Bijlage 2 (concept) Accountantsverslag 2024

Vertrouwelijk Aan de gemeenteraad van gemeente Rhenen T.a.v. de griffier mevrouw K. Koopman Postbus 201 3910 AE RHENEN Katwijk, 2 juni 2025

Betreft: Concept accountantsverslag van de gemeente Rhenen voor het boekjaar 2024 Geachte leden van de Gemeenteraad, Hierbij ontvangt u ons concept accountantsverslag voor de controle van de jaarrekening 2024 van de gemeente Rhenen. In dit accountantsverslag geven we een overzicht van de belangrijkste uitkomsten van de door ons uitgevoerde jaarrekeningcontrole 2024. Het accountantsverslag voor de jaarrekeningcontrole 2024 gaat in op onze controleaanpak en de uitkomsten die voor u relevant zijn voor een goed begrip van de jaarrekening 2024, en voor het beoordelen van de financiële positie van uw gemeente. Wij zijn voornemens om een goedkeurende controleverklaring ten aanzien van de getrouwheid te verstrekken bij de jaarrekening 2024 van gemeente Rhenen. We bespreken dit accountantsverslag op 23 juni 2025 met de commissie bestuur en financiën van de gemeente Rhenen. Tijdens het controleproces hebben wij uitgebreid gesproken met de ambtelijke organisatie en de portefeuillehouder financiën als vertegenwoordiger van het College van Burgemeester en Wethouders (hierna: college). Wij bedanken de betrokken medewerkers voor de prettige samenwerking en zijn vanzelfsprekend graag bereid een nadere toelichting te verstrekken. Met vriendelijke groet, Mijn Overheidsaccountants B.V. w.g.

w.g.

W.L. Schuitemaker RA

J.D. Kastanja RA RC EMFC

Tel: +31 06 305 359 73 willem@mijnoverheidsaccountants.nl

Tel: +31 06 114 595 16 johan@mijnoverheidsaccountants.nl

1

ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 Gemeente Rhenen

Concept accountantsverslag 2024 Rhenen

2

Uw controleteam

De accountantscontrole over het boekjaar 2024 van uw organisatie is uitgevoerd door onderstaand team.

Willem Schuitemaker RA

Externe accountant Eindverantwoordelijk voor de gehele controle +31 6 305 359 73 willem@mijnoverheidsaccountants.nl

Johan Kastanja RA RC EMFC

Senior manager Verantwoordelijk voor de leiding en uitvoering +31 6 114 595 16 johan@mijnoverheidsaccountants.nl

Willem Gisolf Controleleider

Concept accountantsverslag 2024 Rhenen

3

Samenvatting uitkomsten accountantscontrole 2024 De gemeenteraad van de gemeente Rhenen heeft aan ons de opdracht verstrekt voor de controle van de jaarrekening 2024. Hieronder volgt een overzicht van de belangrijkste uitkomsten die verder in dit verslag worden toegelicht.

Wij hebben onze controlewerkzaamheden binnen de met uw organisatie gemaakte afspraken afgerond en zijn voornemens om een goedkeurende controleverklaring ten aanzien van de getrouwheid te verstrekken bij de jaarrekening 2024. De opdracht is uitgevoerd zoals overeengekomen in de opdrachtbevestiging.

MIJN Overheidsaccountants is onafhankelijk van gemeente Rhenen en voor zover wij weten heeft zich geen inbreuk voorgedaan op de van toepassing zijnde regels en het beleid ten aanzien van onafhankelijkheid. Wij constateren dat er geen sprake is van relaties tussen (het controleteam van) MIJN Overheidsaccountants en de gemeente Rhenen, die naar ons professionele oordeel mogelijk van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid. In onderdeel E van de nadere toelichtingen leggen wij onze onafhankelijkheid nader uit.

Tijdens de uitvoering van onze jaarrekeningcontrole hebben zich geen wijzigingen van materieel belang in de vooraf afgesproken reikwijdte voorgedaan. Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze controle voor 2024 voldoende is voor de doelstelling van onze controle, namelijk het afgeven van een controleverklaring bij de jaarrekening.

De accountantscontrole omvat onder meer een onderzoek naar de toepassing van de juistheid van de grondslagen in de jaarrekening. Naar onze mening zijn de door het college gekozen grondslagen voor waardering en resultaatbepaling aanvaardbaar, conform wet- en regelgeving en consistent toegepast. Wij concluderen dat zowel de jaarrekening als het jaarverslag voldoet aan de bepalingen in het BBV.

Het college legt in de rechtmatigheidsverantwoording 2024 verantwoording af over de rechtmatigheid van de baten en lasten en balansmutaties in het boekjaar 2024. Wij zijn van mening dat de rechtmatigheidsverantwoording, en de conclusie dat de door het college geconstateerde fouten en onduidelijkheden boven de verantwoordingsgrens uitkomen, getrouw tot stand is gekomen. De rechtmatigheidsverantwoording voldoet samen met de toelichting in de paragraaf bedrijfsvoering aan de eisen in de Kadernota Rechtmatigheid 2024.

Concept accountantsverslag 2024 Rhenen

4

Inhoudsopgave In dit accountantsverslag bij de jaarrekening 2024 van gemeente Rhenen laten wij onderstaande onderdelen terugkomen. o o o o o o o

Evaluatie bevindingen accountantscontrole 2024 Materialiteit en verantwoordingsgrens Hoe staat Rhenen er financieel voor Interne beheersing inclusief automatisering en uw maatregelen ten aanzien van fraudebeheersing Rechtmatigheidsverantwoording Wet Normering Topinkomens (WNT) Overige relevante bevindingen

Nadere toelichtingen: A. B. C. D. E. F. G. H. I.

Grondexploitaties Voorzieningen Sociaal domein SISA verantwoording 2024 Onafhankelijkheid Actualiteiten Speerpunten commissie bestuur en financiën Terugblik accountantscontrole 2024 Beperking verspreidingskring

Concept accountantsverslag 2024 Rhenen

5

Evaluatie bevindingen accountantscontrole 2024 Bij de uitvoering van onze accountantscontrole van de jaarrekening 2024 hebben wij onderstaande bevindingen geconstateerd die wij nader toelichten.

Niet gecorrigeerde fouten getrouwheidsoordeel Lagere afrekening bijdrage Veiligheidsregio Utrecht (VRU)

Uit de gewijzigde concept jaarrekening 2024 van de VRU blijkt dat gemeente Rhenen recht heeft op een te ontvangen bedrag van € 65.000. Deze vordering is, gezien het late tijdstip van bekend worden, niet meer verwerkt in de jaarrekening van de gemeente.

€ 65.000

Te hoge balanspositie te betalen verplichtingen Jeugdzorg

De gemeente heeft recent nog een gewijzigde afrekening vanuit Food Valley ontvangen over 2024. De totale verplichting inzake nog te betalen Jeugdzorg over 2024 is nu in de jaarrekening te hoog verantwoord.

€ 70.000

Onzekerheden getrouwheidsoordeel Onvoldoende onderbouwing taxatiewaarde als basis voor de aanslag gemeentelijke belastingen 2024 voor specifieke objecten

€ 62.300

Afwijkende waarderingssystematiek ten aanzien vorderingen inzake de BUIG en Tozo (zie toelichting in hoofdstuk sociaal domein)

€ 89.000

Concept accountantsverslag 2024 Rhenen

6

Materialiteit en verantwoordingsgrens Wij hanteren een materialiteit voor de bepaling van de aard, omvang en diepgang van onze controlewerkzaamheden. De materialiteit bedraagt 1% van de lasten, inclusief toevoegingen aan reserves en is conform het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado) en het door de gemeenteraad vastgestelde controleprotocol van 29 februari 2024. Voor de totstandkoming van de rechtmatigheidsverantwoording heeft de Bestuur in de financiële verordening een verantwoordings- en rapporteringsgrens opgenomen. Op basis van uw definitieve jaarrekening 2024 bedragen deze toleranties voor de gemeente Rhenen:

Goedkeuringstoleranties jaarrekeningcontrole Fouten

1% van de lasten inclusief toevoeging reserves

€ 726.000

Onzekerheden

3% van de lasten inclusief toevoeging reserves

€ 2.178.000

Rapportagegrens

5% van de materialiteit

€ 36.300

Rapporteringstolerantie rechtmatigheidsverantwoording Fouten en onduidelijkheden (1%)

€ 726.000

Rapporteringsgrens

€ 75.000

Strekking controleverklaring goedkeurend o o

De totale omvang van de fouten bedraagt € 135.000 en is lager dan de drempel van 1% van de totale lasten. De omvang van de fouten heeft geen gevolgen voor het getrouwheidsoordeel in onze controleverklaring. De totale omvang van de onzekerheden bedraagt € 151.300 en is lager dan de drempel van 3% van de totale lasten. De omvang van de onzekerheden heeft geen gevolgen voor het getrouwheidsoordeel in onze controleverklaring.

Concept accountantsverslag 2024 Rhenen

7

Hoe staat gemeente Rhenen er financieel voor in 2024

Concept accountantsverslag 2024 Rhenen

8

Algemeen De gemeente Rhenen heeft in het jaarverslag een uitgebreide toelichting opgenomen over de financiële ontwikkelingen in 2024. Tussentijds heeft in de najaarsrapportage 2024 een bijstelling plaatsgevonden van verwachte resultaten over het begrotingsjaar 2024. Ontwikkeling eigen vermogen In 2024 neemt het eigen vermogen af als gevolg van enerzijds een negatief resultaat (€ 560.000) en anderzijds onttrekkingen aan bestemmingsreserves. Onderstaande grafiek laat de ontwikkeling zien van het eigen vermogen en ook in de meerjarenbegroting wordt een lichte daling van het eigen vermogen verwacht.

Echter betekent dit ook dat het continu een aandachtspunt blijft om te waarborgen dat structurele uitgaven niet door incidentele inkomsten moeten worden ondervangen. In de meerjarenbegroting 2025 – 2028 wordt dit risico al onderkend door de gemeente en wij vragen u dit actief te blijven monitoren. Solvabiliteit De solvabiliteit wordt berekend door het eigen vermogen te delen door het balanstotaal. Conclusie is dat de solvabiliteit op dit moment, mede door de daling in 2024, weliswaar binnen de signaalwaarden van de Provincie blijft maar wel uw aandacht vraagt.

Structurele vs. incidentele baten en lasten In 2024 wordt het negatief resultaat (€ 561.000N) gedempt door een incidenteel positief saldo. Het structureel resultaat over 2024 is circa € 2,2 miljoen negatief. We zien onderstaand wel een grillig patroon in de afgelopen jaren.

Enerzijds laat de volgende grafiek een beeld zien dat gemeente Rhenen in 2024 aanzienlijke incidentele baten heeft kunnen realiseren (ruim € 9,6 miljoen).

Concept accountantsverslag 2024 Rhenen

Netto schuldquote De netto schuldquote is een percentage dat aangeeft hoe groot de schuldenlast is ten opzichte van de omvang van de gemeentelijke inkomsten. Hoe hoger de quote, hoe zwaarder de schuldenlast drukt op de financiële draagkracht van de gemeente Rhenen.

De netto schuldquote van de gemeente is lager dan 100% en geeft aan dat de gemeente goed in staat is om te kunnen voldoen aan haar verplichtingen.

9

Weerstandsvermogen en de ontwikkeling van de belangrijkste risico’s binnen Rhenen Een sterk weerstandsvermogen geeft de organisatie de ruimte om onverwachte tegenvallers op te vangen zonder direct in te grijpen in beleid. Het zorgt voor stabiliteit en continuïteit van de organisatie. Het weerstandsvermogen geeft inzicht in welke mate Rhenen in staat is om de belangrijkste financiële risico’s op te kunnen vangen. Dit wordt de weerstandsratio genoemd. Voor Rhenen is de weerstandscapaciteit als volgt bepaald en nader toegelicht in de paragraaf weerstandsvermogen:

De weerstandsratio, de mate waarin de gemeente in staat is om risico’s op te vangen komt uit op 2,6 en geeft aan dat de risico’s in voldoende mate kunnen worden opgevangen. In onderstaande tabel hebben wij de ontwikkeling van de geïdentificeerde belangrijkste risico’s in de afgelopen drie jaar. In 2024 heeft Rhenen de belangrijkste risico’s opnieuw beoordeeld en de risico inschatting hierop aanscherpt. De organisatie houdt hierbij vooralsnog niet zichtbaar rekening met actuele ontwikkelingen zoals de impact van het ‘Ravijnjaar 2026’ wat in de basis de financiële huishouding van de gemeente flink kan raken. Wij zien dit als een belangrijke doorontwikkeling in de risicoparagraaf voor aankomende jaren ten aanzien van de informatievoorziening aan gebruikers. De gemeente Rhenen houdt overigens in de meerjarenbegroting en de ombuigingen wel rekening met de impact van het Ravijnjaar 2026 en heeft de financiële ramingen hierop bijgesteld.

Ten opzichte van de eerder gepresenteerde risico-inventarisaties door de gemeente Rhenen is vooral het risico in het kader van informatiebeveiliging sterk toegenomen. Deze interne risico afweging sluit ook goed aan bij onze bevindingen in de managementletter naar aanleiding van de interim-controle 2024. En onderstreept nog maar eens het belang om hier aandacht voor te blijven houden.

Concept accountantsverslag 2024 Rhenen

10

Interne beheersing inclusief automatisering en uw maatregelen ten aanzien van fraudebeheersing Samenvatting interne beheersing Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole 2024 hebben wij in december 2024 de interim-controle uitgevoerd. Deze interim-controle is primair gericht op de bedrijfsvoering binnen de gemeente Rhenen en betreft met name de opzet, het bestaan en de werking van maatregelen van administratieve organisatie en interne beheersing (AO/IB), voor zover van belang voor de betrouwbaarheid van de in de jaarrekening opgenomen gegevens. Onze bevindingen over de AO/IB zijn vastgelegd in onze managementletter aan het college van gemeente Rhenen d.d. 22 januari 2025. Uit onze interim-controle zijn geen significante tekortkomingen in de interne beheersing gebleken. Wij zijn van mening dat de administratieve organisatie en interne beheersing (de controles binnen de processen, gecombineerd met de verbijzonderde interne controles) van de gemeente Rhenen voldoet aan de daaraan te stellen minimale eisen. Bij de uitvoering van de interim-controle hebben wij enkele verbeterpunten geconstateerd ten aanzien van de kwaliteit van de interne beheersing. In de boardletter hebben wij deze verbeterpunten toegelicht.

Op grond van artikel 393 lid 4, Titel 9 Boek 2 BW rapporteren wij onze bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking in dit verslag. Hierbij dient opgemerkt te worden dat de controle van de jaarrekening niet specifiek is gericht op de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Wij zijn van mening dat voldoende maatregelen zijn getroffen om de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking en informatievoorziening te waarborgen. Onze conclusie ten aanzien van fraude Tijdens de uitvoering van onze controle van de jaarrekening 2024 hebben wij geen (materiële) fraudegevallen geconstateerd en zijn geen vermoedens of aanwijzingen verkregen dat er sprake is geweest van fraude. De verantwoordelijkheid voor het voorkomen en ontdekken van fraude ligt primair bij het college. Onze rol als accountant is om onze controle zodanig te plannen en uit te voeren om een redelijke mate van zekerheid te krijgen dat de jaarrekening als geheel vrij is van materiële afwijkingen door fouten of fraude. Wij hebben tijdens onze controle specifiek aandacht besteed aan de maatregelen die u heeft getroffen om frauderisico’s tijdig te signaleren. Over de uitgevoerde werkzaamheden en de uitkomsten hebben wij gerapporteerd in onze controleverklaring.

Onze werkzaamheden ten aanzien van fraude bestaan onder andere uit: • •

•

Betrouwbaarheid en continuïteit van de automatiseringsomgeving Onze jaarrekeningcontrole is gericht op het geven van een oordeel omtrent de jaarrekening zelf en is niet primair gericht op het doen van uitspraken omtrent de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking als geheel of van onderdelen daarvan. Onze bevindingen met betrekking tot de automatiseringsomgeving raken dan ook slechts die onderdelen, die wij onderzocht hebben in het kader van de jaarrekening. Wij kunnen daarmee geen volledigheid garanderen.

Concept accountantsverslag 2024 Rhenen

•

• •

Uitvoeren van een gerichte frauderisicoanalyse op basis van de standaard NV COS 240 Wij hebben de frauderisicoanalyse van Rhenen beoordeeld. In de managementletter 2024 hebben wij een aanbeveling opgenomen waar deze kan worden aangescherpt Wij concluderen voor de gemeente het risico op ‘management override of controls’ als frauderisico benoemd. Overigens is dit een standaard frauderisico in de publieke sector en niet direct een hoger risico voor uw gemeente Wij hebben onze controlewerkzaamheden hierop zodanig ingericht dat wij dit risico tot een voor onze accountantscontrole acceptabel niveau hebben kunnen terugbrengen Wij zijn alert geweest op signalen en aanwijzingen van (potentiële) fraude tijdens de controle Het uitvoeren van diepgaande analyses op niet routinematige journaalposten, onder andere gericht op het uitsluiten van verslaggevingsfraude.

11

Rechtmatigheidsverantwoording 2024 Algemeen In de jaarstukken 2024 is door het college verantwoording afgelegd over de rechtmatigheid van de baten en lasten en balansmutaties in relatie tot de Kadernota Rechtmatigheid 2024 van de Commissie BBV. Deze rechtmatigheidsverantwoording betreft: o o

De rechtmatigheidsverantwoording zoals opgenomen in de jaarrekening; en De toelichting op de rechtmatigheidsverantwoording in de paragraaf bedrijfsvoering

Verantwoordings- en rapporteringsgrens De gemeenteraad van gemeente Rhenen heeft de verantwoordingsgrens gesteld op 1% van de lasten (€ 726.000) voor de rechtmatigheidsverantwoording en de rapporteringsgrens op € 75.000 voor afwijkingen die in de paragraaf bedrijfsvoering toegelicht moeten worden. Uitkomsten De gemeenteraad heeft de verantwoordings- en rapportagegrens vastgesteld. De verantwoordingsgrens heeft het college toegepast bij de oordeelsvorming zoals opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording. De totale (niet acceptabele) fouten en onduidelijkheden die het college heeft onderkend overschrijden de verantwoordingsgrens en daarmee neemt het college terecht de conclusie op dat de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties niet rechtmatig tot stand zijn gekomen. Inmiddels zijn in 2025 herstelmaatregelen getroffen om geconstateerde afwijkingen in de toekomst te voorkomen en is dit toereikend toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering. Accountantscontrole Onze rol als accountant betreft het vaststellen dat afwijkingen juist en volledig zijn opgenomen en toegelicht, rekening houdend met bovenstaande grenzen. Wij hebben, omdat dit onderdeel van onze accountantscontrole nog niet is afgerond, vooralsnog niet kunnen concluderen dat dit het geval is en de rechtmatigheidsverantwoording getrouw tot stand is gekomen.

Beleid binnen uw gemeente Een belangrijk element van de rechtmatigheidsverantwoording zijn de spelregels die de gemeenteraad meegeeft aan het college die de basis vormen voor de rechtmatigheidsverantwoording. Wij hebben deze documenten beoordeeld en komen tot de volgende conclusies: o o o

In de financiële verordening zijn duidelijke richtlijnen vastgelegd op welk niveau de gemeenteraad de begroting goedkeurt. In de financiële verordening zijn geen bepalingen opgenomen wanneer sprake is van tijdig melden van begrotingsafwijkingen In de financiële verordening zijn duidelijke richtlijnen vastgelegd onder welke voorwaarden overschrijdingen van lasten als acceptabel worden beoordeeld

In de laatste wijzigingen in de Kadernota Rechtmatigheid van de Commissie BBV heeft de Commissie een nadrukkelijker invulling gegeven aan het begrip ‘tijdig’ melden. Met name ten aanzien van onderschrijdingen van lasten en afwijkingen van baten. Wij adviseren u de financiële verordening hierop aan te passen.

Concept accountantsverslag 2024 Rhenen

12

Een nadere analyse van de uitkomsten Voorwaardencriterium Het voorwaardencriterium gaat voornamelijk in op de naleving van de aanbestedingswetgeving. Rhenen heeft een uitgebreide SPEND-analyse opgesteld waarbij is getoetst of is voldaan aan de aanbestedingswetgeving. Uit deze analyse blijkt voor 17 leveranciers een onrechtmatige besteding (inkopen die ten onrechte niet Europees zijn aanbesteed) voor een bedrag van in totaal € 1.921.000. De bevindingen en de getroffen herstelmaatregelen zijn toereikend toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering.

Begrotingscriterium Het college heeft, op basis van de financiële verordening, bepaald welke begrotingafwijkingen acceptabel zijn. In 2024 is een bedrag aan onrechtmatigheden vastgesteld van € 533.000 inzake afwijkende mutaties in het eigen vermogen. Op de investeringskredieten heeft een overschrijding van € 21.000 plaatsgevonden die eveneens meegenomen is in het oordeel ten aanzien van de rechtmatigheid. In 2024 is een bedrag van € 938.000 als overschrijding van de lasten als onrechtmatigheid aangemerkt. Binnen de bepalingen van de financiële verordening is van dit bedrag € 495.000 als onrechtmatig maar acceptabel geclassificeerd. De over- en onderschrijding van de baten en onderschrijding van de lasten (in totaal € 2.476.000) zijn niet tijdig gemeld en worden meegenomen in de oordeelsvorming als onrechtmatig maar acceptabel.

Misbruik en Oneigenlijk gebruik criterium (M&O) Met de door gemeente Rhenen uitgevoerde (VIC) werkzaamheden zijn risico's in het kader van M&O in voldoende mate afgedekt en is geen sprake van rechtmatigheidsfouten als gevolg van M&O. Bij de uitvoering van onze controlewerkzaamheden hebben wij ook geen bevindingen geconstateerd die in het kader van M&O vermeld moeten worden in de rechtmatigheidsverantwoording.

Rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening Wij hebben vastgesteld dat het college gebruik maakt van de door de Commissie BBV voorgeschreven tekst en zijn het eens met de conclusie ten aanzien van de rechtmatigheid. In de jaarrekening is, onder andere in de waarderingsgrondslagen, een toereikende toelichting opgenomen over de wijze waarop de rechtmatigheidsverantwoording tot stand is gekomen.

Toelichting in de paragraaf bedrijfsvoering Rhenen heeft in de paragraaf bedrijfsvoering een uitgebreide toelichting opgenomen met daarin een analyse van onrechtmatigheden en in te zetten verbetermaatregelen. De definitieve toelichting moeten wij nog toetsen om te kunnen vaststellen dat deze voldoet aan de minimale vereisten in de Kadernota Rechtmatigheid 2024. Wij zijn het eens met de conclusie die door het college wordt getrokken ten aanzien van de rechtmatigheid.

Concept accountantsverslag 2024 Rhenen

13

Wet Normering Topinkomens (WNT) Onze conclusie ten aanzien van uw WNT verantwoording Wij hebben de WNT verantwoording in de jaarrekening 2024 getoetst en de uitkomsten van deze toetsing leest u hieronder. Samenvattend is onze conclusie: • • •

•

De WNT verantwoording en toelichtingen zoals opgenomen in de jaarrekening voldoet aan de daaraan te stellen eisen. De gepresenteerde WNT verantwoording is opgenomen conform het Verantwoordingsmodel WNT 2024. Uit de werkzaamheden blijkt dat in 2024 voor de topfunctionarissen geen sprake is van een overschrijding van het bezoldigingsmaximum in 2024. Uit onze werkzaamheden blijkt dat geen andere medewerkers een vergoeding krijgen in 2024 die boven de verantwoordingsgrens uitkomt.

Naleving anticumulatiebepaling WNT niet gecontroleerd In overeenstemming met de Regeling Controleprotocol WNT 2024 hebben wij de anticumulatiebepaling, bedoeld in artikel 1.6a WNT en artikel 5, lid 1, sub n en o Uitvoeringsregeling WNT, niet gecontroleerd. Dit betekent dat wij niet hebben gecontroleerd of er wel of niet sprake is van een normoverschrijding door een leidinggevende topfunctionaris vanwege eventuele dienstbetrekkingen als leidinggevende topfunctionaris bij andere WNT-plichtige instellingen, alsmede of de in dit kader vereiste toelichting juist en volledig is. In onze controleverklaring hebben wij dit expliciet opgenomen.

Voormalig topfunctionaris Wij hebben vastgesteld dat de gemeente de bezoldiging van een voormalig topfunctionaris (nog in dienst) heeft opgenomen in categorie 1A en deze nauwkeurig en volledig is verantwoord. Bezoldigingsmaximum De WNT regelt niet alleen de openbaarmaking van topinkomens in de publieke en semipublieke sector, maar stelt ook maxima aan de hoogte van de bezoldiging van topfunctionarissen en tevens aan de ontslagvergoedingen. Voor de in de jaarrekening opgenomen topfunctionarissen is in de wet de maximale bezoldiging bepaalt op € 233.000 voor 2024. Ten slotte stelt de WNT een aantal overige eisen, zoals een maximale ontslagvergoeding voor topfunctionarissen van € 75.000. Overige toelichtingen De in de jaarrekening 2024 opgenomen toelichting op de WNT bevat enkele aanvullende tekstuele toelichtingen. Wij hebben vastgesteld dat deze toelichtingen voldoen aan de eisen in de wet- en regelgeving.

Concept accountantsverslag 2024 Rhenen

14

Overige bevindingen Opvolging bevindingen managementletter 2024 Wij hebben, als gevolg van onze late benoeming tot accountant van gemeente Rhenen, in december 2024 de interim controle voor het boekjaar 2024 uitgevoerd. De bevindingen die wij hebben geconstateerd en de aanbevelingen daarbij hebben door de late benoeming niet meer tot tussentijdse herstelmaatregelen kunnen leiden in 2024. Wij hebben onze bevindingen in een goed en constructief gesprek in januari 2025 met de portefeuillehouder en medewerkers van de ambtelijke organisatie besproken en daarin de bevindingen en aanbevelingen afgestemd. Wij constateren daarbij dat de bevindingen die wij hebben geen problemen hebben gegeven bij de uitvoering van onze jaarrekeningcontrole 2024 en verwachten dat de opvolging hiervan in 2025 op een juiste wijze wordt opgepakt.

Niet bestede SISA gelden Wij constateren dat de gemeente Rhenen op balansdatum een vooruitontvangen bedrag van € 2.982.000 (2023: € 2.562.000) aan nog te besteden Rijksbijdragen heeft opgenomen in de jaarrekening. Dit is, gezien het karakter van de toekenningen, een juiste verwerking in de jaarrekening waarbij voor een deel van de regelingen geldt dat deze nog meerdere jaren doorlopen. Echter geldt voor de gemeente Rhenen ook dat, wanneer voor een aantal regelingen de gemeente de doelstellingen niet of gedeeltelijk kan realiseren, dit leidt tot een terugbetaling aan het Rijk van niet bestede SISA gelden. Wij adviseren u in 2025 een strakke monitoring hierop in te voeren om te waarborgen dat zoveel mogelijk activiteiten waarvoor specifieke middelen ter beschikking zijn gesteld te realiseren.

Bestedingen SISA regeling H4 Regeling specifieke uitkering stimulering sport 2024 2025 (SPUK Sport) De gemeente Rhenen heeft vanuit het Rijk een bijdrage gekregen voor uitgaven in het kader van de SISA regeling SPUK Sport. De Rijksbijdrage voor 2024 bedraagt afgerond € 75.000. De werkelijke gedeclareerde bestedingen op deze regeling over 2024, inzake een BTW compensatie voor investeringen in sportaccommodaties, komt uit op € 124.000 en is daarmee aanzienlijk hoger dan de subsidietoekenning. Binnen de regelgeving vanuit het Rijk is het mogelijk dat in een herverdeling van middelen 2024 over gemeenten, na ontvangst van alle SISA verantwoordingen, de gemeente alsnog een (gedeeltelijke) aanvulling vanuit het Rijk krijgt. De gemeente heeft voor dit verschil voorzichtigheidshalve geen vordering opgenomen in afwachting van mogelijke besluitvorming in het najaar 2025 door het Rijk.

Concept accountantsverslag 2024 Rhenen

15

Waarderingsgrondslag gemeentelijke belastingen 2024 specifieke objecten Gemeente Rhenen heeft het proces van opleggen van gemeentelijke belastingen uitbesteed aan de gemeente Ede. Wij hebben dit proces gecontroleerd en daarbij geconstateerd dat de onderbouwing (de taxatiewaarde) van de opgelegde aanslag gemeentelijke belastingen over 2024 voor specifieke objecten (d.w.z. geen standaard object) onvoldoende kan worden onderbouwd. Door het ontbreken van een gefundeerde onderbouwing voor de belastingaanslag 2024 classificeren wij de belastingopbrengst als een onzekerheid (impact € 62.300). Wij adviseren daarnaast afspraken te maken met de gemeente Ede om de taxatiewaarde van specifieke objecten goed te onderbouwen vanaf 2025.

Aanbestedingsonrechtmatigheden Wij constateren dat in totaal 17 contracten met leveranciers als onrechtmatig worden aangemerkt in het kader van de analyse op de rechtmatigheidsverantwoording. Van dit aantal onrechtmatige contracten zijn er 13 die doorlopen vanuit voorgaand jaar. Dit geeft een rechtmatigheidsfout van € 1.921.000 en is daarmee, ondanks dat leveranciers afwijkend zijn, exact gelijk aan voorgaand jaar. Vanuit de SPEND analyse wordt kritisch gekeken en een juiste afweging gemaakt ten aanzien van de naleving van aanbestedingsregels. De volgde stap is dat de organisatie gericht aan de slag gaat (en al bezig is) om onrechtmatigheden waar mogelijk op te lossen of een gefundeerd besluit te nemen vanuit het noodzakelijk perspectief van continuïteit van de bedrijfsvoering en dienstverlening om tijdelijk deze onrechtmatigheden te accepteren.

Concept accountantsverslag 2024 Rhenen

16

NADERE TOELICHTINGEN

Concept accountantsverslag 2024 Rhenen

17

A. Grondexploitaties (GREX) Onze conclusie ten aanzien van uw GREX Wij hebben de grondexploitaties 2024 getoetst en de uitkomsten van deze toetsing leest u hieronder. Samenvattend is onze conclusie: •

•

•

In 2024 is de totale waarde van de grondexploitatie afgenomen van € 389.000 naar € nihil. Deze afname wordt veroorzaakt door het sluiten van de laatst lopende grondexploitatie in 2024. De gemeente heeft, met het sluiten van de grondexploitatie Achterberg West in 2024, alleen nog facilitaire grondposities en geen actieve grondexploitaties meer. In 2024 is, na het sluiten van de grondexploitatie en het aangaan van een anterieure overeenkomst, de resterende boekwaarde overgeheveld naar de kortlopende vorderingen, in overeenstemming met de bepalingen in het BBV.

Tussentijdse winstneming Gemeente Rhenen heeft in 2024 een correctie gemaakt van € 48.000 op in voorgaande jaren genomen tussentijdse winsten op het complex Achterberg West. De mutatie in de tussentijdse winstneming is op een juiste wijze (administratief) verwerkt en in overeenstemming met de regelgeving in het BBV. Vennootschapsbelasting De gemeente stelt zich op het standpunt dat het grondbedrijf niet belastingplichtig is voor de Wet op de vennootschapsbelasting (VPB). Dit standpunt moet jaarlijks opnieuw geëvalueerd worden en kan mogelijk in de toekomst, wanneer nieuwe grondexploitaties worden geopend, alsnog tot belastingplicht voor de VPB leiden.

Afsluiten Grondexploitatie De gemeenteraad van de Gemeente Rhenen heeft in 2024 een raadsbesluit genomen waarmee de enige actieve grondexploitatie wordt afgesloten en de lopende exploitatie wordt overgedragen middels een anterieure overeenkomst aan een externe ontwikkelaar. Deze transactie is op een juiste wijze verwerkt in de jaarrekening 2024 van de gemeente en de overgedragen boekwaarde is als nog te ontvangen bedrag opgenomen op de balans per 31 december 2024. Deze verwerking is in overeenstemming met de bepalingen in het BBV. Schattingen De gemeente heeft geen nieuwe actualisatie gemaakt en de schattingen herzien ten aanzien van de grondexploitatie en dit is in de situatie van het afsluiten van de laatste grondexploitatie een passend uitgangspunt.

Concept accountantsverslag 2024 Rhenen

18

B. VOORZIENINGEN Onze conclusie ten aanzien van uw voorzieningen Wij hebben de voorzieningen 2024 gecontroleerd en daarbij hebben we specifiek getoetst of de gevormde voorzieningen voldoen aan de eisen en voorwaarden in artikel 44 van het BBV. De uitkomsten van deze toetsing leest u hieronder. Samenvattend is onze conclusie: •

• • •

De voorzieningen worden op een juiste en volledige wijze verantwoord in de jaarrekening 2024 en de presentatie en toelichting is conform artikel 44 van het BBV. Voor de opgenomen voorzieningen in de jaarrekening 2024 hebben wij een toereikende onderbouwing ontvangen. Dotaties en onttrekkingen in de voorzieningen zijn rechtmatig tot stand gekomen. Wij hebben geen bevindingen die in onze foutevaluatie worden meegenomen als niet gecorrigeerd controleverschil.

Schattingen Wij hebben vastgesteld dat de schattingen en veronderstellingen die aan de voorzieningen ten grondslag liggen aanvaardbaar zijn en op een juiste wijze zijn toegepast bij de berekening van de minimaal noodzakelijke omvang van de voorzieningen. Voorzieningen in het kader van groot onderhoud Gemeente Rhenen heeft voorzieningen gevormd voor het groot onderhoud aan gebouwen op basis van onderliggende beheerplannen. Het beheerplan mag volgens de Notitie Materiële vaste activa van de Commissie BBV (d.d. januari 2021) maximaal vijf jaar oud zijn en de gemeente voldoet aan deze eis. Bij de bepaling van de hoogte van de voorzieningen is hiermee voldoende rekening gehouden. Op basis van verwachte onderhoudsuitgaven is sprake van een jaarlijks toereikende dotatie aan de onderhoudsvoorzieningen. Voorziening van derden verkregen middelen met een specifiek bestedingsdoel Gemeente Rhenen heeft een voorziening egalisatie lijkbezorging gevormd op basis van artikel 44 lid 2 van het BBV (van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden).

Voorziening pensioen wethouders De pensioenvoorziening voor (voormalig) wethouders is opgesteld op basis van actuariële berekeningen. Deze zijn gemaakt door VISMA | Idella. Bij het opstellen van de berekeningen gebruikt VISMA | Idella onder andere de volgende parameters: • • • •

Berekeningsdatum: 31 december 2024 Rekenrente: 2,325% Sterftetafel: GBV 2017-2022 Leeftijdsterugstelling: Man: 3 jaar, Vrouw: 3 jaar

In 2024 heeft de gemeente een dotatie verwerkt in de voorziening van circa € 349.000, als gevolg van de rentewijziging (daling rekenrente) ten opzichte van voorgaand jaar. Wij hebben vastgesteld dat de omvang van de voorziening op een nauwkeurige en volledige wijze is bepaald. Voorziening wachtgeld In 2024 is een voorziening wachtgeld gevormd vanwege het vertrek van een voormalig wethouder. Dit heeft geleid tot een dotatie in 2024 aan de voorziening ad. € 238.000. Wij hebben vastgesteld dat de omvang van de voorziening op een nauwkeurige en volledige wijze is bepaald. Voorziening verlofverplichtingen Gemeente Rhenen heeft een voorziening gevormd voor wettelijk spaarverlof en bovenwettelijk verlof. In 2024 is de voorziening toegenomen door een dotatie van € 129.000 tot een omvang van € 493.000. De stijging wordt voornamelijk veroorzaakt door een stijging van het aantal verlofuren, in combinatie met een CAO stijging. Wij hebben vastgesteld dat de omvang van de voorziening op een nauwkeurige en volledige wijze is bepaald. Overige voorzieningen Overige voorzieningen zijn op een juiste wijze bepaald en toereikend voor het doel waarvoor deze zijn bedoeld. Wij hebben vastgesteld dat dotaties en onttrekkingen in voldoende mate zijn onderbouwd en daarmee op nauwkeurige en volledige wijze is bepaald. wijze zijn verwerkt in de voorziening.

De mutatie op deze voorziening betreft in 2024 ontvangen leges voor langdurig onderhoud en grafrechten. De aanwending betreft uitgaven voor onderhoud en een jaarlijkse vrijval van een deel van de grafrechten. Deze verwerkingswijze is conform het BBV.

Concept accountantsverslag 2024 Rhenen

19

C. SOCIAAL DOMEIN Onze conclusie ten aanzien van uw sociaal domein Wij hebben het sociaal domein van uw gemeente gecontroleerd. De uitkomsten van deze toetsing leest u hieronder. Samenvattend is onze conclusie: •

• •

De gemeente heeft toereikende aanvullende werkzaamheden gedaan ten aanzien van prestatielevering voor de Wmo, Jeugd en PGB bestedingen. De totale onzekerheden vanwege het niet kunnen vaststellen van de prestatielevering in het sociaal domein bedraagt in totaal € 0. Deze onzekerheden nemen wij mee in onze oordeelsvorming inzake de getrouwheid van de jaarrekening. De impact hiervan beïnvloedt niet de strekking van onze controleverklaring.

Afhankelijkheid van derden Voor het sociaal domein is de gemeente in bepaalde mate afhankelijk van diverse partijen, zoals de Sociale Verzekeringsbank (SVB) en de zorgaanbieders. Om verantwoording af te kunnen leggen over de lasten maakt de gemeente gebruik van verantwoordingsinformatie van deze partijen. Daarbij wordt de gemeente voor de Jeugd gefaciliteerd door Food Valley. Wij hebben deze informatie goed kunnen gebruiken voor onze controle en onze conclusies. Onzekerheden ten aanzien van prestatielevering De gemeente Rhenen heeft zelfstandig aanvullende controles uitgevoerd om voor cliënten in de WMO en Jeugd, waar wij niet kunnen steunen op een goedkeurende controleverklaring, de prestatielevering alsnog vast te stellen. Daarmee heeft de gemeente voldoende zekerheid verkregen ten aanzien van prestatielevering van de zorg. PGB De Sociale Verzekeringsbank (SVB) voert voor de PGB’s het proces betaling aan cliënt uit. De totale besteding van € 216.000 (Jeugd € 57.000 en Wmo € 159.000). Daarbij heeft geen sluitende controle op de levering van de zorg plaatsgevonden door de SVB en ontstaat initieel een onzekerheid ten aanzien van de prestatielevering. Wij hebben vastgesteld dat deze onzekerheid in voldoende mate wordt ondervangen door aanvullende controles op de prestatielevering.

Concept accountantsverslag 2024 Rhenen

In onderstaande tabel is de uitsplitsing opgenomen van bestedingen waar wel en niet gesteund kan worden op een controleverklaring van de zorgaanbieders.

Besteding ten opzichte van begroting Op basis van de jaarrekening 2024 van de gemeente Rhenen constateren wij dat de bestedingen (gesaldeerd inclusief baten) € 740.000 hoger uitkomen dan begroot. In de programmaverantwoording is in programma 4 per deelprogramma een uitgebreide toelichting op de gerealiseerde doelstellingen opgenomen. In de toelichting op de exploitatie in de jaarrekening zijn de belangrijkste verschillen tussen (herziene) begroting en realisatie toereikend verklaard. Nog te betalen inzake Jeugd en Wmo De gemeente Rhenen heeft een toereikende inschatting gemaakt van de te verwachten nagekomen lasten over 2024 met betrekking tot de Jeugd en Wmo. In de jaarrekening is een verplichting opgenomen voor een bedrag van € 649.000 en wij concluderen dat deze verplichting toereikend is. Delegatie taken aan gemeente Veenendaal Wij hebben vanuit de gemeente Veenendaal een gewaarmerkte verantwoording (inclusief SISA bijlage) 2024 ontvangen met een goedkeurende controleverklaring van de accountant van de gemeente Veenendaal. Uit het bijbehorend controlememorandum blijken geen bijzonderheden waarmee wij in onze foutevaluatie rekening moeten houden. Bepaling debiteurenpositie De gemeente Rhenen heeft, in afwijking op de door gemeente Veenendaal op basis van brondocumentatie bepaalde stand, een aanvulling gedaan op de voorziening debiteuren sociale zaken voor € 89.000.

Wij constateren dat het logisch is dat Rhenen een eigen afweging maakt ten opzichte van de debiteurenpositie, maar hebben dit niet feitelijk kunnen vaststellen aan de hand van onderliggende documentatie. Deze aanvullende dotatie is door ons derhalve als onzekerheid aangemerkt.

20

D. SISA verantwoording 2024 Regeling

Naam regeling

Fin B2

Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp aan gedupeerden kinderopvangtoeslagproblematiek 2021

BZK C92

Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid

OCW D8

Onderwijsachterstandenbeleid 20232026 (OAB)

OCW D14

Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen

OCW D23

Regeling eenmalige specifieke uitkering en subsidies lokale bibliotheekvoorzieningen

IenW E3

Subsidieregeling sanering verkeerslawaai

IenW E20

Regeling stimulering verkeersmaatregelen 2020-2021

IenW E44B

Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSa tussen medeoverheden)

IenW E87B

Tijdelijke regeling stimuleren maatregelen tweede fase Deltaprogramma zoetwater (SiSa tussen medeoverheden)

SZW G2

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet _gemeentedeel 2024

SZW G3

Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking) _gemeentedeel 2024

Concept accountantsverslag 2024 Rhenen

Fout of onzekerheid

Financiële omvang in Euro’s

Toelichting Fout/ onzekerheid

21

D. SISA verantwoording 2024 Regeling

Naam regeling

SZW G4

Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) _gemeentedeel 2024

SZW G10

Wet inburgering 2021_ gemeentedeel 2024

SZW G12

Kwijtschelden publieke schulden SZWdomein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire _gemeentedeel 2024

SZW G13

Onderwijsroute _ deel gemeente 2024

VWS H4

Regeling specifieke uitkering stimulering sport

VWS H30

Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026

VWS H31

Regeling Specifieke uitkering noodfonds energie amateursportverenigingen

VWS H35B

Specifieke uitkering SPUK IZA-doelen 2023-2026 (SiSa tussen medeoverheden)

VRO J55

Aanpak energiearmoede

VRO J85

Stimuleringsregeling flex- en transformatiewoningen

VRO J94

Regeling houdende regels verstrekking specifieke uitkering aan gemeenten verduurzaming [...] van eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaties

Concept accountantsverslag 2024 Rhenen

Fout of onzekerheid

Financiële omvang in Euro’s

Toelichting Fout/ onzekerheid

22

D. SISA verantwoording 2024 Regeling

Naam regeling

KGG K28

Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid

AenM M16

Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne

Fout of onzekerheid

Financiële omvang in Euro’s

Toelichting Fout/ onzekerheid

Conclusie ten aanzien van de SISA bijlage Conclusie inzake getrouwheid SISA bijlage

Goedkeurend

Conclusie inzake rechtmatigheid SISA bijlage

Goedkeurend

Concept accountantsverslag 2024 Rhenen

23

E. Onafhankelijkheid Bevestiging onafhankelijkheid Als accountantsorganisatie hechten wij een groot belang aan onze onafhankelijkheid – zowel in de uitvoering als in de beeldvorming. Conform de Nederlandse Corporate Governance Code informeren wij het college en de gemeenteraad over mogelijke conflicten die onze onafhankelijkheid zouden kunnen beïnvloeden. Wij bevestigen dat onze positie ten opzichte van de gemeente Rhenen volledig voldoet aan de geldende wet- en regelgeving, evenals de beroepsnormen. Onze interne toetsingen wijzen uit dat onze objectiviteit en professionele oordeelsvorming het afgelopen jaar op geen enkel moment zijn aangetast. Onafhankelijkheid geborgd: Ons stelsel van maatregelen Bij MIJN Overheidsaccountants is onafhankelijkheid geen papieren verplichting, maar een geïntegreerd onderdeel van onze werkwijze. Wij hanteren een breed pakket aan maatregelen om te waarborgen dat onze controles objectief en onbevooroordeeld worden uitgevoerd. Deze maatregelen zijn verankerd in ons kwaliteitsmanagementsysteem en omvatten onder meer: o o o o o

Duidelijke en bindende onafhankelijkheidsrichtlijnen, waarin alle risico’s en vereiste waarborgen zijn vastgelegd. Actieve monitoring en training, waarbij alle medewerkers en gevolmachtigden regelmatig worden geïnformeerd over de nieuwste regelgeving en richtlijnen. Strikte nalevingsprocedures, zodat medewerkers in iedere situatie de juiste onafhankelijke afweging maken. Transparantie in dossiervorming, waarbij per controlecliënt wordt vastgelegd of er risico’s voor de onafhankelijkheid bestaan en welke maatregelen zijn getroffen om deze te elimineren. Escalatie- en consultatiemechanismen, zodat twijfelgevallen direct worden besproken met gespecialiseerde afdelingen binnen onze organisatie. Waar relevant betrekken wij ook de auditcommissie of de gemeenteraad van de controlecliënt.

Onze werkwijze wordt periodiek beoordeeld door externe toezichthouders, wat een extra waarborg biedt voor de effectiviteit en betrouwbaarheid van ons beleid. Interne Roulatie: vertrouwdheid voorkomen, onafhankelijkheid Bewaken Langdurige betrokkenheid bij dezelfde controlecliënt kan de objectiviteit beïnvloeden. Daarom hanteren wij een strikt roulatiebeleid binnen controleteams. Periodieke wisseling van sleutelfunctionarissen voorkomt te nauwe betrokkenheid en zorgt ervoor dat onze controles met een frisse, kritische blik worden uitgevoerd.

Onafhankelijkheidscheck: Geen risico’s geconstateerd Wij hebben een evaluatie uitgevoerd van mogelijke persoonlijke, zakelijke en financiële relaties tussen MIJN Overheidsaccountants, onze medewerkers en de gemeente Rhenen. Hieruit zijn geen omstandigheden naar voren gekomen die een risico vormen voor onze onafhankelijkheid.

Concept accountantsverslag 2024 Rhenen

24

F. Speerpunten controle 2024 Kosten allocatie op flexwoningen In de vergadering van de commissie bestuur en financiën van 5 maart 2025 is gevraagd om aandacht te schenken aan de kostenallocatie ten aanzien van flexwoningen. De kosten voor flexwoningen worden door de gemeente verantwoord in de SISA bijlage en komen terug op de regeling J85 Stimuleringsregeling flex- en transformatiewoningen. In de onderliggende wettelijke regeling zijn de volgende uitgangspunten opgenomen ten aanzien van toegestane lasten: • •

•

• •

•

Uitgaven moeten passen binnen het activiteitenplan en -begroting als onderdeel van de aanvraag Betreft uitgaven aan een project waarbij met flexwoningen of transformatieobjecten in betaalbare woonruimten voor onder andere ontheemden en statushouders wordt voorzien Uitgaven voor woonruimten die aan de bestaande voorraad woonruimten worden toegevoegd en die gedurende ten minste tien jaar na voltooiing op een of, in het geval van flexwoningen, opvolgende locaties beschikbaar zijn Uitgaven voor woonruimten bij de eerste verhuur of gebruik voor ten minste 30 procent voor ontheemden of statushouders bestemd zijn Uitgaven voor woonruimten die verhuurd zullen worden op basis van een schriftelijk huurcontract tussen huurder en verhuurder, dan wel om niet in gebruik gegeven worden Er is sprake is van een financieel tekort op het project, dat overblijft na een eventuele aanspraak op andere financiële regelingen vanuit ’s Rijks kas, en de bijdrage aantoonbaar bijdraagt en noodzakelijk is voor het realiseren van woonruimten voor ontheemden en statushouders

In totaal heeft de gemeente Rhenen voor deze regeling een meerjarige Rijksbijdrage toegekend gekregen voor een bedrag van € 180.000. In 2024 heeft de gemeente Rhenen een bedrag van € 1.044.000 besteed. Wij komen op basis van de uitgevoerde controlewerkzaamheden tot de conclusie dat de uitgaven passend zijn binnen de voorwaarden van SISA regeling J85 Stimuleringsregeling flex- en transformatiewoningen.

Rechtmatigheid besluitvorming inzake vermindering van € 250.000 op een grondexploitatie In de vergadering van de commissie bestuur en financiën van 5 maart 2025 is gevraagd om aandacht te schenken aan de rechtmatigheid van de besluitvorming ten aanzien van een vermindering van € 250.000 op de grondexploitatie. Daarbij is de vraag of deze transactie formeel door de gemeenteraad had moeten worden goedgekeurd. Wij constateren dat zowel interne als externe wet- en regelgeving aanknopingspunten biedt in dit vraagstuk. Op basis van nader onderzoek geven wij u in ieder geval onderstaande overwegingen mee: - Op 2 juli 2024 heeft het college een anterieure exploitatieovereenkomst (inclusief planschadeovereenkomst) gesloten met de initiatiefnemer.

In het Raadsvoorstel van 12 november 2024 (zaaknummer 1180134) is de gemeenteraad geïnformeerd over de afwikkeling van de grondexploitatie Achterberg West fase 2 waarin ook de anterieure overeenkomst wordt benoemd en toegelicht - In volgtijdelijkheid is eerst de anterieure overeenkomst aangegaan op 2 juli 2024 en is in het raadsvoorstel van 12 november 2024 het besluit genomen tot het afsluiten van de actieve grondexploitatie - De rechtshandeling inzake het afsluiten van een anterieure overeenkomst met een ontwikkelaar classificeert als een privaatrechtelijke overeenkomst - In artikel 160 lid 1 sub e van de Gemeentewet is bepaald dat het college van een gemeente bevoegd is tot het aangaan van een privaatrechtelijke handeling - Een uitzondering daarop kan zijn wanneer bijvoorbeeld in een mandaatregeling, notitie grondbeleid, financiële verordening etc. een uitzondering hierop is gemaakt - In artikel 7 van de Financiële verordening gemeente Rhenen 2023 zijn uitsluitend een tweetal uitzonderingen benoemd waarin het college niet bevoegd is te besluiten. Dit betreft: • •

het verstrekken van leningen, waarborgen en garanties en het verstrekken van kapitaal aan instellingen en ondernemingen

- In artikel 9 van de Nota Grondbeleid van de gemeente Rhenen is opgenomen dat de raad de algemene kaders stelt en het college de feitelijke invulling en uitvoering verzorgt. De bevoegdheid tot het verrichten van privaatrechtelijke rechtshandelingen ligt sinds 2002 bij het college. De gemeentewet regelt dat de raad een kaderstellende en controlerende taak heeft. Wij adviseren u, wanneer u hierover een finale uitspraak wilt, dit door een jurist te laten toetsen.

Concept accountantsverslag 2024 Rhenen

25

G. Actualiteiten De Nederlandse pensioen wet- en regelgeving gaat structureel veranderen. De nieuwe Wet Toekomst Pensioenen gaat voor een enorme verandering zorgen die uiterlijk op 1 januari 2028 moet zijn ingevoerd. Onderdeel van deze wijziging betreft onder andere een overgangsregeling naar de nieuwe pensioenregeling, met daarin een aantal maatregelen die (deels) verplicht zijn voor uw gemeente. Of keuzes die het ABP, als uitvoerende organisatie, voor haar aangesloten deelnemers heeft gemaakt. Denk daarbij bijvoorbeeld aan de financiële impact van de keuze van het ABP om al vanaf 1 januari 2024 de start leeftijd voor het deelnemen aan de pensioenregeling te verlagen van 21 jaar naar 18 jaar. Wij adviseren u om de ontwikkelingen actief te volgen en tijdig rekening te houden met de financiële gevolgen in uw (herziene) begroting.

Recent zijn de voorgestelde wijzigingen aangenomen in het Bado en het BBV, waarmee de rechtmatigheidsverantwoording nu formeel onderdeel wordt van de onderliggende wet- en regelgeving. Met deze invoering van de nieuwe wet- en regelgeving zijn direct een aantal wijzigingen doorgevoerd. Wij zetten hieronder de belangrijkste voor u op een rijtje: - Vanaf 2025 wordt in de foutevaluatie van de accountant niet langer een separaat oordeel gevormd over fouten en onzekerheden in het kader van de getrouwheid. Deze tellen bij elkaar op. - De drempel waar deze fouten en onzekerheden tegenover afgemeten worden gaat wel verhoogd worden naar 2% van de lasten (vanaf 2025 exclusief dotaties aan bestemmingsreserves). - De maximale hoogte van de verantwoordingsgrens voor de rechtmatigheidsverantwoording daalt van 3% naar 2% van de lasten (vanaf 2025 exclusief dotaties aan bestemmingsreserves).

Als gevolg van de wijzigingen in het Bado en het BBV moeten ook diverse verordeningen binnen de gemeente Rhenen aangepast worden. Wij adviseren u dit tijdig te doen in 2025 en deze ook op tijd vast te laten stellen door de gemeenteraad. Gebruik dit moment om nog eens kritisch te kijken naar de overige inhoud van de bestaande verordeningen en deze waar nodig ook verder te actualiseren en vernieuwen.

De Europese NIS2-richtlijn, gericht op het versterken van de digitale weerbaarheid binnen de EU, is op 17 oktober 2024 formeel in werking getreden. Nederland heeft echter de deadline voor omzetting in nationale wetgeving niet gehaald. De implementatie vindt plaats via de Cyberbeveiligingswet, die naar verwachting medio 2025 van kracht wordt. De implementatie van de NIS2-richtlijn via de Cyberbeveiligingswet betekent een aanzienlijke versterking van de digitale weerbaarheid van gemeenten. Het is essentieel dat gemeente Rhenen proactief en op tijd stappen onderneemt om aan de komende verplichtingen te voldoen en zo de continuïteit en veiligheid van de dienstverlening te waarborgen. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en de Informatiebeveiligingsdienst (IBD) bieden ondersteuning en richtlijnen om gemeenten te helpen bij deze voorbereidingen. Wij adviseren u de actualiteiten te blijven volgen en gebruik te maken van de content van de VNG en IBD.

Concept accountantsverslag 2024 Rhenen

26

H. Terugblik jaarrekeningcontrole 2024

Voor de jaarrekeningcontrole 2024 hebben wij onderstaande planning gehanteerd, die aansluit op de agenda van de gemeenteraad en is vooraf afgestemd met de ambtelijke organisatie. Wij hebben de vooraf met elkaar afgesproken uitdagende planning en bijbehorende deadlines gehaald.

November 2024: - Benoeming als accountant - Planning aanpak 2024

22 juni 2025: - Def. accountantsverslag - Controleverklaring - Gewaarmerkte jaarrekening

April - mei 2025: - Uitvoeren Jaarrekeningcontrole - Concept accountantsverslag

December 2024: - Uitvoeren interim controle

Maart 2025: - Bespreking boardletter met commissie bestuur en financiën

De uitvoering van de eindejaarscontrole is soepel verlopen. Daarbij is het gelukt om de eindejaarscontrole overeenkomstig de planning af te ronden. Dit positieve resultaat kon bereikt worden door onder andere: o o

Een uitstekende voorbereiding en aanlevering van informatie vanuit gemeente Rhenen. Goede samenwerking en communicatie tussen de betrokken medewerkers van gemeente Rhenen en MIJN Overheidsaccountants.

Concept accountantsverslag 2024 Rhenen

27

I. Beperking in de verspreidingskring Dit accountantsverslag is opgesteld voor de gemeenteraad van de gemeente Rhenen. Het accountantsverslag is niet direct bestemd voor derden, en we accepteren dan ook geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid richting andere partijen. Wij begrijpen dat dit verslag openbaar wordt gemaakt in de stukken van de raadsvergadering en hebben hier in de formulering rekening mee gehouden. De onderwerpen in dit verslag zijn geconstateerd tijdens onze controleopdracht en brengen we onder uw aandacht omdat we ze relevant vinden. Dit verslag gaat uitsluitend over de bevindingen die wij in de controle van de jaarrekening hebben geconstateerd. We kunnen bovendien niet garanderen dat alle risico’s of verbeterpunten in de interne beheersing hiermee zijn afgedekt. Onze conclusies en aanbevelingen moeten worden gezien in de bredere context van de controleverklaring bij de jaarrekening. Opmerkingen over de interne beheersing vormen geen afzonderlijk oordeel over het functioneren van uw organisatie en de interne beheersingsmaatregelen.

Concept accountantsverslag 2024 Rhenen

28