Bijlage 1 Varianten kruising Achterbergsestraatweg N233 (nieuwe versie)

Bijlage 1: Varianten Achterbergsestraatweg – N233 Datum

:

10 december 2024

Ambtenaar

:

Jacco Snuverink ook Lansink

Zaaknummer

:

1183528

Portefeuillehouder

:

Dhr. G.J. van Laar

Onderwerp

:

Kruising Achterbergsestraatweg N233

Inleiding De kruising Achterbergsestraatweg – N233 moet aangepast worden om het toekomstige aanbod van verkeer veilig af te wikkelen en doorstroming te garanderen. Voor de aanpassingen aan de kruising zijn meerdere varianten mogelijk. Een aantal varianten zijn in het verleden al aan uw raad voorgelegd. Deze zijn weggestemd of als niet beslisrijp beoordeeld. De vijf meest voor de hand liggende varianten zijn in dit document uitgewerkt. Beoogd doel Met een aangepaste kruising N233 – Achterbergsestraatweg inclusief de aansluitende gemeentelijke wegen is de veiligheid en de capaciteit van de kruising vergroot. Hiermee is de kruising voorbereid om het verwachte verkeersaanbod in 2030 veilig en efficiënt af te wikkelen. Welke varianten overwegen we? 1) Gemeente werkt niet actief mee 2) Gelijkvloerse kruising: verkeerskundige benadering 3) Gelijkvloerse kruising: met participatie 4) Ongelijkvloerse kruising 5) Fietstunnel Aan welke waarden/belangen toetsen we deze varianten? Kosten voor de gemeente Rhenen Invloed/Regie op de aanpassingen Participatie met belanghebbenden Leefbaarheid in de omgeving Fietsveiligheid Sluipverkeer in de omgeving Vergelijking tussen de varianten Variant 1: Gemeente werkt niet actief mee Met deze variant werkt de gemeente niet actief mee aan de aanpassingen van de kruising.

Gevolg is dat de provincie de voorbereidingen en uitvoering van een gelijkvloerse kruising solitair door zal zetten. De gemeentelijke wegen zijn niet optimaal in het ontwerp geïntegreerd, waardoor de doorstroming op de gemeentelijke wegen niet optimaal zal zijn. De gemeente stelt geen financiële middelen ter beschikking voor de aanpassingen. Kosten: Invloed/regie op de aanpassingen: Participatie met belanghebbenden:

Geen kosten De gemeente heeft met deze variant geen invloed en regie op de aanpassingen. De provincie bereid het project solitair voor en gaat over tot uitvoering. Participatie met belanghebbenden vindt in beperkte mate plaats omdat de provincie alleen de provinciale wegstructuur aanpast.

Leefbaarheid:

Fietsveiligheid:

Sluipverkeer:

De leefbaarheid tussen de kernen Rhenen en Achterberg verslechtert omdat er geen optimale verkeerssituatie op de gemeentelijke wegenstructuur wordt toegepast. Daardoor wordt de ontsluiting van de kernen slechter dan in de huidige situatie. De fietsveiligheid op het kruispunt zelf zal gelijk blijven, de provincie dient voor een veilig oversteekbare kruising te zorgen. Doordat de gemeentelijke wegenstructuur niet optimaal aansluit op de aangepaste kruising, zal de fietsveiligheid met name daar verslechteren. Omdat de gemeentelijke wegenstructuur niet optimaal aansluit is de verwachting dat de ontsluiting van de kernen Rhenen en Achterberg verslechtert. Gevolg hiervan is een toename van het sluipverkeer.

Variant 2: Gelijkvloerse kruising: Verkeerskundige benadering Deze variant betreft de gezamenlijke (gemeente en provincie) voorbereiding en uitvoering van het Verkeerskundig Ontwerp van Arcadis d.d. 18 november 2022. Het betreft een gelijkvloerse kruising waarbij ook de aansluitende wegen van de gemeente zijn geoptimaliseerd. Voor deze variant is weinig tot geen draagvlak onder belanghebbenden. De gemeente draagt de kosten voor de aanpassingen aan haar eigendommen. Het ontwerp is opgenomen als bijlage 1.1. Kosten: Invloed/regie op de aanpassingen: Participatie met belanghebbenden: Leefbaarheid:

Fietsveiligheid:

Sluipverkeer:

€ 1,8 miljoen inclusief grondverwerving Het schetsontwerp is het resultaat van de samenwerking tussen de gemeente en de provincie. Op het voorliggende schetsontwerp hebben belanghebbenden vrijwel geen inspraak en/of invloed gehad. De leefbaarheid verslechtert door de noodzakelijke grondverwerving en door de kap van bomen aan de Bergweg west. De fietsveiligheid neemt toe doordat fietser een duidelijke positie hebben op de aanvoerende gemeentelijke wegenstructuur en op de kruising zelf. Door afsluiting van de Achterbergsestraatweg-west bestaat het risico op toename van extra sluipverkeer in de achterliggende wijken.

Variant 3: Gelijkvloerse kruising met participatie De variant voorziet in een samenwerking tussen de provincie en gemeente waarbij in lijn met het participatieprincipe ‘waarderend vernieuwen’ wordt gewerkt. Op basis van het provinciale kader van een gelijkvloerse kruising met verkeersregelinstallatie (VRI) bepalen we gezamenlijk met belanghebbenden de inrichting van het kruispunt en de gemeentelijke wegen. De gemeente draagt de kosten voor de aanpassingen aan haar eigendommen. Het schetsontwerp van deze variant is opgenomen als bijlage 1.2. Kosten:

Maximaal € 1,8 miljoen taakstellend budget, inclusief eventuele grondverwerving

Invloed/regie op de aanpassingen:

Participatie met belanghebbenden:

Leefbaarheid: Fietsveiligheid: Sluipverkeer:

Het ontwerp komt in een samenwerking tussen de gemeente en provincie tot stand. De gemeente heeft de volledige regie op een optimale aansluiting van de gemeentelijke infrastructuur op de kruising. De effecten van de aanpassingen aan de provinciale op belanghebbenden zijn in een zeer vroeg stadium onderwerp van gesprek en leiden, indien mogelijk, tot aanpassingen aan het ontwerp. Het ontwerp komt met een participatietraject tot stand. Ideeën, bedenkingen en wensen van belanghebbenden worden, voor zover mogelijk, meegenomen en leiden tot een gewogen ontwerp. Het uitgangspunt voor het gewogen ontwerp is dat de leefbaarheid niet mag verslechteren t.o.v. de huidige situatie. Het uitgangspunt voor het gewogen ontwerp is dat de fietsveiligheid dient te verbeteren t.o.v. de huidige situatie. Het uitgangspunt voor het gewogen ontwerp is dat er geen toename van sluipverkeer mag zijn t.o.v. de huidige situatie.

Variant 4: Ongelijkvloerse kruising De variant is een ongelijkvloerse kruising op basis van het principe profiel ‘verdiepte ligging Dieren’. In een verdiepte open ‘bak’ kruist de N233 de Achterbergsestraatweg. Het spoor kruist de Achterbergsestraatweg gelijkvloers. Het toegekende budget vanuit de provincie is voor deze variant niet toereikend, de gemeente draagt het verschil in kosten tussen een gelijkvloerse en ongelijkvloerse kruising. Dit verschil bedraagt naar verwachting tussen de €15 en €30 miljoen. Het schetsontwerp van deze variant is opgenomen als bijlage 1.3. Kosten: Invloed/regie op de aanpassingen:

Participatie met belanghebbenden:

Leefbaarheid:

Fietsveiligheid:

Sluipverkeer:

€15-30 miljoen De ongelijkvloerse kruising komt in samenwerking met de provincie tot stand. Er is in die zin een grote mate van invloed en regie. Technische randvoorwaarden van de provincie en ProRail zijn in grote mate leidend zijn voor het ontwerp en de ruimtelijke inpassing. Het ontwerp komt met een participatietraject tot stand. Ideeën, bedenkingen en wensen van belanghebbenden worden, voor zover mogelijk, meegenomen en leiden tot een gewogen ontwerp. De voormalige kruising is op de gelijkvloerse spoorwegovergang barrièrevrij oversteekbaar. Dit is gunstig voor de leefbaarheid en met name de uitwisseling tussen de kernen Rhenen en Achterberg. De impact van de inpassing van de tunnelbak en nieuwe ontsluitingsroutes op de leefbaarheid is daarentegen wel groot. De fietsveiligheid verbetert op de locatie van de voormalige kruising zelf. Echter ontstaan er door nieuwe ontsluitingswegen een aantal nieuwe ongeregelde conflictpunten. De ontsluiting van de kernen Rhenen en Achterberg dienen als gevolg van de verdiepte ligging verplaatst te worden. Hierdoor ontstaat een andere verkeersafwikkeling in beide kernen. Hoewel dit een genormaliseerde situatie wordt, zal dit in

beleving van achterliggende wijken leiden tot een verkeerstoename.

Variant 5: Fietstunnel De variant fietstunnel betreft de optimalisatie van de gelijkvloerse kruising en de scheiding van fietsers en voetgangers van gemotoriseerd verkeer door een fietstunnel. De fietstunnel kruist zowel de N233 als de spoorwegovergang ongelijkvloers. Het toegekende budget vanuit de provincie is voor deze variant niet toereikend, de gemeente draagt het verschil in kosten tussen een gelijkvloerse kruising en de variant met een fietstunnel. Dit verschil bedraagt naar verwachting tussen de €5 en €8 miljoen. Het ontwerp van een mogelijke fietstunnel is opgenomen als bijlage 1.4. Kosten: Invloed/regie op de aanpassingen:

Participatie met belanghebbenden: Leefbaarheid:

Fietsveiligheid:

Sluipverkeer:

€ 5-8 miljoen Omdat de fietstunnel ook het spoor kruist, neemt ProRail de volledige regie van ontwerp en realisatie van de tunnel over. In de praktijk betekend dit dat de zowel de gemeente als provincie slechts financier zijn en aan de zijlijn staan. De kruising zal door de provincie aangepast worden om de doorstroming te vergroten. ProRail is regievoerder van het ontwerp en realisatie. In deze trajecten is standaard een participatietraject opgenomen. De kruising blijft een gelijkvloerse kruising, wel wordt deze aangepast om de doorstroming te vergroten. Het langzaam verkeer (fietsers en voetgangers) door een tunnel gescheiden van het gemotoriseerde verkeer. Sociale veiligheid in de fietstunnel is een issue, omdat de tunnel buiten de bebouwde kom is gesitueerd. De fietsveiligheid neemt toe door de realisatie van een tunnel. Doordat een optimale ligging van de tunnel lastig inpasbaar is, is er een risico dat langzaam verkeer de kruising gelijkvloers blijft passeren. Afhankelijk van de aanpassen aan de kruising en het gemeentelijke wegennet, blijft het sluipverkeer vergelijkbaar met de huidige situatie.

Bijlagen Bijlage 1.1: Ontwerp gelijkvloerse kruising: Verkeerskundige benadering Bijlage 1.2: Schetsontwerp gelijkvloerse kruising met participatie Bijlage 1.3: Schetsontwerp ongelijkvloerse kruising Bijlage 1.4: Schetsontwerp variant fietstunnel