 2028 2029 1.560 1.560,00 1.560,00 1.560,00

Toelichting: Door te stoppen met het project Huiskamer van Elst wordt er structureel bespaard op afschrijvingslasten van € 1.560 per jaar (inclusief rente). Daarnaast vervalt de incidentele onttrekking van € 60.000 uit de projectreserves. Huiskamer van Elst Het doel is om een langgekoesterde wens uit te laten komen: een aantrekkelijke, laagdrempelige plek voor alle inwoners van Elst in het Bestegoed. Inwoners hebben samen met de gemeente gewerkt aan plannen en schetsontwerpen. Er is veel tijd, inzet en betrokkenheid in dit project gestoken. - Er zijn tekeningen gemaakt door inwoners - Presentaties zijn gegeven op dorpsfeesten - Inwoners hebben plannen gepresenteerd aan collegeleden Project gestart in 2023 Dit project is in 2023 gestart als onderdeel van het Leefbaarheidsplan Elst, op initiatief van de DVDE. Sinds juni 2023 is er bijna iedere maand overleg geweest met inwoners en maatschappelijke organisaties. Dat gebeurde via de Werkgroep Huiskamer van Elst. De gemeenteraad stelde een budget beschikbaar van € 60.000, met uitzicht op cofinanciering van de provincie Utrecht (€ 15.000). Andere betrokken organisaties zijn: DVDE Mozaïek welzijn Welzijn Rivierstroom Bibliotheek Zout Creatief Cafe Repair cafe Elst Geen ambtelijke inzet meer nodig Bij het stopzetten van het project is er ook geen ambtelijke inzet meer nodig.

Medewerkers hoeven dan geen tijd meer aan dit project te besteden.

1b. Opbrengst in anders: Toelichting:

1c. Incidenteel of structureel? Toelichting: Structureel.

2. Wat zijn de belangrijke risico's bij realisatie van bij deze ombuiging? Toelichting: Als we stoppen, zorgt dat voor onrust en teleurstelling in Elst. Vooral bij leden van de werkgroep en betrokken organisaties. Dat doet veel met het vertrouwen in de gemeente. Er is dan ook geen beheerder meer voor Het Bestegoed.

3. Op welke termijn? Toelichting: In 2026.

4. Wat is de impact van deze ombuiging op inwoners, ondernemers en maatschappelijke partijen? Niet

Redelijk

Groot x

Toelichting: Inwoners voelen inzet als verloren Als het project niet doorgaat, zien inwoners en maatschappelijke organisaties de tijd en energie die ze sinds 2023 hebben geïnvesteerd als verloren. Dit roept een sterk gevoel van onbegrip op. Vertrouwen in de gemeente onder druk Het stopzetten van het project kan het vertrouwen in de gemeente ernstig schaden. Inwoners ervaren dit als een belofte die wordt ingetrokken. Verwachtingen zijn gewekt Bij inwoners van Elst is de verwachting gewekt dat er een huiskamerfunctie zou komen in het Bestegoed. Het project heeft een lange voorbereidingstijd gehad. Leden van de werkgroep hebben veel tijd gestoken in ideeën en ontwerpen. Het stopzetten van het project doet afbreuk aan hun betrokkenheid.

5. Wat is de organisatie impact van deze ombuiging? Niet

Redelijk x

Groot

Toelichting inhoudelijk: Geen personele inzet op projectleiding, participatie, tekenwerk, bouwbegeleiding, subsidieaanvragen, etc.

Toelichting formatief: Gemiddeld 2 uur per week gedurende het project.

6. Advies Toelichting: Het project ‘Huiskamer van Elst’ niet stopzetten Er is vooral door inwoners van Elst veel tijd en energie in dit project gestoken. Het stopzetten zou leiden tot grote teleurstelling en een verlies van vertrouwen in de gemeente. Besparing is klein en eenmalig De besparing is incidenteel en bedraagt € 60.000. Dat bedrag staat niet in verhouding tot alles wat al is gedaan. Gevolgen voor subsidie en plannen Voor het project worden ook subsidieaanvragen gedaan met cofinanciering. Zonder het startbudget kan dat niet doorgaan. En zullen veel plannen moeten worden gestaakt. Opbrengst weegt niet op tegen de schade De opbrengst van het stoppen is te klein in vergelijking met wat het de Elstenaren kost. Het stopzetten van het project is daarom niet verstandig.

EINDE FORMULIER

KERNTAAK Kerntaak Taakveld

6.1

Sociale basisvoorzieningen Samenkracht en burgerparticipatie

ONDERZOEKSVRAAG Onderzoeksvraag vanuit de data-analyses

Antwoord onderzoeksvraag data-analyses

OMBUIGING

Ombuiging: C63 We verlagen de subsidies op Welzijn. Toelichting Dit gaat alleen over volwassenen welzijnswerk (voor jongerenwerk zie C10).

1. Wat is een aannemelijke opbrengst (euro's of anders) 1a. Opbrengst in euro's: 2025 wordt apart genoemd omdat er wellicht kosten in 2025 gemaakt worden die resulteren in opbrengst later.

€

2025 €0

2026 2027 2028 2029 € 0 PM PM PM

Toelichting: Tot en met 2026 is besparen op welzijn niet mogelijk vanwege lopende contracten. Een besparing kan pas vanaf 2027 worden onderzocht, bij het vaststellen van het subsidieplafond in de nieuwe subsidietender. Wettelijke taken en landelijke afspraken De gemeente is volgens de Wmo wettelijk verplicht om collectieve voorzieningen op het gebied van welzijn te bieden. Daarnaast zijn er landelijke afspraken over preventie, zoals in de akkoorden GALA en IZA. Lopende contracten tot eind 2026 De huidige contracten bij Welzijn Rivierstroom omvatten: - Welzijnswerk voor volwassenen - Opbouwwerk - Mantelzorgondersteuning -O ndersteuning van vrijwilligers De totale waarde van deze 4 contracten is in 2025 € 331.452. Hierop kan niet worden bespaard. Dit is vastgelegd in de contracten. In 2026 worden de contracten verlengd onder dezelfde voorwaarden. Dit betekent dat de contractwaarde geïndexeerd wordt met het samengesteld gewogen gemiddelde. Activiteitenbudgetten Naast de vaste contracten krijgt Welzijn Rivierstroom ook activiteitenbudgetten, bijvoorbeeld voor de vrijwilligerswaardering en het mantelzorgcompliment. Dit bedraagt jaarlijks € 29.000. Hierop is geen indexatie van toepassing. Nieuwe subsidietender per 2027 Vanaf 2027 worden alle vormen van welzijnswerk (voor volwassenen en jongeren) ondergebracht in een integrale subsidietender.

Deze tender wordt naar verwachting in 2026 uitgezet. Bij het vaststellen van het nieuwe subsidieplafond kunnen keuzes worden gemaakt. De bedragen vanaf 2027 zijn nu nog onbekend. Daarom is een PM-post opgenomen. Drie scenario’s vanaf 2027 (zie ook C10) In de subsidietender wordt een advies gegeven over het welzijnskader, het wegingskader en het subsidieplafond. Er zijn drie mogelijke richtingen: - Het ophogen van de budgetten voor welzijnswerk breed: waardoor we tegemoet kunnen komen aan de verschuiving van zorg naar welzijn. - Het gelijk houden van budgetten: waarbij we verwachten de huidige werkzaamheden te kunnen blijven uitvoeren. Door het ontdubbelen en efficiënter werken kunnen we de indexaties opvangen. - Het naar beneden bijstellen van het subsidieplafond (afhankelijk van het percentage): waarbij we keuzes moeten maken in welke werkzaamheden we in de toekomst niet meer uitvoeren. Dit heeft directe impact op inwoners.

1b. Opbrengst in anders: Toelichting:

1c. Incidenteel of structureel? Toelichting: Structureel.

2. Wat zijn de belangrijke risico's bij realisatie van bij deze ombuiging? Toelichting: Besparen op het totale budget voor welzijnswerk vanaf 2027 brengt verschillende risico’s met zich mee (voor jongerenwerk zie C10). Hoe groot de impact is, hangt af van het percentage van de besparing. Minder inzet op preventie en gezondheid Bij een besparing is er minder ruimte om bij te dragen aan de trend van meer preventie en minder zorg. Ook wordt het moeilijker om te helpen bij de stap van zorg naar gezondheid en welzijn. Minder welzijnswerkers en minder ondersteuning Een lagere subsidie betekent minder inzet van welzijnswerkers en consulenten. Daardoor kunnen minder inwoners worden geholpen met hun hulpvragen, zowel individueel als collectief. Minder opbouwwerk in wijken en buurten Bij minder opbouwwerkers kunnen minder wijken en buurten worden ondersteund. Ook kan dit leiden tot kortere openingstijden of sluiting van buurthuizen en andere ontmoetingsplekken. Minder ondersteuning mantelzorgers Er is dan minder inzet mogelijk voor collectieve mantelzorgondersteuning, zoals informatiebijeenkomsten of waardering. Minder hulp aan vrijwilligers en verenigingen Besparingen raken ook de ondersteuning van vrijwilligers. Denk aan werving, bemiddeling, de vacaturebank, verenigingsondersteuning en het knooppunt.

3. Op welke termijn? Toelichting: Een besparing is in 2025 en 2026 niet mogelijk vanwege vaste contracten. Vanaf 2027 gaan we over op een nieuwe welzijnstender. Dan wordt een nieuw subsidieplafond vastgesteld.

4. Wat is de impact van deze ombuiging op inwoners, ondernemers en maatschappelijke partijen? Niet Redelijk Groot x Toelichting: Steeds meer nadruk op welzijn Er is een duidelijke verschuiving van zorg naar welzijn. Dit vraagt steeds meer van het welzijnswerk. Tegelijk krijgt de gemeente er meer taken bij, soms met een inspanningsverplichting en mogelijk zelfs een resultaatverplichting. Dit wordt verder uitgewerkt in het aanvullend zorg- en welzijnsakkoord (AZWA). In deze context is het afbouwen van het welzijnsbudget een vreemde keuze. Welzijnswerk werkt Landelijk onderzoek laat zien dat iedere euro die in welzijnswerk wordt geïnvesteerd, €1,60 oplevert (bron: www.sociaalwerk-werkt.nl/samenvatting-conclusies-seor-rapport). Welzijn voorkomt duurdere zorg en biedt veel waarde voor inwoners en samenleving. Wat merken inwoners van een besparing? Een besparing op welzijn heeft directe gevolgen voor inwoners. Denk aan: - Minder openingstijden van buurthuizen - Wegvallen van activiteiten in de wijk - Minder welzijnswerkers, dus minder contact met mensen met beginnende problemen - Minder vroegsignalering, waardoor mensen niet meer in het voorliggend veld worden geholpen - Minder ondersteuning voor mantelzorgers en vrijwilligers Gevolg: meer inwoners komen terecht bij duurdere zorgvoorzieningen.

Wat vinden inwoners belangrijk? In de marktverkenning van december 2024 gaven inwoners zelf aan wat zij belangrijk vinden: - Buurthuizen zijn belangrijk plekken voor verbinding - Zorg voor jongeren verdient aandacht - Mantelzorg verdient aandacht - Toegankelijkheid van voorzieningen, samenwerken en het bieden van maatwerk verdient aandacht

5. Wat is de organisatie impact van deze ombuiging? Niet x

Redelijk

Groot

Toelichting inhoudelijk: Geen

Toelichting formatief:

6. Advies Toelichting: Niet overnemen Voor 2025 en 2026 zijn er geen mogelijkheden om te besparen vanwege lopende contracten. Ook structureel is het niet wenselijk. Een bezuiniging op welzijnswerk gaat in tegen landelijke ontwikkelingen en de toenemende nadruk op preventie en samenwerking in het sociaal domein.

EINDE FORMULIER

KERNTAAK Kerntaak Taakveld

Sociale basisvoorzieningen 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

ONDERZOEKSVRAAG Onderzoeksvraag vanuit de data-analyses Bekijk het overzicht aan vastgoed in bezit en bekijk welke panden op korte termijn verkoopbaar zijn. Korte termijn betekent in 2026.

Antwoord onderzoeksvraag data-analyses De Westpoort komt in aanmerking om te verkopen in 2026. Het Dorpshuis Elst wordt al voorbereid voor verkoop. Deze opbrengsten zijn nog niet opgenomen in de cijfers.

OMBUIGING

Ombuiging:

B3 We verkopen de Westpoort.

Toelichting

1. Wat is een aannemelijke opbrengst (euro's of anders) 1a. Opbrengst in euro's: 2025 wordt apart genoemd omdat er wellicht kosten in 2025 gemaakt worden die resulteren in opbrengst later.

€

2025 -

2026 349.000 57.500

2027

2028

57.500

57.500

2029 Incidenteel 57.500 Structureel

Toelichting: Verkoop van De Westpoort in 2026 levert een incidentele opbrengst op van circa €349.000 (WOZ-waarde, peildatum 1-1-2023) en een structurele besparing van €57.500 per jaar. De structurele besparing bestaat uit vervallen kosten voor schoonmaak, onderhoud, energie, verzekering en belastingen. De exacte verkoopopbrengst is afhankelijk van taxatie en marktprijs. De opbrengst is nog niet opgenomen in de huidige cijfers. Vergelijkbare voorstellen D18 (Acasiagebouw), D23 (Bergingen woonwagenkamp). 1b. Opbrengst in anders: Toelichting:

1c. Incidenteel of structureel? Toelichting: De verkoopopbrengst is incidenteel. De besparing op jaarlijkse kosten is structureel.

2. Wat zijn de belangrijke risico's bij realisatie van bij deze ombuiging? Toelichting: Vertraging in besluitvorming en overdracht De voorbereiding, besluitvorming en uitvoering van de verkoop kosten tijd. Daardoor is er een reëel risico dat de overdracht pas na 2026 plaatsvindt. Geen alternatieve ruimte beschikbaar Bij verkoop vervalt de mogelijkheid om het pand in te zetten voor tijdelijke huisvesting. Beperkte ambtelijke capaciteit De begeleiding van verkooptrajecten vraagt inzet. De organisatie beschikt over beperkte capaciteit om dit tijdig en zorgvuldig uit te voeren. Onzekerheid over toekomstige herontwikkeling Er is nog onduidelijkheid over eventuele herontwikkeling (bijv. woningbouw) op de locatie. Dit vraagt aanvullend onderzoek en beïnvloedt mogelijk het verkoopproces.

3. Op welke termijn? Toelichting: Verkoop is haalbaar per 2026, mits de voorbereidingen direct starten Een tijdige start van de besluitvorming en verkoopvoorbereiding is cruciaal om overdracht in 2026 mogelijk te maken.

4. Wat is de impact van deze ombuiging op inwoners, ondernemers en maatschappelijke partijen? Niet X

Redelijk

Groot

Toelichting: De impact is vooralsnog beperkt De huidige gebruikers verlaten het pand naar verwachting in september 2025, mede door de komst van het Feel Fit Center. De uiteindelijke impact hangt af van de toekomstige invulling van de locatie.

5. Wat is de organisatie impact van deze ombuiging? Niet X

Redelijk

Groot

Toelichting inhoudelijk: De impact op de organisatie is beperkt De Westpoort wordt incidenteel gebruikt voor interne trainingen. Deze kunnen zonder grote inspanning op andere locaties worden georganiseerd.

Toelichting formatief:

6. Advies Toelichting: Start zo snel mogelijk met besluitvorming en de verkoopprocedure Dit betekent: voorbereiden van een college en- raadsbesluit over verkoop van de Westpoort en het opstarten van een openbare verkoopprocedure.

4i. Sport, cultuur en recreatie

KERNTAAK Kerntaak Taakveld

Sport, cultuur en recreatie 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie

ONDERZOEKSVRAAG Onderzoeksvraag vanuit de data-analyses Is het bedrag 'Impuls muziekonderwijs' voor '2025-2026' in te boeken als ombuiging voor 2025-2026? '- Om welk bedrag gaat het dan?

Antwoord onderzoeksvraag data-analyses Ja, dat is mogelijk. Het gaat dan om een bedrag van € 20.000.

OMBUIGING

Ombuiging:

C6

We schaffen het budget 'Impuls muziekonderwijs' af voor 2025 en 2026.

Toelichting

1. Wat is een aannemelijke opbrengst (euro's of anders) 1a. Opbrengst in euro's: 2025 wordt apart genoemd omdat er wellicht kosten in 2025 gemaakt worden die resulteren in opbrengst later.

€

2025 20.000

2026 -

2027 -

2028 -

2029 -

Toelichting: Momenteel worden de beschikbare gelden vanuit het bestuursprogramma 7.9 'extra impuls muziekonderwijs en cultuurbeoefening door kinderen' gebruikt voor Kunstcentraal (cultuuronderwijs op basisscholen) en de extra inzet van de Cultuurcoach. Binnenkort wordt de offerte voor het schooljaar 2025/2026 afgegeven. Het is mogelijk om op dat moment te besluiten de inzet van Kunstcentraal en de Cultuurcoach af te schaffen. De opbrengst is dan € 20.000.

1b. Opbrengst in anders: Toelichting: Geen.

1c. Incidenteel of structureel? Toelichting: Incidenteel. Het budget is alleen nog beschikbaar voor het schooljaar 2025/2026.

2. Wat zijn de belangrijke risico's bij realisatie van bij deze ombuiging? Toelichting: Het belangrijkste risico is dat niet alle basisschoolkinderen kennis maken met cultuurbeoefening, waaronder muziekonderwijs.

3. Op welke termijn? Toelichting: Op korte termijn, met ingang van het komend schooljaar.

4. Wat is de impact van deze ombuiging op inwoners, ondernemers en maatschappelijke partijen? Niet

Redelijk X

Groot

Toelichting: De grootste impact is er voor kinderen uit gezinnen met een kleine beurs. Zij komen minder snel in aanraking met cultuur, omdat ze weinig gebruik kunnen maken van voorzieningen. Een bezoek aan een voorstelling, concert of museum blijft vaak uit door de kosten. Lessen volgen of lid worden van een vereniging is dan meestal geen optie.

5. Wat is de organisatie impact van deze ombuiging? Niet X Toelichting inhoudelijk: Geen.

Toelichting formatief:

6. Advies Toelichting: Laat het extra budget Impuls muziekonderwijs en cultuurbeoefening vervallen.

EINDE FORMULIER

Redelijk

Groot

KERNTAAK Kerntaak Taakveld

5.6

Sport, cultuur en recreatie Media

ONDERZOEKSVRAAG Onderzoeksvraag vanuit de data-analyses n.v.t.

Antwoord onderzoeksvraag data-analyses

OMBUIGING

Ombuiging: Toelichting

D5

Welke besparing is mogelijk op onze bibliotheekvoorziening? (2025 e.v.)

1. Wat is een aannemelijke opbrengst (euro's of anders) 1a. Opbrengst in euro's: 2025 wordt apart genoemd omdat er wellicht kosten in 2025 gemaakt worden die resulteren in opbrengst later.

€

2025 100.000

2026 100.000

2027 -

2028 -

2029 -

Toelichting: De zorgplicht voor de bibliotheek ligt vanaf komend jaar bij de gemeente. Het Rijk stelt daarom voor 2025 en 2026 jaarlijks een bedrag van (voor Rhenen) €100.000,- beschikbaar als voorbereiding. Dit bedrag is ongeoormerkt in de septembercirculaire in het gemeentefonds gestort. We kunnen ervoor kiezen dit bedrag geheel of gedeeltelijk mee te nemen voor de extra taakstelling 2025 en de ombuigingen 2026. 1b. Opbrengst in anders: Toelichting:

1c. Incidenteel of structureel? Toelichting: Incidenteel. Het gaat om een niet geoormerkte decentralisatieuitkering, die voorlopig alleen voor 2025 en 2026 is aangekondigd. Het is niet zeker of deze structureel wordt.

2. Wat zijn de belangrijke risico's bij realisatie van bij deze ombuiging? Toelichting: De bibliotheek heeft de afgelopen jaren te maken gehad met gestegen kosten en geeft aan eigenlijk de basisvoorziening al niet goed op peil te kunnen houden. Er zijn investeringen (b.v. in edcuatie en cultuur) nodig, die niet gedaan kunnen worden op dit moment. Daarnaast komen er met de wettelijke taak vanuit de zorgplicht vanuit het Rijk nog extra eisen bij. Het huidige bedrag aan subsidie is niet voldoende meer om de diensten die wij bij hen afnemen te blijven doen. Als deze 100,000 niet wordt toegevoegd aan het budget van de bibliotheek - in ieder geval voor 50%, dus 50.000 - zal er in overleg met ons als gemeente gekeken moeten worden waar er diensten weg moeten vallen.

3. Op welke termijn? Toelichting: Per direct.

4. Wat is de impact van deze ombuiging op inwoners, ondernemers en maatschappelijke partijen? Niet

Redelijk

Groot x

Toelichting: De bibliotheek wordt hoog aangeslagen bij de inwoners - 88% is positief. De bibliotheek speelt ook een belangrijke rol op gebied van basisvaardigheden, ontmoeting (de Huiskamer in Elst bijvoorbeeld) en educatie. Mogelijk zijn er gevolgen voor het openhouden van locaties.

5. Wat is de organisatie impact van deze ombuiging? Niet X

Redelijk

Groot

Toelichting inhoudelijk:

Toelichting formatief:

6. Advies Toelichting: Verdelen van de rijksbijdrage 2025–2026 Besteed het bedrag van €100.000 dat het Rijk in 2025 beschikbaar stelt als volgt: ken €50.000 toe aan de bibliotheek om het huidige niveau van dienstverlening te behouden. Reserveer de andere €50.000 voor de extra taakstelling in 2025 en de ombuigingen in 2026. Het bedrag is ongeoormerkt ontvangen via het gemeentefonds (septembercirculaire) en mag vrij ingezet worden.

EINDE FORMULIER

KERNTAAK Kerntaak Taakveld

5.2

Sport, cultuur en recreatie Sportaccommodaties

ONDERZOEKSVRAAG Onderzoeksvraag vanuit de data-analyses n.v.t.

Antwoord onderzoeksvraag data-analyses

OMBUIGING

Ombuiging:

C11 We realiseren het multicourt en de ontmoetingsplaats bij het Feel Fit Center niet.

Toelichting

1. Wat is een aannemelijke opbrengst (euro's of anders) 1a. Opbrengst in euro's: 2025 wordt apart genoemd omdat er wellicht kosten in 2025 gemaakt worden die resulteren in opbrengst later.

€

2025 € 9.543

2026 € 9.543

2027 € 9.543

2028 € 9.543

2029 € 9.543

Toelichting: De jaarlijkse kosten voor een multicourt en ontmoetingsplek bedragen € 9.543 per jaar. Als we de multicourt en ontmoetingsplek niet realiseren, besparen we deze kosten. Jongeren missen hun oude ontmoetingsplek Sinds de nieuwbouw van het Feel Fit Center zijn jongeren hun oude ontmoetingsplek kwijt. Ze hadden daar zelf een plek ingericht, inclusief een muur met graffiti. Deze plek had voor hen veel waarde. Meer overlast in het centrum Door het verdwijnen van hun ontmoetingsplek verblijven jongeren nu vaker in het centrum. Dit leidt tot meer overlast voor omwonenden, ondernemers en winkelend publiek. Sommige bewoners ervaren ook meer onveiligheid in het centrum. Jongeren willen een nieuwe plek Verschillende jongeren hebben gevraagd om een nieuwe ontmoetingsplek. Ze willen graag een plek verder van woningen, met een multicourt erbij. Zo kunnen ze samen buiten sporten, bewegen en iets positiefs doen. Dit helpt om verveling, baldadigheid en onveiligheid te voorkomen. Ook leerlingen van de Pantarijn hebben aangegeven hier behoefte aan te hebben. Waar betalen we dit uit? Er is voorgesteld om de jaarlijkse kosten voor het multicourt en de ontmoetingsplek te dekken uit het reguliere budget Sport algemeen. Dit budget is bestemd voor het MIP sportaccommodaties en bedraagt € 15.000 per jaar.

De gemeenteraad heeft een motie aangenomen waarin zij het college vraagt om te zoeken naar alternatieve dekking binnen bestaande investeringsbudgetten. Daar gaan we naar kijken.

1b. Opbrengst in anders: Toelichting:

1c. Incidenteel of structureel? Toelichting: Structureel.

2. Wat zijn de belangrijke risico's bij realisatie van bij deze ombuiging? Toelichting: Grote impact op welzijn en gezondheid Een ontmoetingsplek waar jongeren samen kunnen zijn, sporten en bewegen, heeft veel positieve invloed. Het helpt jongeren op de lange termijn bij hun gezondheid, welzijn en sociale ontwikkeling. Zonder plek zoeken jongeren zelf een locatie Als jongeren geen vaste plek krijgen, gaan ze zelf op zoek naar andere plekken om samen te komen. Dan is er minder controle. Dit kan leiden tot: - Overlast op ongewenste plekken - Minder zicht op jongeren door jongerenwerk, politie en BOA’s - Een groter gevoel van onveiligheid in de buurt Toezegging is al gedaan Er is al toegezegd dat er een nieuwe ontmoetingsplek komt. Jongeren zijn samen met jongerenwerk gestart met een participatietraject. Ze denken mee over het ontwerp van de plek en het multicourt. Ze hebben al met de gemeente en de gemeenteraad gesproken. Groot risico op verlies van vertrouwen Als we dit nu niet uitvoeren, is het risico groot dat jongeren het vertrouwen in de gemeente verliezen.

3. Op welke termijn? Toelichting: In 2025.

4. Wat is de impact van deze ombuiging op inwoners, ondernemers en maatschappelijke partijen? Niet Redelijk Groot X Toelichting: Jongeren voelen zich niet welkom Als er geen plek komt voor jongeren, voelen zij zich mogelijk niet welkom. Dit kan hun mentale gezondheid negatief beïnvloeden. Meer onveiligheid in de openbare ruimte Zonder vaste plek gaan jongeren zelf op zoek naar ontmoetingslocaties. Er is dan minder zicht op wat ze doen. Dit kan leiden tot onveilige situaties op straat. Jongeren raken uit beeld Jongeren kunnen uit beeld raken en uitwijken naar andere gemeenten of plekken. Jongerenwerk en handhaving hebben dan extra tijd en capaciteit nodig om opnieuw contact op te bouwen. Omwonenden voelen zich onveilig Als jongeren vaker in het centrum hangen, kan dit zorgen voor een onveilig gevoel bij omwonenden en winkelend publiek. Minder positieve betrokkenheid Jongeren die nu al meedenken over het multicourt en de ontmoetingsplek voelen zich betrokken bij hun omgeving. Als het plan niet doorgaat, haken zij af. Het aantal jongeren dat zich wil inzetten voor de gemeente daalt dan. Minder bewegen betekent minder gezondheid Sport en beweging zijn goed voor de mentale, sociale en fysieke gezondheid. Minder sportgelegenheden leiden op termijn tot hogere zorgkosten. We geven al weinig uit aan sport In vergelijking met andere gemeenten geven we minder uit aan sport en beweging.

Zonder multicourt stimuleren we jongeren en ouderen onvoldoende om te bewegen, terwijl dit belangrijk is voor welzijn en gezondheid.

5. Wat is de organisatie impact van deze ombuiging? Niet X

Redelijk

Groot

Toelichting inhoudelijk:

Toelichting formatief:

6. Advies Toelichting: Voer deze ombuiging niet uit En realiseer het multicourt en de ontmoetingsplek. College -en raadsbesluit is al genomen Het college besloot in januari 2025 om een multicourt aan te leggen. Op 15 april 2025 heeft de gemeenteraad een investeringsbedrag beschikbaar gesteld voor de realisatie van het multicourt en de ontmoetingsplek. Wettelijke taak voor gezonde leefomgeving De gemeente heeft een wettelijke taak om een gezonde leefomgeving en leefstijl te bevorderen. Dit helpt om gezondheidsklachten te voorkomen en zorgkosten te verlagen.

EINDE FORMULIER

KERNTAAK Kerntaak Taakveld

5.2

Sport, cultuur & recreatie Sportaccommodaties

ONDERZOEKSVRAAG Onderzoeksvraag vanuit de data-analyses n.v.t.

Antwoord onderzoeksvraag data-analyses

OMBUIGING

Ombuiging:

D21 We laten het restantbedrag van het 'Meerjareninvesteringsplan Sportaccommodaties' vrijvallen.

Toelichting

1. Wat is een aannemelijke opbrengst (euro's of anders) 1a. Opbrengst in euro's: 2025 wordt apart genoemd omdat er wellicht kosten in 2025 gemaakt worden die resulteren in opbrengst later.

€

2025 -

2026 5.457

2027 5.457

2028 5.457

2029 5.457

Toelichting: Na de aftrek van de kapitaalslasten en onderhoudskosten multicourt met ontmoetingsplek blijft er (als er geen alternatieve dekking gevonden wordt) nog € 5.457 over binnen het budget Sport algemeen, bestemd voor het Meerjaren Investeringsplan (MIP) sportaccommodaties. Dit bedrag kunnen we besparen. Onderdeel van besluit multicourt Dit onderwerp hoort bij het besluit over het multicourt met ontmoetingsplek, genomen door de raad in april 2025. Zie ook ombuiging C11. Er is voorgesteld om de jaarlijkse kosten voor het multicourt en de ontmoetingsplek te dekken uit het reguliere budget Sport algemeen. Na deze uitgaven blijft € 5.457 over in het MIP-budget. Dit budget is bestemd voor het MIP sportaccommodaties en bedraagt € 15.000 per jaar. De gemeenteraad heeft een motie aangenomen waarin zij het college vraagt om te zoeken naar alternatieve dekking binnen bestaande investeringsbudgetten. Daar gaan we naar kijken. Wat is een MIP? We werken aan een Meerjaren Investeringsplan (MIP) voor alle buitensportvelden. Dit plan is in het najaar van 2025 klaar. Het MIP laat zien wanneer welke buitensportvelden aan vervanging of vernieuwing toe zijn en wat dat kost. Op basis van het MIP reserveren we geld voor vervangingsinvesteringen. Waar is het budget voor? Het MIP-budget is bedoeld voor het opstellen van de MIP. En uitgaven aan buitensportvelden die lang meegaan.

Denk aan: veldrenovaties, drainage of beregeningsinstallaties, hekwerken of toegangspoorten, veldverlichting of scoreborden. En verplichte NOC*NSF keuringen of onderzoeken die nodig zijn voor deze investeringen, zoals bodemonderzoek of technische inspectie. Wat valt er niet onder? Het MIP is niet bedoeld voor gewone, terugkerende uitgaven. Die horen bij het jaarlijkse onderhoudsbudget. Denk aan: regulier onderhoud aan velden, jaarlijkse keuringen van lichtmasten of doelen of kleine reparaties. Binnen het sportconvenant is vastgelegd dat dit de verantwoordelijkheid is van de sportverenigingen.

1b. Opbrengst in anders: Toelichting:

1c. Incidenteel of structureel? Toelichting: Structureel.

2. Wat zijn de belangrijke risico's bij realisatie van bij deze ombuiging? Toelichting: Het grootste risico is dat de buitensportvelden in onze gemeente verslechteren Als we niet op tijd investeren, raken de sportvelden in slechte staat. Denk aan versleten grasmatten en beschadigde hekwerken. Dit kan leiden tot blessures, onveilige situaties en het uitvallen van sportactiviteiten. We hebben afspraken gemaakt met sportverenigingen in het Sportconvenant In het Sportconvenant staat dat de gemeente zorgt voor een actueel Meerjaren Investeringsplan (MIP) voor de sportvelden. Deze afspraken zijn belangrijk voor het vertrouwen en de samenwerking met de verenigingen. Als we dit niet nakomen, komen die afspraken onder druk te staan.

3. Op welke termijn? Toelichting: Vanaf 2026.

4. Wat is de impact van deze ombuiging op inwoners, ondernemers en maatschappelijke partijen? Niet

Redelijk

Groot x

Toelichting: We hebben afspraken gemaakt met sportverenigingen in het Sportconvenant In het Sportconvenant staat dat de gemeente zorgt voor een actueel Meerjaren Investeringsplan (MIP) voor de sportvelden. Deze afspraken zijn belangrijk voor het vertrouwen en de samenwerking met de verenigingen. Als we dit niet nakomen, komen die afspraken onder druk te staan.

5. Wat is de organisatie impact van deze ombuiging? Niet

Redelijk x

Groot

Toelichting inhoudelijk:

Toelichting formatief:

6. Advies Toelichting: Laat het resterende budget niet vrijvallen Houd dit bedrag vast tot het Meerjaren Investeringsplan (MIP) voor sportaccommodaties is afgerond in het najaar van 2025. Het MIP geeft inzicht in welke sportvelden op termijn in aanmerking komen voor vervanging of renovatie. Het beschikbare budget kan dan gericht worden ingezet voor noodzakelijke investeringen. Zo wordt voorkomen dat sportvelden achteruitgaan en sporten onveilig wordt. Ook blijven de afspraken uit het Sportconvenant met de verenigingen gewaarborgd.

EINDE FORMULIER