Bijlage 1 Memo Toelichting voorgestelde ombuigingsmaatregelen

KERNTAAK Kerntaak Taakveld

Wmo Alle 6.6, 6.7, 6.8

ONDERZOEKSVRAAG Onderzoeksvraag vanuit de data-analyses Is er een kostenbatenanalyse i.r.t. rechtmatigheid van de zorg? Zo nee: is deze te maken? Levert deze een besparing op?

Antwoord onderzoeksvraag data-analyses Jeugd Rechtmatigheid Jeugd wordt regionaal uitgevoerd. Door dit gezamenlijk uit te voeren met 6 andere gemeenten zijn we goedkoper uit, dan dit als gemeente zelf te organiseren. Ook wordt handhaving regionaal uitgevoerd. Wmo Voor wat betreft de Wmo wordt samenwerking gezocht met een buurgemeente in de regio. De gesprekken hierover verlopen positief. Als dit slaagt, is de inschatting dat de taak kan worden uitgevoerd voor de kosten van 0,5 Fte. Terwijl nu 1 Fte is begroot.

OMBUIGING

Ombuiging:

C1

Is er een besparing te realiseren op het rechtmatigheidstoezicht in de zorg? Zo ja, welk bedrag?

Toelichting:

1. Wat is een aannemelijke opbrengst (euro's of anders) 1a. Opbrengst in euro's: 2025 wordt apart genoemd omdat er wellicht kosten in 2025 gemaakt worden die resulteren in opbrengst later.

€

2025 75.000

2026 50.000

2027 50.000

2028 50.000

2029 50.000

Toelichting: Jeugd Toezicht op de rechtmatigheid in de Jeugdwet een verantwoordelijkheid van gemeenten (artikel 2.9, onder d. Jeugdwet). Geen ombuiging mogelijk. Wmo De wettelijke grondslag voor de toezichthoudende taak van de gemeente op de Wmo 2015 is neergelegd in artikel 6.1, eerste lid van de Wmo 2015. Het college wijst personen aan die belast zijn met het houden van toezicht op de naleving van het bepaalde bij of krachtens deze wet. Voor het rechtmatigheidstoezicht Wmo is 1 Fte schaal 10 begroot. De kosten voor schaal 10 zijn ongeveer €100.000 per jaar. Hier is nog niemand op aangenomen. Op dit moment wordt onderzocht of we kunnen samenwerken met een regiogemeente. Als dit kan, verwachten we een 0,5 Fte nodig te hebben, om dat er dan efficiëntievoordelen zijn. De samenwerking start waarschijnlijk op 1 juli 2025, waardoor het budget in de eerste helft van dat jaar niet wordt gebruikt. Voor 0,5 FTE is dat €50.000. Omdat het budget in de eerste helft van 2025 onbenut blijft, is de beparing €75.000. Eind Q2 2025 wordt duidelijk of de samenwerking doorgaat. Bij succes kan de besparing structureel worden ingeboekt.

1b. Opbrengst in anders: Toelichting:

1c. Incidenteel of structureel? Toelichting: Structureel, als de samenwerking slaagt.

2. Wat zijn de belangrijke risico's bij realisatie van bij deze ombuiging? Toelichting: Het risico is dat de samenwerking met de buurgemeente niet slaagt. In dat geval blijft 1 Fte nodig en kan de verwachte besparing niet worden gerealiseerd.

3. Op welke termijn? Toelichting: Tweede helft van 2025, als de samenwerking slaagt. Dit is eind Q2 2025 duidelijk.

4. Wat is de impact van deze ombuiging op inwoners, ondernemers en maatschappelijke partijen? Niet X

Redelijk

Groot

Niet X

Redelijk

Groot

Toelichting: Geen.

5. Wat is de organisatie impact van deze ombuiging?

Toelichting inhoudelijk: Geen.

Toelichting formatief:

EINDE FORMULIER

KERNTAAK Kerntaak Taakveld

7.1

Sociale basisvoorzieningen Volksgezondheid

ONDERZOEKSVRAAG Onderzoeksvraag vanuit de data-analyses Welke mogelijkheden hebben we om het maatwerkbudget van de GGDrU te verlagen m.i.v. 2026?

Antwoord onderzoeksvraag data-analyses

OMBUIGING

Ombuiging:

C8

Is er een besparing te realiseren op (het maatwerk van) de GGDrU? Zo ja, welk bedrag?

Toelichting

1. Wat is een aannemelijke opbrengst (euro's of anders) 1a. Opbrengst in euro's: 2025 wordt apart genoemd omdat er wellicht kosten in 2025 gemaakt worden die resulteren in opbrengst later.

€

2025 20.278

2026 19.222

2027 19.222

2028 19.222

2029 19.222

Toelichting: In 2025 bezuinigen we al op het lokaal maatwerk door de GGDrU. Het college heeft dit in februari 2025 besloten (zie collegevoorstel Vaststellen samenwerkingsovereenkomst GGDrU lokaal maatwerk 2025): - De kosten voor Stevig Ouderschap van € 12.518 te financieren uit het incidentele budget GALA. - De kosten voor Nu Niet Zwanger van € 3.690 te financieren uit het incidentele budget GALA. - De kosten voor Versterking kennis en adviesfunctie GGDrU van € 2.967 te financieren uit het incidentele budget GALA. - De kosten voor gezondheidsbevordering statushouders van € 1.103 te financieren uit het incidentele budget GALA. Daarnaast is Coördinatie weerbaarheidslessen op scholen gestopt per 1-8-2024. Hiermee besparen we € 4.061. In 2025 is de coördinatie van weerbaarheidslessen stopgezet à 4.061. Deze taak is tijdig opgezegd en daarmee niet begroot voor 2025. De incidentele financiering uit GALA voor 2025 betekent dat we besparen op de reguliere budgetten voor de GGDrU. De kosten voor Stevig Ouderschap à €12.518, Nu Niet Zwanger à €3.690, versterking kennis- en adviesfunctie GGD à €2.967 en gezondheidsbevordering statushouders à €1.103 komen niet ten laste van de reguliere budgetten voor jeugdzorg en publieke gezondheid. Hiermee realiseren we een besparing op de reguliere budgetten van €20.278.

Dit is ook vastgelegd in het collegevoorstel samenwerkingsovereenkomst GGDrU lokaal maatwerk 2025 van februari 2025. In 2026 bezuinigen we verder op het lokaal maatwerk van de GGDrU door taken af te schalen en stop te zetten. Het college heeft hierover besloten op 1 april 2025 (vooruitlopend op het raadsvoorstel ombuigingen ivm de deadline om bezuinigingen op het lokaal maatwerk vanaf 2026 door te geven aan de GGDrU). Zie collegevoorstel bezuinigingen gemeente Rhenen op lokaal maatwerk GGD regio Utrecht vanaf 2026. Het college heeft besloten: - Versterking kennis en adviesfunctie GGDrU vervalt vanaf 2026 als maatwerktaak. Hiermee besparen we € 2.967 op de begroting. - Gezondheidsbevordering statushouders vervalt vanaf 2026. Hiermee besparen we € 1.103 op de begroting. - We halveren het aantal trajecten Stevig Ouderschap. Hiermee besparen we € 6.259 op de begroting. - We verlagen het aantal uren Intensivering verbindende JGZ. Hiermee besparen we € 1.872 op de begroting. - We verlagen het aantal trajecten Meer Aandacht voor Ziekgemelde Leerlingen (MAZL). Hiermee besparen we € 7.021 op de begroting. In totaal besparen we € 19.222 in 2026.

1b. Opbrengst in anders: Toelichting:

1c. Incidenteel of structureel? Toelichting: structureel

2. Wat zijn de belangrijke risico's bij realisatie van bij deze ombuiging? Toelichting: a) Bezuinigen op de kennis- en adviesfunctie van de GGDrU heeft als gevolg dat we als gemeente minder ondersteund worden bij bijvoorbeeld het ontsluiten van lokale data en het opstellen van wijkgezondheidsprofielen. b) Bezuinigen op gezondheidsbevordering van statushouders heeft als gevolg dat statushouders minder kennis hebben van hoe de gezondheidszorg in Nederland werkt. c) Toename van het aantal opvoedingsproblemen en daardoor Meer vraag naar Jeugdhulp. d) Bezuinigen op Intensivering verbindende JGZ heeft als gevolg dat er minder capaciteit is voor de inzet van een jeugdverpleegkundige bij het jeugdteam voor gezamenlijke screening. e) Bezuinigingen op MAZL hebben als risico dat problemen van jongeren op de middelbare school groter worden en dat het aantal jongeren stijgt dat langdurig uitvalt.

3. Op welke termijn? Toelichting: 2025 en 2026

4. Wat is de impact van deze ombuiging op inwoners, ondernemers en maatschappelijke partijen? Niet

Redelijk x

Groot

Toelichting: Impact op inwoners, gemeentelijke organisatie en maatschappij: a) Bezuinigen op de kennis- en adviesfunctie van de GGDrU heeft als gevolg dat we als gemeente minder ondersteund worden bij bijvoorbeeld het ontsluiten van lokale data en het opstellen van wijkgezondheidsprofielen. b) Bezuinigen op gezondheidsbevordering van statushouders heeft als gevolg dat statushouders minder kennis hebben van hoe de gezondheidszorg in Nederland werkt. c) Minder trajecten Stevig Ouderschap voor kwetsbare gezinnen kan leiden tot een toename van opvoedingsproblemen en daarmee tot een toename van jeugdhulp. Als ouders geen Stevig Ouderschap krijgen zie je 5x meer kans op meldingen bij Veilig Thuis. Zie ook Infographic - Stevig Ouderschap Stevig Ouderschap d) Bezuinigen op Intensivering verbindende JGZ heeft als gevolg dat er minder capaciteit is voor de inzet van een jeugdverpleegkundige bij het jeugdteam voor gezamenlijke screening. De meerwaarde van de GGDrU is de focus op collectieve preventie, de beweging van (jeugd)zorg naar gezondheid. e) Bezuinigingen op MAZL hebben als risico dat problemen van jongeren op de middelbare school groter worden en dat het aantal jongeren stijgt dat langdurig uitvalt. De GGDrU monitort op subregionaal niveau. In het eerste kwartaal van 2024 zijn er 55 trajecten in de subregio Vallei gestart.

5. Wat is de organisatie impact van deze ombuiging? Niet X Toelichting inhoudelijk:

Toelichting formatief:

EINDE FORMULIER

Redelijk

Groot

KERNTAAK Kerntaak Taakveld

6.1

Sociale basisvoorzieningen Samenkracht en burgerparticipatie

ONDERZOEKSVRAAG Onderzoeksvraag vanuit de data-analyses n.v.t.

Antwoord onderzoeksvraag data-analyses

OMBUIGING

Ombuiging:

D2

Welk bedrag levert het stoppen met subsidiepotjes 'inwonersinitiatieven' op?

Toelichting

1. Wat is een aannemelijke opbrengst (euro's of anders) 1a. Opbrengst in euro's: 2025 wordt apart genoemd omdat er wellicht kosten in 2025 gemaakt worden die resulteren in opbrengst later.

€

2025 12.750

2026 25.500

2027 25.500

2028 25.500

2029 25.500

Toelichting: Het betreft hier het Fonds voor Initiatieven, Buurtbudget en het budget Preventief Wmo en Jeugd. In 2025 is de subsidieregeling MO en Jeugd al opgeheven omdat dit nauwelijks werd gebruikt en dit leidt een structurele besparing van €7.500 met ingang van 2025. Verder is in de pijplijn het voorstel om de Subsidieregeling Fonds voor initiatieven ( € 13.000) en het Buurtbudget (€ 5.000) samen te voegen en het totaal bedrag te verlagen van € 18.000 tot € 13.000 wat zou leiden tot een structurele ombuiging van €5.000 met ingang van 2026 en omdat de regeling dan zou ingaan vanaf 1 juli voor 2025 voor de helft van dit bedrag ( €2.500). Het ambtelijk advies is daarmee vanaf 2026 structureel een ombuiging van 5.000 + 7.500 = 12.500 en voor 2025 2.500 + 7.500 = 10.000. Technisch zijn alle subisidies géén wettelijke verplichting en kan er bestuurlijk voor worden gekozen om het gehele bedrag als ombuiging op te nemen. Het totale technische ombuigingsbedrag vanaf 2026 is dan (13.000 + 7.500 =) 20.500. Het bedrag voor 2025 wat technisch kan worden omgebogen is minder omdat de ingangsdatum 1 juli is (13.000/2 = 6.500 + 7.500 = 14.000). Gezamenlijk gaat het om €25,5k per jaar. Deze budgetten worden jaar op jaar slechts gedeeltelijk benut. Omdat lopende het jaar aanvragen kunnen worden gedaan, is voor het lopende jaar 2025 gerekend met de helft van het budget.

Hierbij wordt er dan vanuit gegaan dat de aanvraagmogelijkheid per 1 juli wordt dichtgezet. Wanneer er gekozen wordt om voorbij te gaan aan het collegevoorstel dan kunnen ook alle hierboven genoemde subsidieregelingen stopgezet worden, dat levert dan per 2026 een besparing op van €25.500,- op jaarbasis.

1b. Opbrengst in anders: Toelichting:

1c. Incidenteel of structureel? Toelichting: Structureel omdat door het geheel of gedeeltelijk afschaffen van deze budgetten structureel minder wordt uitgegeven.

2. Wat zijn de belangrijke risico's bij realisatie van bij deze ombuiging? Toelichting: Met name het afschaffen of stopzetten van het buurtbudget en het fonds voor initiatieven raakt de inwoners rechtstreeks. Hoewel de budgetten niet groot zijn, leveren ze wel een belangrijke bijdrage aan de sociale samenhang in de dorpen. Afschaffing leidt mogelijk tot onbegrip en verlies van draagvlak voor andere gemeentelijke besluiten. Daarnaast geven we veel publiciteit aan deze subsidieregeling en is zowel in De Klamp als in de Rijnpost in maart een artikel over deze subsidieregeling verschenen. De Visie Sociaal Rhenen 2030 stimuleert de inzet van inwonersinitiatieven.

3. Op welke termijn? Toelichting: Vanaf 2025.Uitgaven 2024: Fonds voor Initiatieven: €1300,- (begroot €13.000) Buurtbudget: €2479,82 (laag bedrag, voorgaande jaren meestal uitgaven rond de €4000,-) (begroot €5000,-)

4. Wat is de impact van deze ombuiging op inwoners, ondernemers en maatschappelijke partijen? Niet

Redelijk X

Groot

Toelichting: Niet groot in omvang, wel grote invloed op sociale samenhang en draagvlak voor de rol- en taak van de gemeente

5. Wat is de organisatie impact van deze ombuiging? Niet Redelijk Groot x Toelichting inhoudelijk: Afschaffing betekent dat geen aanvragen meer hoeven te worden behandeld. Dat neemt niet weg dat de vraag naar ondersteuning zal blijven. Mogelijk leidt het niet kunnen bieden van ondersteuning juist tot meer werk. Denk aan bezwaren, zoeken naar creatieve andere oplossingen etc.

Toelichting formatief:

EINDE FORMULIER

KERNTAAK Kerntaak Taakveld

Individuele voorzieningen Jeugd 6.72b Jeugdzorg behandeling

ONDERZOEKSVRAAG Onderzoeksvraag vanuit de data-analyses n.v.t.

Antwoord onderzoeksvraag data-analyses

OMBUIGING

Ombuiging: Toelichting

D8

Welke besparing levert de pilot ‘Inloop ADHD/Autisme’ op?

1. Wat is een aannemelijke opbrengst (euro's of anders) 1a. Opbrengst in euro's: 2025 wordt apart genoemd omdat er wellicht kosten in 2025 gemaakt worden die resulteren in opbrengst later.

€

2025 30.000

2026 52.775

2027 52.775

2028 52.775

2029 52.775

Toelichting: De pilot 'Inloop ADHD & autisme' is dit jaar gestart. Deze inloop is onderdeel van het versterken van het voorliggend veld: een indicatievrij aanbod op autisme en ADHD, wat zorgt voor minder instroom en een grotere uitstroom van geïndiceerde zorg. Hierdoor kunnen we inwoners laagdrempelig en sneller helpen tegen lagere kosten. Dit voorstel is onderdeel van het actieplan om de kosten jeugdhulp te verlagen. Het betreft collegevoorstel Z-1192064. Volgens de business case kan deze pilot een netto besparing opleveren tussen de € 37.150 en € 68.400. Het gemiddelde bedrag van het verwachte resultaat van € 52.775 wordt in eerste instantie aangehouden voor deze ombuiging vanaf 2026. Voor 2025 wordt een lager bedrag aangehouden in verband met de benodigde opstarttijd voor deze pilot, het bekend maken bij o.a. inwoners, huisartsen en onderwijs en het doorlopen van de huidige casussen met autisme en ADHD problematiek op afschalingsmogelijkheden).

1b. Opbrengst in anders: Toelichting:

1c. Incidenteel of structureel? Toelichting: Structureel, omdat als de pilot succesvol blijkt te zijn, het inloopspreekuur als voorliggende voorziening wordt gehanteerd. Hierdoor hoeft geen tweedelijns (duurdere) jeugdhulp ingezet te worden.

2. Wat zijn de belangrijke risico's bij realisatie van bij deze ombuiging? Toelichting: Het gaat om een pilot van een jaar om inzicht te krijgen of de verwachtingen ook realistisch blijken. Het goed vastleggen van het aantal afschalingen van ambulante jeugdhulp naar het inloopspreekuur moet nauwkeurig door het jeugdteam worden vastgelegd om de resultaten van deze pilot te kunnen berekenen. Als deze succesvol is, wordt deze structureel.

3. Op welke termijn? Toelichting: Start van de pilot was op 6 maart 2025.

4. Wat is de impact van deze ombuiging op inwoners, ondernemers en maatschappelijke partijen? Niet X

Redelijk

Groot

Niet X

Redelijk

Groot

Toelichting:

5. Wat is de organisatie impact van deze ombuiging?

Toelichting inhoudelijk:

Toelichting formatief:

EINDE FORMULIER