Document · PDF

Bijlage 1 Rapportage (financiële) corona effecten decembercirculaire 2020

Raadsvergadering 23 maart 2021, gemeente RhenenBij agendapunt: Achtergrondinformatie motie vreemd9.592 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Tussenrapportage (financiële) effecten Corona

Decembercirculaire 2020

Inhoudsopgave Inleiding.................................................................................................... 3 Leeswijzer ................................................................................................. 4 Algemeen .................................................................................................. 5 Programma 1 - Bedrijfsvoering .................................................................... 6 Deelprogramma 1.1 – Bestuur .................................................................. 6 Deelprogramma 1.2 – Organisatie (personele overhead) .............................. 6 Deelprogramma 1.3 – Facilitair (materiële overhead) ................................... 7 Programma 2 - Dienstverlening .................................................................... 8 Deelprogramma 2.1 – Rhenense Publieksbalie............................................. 8 Programma 3 – Fysiek ................................................................................ 9 Deelprogramma 3.1 - Verkeer en openbare ruimte ...................................... 9 Deelprogramma 3.2 – Ruimtelijke ontwikkeling ......................................... 10 Deelprogramma 3.3 – Duurzaamheid ....................................................... 10 Programma 4 – Sociaal-Maatschappelijk .....................................................

11 Deelprogramma 4.1 – Jeugd preventief .................................................... 11 Deelprogramma 4.2 – Jeugd maatwerk .................................................... 12 Deelprogramma 4.3 – Maatschappelijke ondersteuning preventief ............... 14 Deelprogramma 4.4 – Maatschappelijke ondersteuning maatwerk ............... 16 Deelprogramma 4.5 - Participatie preventief ............................................. 19 Deelprogramma 4.6 – Participatie maatwerk ............................................. 19 Programma 5 – Economie ......................................................................... 23 Deelprogramma 5.1 – Economische zaken ................................................ 23 Programma 6 – Veiligheid & handhaving ..................................................... 25 Deelprogramma 6.1 – Openbare orde en veiligheid .................................... 25 Deelprogramma 6.2 - Handhaving ........................................................... 25 Programma 7 – (alg.) dekkingsmiddelen ..................................................... 26 Deelprogramma 7.1 - Belastingen ........................................................... 26 Deelprogramma 7.2 - Overige (algemene) dekkingsmiddelen ...................... 26 Bijlage 1. Impact per deelprogramma en onderwerp ..................................... 27 Bijlage 2.

Begrote loonkosten toe te rekenen aan Corona .............................. 28 Bijlage 3. Risico’s ..................................................................................... 29

Inleiding Hierbij ontvangt u de 2e tussenrapportage (financiële) effecten Corona. In de eerste rapportage zijn we gestopt bij de septembercirculaire. In deze rapportage gaan we in op de (financiële) effecten die sindsdien hebben plaatsgevonden. Daarnaast geven we bij de Deelprogramma’s (Dp), waar de ureninzet duidelijk te koppelen is aan Corona, weer welk effect de pandemie heeft gehad op onze (personele) inzet. In de volgende programma’s zijn direct gerelateerde personeelskosten opgenomen:  Dp 1.2. Organisatie (overhead)  Dp 4.1 Jeugd preventief (Noodopvang)  Dp 6.2 Handhaving Dat wil niet zeggen dat er op andere programma’s geen personele inzet is geweest op Corona, maar het effect daarvan is geringer en/of niet duidelijk te onderscheiden. Op deelprogramma’s waar iets te melden is over voortgang van projecten en activiteiten is dit als toelichting toegevoegd. In deze rapportage zijn de effecten vanuit de decembercirculaire 2020 verwerkt. Daarnaast is er per programmaonderdeel aangegeven welke ontwikkelingen nog niet financieel zijn vertaald in de decembercirculaire, maar waarbij nog wel toekomstige compensatie te verwachten is. In de decembercirculaire 2020 zijn extra middelen opgenomen voor begrotingsjaar 2020 t.b.v. de continuïteit van zorg, algemene compensatie quarantainekosten en is de afrekening meerkosten WMO en Jeugd iets verhoogd.

Daarnaast zijn er voor flankerend beleid, zowel voor 2020 als 2021, extra middelen voor re-integratie van bijstandsgerechtigden, voor gemeentelijk schulden beleid en bijzondere bijstand en crisisdienstverlening beschikbaar gesteld. Dit flankerend beleid is in een aparte tabel verwerkt onder Dp 4.6 Participatie maatwerk. In bijlage 1 zijn alle toegerekende kosten opgenomen inclusief de compensatie. De overschrijding wordt voornamelijk veroorzaakt door de andere manier van werken m.b.t. papierinzameling bij afval, de hogere lasten bij Jeugdhulp en de meerkosten en gederfde inkomsten vanuit WMO.

Leeswijzer Deze tussenrapportage is opgebouwd middels de bekende programma’s en deelprogramma’s uit de p&c-cyclus. Per deelprogramma is aangegeven welke effecten er hebben plaatsgevonden tot ongeveer januari 2021 en welke er (nog) zijn te verwachten. Waarbij opgemerkt dat we door de voortdurende wijzigingen in het Rijksbeleid zeker niet alle gevolgen in kaart hebben gebracht of zien. Daar waar al bijdragen zijn ontvangen of deze in beeld zijn, worden deze in de tabel 1 (zie hieronder) per deelprogramma en onderwerp (indien van toepassing) opgenomen, net zoals in de vorige rapportage. In de bijlage 1 ziet u een totaal overzicht van de kosten in vier categorieën, gerealiseerde/verwachtte hogere kosten, lagere kosten en opbrengsten en reeds bekende ontvangen compensatie. De compensatie bestaat totaal uit een wijziging bij de meicirculaire van € 239.000 en bij de septembercirculaire van € 351.000. In de decembercirculaire is daar nog € 257.000 aan toegevoegd. Daarnaast is er een tabel 2 toegevoegd bij sommige deelprogramma’s, waarin kosten staan die wel gedekt zijn binnen de begroting, maar die veroorzaakt zijn door Corona. Dit betreft de loonkosten van eigen medewerkers die zijn gemaakt t.b.v. Corona, denk hierbij aan coördinatiegroep Corona, Noodopvang en Handhaving. En de kosten die zijn gemaakt waar geen dienstverlening tegenover staat, o.a.

geval bij leerling vervoer en gedeeltelijk bij Jeugd en WMO. Het totaaloverzicht hiervan is als bijlage 2 opgenomen. Onder het kopje compensatie onder de tabel(len) zijn zowel maatregelen toegelicht waar nog over wordt gepraat als mede vergoedingen die we hebben ontvangen via een circulaire. Daarnaast zijn er onderwerpen opgenomen waar geen directe financiële effecten in beeld zijn of wordt er (op dit moment) geen compensatie verwacht. Aan deze onderwerpen is niet de hieronder getoonde tabel 1 of 2 toegevoegd. Tabel 1 Omschrijving effect

Begroting 2020

Begroting 2021

Lagere uitgaven Hogere uitgaven Lagere inkomsten Compensatie ontvangen Totale impact

€ € € € €

In de tabel staat in de laatste rij de totale impact. Als deze positief is dan hebben we een voordeel. Is dit negatief dan is het (op dit moment) een nadeel. Als bijlage 1 is op Deelprogramma en onderwerp aangeven wat de totale impact financieel is, met inachtneming van de opmerking bij de inleiding. Tabel 2 Omschrijving effect

Begroting 2020

Begroting 2021

Uitgaven (geen dienstverlening, binnen begroting) Gemaakte loonkosten binnen begroting Totale impact

€ € €

Algemeen De compensatie die is ontvangen via meicirculaire, septembercirculaire en decembercirculaire 2020 is financieel grotendeels verwerkt als zijnde toevoeging aan de algemene reserve. Dat betekent dat als er extra lasten komen deze ook ten laste gaan van het resultaat en uiteindelijk bij een negatief resultaat worden verrekend met de algemene reserve. De compensatie voor het sociale werkbedrijf, IW4, is als taakmutatie verwerkt. Dit betekent dat de ontvangen bedragen ook direct als uitgaven aan IW4 zijn geraamd. De reden hiervoor is dat bij de oprichting van IW4 is afgesproken dat alle bijdragen vanuit het gemeentefonds door de gemeente wordt doorgestort. Voor de middelen van € 94.000 die in 2021 beschikbaar zijn voor compensatie voor cultuur naar aanleiding van de gevolgen van de pandemie komt een apart voorstel in het college. In de vorige rapportage is aangegeven dat het kabinet middelen beschikbaar stelde voor betere begeleiding van werk naar werk (€ 650 miljoen), aanpak jeugdwerkloosheid (€ 350 miljoen), omscholing en ontwikkeling (€ 230 miljoen) en aanpak problematische schulden (€ 150 miljoen). Begin 2021 heeft het kabinet aangekondigd deze middelen (ook wel Sociaal Pakket genoemd) op te hogen, de precieze bedragen en effect specifiek voor de gemeente Rhenen is niet bekend.

Veel van de middelen gaan ook via andere organisaties dan gemeenten, denk hierbij aan het UWV. In de vorige rapportage gaven we aan dat er contact was/is met de Corona-coördinator vanuit de VNG, we hebben daar enkele onderwerpen aangedragen voor compensatie. Dit was ambtelijke inzet op Corona, die niet wordt vergoed (uitzondering daargelaten) en kosten m.b.t. afval. Met betrekking tot dat laatste onderwerp is wel te melden dat er een geringe vergoeding komt voor restafval in verband met thuiswerken. Dit lost helaas ons nadeel bij het werken zonder vrijwilligers bij papierophalen niet op.

Programma 1 - Bedrijfsvoering Deelprogramma 1.1 – Bestuur Binnen het programma bestuur is het vergaderen van de gemeenteraad anders georganiseerd dan voor de Corona periode. De kosten zijn verantwoord onder Dp 1.3 en niet direct te herleiden. Binnen het deelprogramma bestuur zijn hogere uitgaven te zien door de verstrekte kerstbonus aan de medewerkers. Het betreft een specifieke waardering van het college en daarom is deze uitgave verantwoord onder dit deelprogramma. Deze uitgave is mede namens het IMT aan medewerkers verstrekt omdat door corona zij onder moeilijke omstandigheden hun werk hebben moeten doen. Omschrijving effect

Begroting 2020

Begroting 2021

Lagere uitgaven Hogere uitgaven Lagere inkomsten Compensatie ontvangen Totale impact

€ € € €

€ € € € €

€

17.300

-17.300

P.M.

Compensatie In de vorige versie was hier de compensatie verkiezingen verantwoord. Echter dit had moeten worden verantwoord onder Dp 2.1 en is nu juist verantwoord. Deelprogramma 1.2 – Organisatie (personele overhead) De hogere uitgaven bestaan uit een medewerker Arbo ingehuurd om de coronamaatregelen in de gemeentelijke gebouwen te controleren en te implementeren (€ 37.000). Tenslotte is een medewerker ingehuurd voor het in beeld brengen van de financiële gevolgen van corona. Hieronder valt ook het opstellen van deze rapportages. Omschrijving effect

Begroting 2020

Begroting 2021

Lagere uitgaven Hogere uitgaven Lagere inkomsten Compensatie ontvangen Totale impact

€ € € € €

41.500

-41.500

25.000

-25.000

De loonkosten bestaand uit medewerkers die waarvan de loonkosten drukken op dit deelprogramma en deelnemen in de coördinatiegroep corona. Omschrijving effect

Begroting 2020

Begroting 2021

Uitgaven (geen dienstverlening, binnen begroting) Gemaakte loonkosten binnen begroting Totale impact

€ € €

96.000 -96.000

P.M. P.M.

Compensatie Een specifieke uitkering voor gemaakte uren van medewerkers binnen de bestaande formatie is niet bekend.

Deelprogramma 1.3 – Facilitair (materiële overhead) Binnen het deelprogramma zijn zowel lagere als hogere uitgaven. Het betreft besparingen op de opleidingskosten en de organisatieontwikkeling van bijna € 170.000. Overige voordelen berekent t.o.v. het jaar 2019 bestaan onder andere uit: a. Niet doorgaan van teamuitjes : € 5.000 b. Minder zakelijke dienstreizen : € 12.000 c. Lagere uitgaven communicatie : € 18.500 d. Minder verstrekte maaltijden en verteer aan medewerkers : € 5.000 Naast de hiervoor genoemde voordelen is er op onderdelen sprake van hogere kosten. Denk bijvoorbeeld aan de uitgaven van desinfectiemiddelen, mondkapjes e.d. Daarnaast zorgt het ondersteunen van thuiswerken voor kosten van laptops en softwarekosten. In totaal gaat het om circa € 45.000. Omschrijving effect

Begroting 2020

Begroting 2021

Lagere uitgaven Hogere uitgaven Lagere inkomsten Compensatie ontvangen Totale impact

€ € € € €

216.000 45.000

171.000

Compensatie Aangezien er per saldo geen hogere uitgaven zijn op deze budgetten ligt het ook niet in de lijn der verwachtingen dat er compensatie wordt ontvangen.

Programma 2 - Dienstverlening Deelprogramma 2.1 – Rhenense Publieksbalie Binnen het deelprogramma is vooral sprake van lagere inkomsten. Door de maatregelen tegen het coronavirus konden sommige mensen niet voldoen aan de eisen voor het verlengen van het rijbewijs. Hierop is besloten dat de geldigheid alle Nederlandse rijbewijzen die in de periode van 1 februari 2020 tot en met 30 november 2020 verliepen, met 9 maanden verlengd zijn. Mede hierdoor zijn er in 2020 minder aanvragen en dus minder legesopbrengsten (€ 16.000) geweest. Voor 2021 wordt een toename van de aanvragen verwacht doordat een gedeelte van de verlopen rijbewijzen alsnog zal worden verlengd. Door minder reizen naar het buitenland zijn er minder reisdocumenten verstrekt, effect in 2020 € 10.000. In 2021 wordt een toename (€ 5.000) van de aanvragen verwacht doordat een gedeelte van de reisdocumenten alsnog aangevraagd zullen worden. Er zijn minder inkomsten geweest met betrekking tot het sluiten van huwelijken in totaal een bedrag van € 7.000. Voor de verkiezingen van 15 en 16 maart 2021 zijn hogere uitgaven van € 10.000 gemaakt vanwege de (te nemen) coronamaatregelen. Denk hierbij aan meer kosten voor organisatie, beschermingsmiddelen medewerkers, vergoeding medewerkers, inrichten stemlokalen en vervroegd openen van stemlokalen. De opgenomen hogere uitgaven 2021 zijn de resterende kosten opgenomen t.b.v.

de 2e Kamerverkiezingen, gebaseerd op de beschikbare compensatie. Daarnaast zijn er lagere uitgaven in 2020 wegens het niet door kunnen gaan van uitvoering van enkele projecten binnen Mozard (het Rhenense zaaksysteem). Dit voordeel wordt overgeheveld naar 2021 en is daarmee budgetneutraal en derhalve niet in de tabel financieel vertaald. Omschrijving effect

Begroting 2020

Begroting 2021

Lagere uitgaven Hogere uitgaven Lagere inkomsten Hogere inkomsten Compensatie ontvangen Totale impact

€ € € € € €

10.000 33.000 10.000 -33.000

51.000 21.000 51.000 21.000

Compensatie Met de septembercirculaire is er budget van € 34.000 beschikbaar gesteld voor extra uitgaven (zie hierboven) aan 2e kamer verkiezingen. Het verschil tussen de gemaakte kosten van € 10.000 en ontvangen compensatie van € 34.000, wordt overgeheveld naar 2021 en is derhalve aan het compensatiebudget 2021 toegevoegd. In de decembercirculaire 2020 is daar nog eens € 27.000 voor het jaar 2021 aan toegevoegd.

Programma 3 – Fysiek Deelprogramma 3.1 - Verkeer en openbare ruimte Binnen het deelprogramma gaat het voornamelijk om (verwachtte) hogere uitgaven. Dit betreft incidentele uitgaven t.a.v. bebording in verband met Corona. Veruit het grootste deel (€ 90.000) betreft de extra kosten wegens het feit dat Remondis niet langer bereid is te werken met vrijwilligers bij de papierinzameling. Dit relateren zij ook aan hun verzekering. Doordat de vergoeding aan de vrijwilligers (verenigingen) wel doorloopt zijn de kosten nog hoger. Deze kosten lopen door naar de begroting 2021 en zijn hierin verwerkt. Vanwege invoering van maatregelen uit het afvalbeleidsplan en de werkzaamheden rondom de uittreding van Utrechtse Heuvelrug komt het in de vorige rapportage aangekondigd voorstel rondom papierinzameling in de loop van 2021. Mede door Corona is het buurtinitiatief speelplein aan het Vreewijkplein niet uitgevoerd, hiervoor is budget overgeheveld om het in 2021 alsnog uit te kunnen voeren. In 2020 minder leges ontvangen inzake ontheffingen verkeer en vervoer, € 7.900 in 2020 t.o.v. € 12.800 in 2019. Omschrijving effect

Begroting 2020

Begroting 2021

Lagere uitgaven Hogere uitgaven Lagere inkomsten Compensatie ontvangen Totale impact

€ € € € €

92.000 4.900 -96.900

45.000

-45.000

Compensatie Op 14 december 2020 was er een Bestuurlijk Overleg Financiële verhoudingen (BOFv) waarin aanvullende afspraken zijn gemaakt over coronacompensatie. In verband met de coronacrisis hebben gemeenten zowel extra kosten gemaakt als inkomsten gemist met betrekking tot afvalinzameling. Met name het restafval is, door onder andere het thuiswerken, in hoeveelheid gegroeid. In het BOFv is afgesproken deze kosten ad € 32 miljoen voor 2020 te vergoeden. Wat dit betekent voor Rhenen in euro’s is nu nog niet bekend, maar lager dan de gemaakte kosten. Openbare werken Er is er sprake van vertraging in projecten, dit heeft geen directe financiële gevolgen. Heeft dat allemaal te maken met Corona? Veel wel, maar niet altijd direct. De eerste actie van de gemeente in maart was het stilleggen van alle contacten. Dus geen bijeenkomsten meer. Dat heeft effect gehad in de voortgang van de op dat moment al lopende projecten. Maar ook in de aanpak van nieuwe projecten. Zo is het project Nieuwe Veenendaalseweg gestagneerd, omdat bij de uitvraag voor de inhuur van de voorbereiding niet bekend was hoe lang corona van invloed zou zijn. Daardoor vertraagde de uitvraag en vervolgens de vorm van participatie. Ook is er gekozen om projecten in de planning te wisselen, zoals het project de Brakken. De tijd die dat heeft gekost, gaat ten koste van andere projecten.

Daarbij zijn vanwege de onzekerheid over de vorm van participatie geen nieuwe projecten opgepakt. De vier projecten waar we in 2020 mee zouden starten zijn doorgeschoven naar 2021. Het verschuiven van die projecten zal leiden tot aanpassingen in de meerjarenplanning.

Deelprogramma 3.2 – Ruimtelijke ontwikkeling Bestemmingsplannen Hier zijn geen wijzigingen te melden t.o.v. de vorige rapportage. Bij het opstellen van bestemmingsplannen en principeverzoeken is meer werk door aan de ene kant meer kleine aanvragen en aan de andere kant meer vragen over de plannen van de buren. Wij denken dat dit komt door het meer thuiswerken van burgers. Grondexploitaties en woningbouw Op dit moment zien we nog (steeds) geen negatieve gevolgen voor grondexploitatie en woningbouw. Het onderwerp wordt wel gemonitord en zodra wij effecten zien wordt het middels deze rapportage of een separate mededeling aan uw raad teruggekoppeld. Compensatie Op dit deelprogramma zijn geen hogere uitgaven of lagere inkomsten voorgekomen wegens Corona in 2020. Compensatie is dan ook niet van toepassing.

Deelprogramma 3.3 – Duurzaamheid Binnen dit deelprogramma zien we vooralsnog geen directe effecten. Door Corona zijn er minder participatietrajecten. Degenen die wel georganiseerd zijn waren digitaal, wat minder kosten met zich meebrengt. Er is budgetoverheveling aangevraagd. Compensatie Op dit deelprogramma zijn geen hogere uitgaven of lagere inkomsten voorgekomen wegens Corona in 2020. Compensatie is dan ook niet van toepassing.

Programma 4 – Sociaal-Maatschappelijk Deelprogramma 4.1 – Jeugd preventief Vrijwilligersorganisaties jeugd Er zijn vooralsnog geringe uitgaven op dit deelprogramma. Wel is er een aanvraag geweest van een vereniging t.b.v. de door hun gederfde inkomsten in 2020. Daarvoor is deze subsidie niet direct bedoeld, maar vooral bedoeld om te ondersteunen als ze dreigen om te vallen. De dagelijkse activiteiten voor jongeren zijn door de coronacrisis niet of niet goed mogelijk. Denk daarbij aan onderwijs, sport, sociale ontmoetingen en de mogelijkheid om te werken. Ook is er een groeiende zorg over de mate waarin de beperkende coronamaatregelen effect hebben op hun fysieke en psychische gezondheid. Om hier wat aan te doen is er de regeling Jeugd aan Zet opgezet. Jeugd aan zet is gekoppeld aan het Rijksprogramma Maatschappelijke Diensttijd (MDT). De gemeente Rhenen doet hier aan mee en heeft activiteiten georganiseerd, in 2021 wordt dit voortgezet. Omschrijving effect

Begroting 2020

Begroting 2021

Lagere uitgaven Hogere uitgaven Lagere inkomsten Compensatie ontvangen Totale impact

€ € € € €

5.000 19.000 14.000

15.000 10.000 -5.000

Compensatie Het kabinet stelde eerder al € 7,3 miljoen beschikbaar om lokale vrijwilligersorganisaties, zoals de scouting en speeltuinen, te compenseren voor schade als gevolg van de coronamaatregelen. Dit betekent een bedrag van € 9.000 voor Rhenen. Voor de regeling Jeugd aan Zet heeft de gemeente Rhenen voor zowel de zomereditie 2020 als wintereditie 2020-2021 twee keer € 10.000 aangevraagd en toegekend gekregen. Deze middelen zijn in principe vrij te besteden. De zomereditie 2020 is ontvangen via de decembercirculaire. De wintereditie wordt daadwerkelijk uitgekeerd bij de meicirculaire 2021. Noodopvang Kinderen In de vorige rapportage meldden we dat voor kinderen van wie één of beide ouders werken in een cruciaal beroep of vitale sector en voor kwetsbare kinderen, voor de periode medio maart tot 1 juli gratis noodopvang werd aangeboden. De (gratis) noodopvang op werkdagen eindigde eerder per 8 juni met de volledige start van het onderwijs. Gemeenten hebben deze noodopvang, in overleg met kinderopvangorganisaties en scholen, gecoördineerd. In aanvulling op de vorige rapportage is voor de periode medio maart t/m medio december door de verantwoordelijke medewerkers samen 487 uur ingezet. Vertaald naar loonkosten is dit ongeveer € 31.000, voor het jaar 20201. Medio december is de noodopvang weer opnieuw gestart. Hoe lang deze noodopvang gaat duren is nog niet bekend.

Ook voor deze periode moet de gemeente de ouders die geen gebruik maken van de kinderopvangtoeslag compenseren. De effecten hiervan zijn nog niet meegenomen. Omdat er al ervaring is opgedaan en de rol van de gemeente nu beperkt is, is de personele inzet van de gemeente nu minder.

Waarbij opgemerkt dat dit niet leidt tot overschrijding van de begroting, maar de tijdsbesteding in geld weergeeft.

Door de gemeente is tot nu toe ca € 4.000,- als vergoeding aan de kinderopvang uitgekeerd. De kinderopvang verrekent de ontvangen middelen met de betreffende ouders. Voor extra werkzaamheden is aan de kinderopvang niets uitgekeerd. Omschrijving effect

Begroting 2020

Begroting 2021

Lagere uitgaven Hogere uitgaven Lagere inkomsten Compensatie ontvangen Totale impact

€ € € € €

4.000 44.000 40.000

De loonkosten bestaand uit de medewerkers die de noodopvang hebben gecoördineerd vanuit de gemeente. Daarnaast heeft 1 van de medewerkers deelgenomen in de coördinatiegroep Corona. Omschrijving effect

Begroting 2020

Begroting 2021

Uitgaven (geen dienstverlening, binnen begroting) Gemaakte loonkosten binnen begroting Totale impact

€ € €

58.000 -58.000

P.M. P.M.

Compensatie Voor deze periode heeft het kabinet € 23 miljoen in 2020 beschikbaar gesteld ter compensatie van de kosten van deze opvang. De kosten worden door gemeenten aan kinderopvangorganisaties en scholen vergoed. Voor Rhenen, € 35.000 bij de septembercirculaire. Bij de meicirculaire € 9.000. De veronderstelling is dat de gemaakte uren van € 31.000 ook in de compensatie is opgenomen. Onderwijsachterstandenbeleid/VVE2 Ten behoeve van het onderwijs achterstandenbeleid worden jaarlijks gegevens verzameld. Hierbij wordt gekeken wat de vve-programma’s in de kinderopvang en scholen hebben opgebracht. Kinderen gingen echter veel minder naar de kinderopvang/school. Ook zijn veel toetsen en dergelijke niet afgenomen of betrouwbaar. Omdat de gegevens die er zijn verzameld van onvoldoende kwaliteit zijn, is er besloten dit in 2020 vanwege corona niet te doen.

Deelprogramma 4.2 – Jeugd maatwerk Jeugdhulp De aanmeldingen voor jeugdhulp zijn na de eerste lock down minder geweest, maar daarentegen heeft het jeugdteam te maken gehad met meer crisisopvang en Veilig Thuis meldingen. Na de zomervakantie liepen de aanmeldingen snel op. Zo waren er in september 2020 meer dan 2 keer zoveel aanmeldingen als in september 2019. Doordat ook de aanmeldingen in oktober en november hoger waren dan vorig jaar, was het noodzakelijk met een wachtlijst te gaan werken. Daarnaast kunnen jeugdhulpaanbieders de meerkosten in verband met maatregelen (RIVM richtlijnen e.d.) declareren over de periode van 1 januari tot en met 31 december 2020. Het College heeft op 19 januari 2021 de Regionale bekostigingswijze meerkosten vanwege coronamaatregelen vastgesteld. Hierbij is het budget dat Rhenen van het Rijk heeft ontvangen,

Voor en vroegschoolse educatie (vve) is onderdeel van het onderwijsachterstandenbeleid. Het doel is om peuters met een mogelijke (taal)achterstand, ook wel ‘doelgroepkinderen’ genoemd, beter voor te bereiden op de basisschool en er voor te zorgen dat kleuters zonder achterstand naar groep 3 kunnen

circa € 35.000, van een bestemming voorzien. Kern is dat de uitgaven voor meerkosten het budget niet kunnen overstijgen. Bij een mogelijk hoger bedrag aan aanvragen zal er naar rato worden verdeeld. Lokaal is er ruim € 9.000 uitgegeven voor maatwerkoplossingen. De kosten betreffen met name de zorg voor verstandelijk beperkte jeugdigen, meer specifiek de dagbesteding. Vanuit jeugdteam kon geen uitvoering worden gegeven aan een deel van het plan van aanpak jeugd – beheersingsplan uitgaven jeugdhulp, o.a. de onderwerpen informeel netwerk betrekken en aanpak echtscheidingen. Ook op preventiegebied lag het stil vanwege live contacten zoals de ‘Blij met mij’-trainingen, Week van de opvoeding en avond pleegouders. Het doorbraakteam ligt eveneens stil door corona. Omschrijving effect

Begroting 2020

Begroting 2021

Lagere uitgaven Hogere uitgaven Lagere inkomsten Compensatie ontvangen Totale impact

€ € € € €

44.000 35.000 -9.000

p.m. p.m. P.M.

Jeugdhulpaanbieders krijgen compensatie voor weggevallen omzet van 1 maart tot 1 juli 2020. Hierbij is de omzet in deze periode afgezet tegen de gerealiseerde omzet van dezelfde periode in 2019. Indienen van verzoeken hiertoe was mogelijk tot 1 september 2020. Aanvankelijk was er voor een bedrag van € 141.000 aan declaraties ingediend. Dit bedrag is middels het financieel perspectief raadsvoorstel van december 2020 toegevoegd aan de begroting 2020. Hierdoor zijn de kosten gedekt binnen de begroting. Na controle van de ingezonden declaraties is het bedrag afgenomen tot bijna € 114.000 (stand januari 2021). Omschrijving effect

Begroting 2020

Begroting 2021

Uitgaven (geen dienstverlening, binnen begroting) Gemaakte loonkosten binnen begroting Totale impact

€ € €

114.000 -114.000

P.M. P.M.

Compensatie Om tot de afrekening van de compensatie en de kosten van de inhaalzorg (omzetcompensatie) voor Jeugd en Wmo te komen wordt nu op Rijksniveau onderzoek gedaan. Mogelijk moeten wij daar nog informatie voor aanleveren. De € 35.000 aan compensatie is bedoeld voor de hierboven genoemde meerkosten. In de kamerbrief “Aanvullend pakket medeoverheden” van 16 december 2020 staat dat de meerkostenregeling corona wordt verlengd tot 1 januari 2022. Een bedrag dat het kabinet ter beschikking stelt voor 2021 is nog niet bekend, dit volgt in de loop van 2021. Leerlingenvervoer In de voorjaarsrapportage is een voordeel opgenomen van € 15.000 ten gevolge van Corona, met name wegens het uitbetalen van de 80%, zoals hiervoor beschreven. Vanaf 15 december 2020 zijn de scholen weer dicht, maar het speciaal onderwijs verzorgt wel (geheel of gedeeltelijk) onderwijs aan kwetsbare leerlingen. Deze ritten worden nu dus voor een groot deel wel gereden. Vooralsnog is er geen compensatieregeling voor de nieuwe lockdownperiode (van 15 december 2020 tot in ieder geval 8 februari 2021). Het ligt in de lijn der verwachting dat er een beroep op gemeenten wordt gedaan voor compensatie over deze periode.

Omschrijving effect

Begroting 2020

Begroting 2021

Lagere uitgaven Hogere uitgaven (binnen de begroting) Lagere inkomsten Compensatie ontvangen Totale impact

€ € € € €

15.000

Over de periode maart 2020 t/m juni 2020 is € 62.000 betaald als tegemoetkoming corona, dit zijn uitgaven waar geen directe dienstverlening tegenover staat. Dit bedrag is gebaseerd op de dagritprijs per niet gereden dag. De dagritprijs is bepaald op basis van de werkelijke kosten in de eerste helft van maart en daarvan is 80% als vergoeding uitbetaald. De Foodvalley sluit met deze vergoeding voor uitgevallen ritten aan op de lijn van VWS, OCW en de VNG, namelijk 80% door te blijven financieren. Omschrijving effect

Begroting 2020

Begroting 2021

Uitgaven (geen dienstverlening, binnen begroting) Gemaakte loonkosten binnen begroting Totale impact

€ € €

62.000 -62.000

P.M. P.M.

Compensatie Die zijn niet bekend. Er wordt landelijk van uitgegaan dat de kosten binnen beschikbaar budget blijven.

Deelprogramma 4.3 – Maatschappelijke ondersteuning preventief GGD Er worden rechtstreeks gesprekken met het Rijk over compensatie gevoerd. De gemaakte meerkosten van de GGD’s en Veiligheidsregio komen niet op conto van de gemeenten terecht. Het ministerie van VWS heeft o.a. gevraagd aan GGD'en en Veiligheidsregio's om alle meerkosten apart te registreren in hun financiële administratie. Na het afsluiten van het boekjaar moeten de GGD'en en Veiligheidsregio's uiterlijk voor 1 september 2021 (en/of van het volgende jaren steeds voor 1 september) de einddeclaratie indienen. Inmiddels is hier van onze GGD ook een begrotingswijziging over binnengekomen vanuit de GGD. Het effect voor de begroting 2020 van Rhenen is echter nihil. Buurthuizen, clubhuizen en welzijnsorganisaties In de vorige rapportage melden we dat er in de maanden maart en april van dit jaar de professionals van Welzijn Rivierstroom meer uren hebben ingezet dan gemiddeld. Deze extra uren zijn ingezet om kwetsbare inwoners van onze gemeente te ondersteunen, die te maken hebben met de impact van het coronavirus. Extra inzet, o.a.

door:  Er is een speciale folder gemaakt en verspreid om inwoners te informeren over praktische hulp waar zij gebruik van kunnen maken;  Coördinatie netwerk informele zorg en matchen vraag en aanbod informele zorg/burenhulpdienst;  Belronde onder senioren en mantelzorgers om te informeren hoe het met hen gaat en om hen zo nodig op weg te helpen naar ondersteuning en informele hulp;  Coördinatie nieuw gestart signaleringsnetwerk kwetsbare inwoners;  Door lockdown starten van alternatieve manieren van ondersteuning, opbouwwerk en buurtbemiddeling.

Vanaf mei is weer het reguliere aantal uren per maand gedraaid. Aan het eind van 2020 zijn per saldo geen extra kosten gemaakt, doordat de laatste maanden van 2020 minder uren dan gemiddeld zijn ingezet. Hierdoor zijn de in de vorige rapportage gemelde kosten voor het grootste deel gecompenseerd. In de periode tot heden zijn extra kosten van € 9.000 gemaakt door een aantal zaken:  De kwartiermaker sociaal beheer (inhuur) heeft extra uren ingezet in 2020 om de sluiting en heropening van de gemeentelijke gebouwen te coördineren, als gevolg van de coronamaatregelen van de overheid.  Ondersteuning van gebruikers om op een veilige manier de activiteiten te organiseren;  Communicatie van nieuwe maatregelen naar de gebruikers van de gemeentelijke gebouwen.  Welzijn Rivierstroom extra kosten gemaakt, door de extra hygiënemaatregelen na het opnieuw opstarten van activiteiten vanaf 1 juni. Omschrijving effect

Begroting 2020

Begroting 2021

Lagere uitgaven Hogere uitgaven Lagere inkomsten Compensatie ontvangen Totale impact

€ € € € €

9.000 14.000 5.000

Compensatie Zoals gemeld in de vorige rapportage heeft het kabinet € 17 miljoen voor 2020 beschikbaar gesteld om gemeenten te compenseren voor de extra uitgaven voor de dorps- en buurthuizen als gevolg van de coronamaatregelen. Deze extra uitgaven bestaan onder andere uit het kwijtschelden van huur en het compenseren van tegenvallende inkomsten uit bijvoorbeeld horeca en zaalverhuur van buurt- en dorpshuizen. Voor Rhenen betreft dit € 14.000. Kwijtschelden Huren Daarnaast heeft het college besloten om de huur van de (amateursport)verenigingen kwijt te schelden. Dit betreft amateursport en andersoortige verenigingen die ruimte in een gebouw van de gemeente over de periode maart t/m mei 2020 huurden en niet mochten gebruiken. Het totaal bedrag is € 27.790 tot en met december 2020. Tussen de eerste en tweede lockdown is een gedeelte van de huur in rekening gebracht, zodra activiteiten na de zomervakantie weer zijn begonnen. Tijdens de 2e lockdown is er weer overgegaan tot kwijtschelding. Omschrijving effect

Begroting 2020

Begroting 2021

Lagere uitgaven Hogere uitgaven Lagere inkomsten Compensatie ontvangen Totale impact

€ € € € €

27.790 4.983 -22.807

Compensatie Voor de kwijtschelding van de huur bestaat een compensatieregeling voor gemeenten. Deze ziet echter alleen op de periode van de daadwerkelijke sluiting. De gemeente Rhenen heeft zelf € 4.893 ontvangen over de periode maart tot en met mei, omdat dit bedrag aan amateursport is toe te rekenen. De lagere compensatie wordt veroorzaakt doordat we ook aan verenigingen verhuren die niet onder de amateursport vallen. Deze vallen (mogelijk) onder Cultuur (Dp 5.1.), waar we wel ruim voor gecompenseerd zijn. Er komt een vervolg op deze regeling voor de gederfde huurinkomsten in Q4 2020 (1 oktober t/m 31 december 2020). Aanvragen is mogelijk vanaf 9 maart 2021. Daarnaast wordt er gewerkt aan 15

aanvullende regelingen voor de sportsector voor Q1 en Q2 2021. Daarvoor is in totaal € 80 miljoen vrijgemaakt. De voorwaarden om in aanmerking te komen zijn niet hetzelfde als de eerste ronde. Amateursportverenigingen In de vorige rapportage hebben we gemeld dat de Beleidsregel tegemoetkoming amateursportorganisaties COVID-19 (TASO-regeling) is gepubliceerd. Deze regeling was bedoeld voor amateursportorganisaties die door de coronamaatregelen ten minste 20% aan omzetverlies hebben geleden en nog geen gebruik hebben gemaakt van regels voor ondernemingen. De tegemoetkoming is afhankelijk van de doorlopende lasten van de aanvrager in de periode 1 maart t/m 31 mei 2020 en/of 1 juni tot en met 31 augustus 2020 en bedraagt € 1.500,- (bij € 501,- t/m € 1.500,- doorlopende lasten) € 2.500,- (bij € 1.501,- t/m € 2.500,- doorlopende lasten) en € 3.500,- (bij € 2.501,- t/m € 3.999,- doorlopende lasten). Amateursportorganisaties die in aanmerking komen voor deze regeling via de website van DUS-I een aanvraag indienen. Voor de TASO regeling komt in de 2e helft februari een nieuwe mogelijkheid om deze aan te vragen over de periode oktober t/m december 2020. Verhuur door Optisport Optisport verhuurt de sportruimtes van het Gastland. Optisport valt onder dezelfde compensatieregeling voor verhuur als de gemeenten en heeft ook de huur over de periode maartmei kwijtgescholden.

De nieuwe regeling die gaat lopen over Q4 2020 is ook van toepassing voor Optisport. Specifieke uitkering voor ijsbanen en zwembaden Het Rijk en de VNG vinden dat gemeenten en exploitanten van zwembaden en ijsbanen er het afgelopen jaar alles aan hebben gedaan om deze accommodaties open te houden. Vanwege de corona maatregelen was dit economisch (vaak) niet rendabel, maar het was maatschappelijk wel zeer wenselijk. Om de financiële gevolgen te verzachten is er voor 2020 € 100 miljoen beschikbaar en € 80 miljoen voor de eerste helft van 2021. Dit geld is er om te verdelen over de lijst van het Mullier instituut (deze bevat 670 zwembaden en 24 schaatsbanen). De specifieke uitkering kan alleen door gemeenten worden aangevraagd. De gemeente doet de aanvraag bij VWS op basis van de compensatie die is verstrekt dan wel in huurkorting dan wel d.m.v. aanvullende bijdrage. Een eventuele aanvullende bijdrage raakt de NOW. Er wordt gecompenseerd tot nul. De verwachting is dat tot nul betekent dat als er al verlies werd gemaakt in het verleden, dit niet wordt gecompenseerd. Half maart is de regeling definitief. Aanvragen kunnen worden ingediend vanaf 5 april. Zodra de regeling definitief is, wordt er samen met Optisport gekeken hoe we een en ander vorm kunnen geven. Op dit moment is er geen aanvullende bijdrage verstrekt aan Optisport.

Deelprogramma 4.4 – Maatschappelijke ondersteuning maatwerk WMO De omzetgarantie WMO is betaald (€ 55.000, gemeld bij financieel perspectief € 41.000), deze regeling gold voor de maanden maart t/m juni. Op 28 april 2020 is het collegevoorstel ‘Regeling financiële compensatie omzetverlies aanbieder WMO’ vastgesteld (zaaknummer 599712). Dit besluit had als doel om financiële zekerheid te bieden aan zorgaanbieders WMO voor de periode maart t/m juni 2020. Een deelbesluit was om voor de WMO immaterieel aanbieders de reguliere facturatie zoveel als mogelijk voort te zetten conform de uitgewerkte richtlijn van de VNG en het Rijk: er wordt onverminderd doorbetaald op basis van 100% van de gemiddelde maandomzet 2019 aangevuld met de indexatie zoals in het contract toegepast voor 2020 (gegarandeerde omzet of omzetgarantie).

De maandomzet is uit drie componenten opgebouwd: 1. Zorg die op reguliere wijze geleverd is (en die op reguliere wijze gedeclareerd wordt). 2. Zorg die vanwege de Coronamaatregelen op alternatieve wijze is geleverd (maar die zoveel mogelijk op reguliere manier gedeclareerd wordt) 3. Vraaguitval of minder levering van zorg (lumpsum omzetdaling). Na het besluit is deze regeling uitgevoerd. Met aanbieders is de gegarandeerde omzet afgesproken. Aanbieders factureerden maandelijks de gerealiseerde omzet (obv prestaties, inclusief prestaties in andere vorm). Het verschil tussen de gerealiseerde omzet en de door de gemeente berekende gegarandeerde omzet is in rekening gebracht (omzetgarantie). We gaan er vanuit dat dit alle kosten zijn. Er wordt aan de zorgaanbieders immaterieel WMO een Overeenkomst tot finale kwijting omzetgarantie gestuurd. De deadline hiervoor wordt 1 april 2021. Daarnaast is de eigen bijdrage WMO tijdelijk vervallen voor niet geleverde zorg. De lagere inkomsten worden hiervoor geschat op € 25.000. Daarnaast zijn er door zorgaanbieders meerkosten ingediend. Dit is tot nu toe voor een bedrag van € 3.040. Deze regeling loopt door in 2021. De kans is groot dat hiervoor nog kosten worden ingediend. De insteek van de meerkosten zal zijn om niet meer te gaan betalen aan de zorgaanbieders dan de gemeente ontvangt van het rijk.

Het collegebesluit van Jeugd hierover heeft aangegeven dat WMO op dezelfde manier gaat werken. Hierover volgt op korte termijn nog een collegebesluit voor WMO. Daarnaast zijn de uitgaven voor individuele begeleiding beduidend hoger dan de voorgaande jaren en hoger dan de begroting. De gewijzigde begroting ging uit van € 747.000 en de verwachte kosten zullen uitkomen op € 889.000. Dit betekent een stijging van € 142.000. Dit wordt veroorzaakt door een lichte stijging van het aantal cliënten, door een hoger verzilveringspercentage en het tussendoor ophogen van de beschikkingen. De oorzaak van de laatste twee is gekoppeld aan Corona. We zien dat door minder vakantie en door meer behoefte in deze tijd van Corona, er vaker afspraken zijn met de begeleider. De trend wijkt in die zin ook duidelijk af van voorgaande ‘normale’ jaren. 2021 De omzetgarantie is niet afgegeven voor 2021. Wel is de verwachting dat het verzilveringspercentage bij individuele begeleiding hoger blijft dan in de voorgaande jaren. En ook de hogere indicaties. Dit betekent een stijging van de uitgaven t.o.v. de begroting van 2021 (begroting is € 642.000) met € 250.000. Ervan uitgaande dat de uitgaven in 2021 op hetzelfde niveau zullen eindigen als in 2020. Uitgaande dat ook in 2021 de effecten van Corona een rol blijven spelen. Daarnaast loopt de regeling meerkosten in 2021 door. Inschatting is € 10.000.

Omschrijving effect

Begroting 2020

Begroting 2021

Lagere uitgaven Hogere uitgaven (ZIN WMO) Lagere inkomsten Compensatie ontvangen Totale impact

€ € € € €

159.000 25.000 58.000 -126.000

260.000 P.M. -260.000

Een deel van de uitgaven m.b.t. de omzetgarantie is middels raadsvoorstel financieel perspectief van december 2020 toegevoegd aan de begroting 2020.

Omschrijving effect

Begroting 2020

Begroting 2021

Uitgaven (geen dienstverlening, binnen begroting) Gemaakte loonkosten binnen begroting Totale impact

€ € €

41.000 -41.000

P.M. P.M.

Compensatie Er is voor de Wmo € 36.970 aan coronacompensatie voor de meerkosten vanuit het Rijk ontvangen. (€ 13.518 in juni en € 23.452 in december). Bij de septembercirculaire is € 21.000 voor de gederfde abonnementsinkomsten WMO ontvangen. Totale compensatie is € 58.000. De omzetgarantie wordt niet gecompenseerd. Deze moeten gemeenten uit hun eigen budget halen en hadden daar volgens het rijk al rekening mee moeten houden. Valleihopper Binnen de regio Foodvalley is voor uitgevallen ritten - conform de lijn van VWS, OCW en de VNG – gekozen om in de periode maart 2020 t/m juni 2020 op basis van 80% door te blijven financieren. Dit om te voorkomen dat de uitvoerende partijen zouden omvallen. Vanaf juli 2020 zijn er onderhandelingen over de vergoedingen in verband met de veel slechtere bezetting na het weer opstarten van de dienstverlening. Er is momenteel nog steeds sprake van een fors verlaagde omzet. Momenteel bedraagt het aantal ritten ca. 50% van het te verwachten vervoersvolume. In de contracten met de aanbieders is opgenomen dat bij afwijkingen van meer dan 20% naar boven of naar beneden partijen in overleg gaan over eventuele aanpassing van tarieven. Om die reden is het Beheerbureau in overleg gegaan met de vervoerders en het callcenter over tijdelijke tariefaanpassingen.

Hierbij zijn staffeltarieven berekend en beschreven voor het gerealiseerde volume met intervallen van 1% tussen 40% en 80%. Eind december zijn deze nieuwe afspraken over de vergoedingen vanaf juli 2020 gemaakt ( zie B&W Z 745137). Aan de ene kant zijn we dus minder kwijt aan vervoer omdat er minder ritten zijn en aan de andere kant betalen we een hogere prijs/km. Het is nog niet duidelijk wat het uiteindelijke effect is. De meerkosten voor de telefooncentrale zijn in juli en augustus iets hoger. Vanaf september worden er als gevolg van een langere gespreksduur ook meerkosten/gesprek in rekening gebracht. Voor 2020 komen de totale vervoerskosten, inclusief de kosten voor het callcenter, na toepassing van deze regelingen, niet boven de 80% van de begrote kosten. Afhankelijk van de ontwikkelingen in 2021 kunnen de nieuwe afspraken rond de vergoeding vooralsnog tot uiterlijk 1 mei 2021 worden verlengd. In de gemeentelijke begroting is voor 2021 € 195.390 per jaar opgenomen. Omschrijving effect

Begroting 2020

Begroting 2021

Lagere uitgaven Hogere uitgaven Lagere inkomsten Compensatie ontvangen Totale impact

€ € € € €

60.000

Compensatie Vooralsnog is er geen compensatie bekend. Er is ook geen sprake van een financieel nadeel.

Deelprogramma 4.5 - Participatie preventief Op dit moment geen hogere uitgaven of anderszins afwijkingen in beeld. Deelprogramma 4.6 – Participatie maatwerk Binnen het deelprogramma zijn voornamelijk verwachtte hogere uitgaven. De toelichting is opgedeeld in een aantal onderwerpen. TOZO De Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (TOZO) is een van de maatregelen van het kabinet om ondernemers te ondersteunen tijdens de coronacrisis. De regeling is voor zelfstandig ondernemers, waaronder ZZP’ers. Het voorziet in een aanvullende uitkering voor levensonderhoud als het inkomen door de coronacrisis tot onder het sociaal minimum daalt. En in een lening voor bedrijfskapitaal om liquiditeitsproblemen als gevolg van de coronacrisis op te vangen. Deze wordt uitgevoerd door gemeenten. De bijbehorende werkzaamheden worden voor Rhenen uitgevoerd door de gemeente Veenendaal. De afrekening en compensatie vindt plaats middels SISA bij de jaarrekening 2020 In overleg met Veenendaal wordt bekeken wie welke werkzaamheden uitvoert. De opgave SISA doet Rhenen. Daarnaast is er overleg geweest of vergoeding voldoende is. De verwachting is momenteel dat we voor de uitvoeringskosten gaan uitkomen met de verstrekte budgetten en dat er geen aanvullende dekking nodig is. De TOZO uitkering zelf wordt geheel gecompenseerd. In de tabel is de stand van uitgaven t.o.v.

eerder ontvangen voorschot weergegeven per 1 december 2020. Onderstaande tabel geeft inzicht in het gebruik van de TOZO-regelingen. De eerste TOZO regeling kende minder voorwaarden voor toekenning. Dit verklaart het grote verschil in aantal. De TOZ3 regeling loopt nog tot 1 april 2021. Aansluitend verwachten wij nog de TOZO4 regeling die zal lopen tot 1 juli 2021. Regeling TOZO1

Soort aanvraag Levensonderhoud Bedrijfskrediet

TOZO2

Levensonderhoud Bedrijfskrediet

TOZO3

Levensonderhoud Bedrijfskrediet

Resultaat Toekenning Afwijzing Toekenning Afwijzing Toekenning Afwijzing Toekenning Afwijzing Toekenning Afwijzing Toekenning Afwijzing

Aantal 241 9 14 0 59 5 3 0 55 3 3 0

Omschrijving effect

Begroting 2020

Begroting 2021

Uitgaven Compensatie ontvangen (voorschot)

€ €

€ n.n.b. € n.n.b.

3.091.243 4.410.021

Compensatie Gemeenten ontvangen per besluit op een aanvraag levensonderhoud een vergoeding van € 450 en per besluit op een aanvraag kapitaal € 800. Dit bedrag geldt zowel voor toe- als afwijzingen. De gemaakte afspraak geldt zowel voor TOZO-1 als TOZO-2 alsmede TOZO-3 (Vanaf 1 oktober 2020). Een TOZO-2 of 3-besluit op een verlengingsaanvraag geldt als een besluit waarvoor de gemeente 19

dus ook de vergoeding ontvangt. Het betreft een vaste inclusieve vergoeding voor alle uitvoeringskosten van gemeenten. Dus bijvoorbeeld ook inclusief alle afhandelingen in de komende jaren ten aanzien van rentebetalingen en terugbetalingen van de leningen. In de vergoeding is rekening gehouden met inspanningen van gemeenten ten aanzien van eventueel benodigde herstelacties in het kader van rechtmatigheid en het voorkomen van misbruik en oneigenlijk gebruik. De uitvoeringskosten zijn onderdeel van de specifieke uitkering en zitten in de hierboven aangegeven compensatie van € 4.410.021 eventuele middelen die we overhouden moeten terug naar het Rijk, daarom is dit bedrag niet meegenomen in bijlage 1. In 2020 is door de gemeente Veenendaal € 183.400 in rekening gebracht voor de uitvoeringskosten dit is onderdeel van de uitgaven in de tabel hierboven. Dit bedrag is gebaseerd op de normbedragen, waar de gemeente Veenendaal verwacht mee uit te komen. BUIG De stijging van het aantal bijstandsgerechtigden tijdens de eerste lockdown heeft zich tegen de eerdere verwachting in niet doorgezet. De voorlopige cijfers voor Rhenen laten zien dat het aantal uitkeringen niet (veel) is gestegen ten opzichte van het niveau op 1 januari 2020. Eind september werd bekend dat het definitieve BUIG-budget 2020 wel naar boven is bijgesteld.

Om te corrigeren voor de verhoogde instroom als gevolg van COVID-19 is een extra effect ingeboekt ter hoogte van € 182 miljoen. Dit is ongeveer 2,86% op het budget. Het Rijk heeft hierin de inschatting van het CPB gevolgd. Het CPB heeft bij de MEV21 een extra effect van 12.000 uitkeringen ingeboekt. Achterliggende reden hiervoor is dat zowel CPB als SZW van mening zijn dat de reguliere rekenregel het schokeffect van corona onvoldoende kan compenseren. Voor 2021 is voorlopig 5,6 % opgenomen in het totaal objectief te verdelen budget voor het corona effect. Op basis van de huidige verwachtingen zal de BUIG-uitkering meer dan volstaan. Als de bijstandsuitkeringen onverhoopt meer toenemen, dan kan hierdoor een tekort ontstaan. Daarvoor hebben we de reserve WWB. Deze is op dit moment tot het maximaal vastgestelde bedrag gevuld. Dat betekent dat het overschot op de BUIG in de algemene middelen terecht komt. De informatienota zoals half september aan u verstrekt is tot op heden leidend voor de inschatting van de ontwikkelingen in Rhenen. Op basis van de huidige cijfers sluiten deze het best aan bij het scenario van matig herstel en betekent een voordeel van € 412.000. Dat betekent dat er voor 2020 geen beroep hoeft te worden gedaan op de reserve. BBZ Er is geen toename van het aantal zelfstandigen die een beroep doen op het BBZ.

Tegen de verwachting in is er in de 2e helft 2020 geen wezenlijke instroom geweest. Mogelijk is dit omdat dit nog grotendeels nog wordt opgevangen door TOZO-3. De TOZO regelingen duren tot 1 juli 2021, dus het ligt in de lijn der verwachting dat daarna het aantal BBZ aanvragen en toekenningen wel toeneemt. Schuldhulpverlening In 2020 zien wij geen toename van aanvragen schuldhulpverlening. Wij zien hiervoor drie mogelijke verklaringen:  Door de coulance die schuldeisers betrachtten in de eerste helft van het jaar  De schuldenproblematiek bestaat te kort. Wij ervaren dat mensen meestal pas laat aan de bel trekken voor hulp.  De mogelijkheden om op dit thema laagdrempelig en toegankelijk dienstverlening te bieden zijn gehinderd door de lockdowns en de beperkingen die ook buiten de lockdowns golden. Wij voorzien voor komende jaren een forse toename van het aantal hulpvragen door de economische gevolgen. Aantallen zijn moeilijk te voorspellen. De armoedereserve kan de mogelijke tekorten als gevolg hiervan naar verwachting dekken. De gemeenteraad heeft in 2020 een motie aangenomen waarin zij het college oproept deze reserve breed in te zetten in de bestrijding tegen 20

armoede. Dit betekent dat de reserve niet meer slechts dient ter dekking van tekorten, maar dat daar ook aanvullende maatregelen mee worden gefinancierd. Hierdoor stijgt het risico op een tekort in de reserve, hoewel deze goed gevuld is. Omschrijving effect

Begroting 2020

Begroting 2021

Lagere uitgaven Hogere uitgaven Lagere inkomsten Compensatie ontvangen Totale impact

€ € € € €

25.000 25.000

75.000 75.000

Compensatie Via de decembercirculaire 2020 stelt het kabinet in 2020 en 2021 extra middelen voor de reintegratie van bijstandsgerechtigden beschikbaar (€ 40 miljoen in 2020; € 90 miljoen in 2021 inclusief afdracht aan het BTW-Compensatiefonds). Daarnaast ontvangen gemeenten in 2021 een tijdelijk impuls voor re-integratie (€ 50 miljoen inclusief afdracht aan het BTW Compensatiefonds). Voor Rhenen betekent dit € 12.000 voor 2020 en € 48.000 voor 2021. Het kabinet stelt in 2020 en 2021 extra middelen voor het gemeentelijk schuldenbeleid (€ 15 miljoen in 2020; € 30 miljoen in 2021) en de bijzondere bijstand (€ 5 miljoen in 2020; € 10 miljoen in 2021) beschikbaar, gelet op de voorziene toename van de armoede- en schuldenproblematiek. Voor Rhenen betekent dit € 13.000 voor 2020 en € 27.000 voor 2021. IW4 IW4 verwacht een negatief financieel effect van de Coronacrisis van € 650.000. Het gaat daarbij om verlies van omzet, het doorvoeren van noodzakelijke aanpassingen en om inhuur van personeel voor ziektevervanging. De hogere uitgaven liggen in lijn met de gekregen compensatie. Omschrijving effect

Begroting 2020

Begroting 2021

Lagere uitgaven Hogere uitgaven Lagere inkomsten Compensatie ontvangen Totale impact

€ € € € €

104.000 104.000 0

Compensatie Het kabinet heeft de gemeenten, voor de periode van 1 maart tot 1 juni 2020, € 90 miljoen verstrekt voor het opvangen van de exploitatietekorten van de sociale werkbedrijven en via de septembercirculaire aanvullend € 50 miljoen voor de periode van 1 juni tot en met 31 december 2020. Dit bedrag is toegevoegd aan de zogenoemde integratie-uitkering Participatie via een verhoging van de Rijksbijdrage Wsw. Deze compensatie uitkering bedraagt voor Rhenen € 104.000. De gemeenten Renswoude, Veenendaal en Rhenen hebben in totaal € 640.000 ontvangen aan compensatie. De colleges van deze drie gemeenten hebben besloten, in lijn met de statuten van de Gemeenschappelijke Regeling en in afstemming met de door IW4 gepresenteerde berekening van het financieel effect van Corona, deze compensatie integraal ter beschikking te stellen. Minimaregelingen De uitvoering van de gemeentelijke minimaregelingen heeft in zekere mate te lijden gehad onder de Coronacrisis. Het is enerzijds negatief van invloed geweest op het ontwikkelen van aanbod in de webshop van Bureau Minimaregelingen, en anderzijds op de mogelijkheden om het aanbod te verzilveren als een deel van de winkels door de lockdown gesloten is. 21

Hierop zijn maatregelen genomen, zoals het aanbieden van de mogelijkheid tot declaratie van uitgaven bij winkels die niet zijn opgenomen in de webshop, en verruiming van de geldigheid van vouchers uit de webshop (tot 1 maart 2021). Ook hebben we, met name in de tweede helft van 2020 meerdere keren gecommuniceerd over de regelingen. Voorlopige resultaten laten zien dat we op sommige regelingen meer en op sommige regelingen minder gebruik zien dan verwacht, maar dat we over het geheel genomen de uitgaven redelijk conform plan zijn geweest. Het is echter moeilijk om een eenduidig Corona-effect aan te wijzen, omdat we in 2020 nieuwe regelingen hebben geïntroduceerd.

Programma 5 – Economie Deelprogramma 5.1 – Economische zaken Cultuur De bedragen voor het kwijtschelden van huren aan verenigingen die we kunnen scharen onder Cultuur is gedeeltelijk in deelprogramma 4.3 verantwoord. Er wordt gewerkt aan een collegevoorstel om culturele (amateur) organisaties te kunnen compenseren voor geleden schade. Het Stadsmuseum heeft bijvoorbeeld een verzoek ingediend voor een tegemoetkoming in de huurlasten van maximaal 10.000,-. Het concept voorstel is een compensatieregeling voor culturele (amateur)organisaties, die voor de ongeveer 36 organisaties maximaal € 2.000 euro (= € 72.000,-) reserveert. Deze regeling geldt dan ook voor de professionele podia Klassiek aan de Rijn, Concerten Korenwinde en de beiaardier, (tezamen € 6.000,-). Deze kosten zijn hieronder in de tabel als hogere uitgaven opgenomen. Het beschikbare budget is de compensatie voor 2021 zoals verkregen via het Rijk. De gemeente is niet verplicht deze middelen aan cultuur te besteden. Wel kan het Rijk dit controleren via de IV3-opgave aan het Rijk en dit meenemen in toekomstige verdeling van de middelen voor Cultuur. Omschrijving effect

Begroting 2020

Begroting 2021

Lagere uitgaven Hogere uitgaven Lagere inkomsten Compensatie ontvangen Totale impact

€ € € € €

114.000 114.000

94.000 94.000 0

Compensatie In 2020 is in totaal € 120 miljoen via de algemene uitkering van het gemeentefonds gesteld. Totaal een bedrag van € 114.000. De motivatie daarbij is dat de medeoverheden verantwoordelijk zijn voor twee derde van alle subsidies aan cultuur en daarmee houden de lokale en regionale culturele infrastructuur overeind. Via de decembercirculaire 2021 is een volgend pakket van € 149,7 miljoen verdeeld, dit betreft voor Rhenen € 94.000. Dit laatste bedrag is ook de dekking voor de uitgaven van de subsidies aan cultuur, zoals boven de tabel toegelicht. De compensatie vanuit 2020 moet ook als dekking gezien worden voor het kwijtschelden (deel cultuur) van huren, zoals weergegeven bij deelprogramma 4.3. Leges en evenementen Bij de voorjaarsnota hebben we aangegeven dat de legesopbrengsten dit jaar lager zouden uitvallen. Het toen gepresenteerde bedrag is echter niet geheel toe te schrijven aan Corona. Een deel heeft ook betrekking op het afnemen van de legesopbrengst in de afgelopen jaren en heeft daarmee een meer structureel karakter. Uiteindelijk zijn de lagere leges (€ 5.000) voornamelijk het gevolg van niet doorgaan van evenementen. Ook is er huur (€ 7.000) kwijtgescholden in verband met niet kunnen gebruiken van Kwintelooyen door de huurder.

Daarnaast is er een eenmalige uitgave (€ 5.000) geweest aan de gemeente Veenendaal voor een concert van Nicky Romero voor de jeugd in het kader van een Corona activiteiten voor de Jeugd. Omschrijving effect

Begroting 2020

Begroting 2021

Lagere uitgaven Hogere uitgaven Lagere inkomsten Compensatie ontvangen Totale impact

€ € € € €

5.000 12.000 32.000 15.000

Compensatie Zoals in de vorige rapportage reeds gemeld is in de septembercirculaire is er compensatie gegeven. Door de coronamaatregelen waren er in de periode van 1 maart tot 1 juni geen terrassen opgesteld en zijn er geen markten en evenementen geweest. Gemeenten zijn daardoor geconfronteerd met een terugval van inkomsten uit terrasprecario en uit markt- en evenementenleges. De niet geinde terrasprecario wordt verantwoord op deelprogramma 7.1. Het kabinet heeft besloten de gemeenten voor de periode van 1 maart 2020 tot en met 1 juni 2020 voor dit doel te compenseren voor een bedrag van € 20 miljoen. Voor Rhenen gaat dit om een bedrag van € 32.000. Economie Er zijn niet direct financiële gevolgen voor de gemeente. Door corona is de participatie op een substantieel lager niveau onder andere door:  Het niet door kunnen gaan van ondernemers en ondernemersverenigingen in de gemeente;  Het niet kunnen bezoeken van bedrijven;  De participatie in het kader van opstellen van de Economische Agenda, voornamelijk omdat winkeliers bezig zijn o.a. met de gedwongen sluiting. Het traject loopt hierdoor vertraging op;  Zon op bedrijfsdaken, geen bijeenkomst kunnen houden. Digitaal slechts 4 mensen op een georganiseerd webinar;  Keurmerk veilig ondernemen (KVO), bijeenkomst Q3 2020 is niet doorgegaan, begin 2021 wel digitaal, maar geen fysieke schouw mogelijk.

Programma 6 – Veiligheid & handhaving Deelprogramma 6.1 – Openbare orde en veiligheid Veiligheidsregio (VRU) De VRU registreert de extra lasten in verband met Corona in afzonderlijke projecten. De extra lasten zijn inzichtelijk gemaakt en met de 1e Bestuursrapportage van de VRU in juli gepresenteerd. Gezien de beperkte omvang van de lasten tot op heden worden voor dit onderwerp geen voorbereidingen getroffen tot het wijzigen van de Begroting 2020 of 2021. Echter compensatie voor de laatste gaat rechtstreeks vanuit het Rijk naar de veiligheidsregio’s. Deelprogramma 6.2 - Handhaving De kosten van handhaving zijn toegenomen onder andere door meer inzet op het gebied van verkeersregelaars wegens afsluiting parkeerterreinen bij natuurgebieden en inzet op de handhaving t.a.v. de Coronamaatregelen. De opgenomen hogere uitgaven zijn de kosten zoals tot nu toe gemaakt. Verder betekent inzet op Corona ook dat andere handhavingstaken niet of nauwelijks zijn uitgevoerd, vooral in de eerste drie maanden van de eerste lockdown en vanaf september 2020. Van de in de begroting 2020 opgenomen personele kosten t.b.v. handhaving is € 120.000 toe te rekenen aan de pandemie, dit betekent dus niet dat dit de overschrijding is.

De kosten voor het jaar 2021 zijn door de diverse coronamaatregelen zoals de avondklok naar verwachting ook hoger, bij de volgende rapportage kunnen wij u een betere beeld schetsen. Omschrijving effect

Begroting 2020

Begroting 2021

Lagere uitgaven Hogere uitgaven Lagere inkomsten Compensatie ontvangen Totale impact

€ € € € €

60.000 46.000 -14.000

P.M. P.M.

Van de in de begroting 2020 opgenomen personele kosten t.b.v. handhaving is € 120.000 toe te rekenen aan de pandemie, dit betekent niet dat dit een overschrijding is. Omschrijving effect

Begroting 2020

Begroting 2021

Loonkosten Corona (coördinatie groep Corona)

€

-120.000

P.M.

Compensatie Het kabinet stelde eerder € 50 miljoen voor 2020 beschikbaar om gemeenten te compenseren voor de extra toezicht- en handhavingskosten als gevolg van de coronamaatregelen; onder andere de extra inzet van boa’s en de extra verkeersmaatregelen. Voor Rhenen gaat het om een bedrag € 46.000, wat lager is dan de in 2020 gemaakte kosten. Om toezicht- en handhavingsorganisaties te ondersteunen stelt het kabinet € 60 miljoen voor tijdelijke coronabanen beschikbaar aan gemeenten. Hiermee kunnen ongeveer 3.800 voltijds fte extra tijdelijke coronabanen in het toezicht en de handhaving gecreëerd worden. Deze loopt via het vakdepartement. Precieze uitwerking volgt. Voor de extra kosten voortkomend uit de Tijdelijke Wet COVID-19 onder andere op het gebied van Toezicht en Handhaving is besloten dat de kosten in 2021 worden vergoed. Hoeveel en hoe is ons (nog) niet bekend.

Programma 7 – (alg.) dekkingsmiddelen Deelprogramma 7.1 - Belastingen Diverse belastingen vallen onder dit deelprogramma. Op jaarbasis zijn er alleen effecten voor de toeristenbelasting (€ 14.000 lager) en de precariobelasting (€ 7.000 lager). Doordat toeristen deze zomer juist in Nederland zijn gebleven, hebben de verblijfsrecreatie nog een aantal goede maanden gedraaid. Door het college is besloten de precariobelasting op terrassen niet te heffen voor de maanden waarin er door de lockdown geen gebruik kon worden gemaakt van het terras. Hierdoor zijn de inkomsten uiteindelijk €7.000 lager. De impact voor 2021 is sterk afhankelijk van de duur van de coronacrisis en het economisch herstel. Omschrijving effect

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/9921466/1