Bijlage 1 rapportage woonruimteverdeling

De gemeente Rhenen en Rhenam Wonen hebben afspraken gemaakt over de uitvoering van de woonruimteverdeling. Deze afspraken zijn vastgelegd in de huisvestingverordening. woonruimteverdeling. In de prestatieafspraken is opgenomen dat Rhenam de gemeente informeert over de wacht- en zoektijden in 2020. In de deze notitie vindt u de wacht- en zoektijden en een beknopt beschrijving van de ontwikkelingen op het terrein van de woningverdeling gedurende 2020.

Algemeen Rhenam Wonen heeft woningen in Rhenen, Elst, Achterberg, Amerongen, Maarn, Overberg en Leersum. Zij biedt samen met de woningcorporaties uit Wageningen, Ede, Bennekom, Rhenen, Barneveld, Scherpenzeel, Renswoude en Veenendaal haar huurwoningen aan via het regionale woonruimteverdeling Huiswaarts.nu. Woningzoekenden die geregistreerd bij Huiswaarts kunnen dat via dit platform reageren op het woningaanbod van de Foodvalley- corporaties.

Woonruimteverdeling Woningzoekenden Per 31 december 2020 stonden er in totaal 51.963 (2019: 48.016) personen ingeschreven als woningzoekende bij Huiswaarts.nu. Hiervan komen er 2.835 (2019: 2.835) uit Rhenen. Van deze 2.835 woningzoekenden behoort 88,5% tot een 1- of 2-persoonshuishouden. Gemiddeld aantal reacties vrijgekomen woningen Het gemiddeld aantal reacties betreft het totaal aan reacties gedeeld door het gepubliceerde aanbod (inclusief urgenten en exclusief nieuwbouw). Het gemiddeld aantal reacties op het woningaanbod in gemeente Rhenen in 2020 bedroeg 70 (2019: 62), een stijging van 12,9% ten opzichte van 2019. Deze forse stijging wordt veroorzaakt door stagnatie in de bouw van nieuwe woningen, stagnatie in de doorstroming van senioren en huishoudens met een middeninkomen en uitstroom van kwetsbare doelgroepen uit de intramurale zorg. Onder senioren is er sprake van een lage verhuisgeneigdheid. Een groot deel van de senioren wil het liefst zo lang mogelijk in hun vertrouwde woning en woonomgeving blijven wonen. De huishoudens met een (laag) middeninkomen hebben nagenoeg geen mogelijkheden meer in de koopsector en vrije huursector. Hierdoor verlaat deze groep de sociale huursector vrijwel niet. Vermindering van de druk op de woningmarkt is vooral te realiseren door nieuwbouw toe te voegen en doorstroming op gang te brengen. WONINGTYPE 2020

Appartement

Aantal reacties

HUURKLASSE 2020* (€) Aantal reacties * netto huurprijs per maand in €

Seniorenwoning/ -appartement

94

t/m 432,51 107

Eengezinswoning Gem. aantal reacties 12

84

70

432,52-619,01 619,02-663,40 663,41-737,14 Gem. aantal reacties 85

69

24

70

Potentiële verhuisstromen Reacties op gepubliceerde woningen kunnen gezien worden als potentiële verhuisstromen. Deze potentiële verhuisstromen geven inzicht in de verhuiswensen van de woningzoekenden. In 2020 zijn op de aangeboden woningen in Rhenen ruim 10.000 reacties gekomen. Van deze reacties komt 22% van inwoners van Rhenen. Zoals de onderstaande figuur duidelijk maakt, is er daarnaast een duidelijke potentiële verhuisstroom vanuit Veenendaal (20% van de reacties), Ede (13% van de reacties) en van buiten de Foodvalley (26%). Potentiële verhuisstromen 2020 (reacties naar herkomst woningzoekenden en locatie van de woning)

Wachttijden en zoektijden In 2020 werden 180 woningen aangeboden via het woonruimteverdelingssysteem Huiswaarts.nu. Een verhuring vindt plaats op basis van wachttijd; de woning wordt toegewezen aan degene met de langste wachttijd. De wachttijd is de wachttijd in jaren vanaf de begin datum van de inschrijving of gecorrigeerde ingangsdatum (overgangsregeling bij toetreding Huiswaarts) van de woningzoekende tot aan einddatum van de toewijzing. Om te meten hoe lang iemand al actief op zoek was naar een woning voordat de verhuring plaatsvond, kijken we naar de zoektijd. De zoektijd is de gemiddelde zoektijd in jaren berekend vanaf de eerste reactiedatum van de inschrijving tot de publicatie einddatum van de woning die is toegewezen via het aanbodmodel (dit is exclusief toewijzingen aan urgenten). De zoektijd is een belangrijke indicator om de wachttijd te nuanceren. Een grote groep woningzoekenden (vooral de senioren) staan namelijk voor de zekerheid ingeschreven en zijn niet actief op zoek naar een woning. Zodra zij een verhuiswens hebben, kunnen er al jaren verstreken zijn en kunnen zij een lange inschrijftijd hebben opgebouwd.

WACHTTIJD NAAR WONINGTYPE 2020

Appartement

Gemiddelde wachttijd in jaren

5,5

ZOEKTTIJD NAAR WONINGTYPE 2020

Appartement

Gemiddelde zoekttijd in jaren

6,4

2,1

ZOEKTIJD NAAR LEEFTIJDKLASSE 2020 (jr) Gemiddelde wachttijd in jaren

4,6

< 23

23 tm 34

0,7

2,9

35 tm 44 5,6

35 tm 44 3,4

Totaal

3,4

ZOEKTTIJD NAAR HUURKLASSE t/m 432,51 432,52-619,01 619,02-663,40 663,41-737,14 2020* (€) Gemiddelde 3,5 2,5 2,7 3,1 wachttijd in jaren

23 tm 34

5,9

Eengezinswoning

WACHTTIJD NAAR HUURKLASSE t/m 432,51 432,52-619,01 619,02-663,40 663,41-737,14 2020* (€) Gemiddelde 5,4 6,0 4,3 6,0 wachttijd in jaren

WACHTTIJD NAAR LEEFTIJDKLASSE < 23 2020 (jr) Gemiddelde 3,3 wachttijd in jaren

Totaal

Eengezinswoning



2,6

737,14 7,1



737,14

55 tm 64

65 en ouder

5,7

3,0

10,8

45 tm 54

55 tm 64

65 en ouder

1,9

5,9

Totaal

0,3

45 tm 54

3,4

Totaal

2,6

Totaal 5,9

Totaal

1,5

2,6

*netto maandhuur

De gemiddelde wachttijd op het moment dat een woningzoekende een woning accepteert, schommelt in de gemeente Rhenen rond de 5,9 jaar (2019: 5,3 jaar). De langste wachttijden worden gemeten bij de woningen tot de 1e aftoppingrens en woningen met een huurprijs tot de liberalisatiegrens en daarboven. De gemiddelde zoektijd ligt voor de gemeente Rhenen op 2,6 jaar (2019: 2,5 jaar). Vooral de kleine huishuishoudens van 34 t/m 54 jaar, die op zoek zijn naar een eengezinswoning onder de aftoppingsgrens, hebben de langste zoektijd. De zoektijd voor de jongeren tot 23 jaar en senioren vanaf 55 jaar is het kortst. Dat komt mede doordat deze woningen specifiek worden gelabeld voor deze twee groepen woningzoekenden en andere groepen hier niet op kunnen reageren. Uit de wachttijd en zoektijd voor de gemeente Rhenen kan worden afgeleid, dat een aantal specifieke groepen last heeft van de druk op de woningmarkt, te weten: de primaire doelgroep 1- en 2persoonshuishoudens en de middeninkomens. Deze uitkomsten zijn niet verrassend gezien de gezinsverdunning, vergrijzing en stagnatie in de bouw van goedkope en betaalbare koop- en huurwoningen. Na de sterke stijging van de gemiddelde wachttijd en zoektijd in 2018 ten opzichte van 2017 zien wij nu dat het in de gemeente Rhenen is gestabiliseerd.

Ondanks de toenemende druk op de woningmarkt is de stijging van de wachttijd en zoektijd ten opzichte van 2019 beperkt gebleven.

Toewijzingen woningen Huurklassen Bij het bouwen, verhuren en beheren van onze woningen richten wij ons met name op huishoudens met een inkomen tot € 39.055 (prijspeil 2020). Deze huishoudens vormen onze primaire doelgroep. Binnen deze doelgroep vallen ook de huishoudens, die recht hebben op huurtoeslag. Aan hen wijzen wij bij voorrang woningen toe, die vallen onder de voor hen geldende aftoppingsgrenzen van de huurtoeslag; de zogenaamde eerste en tweede aftoppingsgrens. Deze woningen worden niet beschikbaar gesteld aan de secundaire doelgroep. Om de slaagkans voor huishoudens met een recht op huurtoeslag op peil te houden, is in regionaal verband afgesproken dat minimaal 70% van de woningvoorraad onder de tweede aftoppingsgrens valt. Dit zijn de huurklassen goedkoop en betaalbaar. HUURKLASSE

HUURPRIJZEN PER MAAND

AANTAL WONINGEN

%

Goedkoop

T/m € 432,51

422

15

Betaalbaar

Van € 432,52 t/m € 663,40

1.750

63

Duur

Van € 663,41 t/m € 737,41

442

16

Vrije sector

> € 737,14

161

6

2.775

100

Totaal

Rhenam voldoet ruimschoots aan deze doelstelling. In 2020 viel 78,3% van onze woningvoorraad onder de tweede aftoppingsgrens (2019: 79,7%).

Passend toewijzen Wet- en regelgeving stellen strenge eisen aan de toewijzing van woningen. Deze eisen zijn te verdelen in eisen rondom passend toewijzen en de 80-10-10-regel. Sinds 1 januari 2016 zijn wij verplicht om passend toe te wijzen. Dit betekent dat wij minimaal 95% van de huishoudens met (potentieel) recht op huurtoeslag een passende woning moeten toewijzen. Een passende woning is een woning met een maximale huurprijs tot de geldende aftoppingsgrens. De aftoppingsgrens is afhankelijk van de huishoudgrootte en het jaarinkomen van de kandidaathuurder. In 2020 waren de grenzen bepaald op een inkomen tot € 23.225 (AOW-gerechtigden € 23.175) als alleenstaande of tot € 31.550 (AOW-gerechtigden € 31.475) met twee of meer personen. De norm is dat 95% van deze huishoudens een woning dient te krijgen met een huurprijs onder de € 619,01 (voor 1- en 2-persoonshuishoudens) of € 663,41 (voor meerpersoonshuishoudens) (alles prijspeil 2020). In 2020 is 99,2 % (125 van de 126 woningen) passend toegewezen. Omdat we betaalbare woonlasten van groot belang vinden, proberen we het risico op scheef wonen (te hoge woonlasten in verhouding tot de inkomsten) zoveel als mogelijk te voorkomen. Dit betekent dat we de ruimte die er binnen de kaders van passend toewijzen is (5%), bij voorkeur niet benutten.

Alleen als er echt geen andere mogelijkheden zijn of er sprake is van een urgente situatie wijzen wij een woning toe met een huur die boven de geldende aftoppingsgrens ligt.

PASSEND TOEWIJZEN 2020 (95%-NORM)

Type huishoudens

Huur ≤ € 619,01 Aantal

Huur ≤ € 663,40 Aantal

Huur ≤ € 737,14 (niet passend) Aantal

Totaal

1-persoons ≤ € 23.225

56

0

56

2-persoons ≤tot € 31.550 > 2-persoons ≤ € 31.550

28

0

28

0

23

1-persoonsouderen ≤ € 23.175 2-persoonsouderen ≤ € 31.475 > 2-persoonsouderen ≤ € 31.475 Aantal 2020

11

1

12

7

0

7

0

0

0

23

1

126

23

102

80-10-10-regel Daarnaast schrijft de 80-10-10-regel voor dat corporaties: •

minimaal 80% van de sociale huurwoningen (huurprijs tot de liberalisatiegrens van € 737,14) toewijzen aan huishoudens met een inkomen niet hoger dan € 39.055 (prijspeil 2020);

•

10% van de sociale huurwoningen mogen toewijzen aan middeninkomens, met een inkomen niet hoger dan € 43.754, prijspeil 2020;

•

de overige 10% kunnen inzetten voor de hogere inkomensgroepen die door omstandigheden moeite hebben met het vinden van passende huisvesting.

In 2020 hebben wij de sociale huurwoningen in de duurdere huurklasse ook te huur aangeboden aan woningenzoekenden met een hoger inkomen (> € 39.055). Hiermee is een deel van de ruimte benut voor de doelgroep met een middeninkomen. In de praktijk zien we echter dat er op deze duurdere sociale huurwoningen niet veel reacties komen. Dit komt door het geringe aantal woningzoekenden dat voor deze woningen in aanmerking komt. Het merendeel van de bij Huiswaarts ingeschreven woningzoekenden betreft 1- en 2-persoonshuishoudens, die in aanmerking komen voor een woning onder de aftoppingsgrens. TOEWIJZING 2020 (80-10-10 REGEL) Norm toewijzingsinkomen

%

≤ € 39.055

94

> € 39.055 - € 43.574

8

> € 43.574

4

TOTAAL

100

Bijzondere doelgroepen Urgenten In de huisvestingsverordening van de gemeenten Rhenen zijn huishoudens benoemd, die in aanmerking kunnen komen voor een urgentieverklaring. Deze huishoudens krijgen op basis van de urgentieverklaring voorrang bij de toewijzing van woningen. Hier kunnen verschillende gronden voor zijn, zoals relationele, medische, financiële en sociale gronden. Aan het verlenen van urgentie zijn verschillende voorwaarden verbonden. Zo moet de aanvrager zich in een acute woonnoodsituatie bevinden, waarin het noodzakelijk is om binnen een half jaar te verhuizen. Deze acute woonnoodsituatie is ontstaan binnen de urgentieregio en buiten de schuld van de aanvrager. Daarnaast moet de aanvrager minimaal 18 jaar zijn, minimaal één jaar ingezetene zijn van de gemeente, ingeschreven staan als woningzoekende en op het moment van de aanvraag een legale zelfstandige woonruimte hebben. In de gemeente Rhenen worden de urgentie-aanvragen beoordeeld door een onafhankelijke urgentiecommissie. In 2020 heeft Rhenam in totaal aan 3 urgenten een woning toegewezen. Het betrof 3 woningen in de gemeente Rhenen (twee woningzoekenden op basis van sociale urgentie en één met een medische urgentie). Zorgappartementen In 2020 zijn vijf zorgappartementen in gemeente Rhenen bemiddeld, vier in de kern Rhenen en één in Elst.

Statushouders In 2020 was de taakstelling voor de gemeente Rhenen om 15 statushouders te huisvesten. Wij hebben daarvan 11 statushouders gehuisvest en hiervoor vier woningen beschikbaar gesteld. De achterstand bij de realisatie van de taakstelling vloeit voort uit het achterblijven van de nareizigers en het tijdelijk stilzetten van de activiteiten en het plaatsen/begeleiding door Vluchtelingenwerk. De achterstand wordt ingelopen zodra de nareis weer op gang komt.