Bijlage 1 Werksessie raad 9 april 2025

Project Ombuigingen 9 april 2025

Werksessie Raad

Programma 1) Voorbereidingsfase 2) Stand van zaken

Voorbereidingsfase o Data-analyses o Methodologie o Resultaat analyses o Vergelijking referentiegemeenten o Wettelijk / niet wettelijk o Beinvloedbaarheid wettelijke deel o Resultaat analyses o Uitvraag organisatie o Planning proces

Data-analyses Gestelde analysevragen: 1. Wat valt op wanneer wij naar onze eigen begrotingen en jaarrekeningen over de jaren 2020 – 2025 kijken?

2. Wat valt op wanneer wij onze begrotingen en jaarrekeningen over de jaren 2020 – 2025 vergelijken met die van referentiegemeentes uitgedrukt in uitgaven/inkomsten per inwoner? 3. Welk deel van onze budgetten is wettelijk (niet beleidsvrij) en niet wettelijk (wel beleidsvrij)? 4. Wat is te zeggen over de mate van beïnvloedbaarheid van onze budgetten?

Methodologie Er is gebruik gemaakt van: - Openbare data - Model begrotingsanalyse Rijk - De gemeentelijke omvang, demografische opbouw en centrumfunctie als selectiecriteria vergelijkingsgemeenten - Taakvelden als kernbegrip voor vergelijking

- Economische categorieën (Rijk) mbt de mate van beïnvloedbaarheid - Rapportage Raad Openbaar Bestuur mbt indeling van mate van beleidsvrijheid

Referentiegemeenten Op basis van de selectiecriteria 1) gemeenten met 10.000-20.000 inwoners met 2) soortgelijke structuur sociaal (goed) en 3) centrumfunctie (zonder) zijn de volgende gemeentes geselecteerd: Woudenberg

Hattem

Heumen

Olst-Wijhe

Drechterland

Eersel

Hilvarenbeek

Oirschot

Uitgeest

Heerde

Vergelijking referentiegemeenten Netto uitgaven begroting 2024 (* EUR 1.000) 8.000

7.000

6.000

5.000

4.000

3.000

2.000

1.000

Bestuur en ondersteuning

Sociale basisvoorzieningen

Participatie

Rhenen

Wmo

Selectiegroep

Jeugd

Orde en veiligheid

Soortgenoten

Onderwijs

Groottegroep

Sport, cultuur en recreatie

Infrastructuur, ruimte en milieu

Wettelijk / niet wettelijk

Beïnvloedbaarheid niet wettelijke deel

Resultaat analyses Ten behoeve van vraag 3 en 4 zijn: a) 5 verschillende data-analyses gemaakt. b) Obv aantal constateringen zijn onderzoeksvragen en ombuigingen geformuleerd o 3 of meer keer= een onderzoeksvraag en ombuiging. o 2 keer = afhankelijk van de omvang.

Illustraties: 1. Rhenen analyse - CBS Baten-lasten en Begrotingsanalyse

2. Overzicht taakvelden 2020 - 2025 V3-R 3. Overzicht data voor collega's

Uitvraag organisatie De volgende invalshoeken zijn gebruikt: - Data analyses - Technische mogelijkheden - Scan groslijst ombuigingsvoorstellen 2025 - Nieuwe voorstellen - Bestuursprogramma - Inkomensverhogende maatregelen

25 5 60 2 1 7

Dit resulteert in zo’n 100 onderzoeksvragen en ombuigingen die ter uitwerking bij collega’s zijn uitgezet. Illustratie: Inventarisatie Ombuigingen

Planning proces

Bestuurlijk overzicht en bijbehorende planning.

Ambtelijk overzicht en bijbehorende planning.

Stand van zaken o Proces tot nu toe o Beeld tussenevaluatie 20-3 o Bijsturen proces o Opgave o Ombuigingssaldo o Vervolg

Het proces tot nu toe 1. Opdracht geformuleerd – besluit college 11 februari, cie B&F 5 maart 2. Voorbereidingsfase afgerond – startbijeenkomst 4 maart 3. Inventarisatie ombuigingen – loopt o 1e werksessies in week 11 o Tussenevaluatie projectgroep 20 maart o 2e werksessies in week 13

Fase

Week

Inrichten proces Inventarisatie ombuigingen Uitgewerkte ombuigingen Opstellen stukken Besluitvorming 1. B&W 2. raad

t/m week 9 t/m week 13 t/m week 18 t/m week 20 t/m week 23 t/m week 30

Beeld tussenevaluatie 20-3 - Deel formats redelijk gevuld, deel gestart, deel niet gestart; - Het format is niet voor iedereen even duidelijk; - Sociaal Domein lijkt verder dan de rest; - Teksten zijn erg staccato en (nog) niet geschikt voor bestuurstafel; - Collega’s vinden ruimte maken lastig, evenals het uitgangspunt dat alles kan; - Team Financiën heeft niet of nauwelijks tijd en dat blijft zo.

Conclusie projectgroep: - Zo gaan we het niet redden - Signaal mbt team Financiën afgeven - Bijsturen op proces is nodig

Bijsturing proces Doel: - Meer grip op het maak-proces; - Versnellen maak-proces; - Iets meer ruimte om het eindproduct besluitrijp te krijgen. Door: - Inzetten op hulpstructuur: organiseren gesprek inhoud / financiën / proces

Randvoorwaarden: - Team Financiën is beschikbaar - Vrijblijvendheid is weg

Opgave Omschrijving

2026

2027

2028

2029

Begrotingsresultaat 2025-2028

4.677 N

4.434 N

3.959 N

3.959 N

Besluitvorming gemeenteraad van november en december 2024 (vnl. moties en amendementen en de belastingverordeningen 2025; zie tabblad #2) Vertrekpunt 2025 - 2029

2.342 V 2.335 N

2.342 V 2.092 N

2.342 V 1.617 N

2.342 V 1.617 N

Structurele doorwerking jaarstukken m.u.v. open - einde regelingen Open - einde regelingen Circulaires Integraal huisvestingsplan onderwijs (IHP) Overige ontwikkelingen Financieel perspectief 2026 - 2029 exclusief onvoorzien

18 N 133 N 736 V 4N 2.286 N 4.040 N

18 N 133 N 1.077 V 257 N 2.715 N 4.138 N

18 N 133 N 1.111 V 161 N 2.854 N 3.672 N

18 N 133 N 1.111 V 416 N 2.904 N 3.977 N

404 N

414 N

367 N

398 N

4.444 N

4.552 N

4.039 N

4.375 N

10% onvoorzien

Financieel perspectief 2026 - 2029 inclusief onvoorzien

LET OP: o Hoofdlijn en richting ok o Op (onderliggende) onderdelen nog PM o Check opbouw irt ombuigingen o Dus nog beperkte realiteitswaarde

d.d. 31 maart 2025

Ombuigingssaldo TECHNISCH MOGELIJK Domein

2026

2027

2028

2029

Sociaal Domein Fysiek Domein (excl stadshaven) Bedrijfsvoering en Dienstverlening

2.012.963 1.864.095 1.123.607

1.427.414 1.143.255 458.607

1.311.103 726.448 375.274

1.056.398 662.048 346.274

TOTAAL RHENEN

5.000.665

3.029.276

2.412.825

2.064.720

ADVIES Domein Sociaal Domein Fysiek Domein (excl stadshaven) Bedrijfsvoering en Dienstverlening

TOTAAL RHENEN

LET OP: o Geen kwaliteitscontrole op inhoud en financiën o Deel formats onvolledig

o Ten dele dus interpretatie

2026

2027

2028

2029

879.690 411.560 955.177

760.160 351.560 371.927

547.771 351.560 281.927

547.771 351.560 252.927

2.246.427

1.483.647

1.181.258

1.152.258

o Dus nog beperkte realiteitswaarde

d.d. 31 maart 2025

Vervolg - grofweg Uitwerken: o formats per domein Organiseren: o leesmoment ombuigingen portefeuillehouders o Bestuurlijk gesprek ombuigingen

Besluitvorming: o opstellen stukken college en raad

Fase

Week

Inrichten proces Inventarisatie ombuigingen Uitgewerkte ombuigingen Opstellen stukken Besluitvorming 1. B&W 2. raad

t/m week 9 t/m week 13 t/m week 18 t/m week 20 t/m week 23 t/m week 30

Vragen?