Bijlage 1 nota (erf-) pachtbeleid 2024

Ook deze voorwaarden voldoen grotendeels, maar een verbetering in de bepaling van de productierechten (betalingsrechten, fosfaat- en stikstofrechten) is gewenst met betrekking tot de vraag van wie (pachter of verpachter) deze zijn. De afgelopen tijd is de nodige jurisprudentie verschenen zoals aangegeven in hoofdstuk 4 van deze nota. In het standaard pachtcontract is daarom een aanpassing van deze bepaling gewenst. Daarnaast moet nog in het standaard pachtcontract het verbod op het gebruik van glyfosaat opgenomen worden, zoals dit al eerder door het college is vastgesteld. De Rhenense uiterwaarden zijn conform de nota pachtbeleid 2012 beheerd als natuurlijk hooiland. Daarmee zijn de natuurwaarden de afgelopen periode door de gemeente geborgd en is er geen aanpassing van de huidige bijzondere voorwaarden voor deze pachtpercelen nodig. Vanuit de gemeente is het wenselijk om de huidige beperkingen met betrekking tot het gebruik van bestrijdingsmiddelen en het uitrijden van mest op een aantal pachtpercelen gelegen in de driehoek Reumersweg, Berkenweg en Koerheuvel te handhaven. Advies nieuw beleid Geadviseerd wordt het beleid m.b.t. voorwaarden van agrarische gebruiksrechten als volgt vast te stellen: 9.

de als bijlage 1 aan deze nota gehechte standaardvoorwaarden voor geliberaliseerde pachtovereenkomsten conform art 7:397 lid 1 BW (0 – 6 jaar) vast te stellen; zonder een verbod op het gebruik van glyfosaat (m.u.v. hetgeen hieronder punt 11 C is bepaald);

26

10. de als bijlage 2 aan deze nota gehechte standaardvoorwaarden voor erfpachtovereenkomsten vast te stellen zonder een verbod op het gebruik van glyfosaat in het geval van agrarische erfpacht; 11. Bij uitgiftes, de navolgende bijzondere voorwaarden te hanteren: A. Gronden uiterwaarden Rhenen De Rhenense uiterwaarden mogen alleen extensief agrarisch worden gebruikt als natuurlijk hooiland waarbij de volgende kaders worden gesteld: • geen mest uitrijden; • minder dan 1,5 grootvee eenheden per ha beweiding; • niet maaien en/of beweiden in de periode van 1 januari tot 15 juni. B. Utrechtse Heuvelrug Deze gronden zijn bedoeld voor regulier agrarisch gebruik en hebben geen gebruiksbeperkingen. C. percelen Koerheuvel en omgeving voor de percelen aangegeven op de kaart in bijlage 4 (in de driehoek Reumersweg, Berkenweg en Koerheuvel) bij pachtovereenkomsten de volgende bijzondere voorwaarden opnemen: • verbod op het gebruik van bestrijdingsmiddelen (waaronder glyfosaat) en/of verbod op uitrijden mest conform de huidige geldende pachtvoorwaarden voor deze percelen. D. Percelen Binnenveld Hier gelden geen beperkingen. 6.2.2.4 (Erf)pachtprijzen Huidige beleid Pachtprijs reguliere en geliberaliseerde (art. 397 lid 2 BW) pacht Overeenkomstig het Pachtprijzenbesluit van 2007 zijn de reguliere pachtprijzen jaarlijks van rechtswege herzien.

Er zijn na 2012 geen pachtovereenkomsten afgesloten met een duur tussen 6 en 12 jaar. De reguliere pachtprijzen hebben in 2021 een opbrengst gegenereerd van € 14.200,- ofwel een opbrengst van gemiddeld € 364,- per ha uit de verpachting van 39 ha landbouwgrond. Pachtprijs geliberaliseerde pacht (art. 397 lid 1 BW) In het huidige pachtbeleid is de gemeente Rhenen opgedeeld in 3 pachtprijsgebieden te weten de uiterwaarden Rhenen, de Utrechtse Heuvelrug en het Binnenveld. Conform de nota pachtbeleid 2012 zijn de pachtprijzen uit de nota jaarlijks met 1,5% geïndexeerd en bedroegen in 2022: • Uiterwaarden Rhenen € 319,- /ha • Utrechtse Heuvelrug € 725,-/ha • Binnenveld € 957,-/ha Canon erfpacht In de nota Pachtbeleid 2012 is opgenomen dat bij het aangaan van een nieuw erfpachtcontract de canon wordt berekend aan de hand van een percentage van 2% t.o.v. de waarde in het vrije economische verkeer met als maximum een jaarlijkse canon van € 1.000,- per ha. Daarnaast betaalt de nieuwe erfpachter bij aanvang een eenmalige vergoeding (bijdrage in de kosten) van

27

twee keer de jaarlijkse canon. Indexering van de canon vindt plaats volgens de overeengekomen voorwaarden/bepalingen in de erfpachtakte. Evaluatie Erfpachtcanon In 2021 ontving de gemeente Rhenen aan canon een bedrag ter grootte van circa € 161.000,voor de oppervlakte van circa 169 ha, wat neerkomt op een prijs van circa € 953,- per ha per jaar voor de lopende erfpachtcontracten. Bij het aangaan van nieuwe contracten wordt sinds 2012 een maximale canon gehanteerd van € 1.000,= per ha. Gezien de stijging van de gemiddelde canon van € 865,= per ha per jaar in 2012 naar € 953,= per ha per jaar in 2021, zou ervoor gekozen kunnen worden om ook de maximale canon te verhogen naar € 1.200,= per ha. Pachtprijs reguliere en geliberaliseerde (art. 397 lid 2 BW) pacht In de praktijk is te zien dat met de jaarlijkse, van rechtswege, herziening de pachtprijzen in de loop van de tijd sterk fluctueren zowel naar boven als beneden (veranderpercentages + 22% (2016), -16% (2017), -26% (2018), - 17% (2019), -18% (2020) en -1% (2021). De verpachter mag conform de wet afzien van een herziening van de pachtprijs, maar niet als dit ten nadele van de pachter is. In de evaluatie door de rijksoverheid van de pachtwetgeving is deze sterke fluctuatie aan de orde geweest. Het is nog niet duidelijk wat er met deze kritiek gedaan wordt. Pachtprijs geliberaliseerde (art.

397 lid 1 BW) pacht Met het invoeren van pachtprijsgebieden is eenduidigheid gecreëerd over het te volgen prijsbeleid en ontvangt de gemeente een marktconforme pachtprijs. Naast een marktconform rendement staat echter ook de wens van de gemeente om te streven naar duurzaam gebruik van haar pachtgronden. Om deze twee doelstellingen te verenigingen is daarom het advies om vrijkomende gronden, die voorheen geliberaliseerd verpacht werden, niet meer via de erfpachtcommissie, maar via een openbare inschrijving te verpachten, waaraan tevens criteria voor duurzaam grondgebruik en landbouwstructuurverbetering worden verbonden. In de volgende paragraaf wordt het gunningssysteem verder beschreven. Dit betekent dat de pachtprijzen door marktwerking tot stand gaan komen, waarin de markt ook de eventuele beperkende voorwaarden zal verdisconteren. Pachtprijs aflopende erfpachtcontracten met verlengingsclausule In het verleden zijn er erfpachtcontracten afgesloten door de gemeente Rhenen waarin een clausule is opgenomen dat de erfpachter recht heeft op een nieuw gebruiksrecht als de duur van het erfpachtrecht verstreken is en de gemeente besluit om het perceel opnieuw uit te geven. Indien de gemeente besluit dat deze percelen niet opnieuw in erfpacht uitgegeven kunnen worden (zie 6.2.2.1 hiervoor) zal een agrarisch gebruiksrecht worden aangeboden aan de afgaand erfpachter.

Omdat deze percelen niet via een openbare inschrijving worden uitgegeven, kan de gemeente hiervoor zelf de pachtprijs bepalen. Hiervoor wordt aangesloten bij de pachtprijzen die de gemeente hanteerde voor de liberale pacht in 2022 met een opslag van 3 %.(2 x 1,5%) In 2024 worden deze prijzen: •

Uiterwaarden Rhenen € 334,- /ha

• •

Utrechtse Heuvelrug € 758,-/ha Binnenveld € Na 2024 worden de prijzen jaarlijks met 1,5% geïndexeerd.

1.000,-/ha

28

Advies nieuw beleid Geadviseerd wordt om het prijsbeleid m.b.t. gronden uitgegeven in (erf)pacht als volgt vast te stellen: 12. De pachtprijzen m.b.t. regulier verpachte gronden doorlopend te herzien conform het door de minister vastgestelde Pachtprijzenbesluit 2007 en de daarop volgende (wijzigings-) besluiten; 13. de pachtprijs voor de geliberaliseerde gronden (conform art 397 lid 1 BW) worden bij openbare inschrijving bepaald waarbij een gunningssysteem met een gewogen pachtprijs wordt gehanteerd. Daarbij besluit het college over de daadwerkelijke gunning; 14. bij het aangaan van een nieuw erfpachtcontract wordt de canon vastgesteld op een percentage van 2% van de vrije verkeerswaarde met een maximum van € 1.200,- (was € 1.000 per ha); 15. de indexatie van de erfpachtcanon gebeurt volgens de overeengekomen voorwaarden en bepalingen; 16. bij aanvang van het recht van erfpacht wordt een eenmalige vergoeding (bijdrage in de kosten) van twee keer de jaarlijkse canon overeengekomen, hieruit worden de kosten voor de taxatie betaald. De kosten voor het passeren van de akte zijn voor rekening van de erfpachter. 17. bij aflopende erfpachtrechten waarbij de erfpachter op grond van contractuele afspraken uit de erfpachtakte een 3-jarig liberaal pachtcontact krijgt aangeboden, worden voor 2024 de volgende pachtprijzen gehanteerd: • •

Uiterwaarden Rhenen € 324,- /ha Utrechtse Heuvelrug € 736,-/ha

•

Binnenveld € De prijzen worden jaarlijks met 1,5% geïndexeerd.

971,-/ha

6.2.3 Gunning agrarische gebruiksrechten Huidig beleid Momenteel adviseert de (erf)pachtcommissie het college van Burgemeester en Wethouders over de gunning, het type gebruiksrecht en de duur op basis van het huidige erfpachtbeleid. De commissie bestaat uit een vertegenwoordiger van de gemeente Rhenen, een vertegenwoordiger van de pachters en een deskundige derde. Het college besluit uiteindelijk over de daadwerkelijke gunning. De erfpachtcommissie kan voor de gunning putten uit een lijst met belangstellenden. Deze lijst is tot stand gekomen na het plaatsen van een advertentie in 2012 waarin geïnteresseerden werd gevraagd zich te melden. In december 2021 is de lijst geactualiseerd. De (erf)pachtcommissie komt één tot tweemaal jaarlijks samen om het college te adviseren over de gunning van agrarische gebruiksrechten. Dit betreft tevens vrijkomende locaties. Evaluatie Vanuit de gemeente ligt er een wens om de (erf)pachtgronden duurzamer te laten beheren. Daarnaast moet er sinds november 2021 bij uitgiftes rekening worden gehouden met de uitspraak van de Hoge Raad in het Didamarrest.

29

Duurzaam beheer Duurzamere uitgifte van gronden zou kunnen worden gerealiseerd door zowel bij pacht als bij erfpacht een gunningssysteem met een gewogen pachtprijs te hanteren waarin een zogenaamde duurzaamheidsscore wordt gehanteerd. Het betreft een systeem met een openbare inschrijving. Door het toevoegen van een duurzaamheidsscore draagt de uitgifte bij aan goed waterbeheer, verbetering van de bodemkwaliteit en versterking van de biodiversiteit. Daarnaast zorgt dit systeem ook voor meer transparantie in de uitgifte en wordt voldaan aan het Didamarrest. De inzet van de erfpachtcommissie is dan niet meer nodig. Het college besluit over de daadwerkelijke gunning. Het systeem wordt hieronder nader beschreven. Gevolgen van het Didamarrest m.b.t. de gunning Op 26 november 2021 heeft de Hoge Raad uitspraak gedaan in een zaak, aangespannen tegen de gemeente Montferland, met betrekking tot de verkoop van vastgoed door de gemeente. De uitkomst is dat overheden moeten zorgen voor gelijke kansen voor geïnteresseerde partijen. Veel zaken zijn bij het schrijven van dit pachtbeleid nog niet volledig duidelijk, onder andere of het uitgeven van gronden in erfpacht en pacht ook onder de werking van het arrest valt. Huisadvocaat Zypp adviseert om dit wel te doen. Dit betekent dat er een selectieprocedure moet worden gehanteerd als er meerdere gegadigden zijn c.q.

redelijkerwijs te verwachten zijn. Voor de selectieprocedure moeten criteria opgesteld worden. Daarnaast moet tijdig een passende vorm van openbaarheid verzorgd worden als een perceel beschikbaar komt. In het geval dat er bij voorbaat vaststaat dat er maar één serieuze gegadigde is die aan de criteria voldoet, dan hoeft er geen selectieprocedure te worden gehanteerd, maar is er wel nog de publicatieplicht. I. Uitgifte liberale pachtgronden (conform art 397 lid 1 BW) Gunningssysteem Met betrekking tot de uitgifte van de liberale pachtpercelen (conform art 397lid1 BW) kan een duurzame uitgifte worden gerealiseerd door het hanteren van een gunningssysteem met een gewogen pachtprijs, zoals dat momenteel wordt gedaan door de provincie Noord-Brabant via het Groenontwikkelingsfonds Brabant. Het systeem is ontwikkeld door Stichting Milieukeur en de Universiteit Wageningen. Hierbij worden de aangeboden percelen op een website geplaatst (de website van Stichting Pachtbank te weten www.pachtbank.nl) en vindt er een openbare inschrijving plaats. Bij de aangeboden percelen wordt aangegeven welke (bijzondere) voorwaarden/beperkingen van toepassing zijn. Bij het bepalen van de gunning wordt niet alleen gekeken naar het hoogste bod, maar ook naar de zogenaamde duurzaamheidsscore.

Op deze manier wordt meegewogen of en in welke mate de bedrijfsvoering van de potentiële pachter voldoet aan de gestelde eisen van duurzaamheid. Dat laatste wordt bepaald aan de hand van certificaten die bedrijven al hebben, zoals het Skal biologisch certificaat en op het moment van inschrijving geldig zijn. Deskundigen hebben de certificaten een rapportcijfer toegekend op basis van de bijdrage die zij leveren aan waterbeheer, bodemkwaliteit en biodiversiteit. Van de certificaten die de pachter aanlevert, wordt het certificaat met de hoogste waardering gebruikt om de duurzaamheidsscore vast te stellen. Bij bedrijven die in omschakeling zijn naar SKAL en nog geen certificaten kunnen overleggen wordt gerekend met 70% van het rapportcijfer.

30

Om te bepalen welke certificaten meetellen voor het bepalen van de duurzaamheidsscore is het voorstel om aan te sluiten bij de certificaten die het Groenontwikkelfonds Brabant hanteert met uitzondering van de certificaten die specifiek voor Brabant gelden, zoals de Brabantse Biodiversiteitsmonitor en de natuur- en landschapspakketten. De certificaten en rapportcijfers worden door hen jaarlijks opnieuw vastgesteld, zodat het systeem actueel blijft. Een overzicht van de te hanteren certificaten en rapportcijfers is te vinden in bijlage 6. Naast de duurzaamheidscore zal bij de gunning ook de bijdrage van de potentiële pachter worden meegewogen die hij met de uitgifte levert aan de landbouwstructuurverbetering. Dit wordt gemeten via het afstandscriterium (afstand uit te geven kavel t.o.v. het bedrijf van gegadigde en het kavelgrootte-criterium (toename oppervlakte aangrenzende kavel gegadigde bij gunning). De geboden pachtprijs, de duurzaamheidsscore en de score op landbouwstructuurverbetering vormen samen de gewogen (virtuele) pachtprijs. Een uitgebreide uitleg van het gunningssysteem is te vinden in bijlage 5. Selectiecriteria bij de gunning en publicatie Er kunnen meerdere gegadigden zijn voor de liberale pachtgronden. Daarom is in het kader van het Didamarrest een selectieprocedure noodzakelijk en moet het beschikbaar komen van de gronden vooraf bekend gemaakt worden.

Om hieraan vorm te geven worden onderstaande selectiecriteria opgenomen bij de openbare inschrijving. Selectiecriteria gunning: • gegadigde betreft een in de gemeente Rhenen gevestigde agrariër (uitsluitingscriterium); • •

• •

gegadigde heeft middels een agrarische bedrijfsmatige exploitatie het hoofdberoep in de landbouw (uitsluitingscriterium); gegadigde levert bijdrage aan landbouwstructuurverbetering; te meten via het afstandscriterium (afstand uit te geven kavel t.o.v. het bedrijf van gegadigde en het kavelgrootte-criterium (toename oppervlakte aangrenzende kavel gegadigde bij gunning); gegadigde levert bijdrage aan een duurzaam buitengebied (te meten via de duurzaamheidscore); gegadigde die aan bovengenoemde criteria voldoet en hoogste gewogen bieding (prijs in combinatie met duurzaamheidsscore en score op landbouwstructuurverbetering) uitbrengt bij de openbare inschrijving, krijgt gegund, onder voorbehoud van instemming door het college van Burgemeester en Wethouders. Daarbij geldt dat een inschrijver maximaal 3 kavels gegund krijgt. Heeft een inschrijver bij meer dan 3 kavels de hoogste gewogen bieding, dan krijgt hij de 3 kavels toegewezen met het hoogste financiële resultaat voor de gemeente.

Publicatie van de uit te geven percelen, de selectieprocedure, - criteria en het tijdsschema vindt plaats ruim voor aanvang van de openbare inschrijving op de gemeentewebsite, overheid.nl en in het huis-aan-huis blad van de gemeente. II. Uitgifte aflopende erfpachtrechten Gunningssysteem

31

Bij erfpachtrechten waarvan de duur verstreken is, zal eerst uitvoering worden gegeven aan de afspraken die zijn opgenomen in de aflopende overeenkomst. Contractueel kan bepaald zijn dat de huidige erfpachter recht heeft op verlenging met opnieuw een erfpachtrecht of een ander gebruiksrecht (=continuatierecht). Er wordt dan eerst met de zittende erfpachter onderhandeld. In dat geval kan worden volstaan met het publiceren van de voorgenomen uitgifte met de motivatie dat de erfpacht of een ander gebruiksrecht wordt voortgezet met de huidige erfpachter conform eerdere contractafspraken. Als er geen contractuele afspraken zijn m.b.t. een continuatierecht, wordt een aflopend recht van erfpacht in principe opnieuw in erfpacht uitgegeven tenzij de gemeente besluit (zie artikel 6.2.2.1 hiervoor) het perceel in liberale pacht uit te geven. De uitgifte in erfpacht kan dan op dezelfde wijze geschieden als de uitgifte van liberale pachtgronden via een openbare inschrijving, waarbij de hoogte van de canon vastligt, maar de inschrijver wel kan “scoren” op duurzaamheid en landbouwstructuurverbetering. Publicatie van de uit te geven percelen, de selectieprocedure, -criteria en het tijdsschema vindt plaats ruim voor aanvang van de openbare inschrijving op de gemeentewebsite, overheid.nl en in het huis-aan-huis blad van de gemeente. Selectiecriteria bij de gunning en publicatie • • • •

• •

gegadigde betreft een in de gemeente Rhenen gevestigde agrariër (uitsluitingscriterium); gegadigde heeft middels een agrarische bedrijfsmatige exploitatie het hoofdberoep in de landbouw (uitsluitingscriterium); financiële draagkracht gegadigde, te toetsen middels een verklaring omtrent betalingsgedrag van de belastingdienst (uitsluitingscriterium); gegadigde levert een bijdrage aan landbouwstructuurverbetering; te meten via het afstandscriterium (afstand uit te geven kavel t.o.v. het bedrijf van gegadigde en het kavelgrootte-criterium (toename oppervlakte aangrenzende kavel gegadigde bij gunning) gegadigde levert een bijdrage aan een duurzaam buitengebied (te meten via een duurzaamheidscore); gegadigde die aan bovengenoemde criteria voldoet en hoogste gewogen canon heeft op duurzaamheid en landbouwstructuurverbetering bij de openbare inschrijving, krijgt gegund, onder voorbehoud van instemming door het college van Burgemeester en Wethouders

III. Tussentijdse overdracht van erfpachtrechten Erfpacht is een zakelijk recht dat door de erfpachter tussentijds vervreemd kan worden. In de erfpachtakte is vaak opgenomen dat voor deze vervreemding toestemming nodig is van het college van burgemeester en wethouders. Zij kunnen aan deze toestemming voorwaarden verbinden. De gemeente kan dus niet bepalen aan wie het erfpachtrecht wordt overgedragen, maar via een gemotiveerde toestemming wel enige invloed uitoefenen aan wie het recht wordt vervreemd. Bij een verzoek om toestemming zal de gemeente als eis aan de verkrijger stellen dat deze ten minste een gelijke duurzaamheidsscore heeft dan de afgaande erfpachter (indien de erfpachtvoorwaarden dit toestaan). Op deze manier is er binnen de mogelijkheden van het erfpachtrecht aandacht voor duurzaam beheer en blijft de situatie minimaal hetzelfde. Het vaststellen van de duurzaamheidsscore gebeurt via het certificatensysteem zoals hierboven beschreven bij de uitgifte in liberale pacht.

32

Daar de gemeente bij een tussentijdse overdracht niet de vervreemder is van het erfpachtrecht hoeft volgens de huidige jurisprudentie de transactie niet aan het Didamarrest te worden getoetst en is er in dit kader geen sprake van een selectieprocedure en/of publicatieplicht. IV. Uitgifte agrarische gronden in bruikleen Op dit moment worden alleen niet rendabel agrarisch te exploiteren, incourante perceeltjes ten behoeve van een deugdelijk beheer in bruikleen gegeven. Hiervoor kunnen meerdere gegadigden zijn. Daarom is een selectieprocedure en publicatie vooraf noodzakelijk in het kader van het Didamarrest. Uitgifte kan gedaan worden via een openbare inschrijving waarbij de volgende selectiecriteria worden gehanteerd: • gegadigde is woonachtig in de gemeente Rhenen (uitsluitingscriterium) • gegadigde levert de grootste bijdrage aan landbouwstructuurverbetering; te meten via het afstandscriterium (afstand bruikleenkavel t.o.v. het bedrijf van gegadigde en het kavelgrootte-criterium (toename oppervlakte aangrenzende kavel gegadigde bij gunning) Publicatie van de uit te geven percelen, de selectieprocedure, -criteria en het tijdsschema vindt plaats ruim voor aanvang van de openbare inschrijving op de gemeentewebsite, overheid.nl en in het huis-aan-huis blad van de gemeente. Advies nieuw beleid Geadviseerd wordt het beleid m.b.t.

de gunning van agrarische gebruiksrechten als volgt vast te stellen: 18. de uitgifte van agrarische gebruiksrechten geschiedt één jaar voordat deze beschikbaar komen via een openbare inschrijving met een gunningssysteem op basis van een gewogen prijs (= geboden prijs, duurzaamheidsscore en score landbouwstructuurverbetering). Het eerste jaar is mogelijk afwijkend i.v.m. moment besluitvorming raad in relatie tot de benodigde tijd voor de uitgifte. 19. het college besluit na de openbare inschrijving uiteindelijk over de daadwerkelijke gunning; 20. bij aflopende erfpachtrechten met continuatierecht wordt een nieuw gebruiksrecht eerst aangeboden aan de huidige erfpachter conform de afspraken uit de aflopende overeenkomst; 21. bij tussentijdse overdracht van een erfpachtrecht wordt door de gemeente als voorwaarde gesteld dat de opkomende erfpachter minimaal een gelijke duurzaamheidsscore heeft als de afgaande erfpachter indien dit mogelijk is op grond van de erfpachtvoorwaarden in de erfpachtakte; 22. bij alle nieuwe uitgiftes of verlengingen (met uitzondering van de tussentijdse overdracht van een recht van erfpacht) worden een selectieprocedure en selectiecriteria gehanteerd en/of wordt de voorgenomen uitgifte vooraf gepubliceerd, zodat deze voor iedereen kenbaar is conform de uitkomsten van het Didamarrest; 23. publicatie van de uit te geven agrarische percelen (m.u.v.

erfpachtrechten die tussentijds door erfpachter worden overgedragen), de selectieprocedure, -criteria en het tijdsschema vindt plaats ruim voor aanvang van de openbare inschrijving op de gemeentewebsite, overheid.nl en in het huis-aan-huis blad van de gemeente;

33

6.2.4 Gebruikers Huidig beleid In de Nota Pachtbeleid 2012 is bepaald dat de pachtgronden ten goede dienen te komen aan in de gemeente Rhenen gevestigde ondernemers die hun hoofdberoep in de landbouw hebben en een volwaardig agrarisch bedrijf exploiteren. Is er geen bedrijfsmatige agrarische exploitatie meer, dan wordt de kantonrechter verzocht de overeenkomst aan te merken als huurovereenkomst, waarna deze kan worden opgezegd door de gemeente en opnieuw uitgegeven kan worden. Evaluatie Op dit moment zijn alle pachters en erfpachters gevestigd in de gemeente Rhenen. De erfpachtcommissie hanteert bij nieuwe uitgiftes en verlengingen bovenstaand beleid. Zoals naar voren kwam in hoofdstuk 4 van deze nota is bijna 40% van de pachters 60 jaar of ouder. De komende periode zal de problematiek van bedrijfsopvolging en mogelijk stoppende boeren aan de orde zijn en zal de gemeente de gesprekken moeten aangaan. Op dit moment is er veel vraag naar grond door agrariërs uit de gemeente Rhenen. De vrijkomende gronden zullen dus waarschijnlijk eenvoudig weer in gebruik kunnen worden gegeven aan de overblijvende boeren. Wel zal er rekening moeten worden gehouden met leegstand en herbestemming van agrarische gebouwen.

De mogelijkheden om een regulier pachtcontract te beëindigen zijn, naast een verzoek aan de kantonrechter om de pachtovereenkomst als huurovereenkomst te laten aanmerken, zeer beperkt. Wel is er de mogelijkheid, als de verpachter het verpachte of een gedeelte daarvan wil bestemmen voor niet tot de landbouw betrekkelijke doeleinden (en die bestemming in overeenstemming is met het algemeen belang), dat de rechter op vordering van de verpachter de pachtovereenkomst geheel of ten dele ontbindt. De voorgenomen bestemming wordt geacht in overeenstemming met het algemeen belang te zijn, als zij in overeenstemming is met een onherroepelijk bestemmingsplan (art 7: 377 BW). Advies nieuw beleid Geadviseerd wordt het beleid m.b.t. de gebruikers als volgt vast te stellen: 24. uitsluitend in de gemeente Rhenen gevestigde agrariërs komen in aanmerking voor agrarische gebruiksrechten omdat de gemeente Rhenen de maatschappelijke belangen richting haar inwoners en ondernemers behartigd en vertegenwoordigd; 25. deze moeten middels een agrarische bedrijfsmatige exploitatie het hoofdberoep in de landbouw hebben; 26. bij uitgifte in erfpacht zal de financiële draagkracht van de potentiële nieuwe erfpachter worden getoetst door middel van een verklaring omtrent betalingsgedrag van de Belastingdienst; 27.

de kantonrechter te verzoeken overeenkomsten, waarbij geen bedrijfsmatige agrarische exploitatie meer plaatsvindt, te laten aanmerken als huurovereenkomst waarna deze wordt opgezegd door de gemeente Rhenen; 28. de rechter te verzoeken een reguliere pachtovereenkomst te ontbinden als de gemeente het verpachte of een gedeelte daarvan wil bestemmen voor niet tot de landbouw betrekkelijke doeleinden, en die bestemming in overeenstemming is met het algemeen belang.

34

6.2.5 (Eigenaars)lasten Huidig beleid De verpachter mag bepaalde eigenaarslasten doorberekenen aan de pachter. Deze doorberekende lasten komen bovenop de pachtprijs. De in de praktijk door te berekenen eigenaarslasten betreffen voor de gemeente Rhenen maximaal 100% van de waterschapslasten per ha per jaar. Conform de nota Pachtbeleid 2012 worden 50% van deze waterschapslasten doorberekend aan de pachters. Het is vrij overeen te komen voor wiens rekening de kosten komen voor het goedkeuren van de pachtovereenkomst door de Grondkamer. Conform de nota Pachtbeleid 2012 betaalt de pachter deze kosten. Het is vrij overeen te komen voor wiens rekening de kosten zijn voor het opmaken en passeren van de akte voor het vestigen van het recht van erfpacht en de kosten voor de taxatie van het erfpachtrecht. Dit kan een uitgifte van een nieuw erfpachtrecht zijn of de verlenging van een aflopend erfpachtrecht. In beide gevallen komen de taxatiekosten voor rekening van de gemeente. De overige kosten waaronder de kosten voor de notaris en het kadaster komen voor rekening van de erfpachter. De taxatiekosten worden door de gemeente betaald uit de aanvangsbijdrage (twee keer de erfpachtcanon) die de erfpachters aan de gemeente betalen. Advies wijziging beleid Geadviseerd wordt het beleid m.b.t. (eigenaars)lasten als volgt vast te stellen: 29.

50% van de (eigenaars)lasten worden doorberekend aan de pachters; 30. de kosten voor behandeling van de pachtovereenkomsten door de Grondkamer worden geheel doorberekend aan de pachters; 31. de kosten voor het vestigen van het recht van erfpacht (nieuwe vestiging danwel opnieuw vestigen van een aflopend erfpachtrecht) komen voor rekening van de erfpachter, dit betreffen de kosten voor de notaris en de kadastrale kosten. De kosten voor de taxatie komen voor rekening van de gemeente; 32. Bij aanvang (nieuwe vestiging of verlenging) van een recht van erfpacht betaalt de erfpachter een instap van tweemaal de jaarlijkse canon, naast de reguliere canon.

6.2.6 Samenstelling grondportefeuille Huidig beleid De (erf)pachtgronden van de gemeente liggen in drie gebieden: in het Binnenveld, de Utrechtse Heuvelrug en in de uiterwaarden van Rhenen. De samenstelling van de grondportefeuille is historisch bepaald. Zo zijn gronden in het Binnenveld in het verre verleden door de gemeente zelf ontgonnen. Evaluatie In het Binnenveld en op de Utrechtse Heuvelrug bezit de gemeente over het algemeen goede tot zeer goede landbouwgronden. De gronden die de gemeente in de uiterwaarden bezit zijn van

35

een andere orde. De percelen zijn aangewezen als Natura 2000 gebied en hebben grotendeels de bestemming natuur. Als gevolg hiervan mogen de percelen alleen extensief agrarisch gebruikt worden als natuurlijk hooiland. De pachtprijs die de gemeente voor deze gronden ontvangt is vanwege deze beperkingen laag. Hier staat tegenover dat de gronden van groot belang zijn voor het aangezicht van Rhenen. Door het bezit van de gronden, houdt de gemeente hier zeggenschap en controle over. Advies nieuw beleid Geadviseerd wordt het beleid m.b.t. de samenstelling van de grondportefeuille als volgt vast te stellen: 33. de gronden in de uiterwaarden van Rhenen niet te verkopen of te ruilen;

36

Bijlage 1 Model geliberaliseerde pachtovereenkomsten art 7:397 lid 1 BW (0 tot 6 jaar). OVEREENKOMST VAN GELIBERALISEERDE PACHT VOOR 6 JAREN OF KORTER (in de zin van art. 7:397 lid 1 Burgerlijk Wetboek) De ondergetekenden: @, woonachtig aan de @, @, hierna te noemen; “de verpachter” en @, woonachtig aan de @, @, hierna te noemen; “de pachter” de verpachter en de pachter hierna gezamenlijk te noemen partijen; in aanmerking nemende dat: • • •

verpachter eigenaar is van de hierna te noemen percelen los land; de verpachter uitsluitend bereid is na te noemen grond voor een duur van 0 jaar tot 6 jaar, in de zin van art. 7:397 lid 1 Burgerlijk Wetboek, te verpachten als los land; de pachter het verpachte voor een duur van 0 jaar tot 6 jaar, in de zin van art. 7:397 lid 1 BW als los land wenst te pachten.

Komen overeen als volgt: Artikel 1 - Object. 1.1 De pachtovereenkomst betreft @ perce(e)l(en) kadastraal bekend gemeente @, sectie @, nummer @, groot @ ha, het/de perce(e)l(en) is door middel van een @ arcering aangegeven op de als bijlage aan deze overeenkomst gehechte, door de partijen geparafeerde kadastrale tekeningen, hierna te noemen: “het verpachte”. Artikel 2 - Aanvang en Duur. 2.1 Verpachter verpacht het verpachte hierbij als los land aan pachter gelijk pachter het verpachte als los land van verpachter als bedoeld in art. 7:397 lid 1 Burgerlijk Wetboek in pacht aanneemt, en wel voor de bepaalde tijd van @ jaar, ingaande op @ tot en met @. 2.2 Pachter garandeert dat per de datum waarop de onderhavige overeenkomst eindigt, zoals bepaald in lid 1, de pachter het verpachte in vrije staat en ontruimt aan verpachter ter beschikking stelt. 2.3 2.4

2.5

De verpachter is bevoegd vóór het einde van de pachtperiode of direct daarna het verpachte te inspecteren en bij een niet-juiste oplevering de pachter hierop in - of buiten rechte aan te spreken. Partijen komen uitdrukkelijk met elkaar overeen dat deze overeenkomst een pachtovereenkomst is als bedoeld in de zin van art. 7:397 lid 1 Burgerlijk Wetboek, waardoor en waarbij zij uitdrukkelijk overeenkomen dat de bepalingen van de artikelen 313 lid 2, 319 lid 1 onder a, c en d, 325, 327, 328, 332, 333, 363 tot en met 374, 378 tot en met 384, 399a en 399c lid 1 van boek 7 van het Burgerlijk Wetboek niet van toepassing zijn op de onderhavige pachtovereenkomst. Daardoor vindt geen verlenging van rechtswege van de onderhavige overeenkomst plaats en heeft de pachter onder meer niet de mogelijkheid om aan de Pachtkamer te verzoeken de overeenkomst te verlengen. Wanneer de pachter niet voldoet aan het in lid 1 van dit artikel bepaalde, zal de pachter voorts ten behoeve van de verpachter een direct en zonder rechterlijke tussenkomst opeisbare boete verbeuren

37

2.6

van € 50,-- (zegge: vijftig euro) per kalenderdag ten gunste van verpachter of verpachters rechtsopvolgers. Voor zover verpachter of zijn rechtsopvolger meer schade lijdt, heeft hij naast en boven de boete bedoeld in lid 5 recht op aanvullende schadevergoeding van pachter indien en voor zover die schade het bedrag van de verbeurde boete te boven gaat.

Artikel 3 - Gebruik. 3.1 De pachter is gehouden het verpachte uitsluitend in de uitoefening van zijn landbouwbedrijf, bedrijfsmatig te gebruiken als @. 3.2 Het is de pachter verboden de bestemming of inrichting van het verpachte te veranderen. 3.3 De pachter verbindt zich zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de verpachter aan het verpachte niets te wijzigen, met name niet ten aanzien van de inrichting of de gedaante. Dit laatste zal hij tegen de wil van de verpachter alleen voor rekening en risico van pachter mogen doen, nadat hij daartoe de machtiging van de Grondkamer zal hebben verkregen. Artikel 4 - Pachtprijs. 4.1 De jaarlijkse pachtprijs voor het perceel kadastraal bekend gemeente @, sectie @, nummer @ bedraagt € @ berekend naar € @ per ha per jaar. 4.2 De jaarlijkse pachtprijs zal gedurende de looptijd van deze pachtovereenkomst niet worden aangepast. 4.3 BTW is niet van toepassing. 4.4 De jaarlijkse betaling dient door pachter te geschieden conform de door de verpachter aan te reiken jaarlijkse nota. 4.5 De betaling zal zonder kosten, korting, inhouding of vergelijking moeten worden voldaan. Bij niet tijdige betaling van de pachtprijs zal de pachter de wettelijke rente over het verschuldigde bedrag van de verschijndag af verschuldigd zijn, zonder dat hij daardoor een recht op uitstel van betaling verkrijgt. Artikel 5 - Lasten.

5.1 Het verrekenbare verstanddeel van de eigenaarlasten, welke pachter door privaatrechtelijke of publiekrechtelijke lichamen zijn of worden opgelegd, komen voor rekening van de pachter. Artikel 6 - Staat van het verpachte. 6.1 De verpachter is gehouden het verpachte in goede staat ter beschikking te stellen. 6.2 De pachter is gehouden het verpachte als een goed pachter te gebruiken en al datgene te doen en na te laten, wat een goed pachter behoort te doen en na te laten. 6.3 De pachter is gehouden het verpachte aan het einde van de pachtovereenkomst in goede staat aan de verpachter op te leveren. 6.4 Pachter verklaart het verpachte in goede staat van verpachter te hebben aanvaard. Onder “goede staat” wordt in deze overeenkomst onder meer verstaan dat er geen sprake is van zodanige verontreiniging van het verpachte inclusief grondwater dat een gebruik omschreven in artikel 3.1 daardoor verhinderd of belemmerd wordt. 6.5 De verpachter staat niet in voor enig gebrek van het verpachte en de pachter heeft deswege geen vordering op de verpachter. De verpachter is wel tot vergoeding van een door een gebrek veroorzaakte schade verplicht voor zover het gaat om gebreken die de verpachter bij het aangaan van de pachtovereenkomst kende of had behoren te kennen. Artikel 7 – Onder verpachtingen, overig gebruik door derden.

7.1 Het is de pachter verboden het verpachte geheel of ten dele onder te verpachten of dit op enigerlei wijze in volledig of gedeeltelijk gebruik of genot aan derden af te staan. Artikel 8 - Schade. 8.1 De pachter is, onverminderd het bepaalde in artikel 6 van de onderhavige overeenkomst, jegens de verpachter aansprakelijk voor alle schade aan- of verontreiniging van het verpachte inclusief het grondwater, tenzij pachter bewijst dat zodanige schade hem niet kan worden verweten in verband met omstandigheden die voor een goed en zorgvuldig pachter als overmacht behoren te worden aangemerkt.

38

Artikel 9 - Onderhoud. 9.1 De pachter is verplicht tot het volledige onderhoud van het verpachte voor pachters rekening, op de wijze zoals een goed pachter betaamt, waartoe behoort: • beheer en instandhouding van bomen en struiken (in het geval van wilgen één maal jaarlijks knotten); • reparaties en onderhoud aan afsluitingen, hekken, heiningen, grensscheidingen, sloten, putten, watervoorzieningen, dammen, dreven, duikers, bruggen en wegen; • het onderhouden en het reinigen volgens plaatselijk gebruik en overeenkomstig de voorschriften zoals door de bevoegde overheid daarvoor vastgesteld, of nog vast te stellen van de sloten, die over of langs het verpachte lopen of die het verpachte ten goede komen, ongeacht of in die voorschriften verplichtingen aan de pachter of aan de verpachter worden opgelegd; • het op de oorspronkelijk aangelegde diepte en de breedte te houden, dan wel het op de door de bevoegde overheid vastgestelde diepte en breedte houden van de sloten; • het op de meest doelmatige wijze ten bate van het verpachte aan te wenden van eventueel verkregen delfaarde; • voor zover derden verantwoordelijk zijn voor het onderhoud van de sloten deze derden in de gelegenheid te stellen dit onderhoud op mechanische wijze uit te voeren; • afrasteringen dienen door pachter daartoe tijdig te worden verwijderd; • het waken tegen beschadiging van de sloten door vee of andere wijze;

• het zorgen voor een deugdelijke bestrijding van het onkruid; • het zorgen voor een goede bewerking, afwatering en bemesting van het verpachte; De pachter is aansprakelijk voor alle schade, boeten en kosten, uit zijn nalatigheid ten deze ontstaan. Artikel 10 - Gedoogplicht. 10.1 De pachter verklaart alle op het verpachte gevestigde rechten te kennen en deze zonder recht op vergoeding te gedogen. 10.2 Zonder schriftelijke toestemming van de verpachter zal de pachter niet het recht van uit- of overweg aan derden mogen toestaan of een zodanig gebruik van het verpachte gedogen. 10.3 De pachter is verplicht om bij het aangaan van deze overeenkomst bestaande uit- en/of overwegen over het verpachte zonder schadevergoeding te gedogen. Daarnaast is pachter ook verplicht de aanleg van door verpachter gewenste nieuwe uit - en/of overwegen te gedogen. Artikel 11 - Toegang tot het verpachte. 11.1 De verpachter behoudt zich het recht voor te allen tijde het verpachte te betreden of te doen betreden, na te zien of te doen nazien, zonder dat hij daarin door of vanwege de pachter mag worden belemmerd of verhinderd. Artikel 12 - Kosten 12.1 De kosten voor behandeling van deze overeenkomst, waaronder begrepen die welke de Grondkamer in rekening brengt, zijn voor rekening van de pachter.

Artikel 13 - Grensstenen 13.1 De pachter is verplicht alle grensstenen en/of andere afscheidingsobjecten in stand te houden. Artikel 14 - Daden van derden 14.1 De pachter is verplicht voor het bezit en het behoud van de rechten van de verpachter op het verpachte te waken en de verpachter van iedere inbreuk daarop onverwijld kennis te geven. Wanneer de pachter door derden in het gebruik wordt gestoord, is hij verplicht de verpachter daarvan onmiddellijk schriftelijk in kennis te stellen; eerst na deze kennisgeving zal de pachter de derde uit eigen hoofde in rechte kunnen vervolgen. Artikel 15 - Plaatsen van schuren, enz. 15.1 Het is de pachter verboden zonder schriftelijke toestemming van de verpachter schuren, kassen en andere gebouwen of getimmerten, daaronder begrepen borden voor reclame- of andere doeleinden, op het verpachte te plaatsen of te hebben. Bij verlening van deze toestemming zijn aanwezigheid, onderhoud en reparaties van deze werken voor rekening en risico van de pachter.

39

Artikel 16 – Jacht 16.1 Verpachter behoudt zich het recht en het genot van jacht en visserij op het pachtobject. 16.2 Pachter verleent aan verpachter toestemming het genot van de jacht en de visserij op het door hem gepachte te verhuren. Verpachter behoudt zich het recht van schade- en overlastbestrijding op het pachtobject voor. Voorts verleent pachter aan verpachter en door deze aan te wijzen derden toestemming om op de pachtgronden gebruik te maken van de ten behoeve van de uitvoering krachtens de Wet Natuurbescherming gegeven vrijstelling (artikel 3.14 en 3.15 Wnb en artikel 3.1 regeling Wnb), aanwijzingen (artikel 3.18 Wnb) en ontheffingen (artikel 3.17 Wnb). Pachter is verplicht om die toestemming desgevraagd schriftelijk te bevestigen. 16.3 Pachter machtigt hierbij verpachter en aan te wijzen derden, die ten behoeve van de uitoefening van het jachtrecht, schade- en overlastbestrijding of visrecht gebruik van of toegang tot het pachtobject behoeven, dat gebruik of die toegang toe te staan. 16.4 Pachter zal mede toezicht houden op het voorkomen van stroperij, mededeling doen aan verpachter wanneer door hem stroperij of andere benadeling van de wild- of visstand wordt ontdekt en zelf maatregelen nemen om te voorkomen dat het wild nodeloos wordt verontrust of in gevaar wordt gebracht.

Artikel 17 - Betalingsrechten 17.1 Partijen zijn bij totstandkoming van deze overeenkomst bekend met de bestendige lijn in de jurisprudentie dat de GLB-betalingsrechten zoals deze in 2023 gelden in beginsel aan pachter toekomen bij het eindigen van de pachtovereenkomst en dat pachter geen verplichting heeft tot enigerlei vergoeding aan verpachter. 17.2 Pachter is uit hoofde van deze pachtovereenkomst verplicht om het gepachte te gebruiken op een wijze conform de vereisten van het Gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB), zodat het gepachte subsidiabel blijft voor de in lid 1 van dit artikel bedoelde vorm van GLB-subsidie. Artikel 18 - Fosfaatrechten 18.1 Met betrekking tot fosfaatrechten sluiten partijen aan bij de op het moment van sluiten van deze overeenkomst geldende lijn in de jurisprudentie, zodat de fosfaatrechten zoals deze bij totstandkoming van deze overeenkomst zijn geregistreerd op naam van pachter, ook bij het eindigen van deze overeenkomst toekomen aan pachter, zonder dat partijen uit hoofde van deze fosfaatrechten enigerlei vordering jegens elkaar hebben. 18.2 Het bepaalde in lid 1 van dit artikel geldt niet voor eventuele andere productie- of leveringsrechten die gedurende de looptijd van de pachtovereenkomst zullen ontstaan of in de plaats zullen treden van de fosfaatrechten.

Artikel 19 – Nieuwe grondgebonden danwel locatie-gebonden rechten 19.1 Eventuele grondgebonden- dan wel locatie-gebonden rechten die gedurende de looptijd van deze pachtovereenkomst zullen ontstaan, komen bij het eindigen van deze overeenkomst toe aan verpachter, zonder dat verpachter daarvoor enigerlei vergoeding jegens pachter verschuldigd zal zijn. Artikel 20 – Verbod op gebruik glyfosaat 18.1 Gedurende de looptijd van de pachtovereenkomst is het verboden op het pachtobject glyfosaat te gebruiken. Artikel 21 - Diversen 19.1 Op deze pachtovereenkomst is steeds het Nederlandse recht van toepassing. 19.2 De onderhavige pachtovereenkomst wordt door verpachter dan wel diens rentmeester ter goedkeuring aan de Grondkamer worden aangeboden. Aldus opgemaakt in drievoud ondertekend te: @, d.d. ……………… 202@ De verpachter Bijlage: kadastrale kaart(en)

@, d.d. ……………… 202@ De pachter

40

Bijlage 2 Standaard erfpachtovereenkomsten

voorwaarden

voor

Algemene Erfpachtbepalingen gemeente Rhenen 2024 artikel 1. De uitgifte 2. Aanvraag, reserveringsvergoeding en waarborgsom 3. Duur van de erfpacht 4. Aanduiding en toestand object/milieu 5. Hoofdelijke aansprakelijkheid en ondeelbaarheid 6. Vaststelling van de canon 7. Betaling van de canon 8. Aanpassing van de canon 9. Herziening van de canon bij wijziging erfpachtbestemming 10. Lasten en belastingen 11. Vrijwaring door de erfpachter 12. De inrichting en ingebruikneming van de grond 13. Gebruik overeenkomstig de erfpachtbestemming 14. Instandhouding van de opstallen 15. Voorbehoud jacht 16. Vormvoorschriften en kosten 17. Overgang of overdracht van de erfpacht 18. Splitsing en wijziging van erfpacht 19. Hypotheekhouder 20. Gedoogplichten; schadeloosstelling. 21. Beëindiging om redenen van algemeen belang. 22. Schadeloosstelling bij beëindiging in het algemeen belang 23. Niet-nakoming van verplichtingen door de erfpachter 24. Boetes 25. Herstel door de gemeente 26. Opzegging van de erfpacht wegens toerekenbare tekortkoming erfpachter 27. Gevolgen van opzegging wegens toerekenbare tekortkoming erfpachter 28. Slotbepaling

De uitgifte. Artikel 1. 1. De uitgifte in erfpacht geschiedt door inschrijving in de openbare registers van een akte van vestiging, te verlijden ten overstaan van een, na overleg met erfpachter, door de gemeente aan te wijzen notaris die bij voorkeur binnen de gemeente Rhenen standplaats heeft. 2. In de akte van vestiging wordt in ieder geval opgenomen: a. de ingangsdatum van de verplichting tot betaling van de canon; b. het gebruik dat van de grond en van de daarop te stichten of reeds gestichte opstallen mag worden gemaakt; c. de jaarlijkse canon alsmede de eenmalige vergoeding ter grootte van tweemaal de jaarlijkse canon bij aanvang van de overeengekomen duur.

41

3. De erfpachter is overeengekomen met de eigenaar dat het onderhavige perceel betrokken kan worden in een vrijwillige kavelruil), overeengekomen is dat de erfpachter nadrukkelijk en onvoorwaardelijk een over- of onderbedeling van 10% aanvaard, zonder enige kostenvergoeding en/of schadevergoeding, hoegenaamd dan ook. 4. Een tekening van de in erfpacht uit te geven grond wordt aan de akte van vestiging gehecht. Aanvraag, reserveringsvergoeding en waarborgsom. Artikel 2. 1. Ieder die grond van de gemeente in erfpacht wenst te verkrijgen, moet daartoe een aanvraag indienen bij de (erf-)pachtcommissie. 2. Burgemeester en wethouders kunnen onder door hen te stellen voorwaarden een vergoeding vorderen voor het reserveren van grond. 3. Alvorens omtrent een aanvraag tot uitgifte van grond in erfpacht te beslissen, kunnen burgemeester en wethouders van de gegadigde eisen, dat een waarborgsom wordt gestort, die overeenkomt met het voorlopig vastgestelde bedrag van de canon per jaar naar boven afgerond op honderdtallen of in bijzondere gevallen tot een daarvan afwijkend bedrag. Onder waarborgsom wordt in dit verband mede verstaan een onherroepelijke garantie door een Nederlandse bankinstelling. 4. Het in ontvangst nemen van een waarborgsom verplicht de gemeente niet de grond aan de gegadigde in erfpacht uit te geven.

Wordt besloten de grond niet aan de gegadigde in erfpacht uit te geven, dan wordt de waarborgsom, vermeerderd met een rente gelijk aan het in artikel 6.3 bedoelde percentage, zo spoedig mogelijk gerestitueerd. 5. De waarborgsom vervalt aan de gemeente, indien de gegadigde niet meewerkt aan het tot stand komen van de notariële akte van vestiging van de erfpacht en indien hij die medewerking blijft weigeren gedurende een termijn langer dan twee weken, nadat burgemeester en wethouders hem bij aangetekend schrijven in gebreke hebben gesteld. De waarborgsom vervalt eveneens na eenzelfde termijn na ingebrekestelling indien de erfpachter een andere overeengekomen verplichting met betrekking tot de erfpacht niet voldoet tot op het moment als in het navolgende lid van dit artikel is omschreven. 6. De waarborgsom wordt gerestitueerd, zonder dat de gemeente rente of kosten verschuldigd is, zodra de grond naar het oordeel van burgemeester en wethouders overeenkomstig de voorgeschreven bestemming en binnen de vereiste termijn in gebruik is genomen. Duur van de erfpacht. Artikel 3. 1. De uitgifte van grond in erfpacht geschiedt voor een periode van 26 jaren. 2. Het is de erfpachter niet toegestaan de erfpacht op te zeggen. 3. Beëindiging van de erfpacht van de zijde van de gemeente kan uitsluitend plaats vinden op de gronden en op de wijzen als voorzien in de artikelen 21 en 26.

Aanduiding en toestand object/milieu. Artikel 4. 1. De grond wordt, tenzij uitdrukkelijk anders wordt overeengekomen, in erfpacht uitgegeven: a. onvoorwaardelijk en niet onderhevig aan welke vernietiging dan ook; b. niet bezwaard met beslagen, hypotheken of inschrijvingen daarvan noch met andere dan de opgegeven en door de erfpachter uitdrukkelijk aanvaarde beperkte rechten; c. vrij van huur (m.u.v. jachthuur), pacht en andere gebruiksrechten;

42

d. vrij van andere bijzondere lasten en beperkingen die de anderszins in de Bijzondere Voorwaarden overeengekomen bouw, verdere inrichting en ingebruikgeving van het perceel grond verhinderen of beperken. 2. De grond wordt door de gemeente, behoudens in geval van veiling als bedoeld in artikel 27.2, geleverd in een staat waarin stoffen die naar op dat moment gangbare opvattingen, mede gelet op het gebruik dat van de grond zal worden gemaakt, niet of slechts in zodanige concentraties voorkomen, dat ze geen gevaar opleveren voor het milieu en/of de volksgezondheid. 3. Bij nieuwbouw of sloop op het in erfpacht uit te geven perceel dient de erfpachter er zorg voor te dragen, dat het hierbij vrijkomende bouwafval gescheiden wordt ingezameld. De in Rhenen gescheiden inzameling van bouw- en sloopafval heeft betrekking op de volgende componenten: schoonpuin, pvc, hout (langer dan 1,5 m), karton, papier, asbestcementproducten, glas, ijzer en chemisch afval. 4. De gemeente verleent overigens geen vrijwaring voor haar onbekende gebreken. Hoofdelijke aansprakelijkheid en ondeelbaarheid. Artikel 5. 1. Indien het recht van erfpacht aan twee of meer personen toekomt, is ieder van hen hoofdelijk tegenover de gemeente aansprakelijk voor de nakoming van de verplichtingen, die uit de erfpacht voortvloeien. 2.

De verplichtingen die voor de erfpachter uit de erfpacht voortvloeien, zijn steeds ten opzichte van de gemeente ondeelbaar. 3. De gezamenlijke rechthebbenden dienen een hunner als vertegenwoordiger aan te wijzen en de gemeente daarvan schriftelijk in kennis te stellen. De gemeente kan alle kennisgevingen, aanzeggingen en vorderingen met betrekking tot de erfpacht rechtsgeldig aan of tegen deze vertegenwoordiger doen instellen. 4. Indien de erfpachter overlijdt of de huwelijksgemeenschap waarvan het erfpachtrecht deel uitmaakt bij zijn leven wordt ontbonden, alsmede indien de erfpachter ophoudt als rechtspersoon te bestaan, zijn dienst rechtverkrijgenden verplicht daarvan binnen drie maanden schriftelijk mededeling te doen aan de eigenaar. Tevens dienen zij mede te delen op wie het erfpachtrecht onder de algemene titel is overgegaan. 5. Binnen één jaar na het overlijden of de ontbinding van de huwelijksgemeenschap dan wel het opheffen van de rechtspersoonlijkheid als bedoeld in het eerste lid, dienen de rechtverkrijgenden onder algemene titel zich voor verkrijging van de toestemming als bedoeld in artikel 17 tot de eigenaar te wenden. Vaststelling van de canon. Artikel 6. 1.

De uitgifte van grond in erfpacht geschiedt tegen een in geld vast te stellen jaarlijkse canon die bestaat uit een percentage van 2% van de waarde van de grond in het vrije commerciële verkeer, vrij van gebruiksrechten alsmede een eenmalige vergoeding ter grootte van tweemaal de jaarlijkse canon bij aanvang van de overeengekomen duur. De waarde wordt vastgesteld door een beëdigd registertaxateur (landelijk vastgoed). 2. De in artikel 6.1 bedoelde grondprijs wordt tussen de gemeente en de erfpachter overeengekomen met inachtneming van de marktprijzen van onroerende zaken, alsmede met het oog op het gebruik van de grond en opstallen dat aan de erfpachter is of wordt toegestaan. Betaling van de canon. Artikel 7.

43

1. De canon moet bij vooruitbetaling worden betaald per kalenderhalfjaar op door de gemeente aan te geven wijze. 2. De canon en hetgeen de erfpachter aan de gemeente met betrekking tot de erfpacht overigens verschuldigd is, moet worden betaald zonder enige korting uit welke hoofde ook. 3. Indien de canon niet tijdig wordt betaald, is een rente verschuldigd, ter hoogte van de wettelijke rente, over het achterstallige bedrag, te rekenen vanaf de dag waarop de canon verschuldigd is. Voor de toepassing van dit artikel wordt een gedeelte van een maand voor een volle maand gerekend en worden de gevonden bedragen afgerond op hele getallen. De door de gemeente eventueel te maken incassokosten voor het innen van verschuldigde canon en/of boete komen voor rekening van de erfpachter. Aanpassing van de canon Artikel 8. Na aanvang van de erfpacht en vervolgens telkens na zes jaren zal de canon opnieuw worden vastgesteld door de alsdan geldende canon te verhogen casu quo te verlagen overeenkomstig de wijziging van de consumptieprijsindex Alle Huishoudens (jaar aanvang erfpacht = 100).

Hiertoe zal de tot de aanpassingsdatum geldende canon worden vermenigvuldigd met een factor, welke wordt verkregen door bovenbedoeld prijsindexcijfer over de maand januari van het kalenderjaar voorafgaande aan het jaar waarin de aanpassingsdatum valt te delen door het prijsindexcijfer over de maand januari van het jaar liggend één jaar voor het hierboven bedoelde kalenderjaar en deze factor af te ronden op 3 decimalen. De canon zal nimmer lager dan de aanvangscanon kunnen zijn. Indien tengevolge van de herziening berekend op de wijze als vermeld in dit artikel de canon lager zou zijn dan de aanvangscanon, zal verhoging pas plaats kunnen vinden nadat dit minimale bedrag wederom is berekend als ware het een aaneengesloten reeks.

Herziening van de canon bij wijziging erfpachtbestemming. Artikel 9. 1. Herziening van de canon geschiedt uitsluitend naar aanleiding van een door de erfpachter voorgenomen en door burgemeester en wethouders krachtens artikel 15 of 19 goedgekeurde wijziging van het gebruik van de grond en/of opstallen die een hogere grondprijs rechtvaardigt. 2. De nieuwe canon wordt gevonden door de oude canon te verhogen met een bedrag dat wordt gevonden door toepassing van het geldende canonpercentage over het verschil tussen de oude en de nieuwe grondprijs. 3. Het verschil tussen de oude en de nieuwe grondprijs wordt gevonden uit het verschil in prijs van gronden met de oude en de nieuwe bestemming. Artikel 6.2 is van overeenkomstige toepassing. 4. Afkoop en vooruitbetaling door de erfpachter van het bedrag waarmee de geldende canon na de herziening wordt vermeerderd is mogelijk. Artikel 8 is van overeenkomstige toepassing. 5. De herziening van de canon, alsmede de eventuele afkoop en vooruitbetaling daarvan worden geconstateerd bij notariële akte, die de gemeente voor rekening van de erfpachter doet inschrijven in de openbare registers. Lasten en belastingen. Artikel 10.

44

1. Alle belastingen, alsmede alle andere gewone en buitengewone lasten die op of wegens de grond en de opstallen worden geheven, komen ten laste van de erfpachter. 2. Indien de gemeente enige betaling heeft verricht, die ingevolge artikel 10.1 ten laste van de erfpachter is, geven burgemeester en wethouders daarvan schriftelijk kennis aan de erfpachter, die gehouden is, binnen één maand na de datum van verzending van de kennisgeving, het daarin opgegeven bedrag aan de gemeente te betalen. Vrijwaring door de erfpachter. Artikel 11. De erfpachter vrijwaart de gemeente voor alle aanspraken van derden op vergoeding van schade die na de ingangsdatum van de erfpacht is ontstaan als gevolg van zodanige verontreiniging van de bodem door of vanwege de erfpachter, dat gevaar bestaat voor de volksgezondheid en/of milieu. De inrichting en ingebruikneming van de grond. Artikel 12. 1. De erfpachter is verplicht onder de voorwaarden en binnen de termijnen daartoe in de akte van vestiging gesteld: 1 de grond te bebouwen overeenkomstig een door de gemeente goedgekeurd bouwplan; 2. de grond op behoorlijke wijze van de belendende percelen en van de openbare weg af te scheiden en afgescheiden te houden; 3. de onbebouwde grond op behoorlijke wijze overeenkomstig de in de akte van vestiging aangegeven bestemming in te richten en ingericht te houden; 4.

de grond en de opstallen overeenkomstig de in de akte van vestiging aangegeven bestemming in gebruik te nemen. 2. Burgemeester en wethouders kunnen op een daartoe strekkend schriftelijk verzoek van de erfpachter ontheffing verlenen van één of meer der in artikel 12.1 genoemde verplichtingen en/of van de terzake van vestiging gestelde voorwaarden en termijnen. Indien burgemeester en wethouders ontheffing verlenen kunnen zij daaraan voorwaarden verbinden. Gebruik overeenkomstig de erfpachtbestemming. Artikel 13. 1. De erfpachter is verplicht de grond en de opstallen overeenkomstig de in de akte van vestiging aangegeven erfpachtbestemming te gebruiken. 2. Burgemeester en wethouders kunnen ontheffing verlenen van de in artikel 13.1 genoemde verplichtingen op een daartoe strekkend schriftelijk verzoek van de erfpachter. Indien burgemeester en wethouders ontheffing van een verplichting verlenen en derhalve meewerken aan wijziging van een erfpachtbestemming, kunnen zij hieraan voorwaarden verbinden, waaronder de herziening van de canon op de voet van artikel 9. Instandhouding van de opstallen. Artikel 14. 1. De erfpachter is verplicht de grond en de opstallen in zodanige technische staat te houden dat deze de in de akte van vestiging aangegeven bestemming op behoorlijke wijze kan dienen.

Daartoe dient de erfpachter de grond en de opstallen in alle opzichten goed te onderhouden en waar nodig tijdig geheel of gedeeltelijk te vernieuwen.

45

2. Het is de erfpachter niet geoorloofd in, op of aan de grond en de opstallen werkzaamheden of handelingen te verrichten of na te laten dan wel een bedrijf uit te oefenen, waardoor gevaar, schade of hinder, dan wel aantasting van de volksgezondheid en/of het milieu - waaronder die van de bodem - wordt veroorzaakt. Alle schade die niettemin door handelen of nalaten door of vanwege de erfpachter ontstaat - waaronder de kosten van eventueel noodzakelijke bodemsanering - is voor rekening van de erfpachter. 3. Burgemeester en wethouders kunnen ontheffing verlenen van de in artikel 14.1 en 14.2 genoemde verplichtingen en verboden op een daartoe strekkend schriftelijk verzoek van de erfpachter. Indien burgemeester en wethouders ontheffing van een verbod of verplichting verlenen, kunnen zij hieraan voorwaarden verbinden. 4. Het is de erfpachter zonder toestemming van burgemeester en wethouders van Rhenen verboden op het erfpachtgoed gebouwen te stichten. 5. Indien door de erfpachter in strijd met het in het eerste lid gestelde gebouwen zijn gesticht, vervallen deze bij het eind van het erfpachtrecht aan de eigenaar zonder dat deze hiervoor enige vergoeding aan de erfpachter zal zijn verschuldigd. Voorbehoud jacht Artikel 15. 1. De eigenaar behoudt zich het recht en het genot van jacht en visserij op het erfpachtobject. 2.

Erfpachter verleent aan eigenaar toestemming het genot van de jacht en de visserij op het erfpachtgoed te verhuren. Eigenaar behoudt zich het recht van schade- en overlastbestrijding op het erfpachtobject voor. Voorts verleent erfpachter aan eigenaar en door deze aan te wijzen derden toestemming om op de erfpachtgronden gebruik te maken van de ten behoeve van de uitvoering krachtens de Wet Natuurbescherming gegeven vrijstelling (artikel 3.14 en 3.15 Wnb en artikel 3.1 regeling Wnb), aanwijzingen (artikel 3.18 Wnb) en ontheffingen (artikel 3.17 Wnb). Erfpachter is verplicht om die toestemming desgevraagd schriftelijk te bevestigen. 3. Erfpachter machtigt hierbij de eigenaar en aan te wijzen derden, die ten behoeve van de uitoefening van het jachtrecht, schade- en overlastbestrijding of visrecht gebruik van of toegang tot het pachtobject behoeven, dat gebruik of die toegang toe te staan. 4. Erfpachter zal mede toezicht houden op het voorkomen van stroperij, mededeling doen aan eigenaar wanneer door hem stroperij of andere benadeling van de wild- of visstand wordt ontdekt en zelf maatregelen nemen om te voorkomen dat het wild nodeloos wordt verontrust of in gevaar wordt gebracht. Vormvoorschriften en kosten. Artikel 16. 1.

Uitgifte van grond in erfpacht, splitsing van de erfpacht - splitsing in appartementsrechten daaronder begrepen- of enige andere wijziging van de erfpacht, vervreemding alsmede gehele of gedeeltelijke bezwaring van de erfpacht, moeten geschieden bij notariële akte. 2. De kosten van de notariële akten met de daarbij behorende rechten en verschotten worden als volgt gedragen: a. bij vestiging van het recht door de pachter; b. bij wijzigingen - met uitzondering van de wijzigingen van de canon - door de partij, die de wijziging heeft verzocht. 3. De kosten van in verband met de herziening van de canon te verrichten schattingen door deskundigen en op te maken notariële akten komen ten laste van de partij die de herziening heeft gevraagd indien de canonverhoging of -verlaging minder dan vijf procent (5%) van de laatst geldende canon bedraagt. In gevallen waarin de canonverhoging of verlaging meer dan vijf procent (5%) bedraagt, worden deze kosten door partijen gezamenlijk gedragen.

46

Overgang of overdracht van de erfpacht. Artikel 17. 1. Het is erfpachter gedurende de eerste vijf jaren na de datum van overschrijving van de akte van erfpachtuitgifte, in de daartoe bestemde openbare registers verboden het erfpachtrecht geheel of gedeeltelijk te vervreemden behoudens ontheffing, hem verleend door burgemeester en wethouders van Rhenen. 2. Onverminderd het bepaalde in het eerste lid is het zonder voorafgaande schriftelijk toestemming van burgemeester en wethouders de erfpachter verboden: a. het erfpachtrecht of enig deel daarvan te vervreemden; b. het erfpachtgoed, onder welke titel dan ook, geheel of gedeeltelijk aan derden in gebruik te geven; c. afstand te doen van het erfpachtrecht; d. op het erfpachtgoed of erfpachtrecht zakelijke rechten te vestigen. 3. Aan de in lid 1 en 2 bedoelde toestemming kunnen voorwaarden worden verbonden van de doeleinden waartoe de gronden in erfpacht werden uitgegeven. Deze voorwaarden houden in ieder geval in dat de verkrijger van het erfpachtrecht aan de volgende criteria voldoet: a. het hoofdberoep van agrariër hebben; b. woonachtig en werkzaam in de gemeente Rhenen zijn; c. bereid zijn zich te onderwerpen aan alle voorwaarden van de erfpachtovereenkomst, waartoe de vervreemder van het erfpachtrecht zich had verbonden. 4.