Bijlage 1 Kwaliteitsplan Onderhoudsniveau Openbare Ruimte
Tekst van het document
KWALITEITSPLAN Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte
Definitief 1 mei 2025
GEMEENTE RHENEN Kwaliteitsplan Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte
Definitief 1 mei 2025
DEFINITIEF • KWALITEITSPLAN Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte 01-05-2025 • Gemeente Rhenen
BEGRIPPENLIJST ..................................................................................................... 21
Inhoudsopgave 1. 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6
INLEIDING ........................................................................................................4 Aanleiding .......................................................................................................... 4 Doel ................................................................................................................... 5 Uitgangspunten en afbakening .......................................................................... 5 Relatie met andere plannen en organisatieonderdelen .....................................7 Totstandkoming .................................................................................................7 Leeswijzer .......................................................................................................... 8
2. 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5
DEFINITIES EN HUIDIGE SITUATIE ............................................................... 9 Wat is beeldgestuurd onderhoud? .....................................................................9 Onderhoudsniveaus........................................................................................... 9 Huidige werkwijze beheer .................................................................................. 9 Ruimtelijke opbouw en functionele eenheden ................................................. 10 Huidige onderhoudskwaliteit (nulmeting) ......................................................... 10
3. 3.1 3.2 3.3 3.4
GEWENSTE SITUATIE................................................................................... 14 Zonering in onderhoudsniveaus ......................................................................14 Functionele eenheden ..................................................................................... 14 Huidige situatie (‘100% Basis’, keuze 2008).................................................... 15 Gewenste situatie (‘100% Basis’, keuze 2025)................................................ 15
4. 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5
FINANCIELE ONDERBOUWING....................................................................16 Uitgangspunten en onderbouwing ...................................................................16 Areaalgegevens ............................................................................................... 16 Kosten ‘100% Basis 2025’ ............................................................................... 16 Conclusies .......................................................................................................18 Aanbevelingen .................................................................................................18
5. 5.1 5.2
INVOERING IN DE ORGANISATIE ................................................................ 19 Beheerplannen aanpassen .............................................................................. 19 Uitvoeringsorganisatie op orde brengen .......................................................... 19
RHENEN Kwaliteitsplan Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte DEFINITIEF 20250501(1).docx
BIJLAGEN .................................................................................................................. 24 BIJLAGE A: Kwaliteitscatalogus (los bijgevoegd) ...................................................... 24 BIJLAGE B: Nulmeting Beheer Openbare Ruimte (los bijgevoegd) .......................... 24 BIJLAGE C: Meetprotocol en meetinstructies beleidsschouw (los bijgevoegd) ......... 24 BIJLAGE D: Kaart functionele eenheden ................................................................... 25 BIJLAGE E: Zoneringskaart Basis ............................................................................. 26 BIJLAGE F: Areaalgegevens ..................................................................................... 27
3
DEFINITIEF • KWALITEITSPLAN Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte 01-05-2025 • Gemeente Rhenen
1. INLEIDING Het oude Beeldkwaliteitsplan heeft in de uitvoeringsorganisatie nog niet echt
1.1 Aanleiding
geleefd en is daar nog onvoldoende geïmplementeerd. Er werd enkel geschouwd op incidenten en er werden technische inspecties uitgevoerd. Een belangrijk
Gemeente Rhenen (afbeelding 1) beheert haar openbare ruimte integraal, dat wil zeggen dat niet alleen per team naar de te beheren ruimte wordt gekeken, maar vanuit meerdere teams en meerdere invalshoeken tegelijk. Dit wordt ook wel IBOR
aandachtspunt bij de actualisatie van het Kwaliteitsplan was daarom extra aandacht voor het vergroten van de kennis bij de medewerkers en de Raad over het werken op basis van het Kwaliteitsplan.
genoemd. Integraal beheer gaat niet over de inrichting van de openbare ruimte, maar over het beheer dat hoort bij de instandhouding ervan. Dit beheer kan onder andere op basis van beeld of frequentie worden gestuurd. In 2008 is hiervoor het Beeldkwaliteitsplan voor de openbare ruimte opgesteld. Hierin is aangegeven wat de gewenste onderhoudskwaliteit van de openbare ruimte is op basis van beeldgestuurd beheren. Het doel van dit plan was dat het meer transparant is voor bewoners, gebruikers, raadsleden, collegeleden en ambtenaren welke onderhoudskwaliteit waar verwacht mag worden en op welke kwaliteitsniveaus moet worden beheerd. In 2022 is het Beleidsplan Klimaatadaptatie en in 2023 het Groenbeleidsplan Rhenen 2023-2028 vastgesteld. In aansluiting op deze plannen is in 2024 het Beeldkwaliteitsplan geactualiseerd. Uit de nieuwe plannen komen namelijk voorzieningen en aanpassingen in de openbare ruimte naar voren waar de systematiek van het beeldgestuurd onderhoud nog niet op is afgestemd, zoals bijvoorbeeld de toename van ecologisch groen en aanleg van waterdoorlatende verhardingen. Het Beeldkwaliteitsplan 2008 was een co-creatie tussen gemeente en adviesbureau Eco Consult – GMM; dat geldt ook voor het nieuwe plan. Het nieuwe, voorliggende, plan is Kwaliteitsplan Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte genoemd.
RHENEN Kwaliteitsplan Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte DEFINITIEF 20250501(1).docx
Afbeelding 1, Gemeente Rhenen (bron: Wikipedia)
4
DEFINITIEF • KWALITEITSPLAN Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte 01-05-2025 • Gemeente Rhenen
1.2 Doel
•
samengevoegd om het geheel overzichtelijker te maken (in de oude
Het doel van dit Kwaliteitsplan is het vastleggen van de aanwezige en gewenste
kwaliteitscatalogus waren deze apart vermeld).
beheerkwaliteit van de openbare ruimte en het meetbaar maken van deze kwaliteiten. Hierdoor wordt inzichtelijk of de gewenste kwaliteit in de verschillende
•
beheercategorieën en 43 meetcriteria). De nieuw toegevoegde
Een tweede doel is het inzichtelijk maken van de onderhoudskosten van de
beheercategorieën zijn:
gewenste beheerkwaliteit. Hierdoor kunnen doelbewuste keuzes gemaakt worden voor kwaliteit in samenhang met de kosten van beheer van de openbare ruimte.
1.3 Uitgangspunten en afbakening Bij het opstellen van dit plan zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: Het plan heeft betrekking op de openbare ruimte van de gemeente Rhenen.
•
Dit zijn de woonkernen Rhenen, Elst, Achterberg, Remmerden en Veeneind en daarnaast het buitengebied. •
Het plan heeft betrekking op verzorgend onderhoud en klein technisch onderhoud. Groot onderhoud, vervangingen, en kosten van herinrichtingen valt buiten de scoop van dit plan.
•
Er zijn 4 hoofdgroepen beschreven (zie tabel 1), 16 beheercategorieën en 72 meetcriteria (in de oude catalogus waren het 4 hoofdgroepen, 11
gebruikszones gewaarborgd blijft.
•
De onderdelen Technische staat (Heel) en Verzorging (Schoon) zijn
•
o
Halfverhardingen.
o
Grasstenen.
o
Verkeerskundige berm.
o
Vaste planten.
o
Containers (voor afvalinzameling).
Daarnaast zijn een aantal namen van beheercategorieën gewijzigd: o
Beplanting werd Heesters.
o
Gras werd Gazon.
o
Berm werd Bloemrijke berm en wadi.
o
Wegmeubilair werd Borden.
Er zijn een aantal beheergroepen in de Kwaliteitscatalogus buiten beschouwing gelaten omdat deze op basis van frequentie onderhouden
Bij het opstellen van de meetcriteria per kwaliteitsniveau van de
worden (ook bij de doorrekening zijn deze buiten beschouwing gelaten) Het
Kwaliteitscatalogus (Bijlage A) is de landelijke Kwaliteitscatalogus
betreft:
Openbare Ruimte van CROW uit 2023 leidend geweest en daarnaast zijn
o
Natuurlijke vijvers en sloten.
enkele meetcriteria op maat gemaakt (zie afbeelding 2 voor de opbouw van
o
Speeltoestellen.
de catalogusbladen). Bij een aantal beheergroepen is iets afgeweken van
o
Bossen en bospaden.
de indeling van CROW, omdat de CROW-kwaliteitsbeschrijving daar niet
o
Hagen snoeibeeld (gaten in hagen en onkruid haagvoet zijn onder
o
Bloembakken (weinig aanwezig).
Heesters meegenomen).
goed aansloot bij het gehanteerde beeld binnen de gemeente (zie Kwaliteitscatalogus voor nadere toelichting, Bijlage A). Voor deze onderdelen zijn criteria op maat gemaakt. De kwaliteitscriteria zijn geactualiseerd aan de huidige danwel de gewenste werkwijze.
RHENEN Kwaliteitsplan Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte DEFINITIEF 20250501(1).docx
•
Daarnaast zijn beheeronderdelen buiten beschouwing gelaten die niet in eigendom en/of beheer van de gemeente zijn:
5
DEFINITIEF • KWALITEITSPLAN Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte 01-05-2025 • Gemeente Rhenen
•
o
Kabels en leidingen.
o
ABRI’s.
o
Laadpalen en overige schakelkasten.
o
Brandkranen.
o
Trafohuisjes.
o
Provinciale wegen.
Daarnaast vormden de geldende beleidsdocumenten uitgangspunt: het Beleidsplan Klimaatadaptatie en het Groenbeleidsplan Rhenen 2023-2028. Door de werkgroepleden zijn de effecten uit de beleidsplannen op het beheer verwoord en vervolgens bij de streefbeelden in de Kwaliteitscatalogus verwerkt.
•
Verder golden als uitgangspunt het bestaande Beeldkwaliteitsplan, de actuele BGT-kaart van de gemeente (met daarop aangegeven de verschillende wijken en het te onderhouden groenareaal), en een Excel-
Afbeelding 2, Opbouw catalogusbladen
bestand uit 2008 met de arealen waarmee toen gerekend is.
•
De technische inspecties staan los van het Kwaliteitsplan Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte. Deze inspecties bepalen de maatregelen voor het groot onderhoud met bijbehorende meerjarenplanning. Het gaat onder meer om technische inspecties voor wegen, groen en speeltoestellen.
•
Het Kwaliteitsplan Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte betreft vooral het regulier dagelijks onderhoud en inspecties worden daarbij schouwen genoemd.
RHENEN Kwaliteitsplan Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte DEFINITIEF 20250501(1).docx
6
DEFINITIEF • KWALITEITSPLAN Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte 01-05-2025 • Gemeente Rhenen
Overzicht van de BEHEERCATEGORIEËN Hoofdgroep
Beheercategorie
VERHARDING
1. Asfaltverhardingen
Beeldgestuurd onderhoud staat niet los van de inrichting van de openbare ruimte en de toe te passen materialen. Een ontwerp dat past bij de omgeving en het gebruik, en dat is gemaakt van materialen die in de omgeving passen, zal worden
2. Elementenverhardingen
gebruikt en zich ontwikkelen zoals bedoeld is. Een dergelijk ontwerp zal ook om
3. Halfverhardingen
regulier beheer vragen.
4. Grasstenen
Intensief gebruik echter zorgt voor slijtage, beplantingen die niet bij de bodem
5. Verkeerskundige berm GROEN
1.4 Relatie met andere plannen en organisatieonderdelen
6. Bomen 7. Bosplantsoen
passen zullen niet of juist overmatig groeien, te kwetsbare materialen zullen voor schadebeelden zorgen en beheer dat niet is afgestemd op de gewenste kwaliteit kan tot ongewenste soorten (zoals bijvoorbeeld Jacobskruiskruid) leiden. Beeldgestuurd onderhoud ten behoeve van de onderhoudskwaliteit vraagt daarom
8. Heesters
afstemming met de ontwerpcriteria en/of het programma van eisen voor het
9. Vaste planten
ontwikkelen zoals inpassings- en ontwikkelingsprojecten. Dit staat in de
10. Gazon
ontwerpeisen als vertaling van het beleid, en wordt op dit moment in de gemeente op die manier toegepast.
11. Bloemrijke berm en wadi OBJECTEN
12. Keermuurconstructies
1.5 Totstandkoming
MEUBILAIR
13. Straatmeubilair
Het Kwaliteitsplan Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte is in nauw overleg met
14. Borden
een gemeentelijke werkgroep, de medewerkers van team Remmerden en met
15. Afvalcontainers 16. Markering Tabel 1: Overzicht hoofdgroepen en beheercategorieën
terugkoppeling vanuit de Raad tot stand gekomen.
Werkgroep De werkgroep bestond uit acht leden, bestaande uit beleidsadviseurs team Openbare Werken (groen, grijs, kabels, leidingen en verlichting) en medewerkers van team Remmerden. Tijdens een zevental overleggen (fysiek en online) werd input geleverd voor alle onderdelen van het Kwaliteitsplan. Hiermee werd gelijktijdig de kennis over beeldgestuurd onderhoud bij de betrokken personen vergroot.
RHENEN Kwaliteitsplan Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte DEFINITIEF 20250501(1).docx
7
DEFINITIEF • KWALITEITSPLAN Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte 01-05-2025 • Gemeente Rhenen
De leerpunten uit de bijeenkomsten voor de Raad en de werkgroepoverleggen zijn
over het plan, en de daarmee gepaard gaande eventuele aanpassingen in het
verwerkt in de Kwaliteitscatalogus en het Schouwprotocol en zijn als
beheer, geïnformeerd worden en zo bij het beeldgestuurd onderhoud betrokken
aandachtspunten of aanbevelingen in de eindrapportage opgenomen.
worden.
Raad
1.6 Leeswijzer
Om de kennis van het Kwaliteitsplan Onderhoudsniveaus te vergroten bij de Raad en de medewerkers zijn drie bijeenkomsten georganiseerd over beeldgestuurd onderhoud. Tijdens de bijeenkomsten is uitleg gegeven over het werken op basis van beelden (wat houdt het in en wat betekent het voor de Raad, inwoners en medewerkers), de inhoud van dit plan en de voorgestelde aanpak. Het ging om de volgende drie momenten: •
•
•
Dit plan gaat in op de kwaliteit van het regulier dagelijks onderhoud van de openbare ruimte binnen de Gemeente Rhenen. Er wordt in hoofdstuk 2 een korte definitie van de verschillende begrippen gegeven en er wordt kort ingegaan op de huidige situatie. In hoofdstuk 3 wordt vervolgens beschreven welke keuzes er zijn gemaakt voor de gewenste situatie (onder andere beschrijving van de gewenste zonering en gewenste onderhoudskwaliteit). Vervolgens wordt in hoofdstuk 4
Een informerende bijeenkomst met Raad (op 29-05-2024). Doel was
ingegaan op de financiële consequenties die keuzes hebben en hoe hier mee om
vooral het informeren van de raadsleden: voorlichten (wat is beeldgestuurd
wordt gegaan. Tot slot wordt in hoofdstuk 5 beschreven welke stappen er zijn
onderhoud), meenemen in het proces, plan van aanpak presenteren en
gezet en nog moeten worden gezet om tot een geslaagd integraal beheer te
ophalen wat de Raad daarin belangrijk vond. Ook is verkend welk budget
komen binnen de Gemeente Rhenen. In de Begrippenlijst worden de veel
beschikbaar is voor het onderhoud van de openbare ruimte.
voorkomende begrippen uit deze rapportage weergegeven. In de Literatuurlijst is
Een technische bijeenkomst (schouw) voor de Raad waarin samen met
de geraadpleegde literatuur weergegeven. Tenslotte staat in de Bijlage een
de Raad en medewerkers is geschouwd (op 28-06-2024). Doel was om het
overzicht van de bij het rapport behorende documenten, namelijk:
Kwaliteitsplan Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte te vertalen naar de
•
Bijlage A. Kwaliteitscatalogus.
praktijk en daardoor de kennis over beeldgestuurd onderhoud te vergroten.
•
Bijlage B. Resultaten nulmeting 2024 incl. schouwformulier.
•
Bijlage C. Meetinstructies beleidsschouw.
•
Bijlage D. Kaart functionele eenheden.
•
Bijlage E. Zoneringskaart Basis 2025.
•
Bijlage F. Areaalgegevens.
Presentatie van het conceptplan aan de Raad (consulterend in de commissie Ruimte en Economie op 22-01-2025).
Inwoners Omdat er recent al veel peilingen zijn gedaan naar de openbare ruimte voor andere plannen (onder andere ‘Visie op Rhenen’) is voor het Kwaliteitsplan Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte geen specifiek onderzoek gedaan onder inwoners. De inwoners van Rhenen zullen na vaststelling van het Kwaliteitsplan
RHENEN Kwaliteitsplan Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte DEFINITIEF 20250501(1).docx
8
DEFINITIEF • KWALITEITSPLAN Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte 01-05-2025 • Gemeente Rhenen
2. DEFINITIES EN HUIDIGE SITUATIE 2.1 Wat is beeldgestuurd onderhoud? Bij beeldgestuurd onderhoud worden de verschillende onderhoudsactiviteiten afgestemd op de afgesproken beelden (bijvoorbeeld de mate van bedekking van onkruid). Een andere manier van onderhouden is op basis van afgesproken
Kwaliteitsniveau
Omschrijving
Indicatie kwaliteit
A+
Zeer goed
Nagenoeg ongeschonden
A
Goed
Mooi en comfortabel
B
Voldoende
Functioneel
C
Matig
Onrustig beeld, discomfort of enige vorm van hinder
D
Slecht
Kapitaalvernietiging, uitlokking van vernieling, functieverlies, juridische aansprakelijkheidsstelling of sociale onveiligheid
frequenties. Beeldgestuurd onderhoud is een middel om op resultaten te sturen, met beelden te communiceren en deze zoveel mogelijk meetbaar te maken.
2.2 Onderhoudsniveaus
Tabel 2: Omschrijving van de CROW-kwaliteitsniveaus.
De onderhoudsniveaus zijn afgestemd op de gangbare werkwijze en het vigerende beleid dat is vastgesteld voor het onderhoudsniveau van de openbare ruimte. De onderhoudsniveaus zijn gekoppeld aan de functionele eenheden (woonwijk,
CROW-kwaliteitsniveaus
A+
A
B
C
D
Basis
Laag
<Laag
centrumgebied, e.d.). De functionele eenheid bepaalt voor de meeste beheereenheden het maatregelenpakket en daarmee het onderhoudsniveau. Er wordt in Rhenen onderscheid gemaakt in drie onderhoudsniveaus, namelijk
Onderhoudsniveaus Rhenen
Hoog
Tabel 3: Onderverdeling kwaliteitsniveaus CROW-catalogus en onderhoudsniveaus Rhenen.
Hoog, Basis en Laag. Deze niveaus komen overeen met de kwaliteitsniveaus A+/A, B, C uit de Kwaliteitscatalogus openbare ruimte 2023 van CROW (zie
Het werken met verschillende onderhoudsniveaus neemt niet weg dat er binnen de
tabellen 2 en 3). Bij het gebruik van drie niveaus zijn verschillen in beheer duidelijk
reikwijdte van het toegepaste onderhoudsniveau variatie in beeld mogelijk is. Er
inzichtelijk te maken.
zullen altijd relatief goede plekken zijn (hier is net onderhoud gepleegd) en relatief slechte plekken zijn (hier moet het onderhoud nog plaats vinden).
2.3 Huidige werkwijze beheer Ten tijde van het opstellen van het Beeldkwaliteitsplan in 2008 werd het centrum op niveau Hoog beheerd en de rest op niveau Basis. In 2012 zijn er bezuinigingen doorgevoerd. Op dit moment (2025) worden alle eenheden op
RHENEN Kwaliteitsplan Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte DEFINITIEF 20250501(1).docx
9
DEFINITIEF • KWALITEITSPLAN Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte 01-05-2025 • Gemeente Rhenen
onderhoudsniveau Basis beheerd waarbij de beschikbare budgetten
deze kruising waaieren de wegen uit met enkele aftakkingen. Langs deze wegen
richtinggevend zijn.
komt lintbebouwing voor die zich verdunt naarmate de afstand toeneemt. Hier komt
Voor het uitvoeren van de verschillende maatregelen, die zijn onderverdeeld in maatregelen gericht op technisch onderhoud (kwalitatief, vooral
afwisselend (voormalige) agrarische bebouwing voor wat een gevarieerd beeld geeft. Daarnaast vinden er bij Achterberg veel uitbreidingen van woonwijken plaats.
frequentiegestuurd) en verzorgend onderhoud (schoonheidsgraad, vooral
Veeneind ligt tussen de woonwijk Petenbos in Veenendaal en de Cuneraweg. Het
beeldgestuurd), worden meerdere partijen ingeschakeld. De gemeente voert zelf
betreft een verdichting van het lint Cuneraweg en is een overgang van de 'stad'
veel werkzaamheden uit, maar besteedt ook onderdelen uit aan derden,
naar de landelijke omgeving.
bijvoorbeeld het onderhoud van wegmarkering en verlichting wordt aan aannemers uitbesteed, evenals het knippen van hagen en maaien van de wegbermen.
Functionele eenheden
Daarnaast wordt samengewerkt met instanties zodat mensen met een afstand tot
De verschillende functionele eenheden binnen de gemeente Rhenen kunnen in de
de arbeidsmarkt kunnen worden ingezet, bijvoorbeeld met IW4.
volgende zones onderverdeeld worden:
2.4 Ruimtelijke opbouw en functionele eenheden Ruimtelijke opbouw Het centrum van Rhenen bestaat uit ‘de oude stad’. Delen van oude stadsmuren
•
Centrum.
•
Wonen.
•
Bedrijventerrein.
•
Begraafplaatsen.
•
Hoofdontsluitingswegen in beheer bij de gemeente. Dit zijn de N225 door
zijn nog zichtbaar en zorgen voor de karakteristieke Rhenense sfeer. Het centrum
het centrum van Rhenen (van westelijke komgrens tot viaduct) en de
wordt doorkruist door een belangrijke ontsluitingsweg. Het zuidelijke deel van het
Cuneraweg (van rotonde Koesteeg tot de gemeentegrens).
centrum grenst aan het uiterwaardengebied van de Nederrijn. Vanuit de uiterwaarden richting het centrum is er een duidelijk hoogteverschil zichtbaar. De Rijksstraatweg is kenmerkend voor de kern Elst. Een drukke doorgaande weg met weinig groen en veel bebouwing. Elst heeft zich ontwikkeld als een lijnvormig
In § 3.2 wordt nader ingegaan op de gewenste onderhoudsniveaus binnen deze zones.
2.5 Huidige onderhoudskwaliteit (nulmeting)
structuur die evenwijdig aan de steilrand loopt tussen de uiterwaard en de hogere
In juli 2024 is een nulmeting uitgevoerd op 58 meetlocaties verdeeld over de 5
gronden. De Rijksstraatweg en de Franseweg vormen samen deze kenmerkende
kernen (Rhenen, Elst, Achterberg, Remmerden, Veeneind) en het buitengebied1.
structuur. Ook de begrenzing van het bosgebied volgt min of meer deze richting.
Per meetlocatie zijn de daar voorkomende openbare voorzieningen beoordeeld
De kern Achterberg wordt gekenmerkt door de landelijke sferen. Een belangrijk knooppunt is de kruising Friesesteeg / Cuneraweg / Achterbergsestraatweg. Vanuit
aan de hand van 72 meetcriteria uit de kwaliteitscatalogus. In totaal zijn er 1.921 metingen verricht.
1 Er zijn geen meetlocaties op de begraafplaatsen en in Veeneind.
RHENEN Kwaliteitsplan Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte DEFINITIEF 20250501(1).docx
10
DEFINITIEF • KWALITEITSPLAN Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte 01-05-2025 • Gemeente Rhenen
Voor de uitgebreide resultaten van de nulmeting wordt verwezen naar rapport
•
Bosplantsoen: gemiddelde en maximale lengte van overgroei.
Nulmeting Beheer Openbare Ruimte, Eco Consult-GMM, juli 2024 (Bijlage B).
•
Heesters: lengte storende takken (scoort op de grens met Laag) en kaal oppervlak.
Hieronder worden de belangrijkste conclusies genoemd: •
Vaste planten: aaneengesloten beplanting en gemiddelde lengte overgroei.
•
Gras: grashoogte rond obstakels en bomen.
gestelde ambitieniveau Basis (niveaus A+ t/m B, zie tabel 4).
•
Keermuren: rotting en wijdte per voegovergang.
Wanneer uitgegaan wordt van de 90% regel2 waarbij 90% van de meetresultaten
•
Straatmeubilair: deuken en gaten, scheefstand, dekking coating/folie.
aan het gewenste niveau Basis moet voldoen, dan ligt er nog een taak om 2% van
•
Borden: deuken en gaten, scheefstand, dekking coating/folie, verdraaiing.
•
Markeringen: oppervlak dat niet voldoet aan NEN-EN 1436.
Van alle gemeten beheeraspecten op alle meetlocaties voldoet 88% aan het
de gemeten beheeraspecten op het gewenste niveau te brengen. Uit de nulmeting kwam bij de verzorgingsaspecten het volgende naar voren: •
•
In tabel 4 is weergegeven hoe de verdeling per kern is. Hier is te zien dat Remmerden en Buitengebied het hoogst scoren en Rhenen het laagst.
Er is weinig grof zwerfafval3 op verhardingen, verkeerskundige bermen, bij bomen, in beplanting, op gras en rond containers aanwezig: scores
Niveau CROW
A+ t/m B
A+
A
B
C
D
Hoog tot Basis (A/B).
Niveau gem.
Hoog+basis
Hoog
Hoog
Basis
Laag
< Laag
Beplakking en graffiti is weinig aanwezig op keermuren, straatmeubilair,
Rhenen (kern)
82
38
31
13
9
9
Elst
88
42
36
10
5
7
Achterberg
87
39
36
12
9
4
Remmerden
95
50
36
9
0
5
Buitengebied
90
53
24
13
5
5
Gemiddelde
88
44
32
12
6
6
borden en containers aanwezig: scores Hoog-Basis (A+/A/B). •
Er is veel bevuiling (inclusief groene aanslag) op keermuren, straatmeubilair en borden aanwezig: score Minder dan Laag (D).
•
Er is veel onkruid op elementenverharding, halfverharding, en in boomspiegels aanwezig: scores Laag en Minder dan Laag. In heesters en vaste planten scoort dit aspect beter, namelijk Hoog-Basis (A/B), maar zit ook daar tegen Minder dan Laag (D) aan.
Onderdelen die Laag of Minder dan Laag scoren bij de technische aspecten zijn: •
Asfalt: zichtbare reparaties.
•
Verkeerskundige berm: hoogteverschil met aansluitende verharding.
•
Bomen: gemiddelde lengte van wortel- en stamopschot.
In standaard CROW-beeldbestekken en aansluitende standaard meet- en verrekenmethode wordt vaak bepaald dat tenminste 90% van de opnamen moet voldoen. 2
RHENEN Kwaliteitsplan Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte DEFINITIEF 20250501(1).docx
Tabel 4: Overzicht resultaten (%) van alle gemeten beheeraspecten per kern.
Kern Rhenen per wijk Binnen kern Rhenen worden 11 wijken onderscheiden (zie tabel 5). De meetlocaties zijn over deze wijken verdeeld.
3
Dit is zwerfafval > 10 cm, exclusief bijgeplaatst grofvuil.
11
DEFINITIEF • KWALITEITSPLAN Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte 01-05-2025 • Gemeente Rhenen
Niveau CROW
A+ t/m B
A+
A
B
C
D
Niveau gem.
Hoog + basis
Hoog
Hoog
Basis
Laag
< Laag
Binnenstad
83
33
33
17
6
11
Bruine Eng
92
37
32
16
5
10
Cuneralaan
84
38
23
23
6
10
Donderberg
76
29
31
16
12
12
De Driehoek
86
46
33
7
7
7
Domineesberg Oost
76
34
28
14
11
11
Domineesberg West
84
46
31
7
8
8
Grebbekwartier Noord
80
32
35
13
17
3
Grebbekwartier Zuid
84
48
26
10
6
10
Koerheuvel
82
41
23
18
14
4
Molenberg
81
34
36
11
8
11
Gemiddelde
82
38
30
14
9
9
Niveaus Hoog en Basis tezamen (A+ t/m B): 82%4 van alle gemeten beheeraspecten vallen hieronder. Wanneer uitgegaan wordt van de 90% regel waarbij 90% van de opnames aan het gewenste niveau Basis moeten voldoen, dan ligt er nog een taak om 8% van de locaties in de kern Rhenen op het gewenste niveau te brengen. Wijk Bruine Eng scoort het hoogst en wijken Donderberg en Domineesberg Oost het laagst.
Aanbevelingen Nulmeting De volgende aanbevelingen komen uit de Nulmeting naar voren, en kunnen tijdens het onderhoud worden aangepakt (voor zover dat nog niet is gebeurd): •
Overschrijdingen van de verkeerskundige bermen (hoogteverschil op aansluitende verharding) oplossen om onveilige situaties te voorkomen.
•
De markeringen tussentijds hermarkeren om gevaarlijke situaties te voorkomen.
Tabel 5: Overzicht resultaten (%) per wijk in Rhenen.
•
Natuurlijke aanslag (inclusief groene aanslag) op straatmeubilair (onder andere lantaarnpalen), borden en keermuren zorgt ervoor dat de coating eraf gaat. Advies is om deze regelmatig schoon te maken.
•
Daarnaast dienen verkeersborden en straatmeubilair eerder vervangen,
Wanneer gekeken wordt naar de gemiddelde scores van alle gemeten
hersteld te worden zodat er minder vaak deuken en gaten, scheefstand,
beheeraspecten in kern Rhenen blijkt 68% van alle beheeraspecten Hoog (A+/A)
verdraaiing en schade op de dekking/coating voorkomt.
te scoren, 14% Basis (B), 9% Laag (C) en 9% Minder dan Laag (D).
•
Door het groeizame weer van afgelopen periode is onkruid op verharding extra gegroeid. Randen van parkeerplaatsen, onbereikbare hoekjes en
Het totale percentage van de niveaus Hoog en Basis in tabel 5 wijkt af van het totale percentage van de kernen in tabel 4 omdat het in tabel 5 alleen de wijken in de kern Rhenen betreft en niet in de kernen van Achterberg, Elst en Remmerden. 4
RHENEN Kwaliteitsplan Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte DEFINITIEF 20250501(1).docx
12
DEFINITIEF • KWALITEITSPLAN Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte 01-05-2025 • Gemeente Rhenen
obstakels in verharding behandelen met handbranders of drukspuiten met heet water. •
Bij onkruid in boomspiegels wordt al snel een overschrijding gemeten als het groeizaam weer is geweest. Overwogen kan worden de onkruidbedekking in boomspiegels als meetcriterium in toekomstige schouwen achterweg te laten en meer als een plantvak te beoordelen.
•
De overgroei over verhardingen zorgt ook voor overschrijdingen bij bosplantsoen, heesters, en vaste planten. Deze dienen vaker gesnoeid te worden om niveau Basis te behalen.
•
Door eerder inboet van heesters en vaste planten toe te passen wordt het aandeel kale plekken verminderd.
•
Grashoogte rond bomen zorgt al snel voor overschrijdingen en is in het beeld van een gazon niet erg storend maar juist van belang voor vergroting van biodiversiteit. Overwegen om dit aspect in toekomstige schouwen achterwege te laten. Vanwege de zichtbaarheid is aan te bevelen de grashoogte rondom obstakels in gras wel te blijven meten.
•
Wijdte van voegovergang bij keermuren zorgt voor overschrijding van het gewenste kwaliteitsniveau. Een aantal oude muren 5 zijn daardoor wel begroeid met bijzondere muurplanten zoals muurleeuwenbek. Deze beplanting zorgt voor verfraaiing van de stad en vergroting van de biodiversiteit. Aan te bevelen is om de begroeide oude muren te inventariseren op aanwezigheid van bijzondere plantengroei en deze te handhaven, of als dat voor de veiligheid noodzakelijk is, bij restauratie kalkrijke mortel te gebruiken en/of ruimte open te laten voor vestiging van muurbeplanting.
5
De oude stadsmuur is een gemeentelijk monument en valt buiten de scoop van dit plan.
RHENEN Kwaliteitsplan Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte DEFINITIEF 20250501(1).docx
13
DEFINITIEF • KWALITEITSPLAN Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte 01-05-2025 • Gemeente Rhenen
RHENEN Kwaliteitsplan Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte DEFINITIEF 20250501(1).docx
14
DEFINITIEF • KWALITEITSPLAN Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte 01-05-2025 • Gemeente Rhenen
3. GEWENSTE SITUATIE Binnen gemeente Rhenen worden de volgende functionele eenheden onderscheiden:
3.1 Zonering in onderhoudsniveaus
•
Centrum.
De kwaliteitscatalogus is opgebouwd uit van drie onderhoudsniveaus (Hoog,
•
Wonen.
Basis en Laag). Hiermee is het mogelijk om een zonering in verschillende
•
Bedrijventerrein.
•
Begraafplaatsen.
•
Hoofdontsluitingswegen in beheer bij de gemeente.
onderhoudskwaliteiten aan te brengen: •
Onderhoudsniveau Hoog houdt in dat zowel de verharding als het groen en het meubilair er heel verzorgd uitziet, er geen tot nauwelijks schade is en er geen tot nauwelijks afval aanwezig is.
•
Zie Bijlage D voor kaart met de ligging van de functionele eenheden. Op basis van deze kaart is vervolgens een zoneringskaart opgesteld (zie Bijlage E) om de doorrekening in onderhoudsniveaus in beeld weer te kunnen geven. De gewenste
Onderhoudsniveau Basis houdt in dat de verharding veilig is en er (op
onderhoudsniveaus van de verschillende functionele eenheden is als volgt.
een enkele locatie na) goed en eenduidig uitziet. Het groen is van goede
•
kwaliteit en heeft het beeld zoals het ook bedoeld is: een beplantingsvak
Centrum
ziet er als zodanig uit en heeft geen grote kale plekken of een verwildering
Het historische centrum (‘oude stad’) van Rhenen is het visitekaartje voor Rhenen
waardoor de functie van sierplantsoen vervallen is. Meubilair is goed
waar veel toeristen komen. Een goede kwaliteit van de openbare ruimte voor
bruikbaar waar het voor bedoeld is en is in goede staat.
zowel technische staat als verzorgingsgraad is hier dan ook gewenst. Het
Onderhoudsniveau Laag houdt in dat er redelijk veel zwerfafval en
Centrumgebied heeft ook een intensievere functie in gebruik. Een goede
onkruid aanwezig is, en dat er onder andere veel zichtbare reparaties of
onderhoudskwaliteit wordt dan bereikt door op een hogere intensiteit te beheren
gebreken aanwezig zijn. Laag betekend echter niet dat de kwaliteit
(er wordt meer aandacht besteed aan zwerfvuil, onkruid en schade dan op andere
verwaarloosd en achterstallig is. De openbare ruimte moet wel veilig
locaties) waardoor onderhoudsniveau Hoog vaak het gewenste niveau is maar het
blijven.
niveau ook prima op Basis kan.
3.2 Functionele eenheden
Wonen Gemeente Rhenen heeft een groot aantal woonwijken verspreid over de kernen
Gebruikelijk binnen het beeldgestuurd onderhoud is om dit te doen op basis van de functionele eenheden (gebieden of locaties met eenzelfde inrichting en gebruik) binnen de openbare ruimte. Hiermee kan een differentiatie in het onderhoud worden gemaakt.
RHENEN Kwaliteitsplan Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte DEFINITIEF 20250501(1).docx
Rhenen, Elst, Achterberg en Veeneind die ieder hun eigen kenmerken hebben (kern Rhenen heeft een 12-tal woonwijken). Voor alle woongebieden geldt dat ze veilig en heel moeten zijn, maar ze hoeven geen bovenmatig goede kwaliteit te hebben. Een niveau Basis voor deze gebieden is goed. Wel moet er in de
15
DEFINITIEF • KWALITEITSPLAN Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte 01-05-2025 • Gemeente Rhenen
toepassing rekening worden gehouden met gebruiksintensiteiten. Binnen de
Uit de Nulmeting blijkt dat er in de zomer van 2024 88% op niveau Basis is
woonwijken liggen buurtcentra, buurtwinkels, scholen en andere voorzieningen.
gescoord. Uitgaande van de 90% regel (waarbij 90% van de opnames moeten
Rond deze onderdelen ligt de gebruiksintensiteit hoger dan in de woonstraten,
voldoen aan het gewenste niveau Basis) moet nog 2% (dus maar een klein
waardoor er vaker onderhoud gepleegd moet worden om tot een gelijk beeld te
aandeel) worden aangepakt om van de huidige onderhoudskwaliteit (gemeten
komen.
tijdens de nulmeting) tot de afgesproken onderhoudskwaliteit te komen.
Bedrijventerrein Gemeente Rhenen heeft een bedrijventerrein, namelijk Remmerden. Hiervoor geldt, net als voor de woonwijken, dat de openbare ruimte heel en veilig moet zijn. Maar enkele zichtbare reparaties of enig zwerfvuil is hier acceptabel. Voor het bedrijventerrein is daarom een niveau Basis of Laag voldoende.
3.4 Gewenste situatie (‘100% Basis’, keuze 2025) Tijdens de consultatie van het Kwaliteitsplan aan de commissie sprak de meerderheid uit tevreden te zijn met de huidige onderhoudskwaliteit. In dit Kwaliteitsplan wordt daarom uitgegaan van het aanhouden van onderhoudsniveau Basis voor de gehele gemeente en zijn er geen andere
Begraafplaatsen
scenario’s uitgewerkt.
Begraafplaatsen zijn bijzondere gebieden waar een meer dan goed
Ook voor 2025 kan Zoneringskaart Basis in Bijlage E aangehouden worden.
onderhoudsniveau op zijn plaats is, niveau Hoog of Basis. Voor deze gebieden wordt een lager onderhoudsniveau door bezoekers niet geaccepteerd.
Hoofdontsluitingswegen De hoofdontsluitingswegen en hun omgeving vormen voor bezoekers het eerste beeld van de gemeente Rhenen. Het is daarom belangrijk dat deze ontsluitingswegen een voor de gemeente representatief onderhoudsbeeld (Basis of Hoog) hebben. Gemeentelijke hoofdontsluitingswegen zijn de Cuneraweg en de N225: de Utrechtsestraatweg (vanaf de westelijke komgrens), de Frederik van de Paltshof, en de Herenstraat (tot de stopstreep aan het einde van de Herenstraat).
3.3 Huidige situatie (‘100% Basis’, keuze 2008) In 2008 was de wens om de gehele gemeente op onderhoudsniveau Basis te onderhouden (zie Zoneringskaart Basis in Bijlage E).
RHENEN Kwaliteitsplan Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte DEFINITIEF 20250501(1).docx
16
DEFINITIEF • KWALITEITSPLAN Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte 01-05-2025 • Gemeente Rhenen
RHENEN Kwaliteitsplan Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte DEFINITIEF 20250501(1).docx
17
DEFINITIEF • KWALITEITSPLAN Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte 01-05-2025 • Gemeente Rhenen
4. FINANCIELE ONDERBOUWING
inspanning in mensuren en de materiaal- en tractiekosten. Hierbij is rekening gehouden met de volgende punten:
Om de financiële consequenties van het nieuwe Kwaliteitsplan
o
Alle bedragen zijn exclusief BTW.
Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte in beeld te brengen zijn de
o
Een mensuurtarief van € 54,006 ex BTW (in 2024).
onderhoudskosten van het verzorgend en klein technisch onderhoud voor
o
De kosten voor het gebruik van machines.
onderhoudsniveau Basis berekend. Hiervoor werd de berekening uit 2008
o
De aanschaf van materialen.
geactualiseerd (zie Bijlage F).
o
Het treffen van verkeersmaatregelen.
Bij de prijzen is NIET inbegrepen:
4.1 Uitgangspunten en onderbouwing •
•
o
Stortkosten.
o
De kosten voor groot/technisch onderhoud en vervanging van
De gemeentelijke werkgroep heeft de actuele areaalgegevens per
rioleringen, kabels en leidingen en verhardingen.
functie/zonering, tarieven en begroting aangeleverd. Ten opzichte van 2008
o
De kosten van herinrichtingen.
is er nu een meer compleet beeld van alle areaalgegevens (zie bijlage F).
o
De kosten van werkzaamheden die op basis van frequentie worden
De werkpakketten (aantal en namen) zijn vervolgens, in overleg met de
onderhouden.
werkgroep, aan de actuele areaalgegevens en de nieuwe
•
•
kwaliteitscatalogus (met de aangepaste meetcriteria) aangepast.
4.2 Areaalgegevens
De onderhoudskosten en arbeidsuren (fte’s) zijn doorgerekend op basis
De areaalgegevens voor de berekeningen zijn afkomstig uit de beheersystemen
van de huidige zonering (‘100% Basis’).
voor groen, wegen en verlichting en de gemeentebegroting. Het betreft cijfers van
De doorrekening heeft alleen betrekking op het verzorgend en klein technisch onderhoud. Groot/technisch onderhoud en vervanging is buiten beschouwing gelaten.
•
oktober 2024. Bijlage F geeft weer met welke areaalgegevens gerekend is.
4.3 Kosten ‘100% Basis 2025’
De berekening betreft de gemiddelde kosten voor verzorgend en klein
Met de vastgestelde eenheidsprijzen (voor het verzorgend en klein technisch
technisch onderhoud per eenheid per jaar en zijn gebaseerd op landelijke
onderhoud, zie bijlage F) is de kwaliteitszonering volgens het gewenste beleid
normen (IMAG en CROW) en aangevuld met ervaringscijfers van de
(100% onderhoudsniveau Basis 2025) doorgerekend. Samenvattend zijn deze
gemeente en het adviesbureau. De kosten vertegenwoordigen de
kosten in tabel 6 weergegeven.
Dit is een gemiddeld uurtarief voor buitendienstmedewerkers, incl. bijbehorende overhead voor vervoer en kleine gereedschappen. Als basistarief is € 45.00 aangehouden. 6
RHENEN Kwaliteitsplan Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte DEFINITIEF 20250501(1).docx
18
DEFINITIEF • KWALITEITSPLAN Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte 01-05-2025 • Gemeente Rhenen
De gemeentelijk begroting kent een andere opbouw waardoor een een-op-eenvergelijking met de doorrekening niet mogelijk is. Een vergelijking op de totaalbedragen is wel mogelijk. In tabel 6 zijn de bedragen uit de doorrekening en de begroting van 2024 vermeld. Hiervoor zijn uren en kosten van facturen zo goed mogelijk gesplitst naar het verzorgend en technisch onderhoud. Voor zowel de berekening van de kosten en de bedragen in de begroting zijn dus aannames gedaan en voor de leesbaarheid afgerond op 1000-tallen.
DOORREKENING
Bedragen ‘100% Basis 2025’
Verharding
€ 271.000, =
Groen
€ 404.000, =
Objecten
€ 6.000, =
Meubilair
€ 81.000, =
TOTAAL KOSTEN excl. BTW
€ 762.000, =
Ten opzichte van de begroting komt de doorrekening met een verwaarloosbaar bedrag van € 3.000 lager uit.
BEGROTING 2024 Personeelskosten eigen dienst
€ 276.000, =
jaar. Het team Remmerden dat het verzorgend onderhoud uitvoert, heeft de
Kosten eigen materieel
€ 173.000, =
beschikking over 6.900 uren hiervoor. Dat geeft een verschil van 1.700 uur. Om
Kosten ingekochte materialen en uren
€ 316.000, =
TOTAAL IN BEGROTING excl. BTW
€ 765.000, =
De doorrekening komt qua uren uit op een inzet van 8.600 aan benodigde uren per
het tekort aan eigen formatie op te lossen, is het groenonderhoud (incl. verzorgend onderhoud) van één wijk uitbesteed. Daarnaast wordt voor de piekmomenten in het onderhoud ingehuurd. Ook wordt in het onderhoud een ploeg van IW4 ingezet. De inzet van mensen met
VERSCHIL DOORREKENING EN BEGROTING
€ 3.000, =
DOORREKENING EN BEGROTING UREN
afstand tot de arbeidsmarkt is een sociale doelstelling van de gemeente. De
Benodigde uren volgens doorrekening
8.600
kosten hiervan komen ten laste van het budget technisch beheer openbaar groen
Beschikbare uren Team Remmerden
6.900
Uren tekort per jaar
1.700
in de begroting (dit valt buiten de middelen in deze tabel).
Tabel 6: Doorrekening 100% Basis 2025 en vergelijking begroting 2024.
RHENEN Kwaliteitsplan Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte DEFINITIEF 20250501(1).docx
19
DEFINITIEF • KWALITEITSPLAN Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte 01-05-2025 • Gemeente Rhenen
4.4 Conclusies •
gehaald. Het onderhoudsniveau ‘100% Basis 2025’ is te realiseren binnen de budgetten van 2024. •
Daarna kunnen de eigen medewerkers het schouwen overnemen.
De uitkomsten van de Nulmeting laten zien dat op moment van meten het volgens het beleid vereiste niveau Basis bijna, maar nog net niet, wordt
•
afgestemd en kan de buitendienst getraind worden in het zelf meten.
Er wordt nu nog vooral gestuurd op uitgevoerde onderhoudsrondes
•
Onderscheid maken in maandelijkse schouwen (vergelijkbaar met besteksmetingen7) en jaarlijkse metingen (beleidsschouw). De maandelijkse schouwen zijn nodig om inzet op de juiste locaties te kunnen bepalen: waar is de overschrijding te groot, of nog liever, waar zijn deze op korte termijn te verwachten. Een beleidsschouw is met name bedoeld om verantwoording richting management en bestuur te geven.
(frequentiegestuurd) in plaats van op behaalde resultaten en afgesproken beelden. Om wel op beeld te kunnen sturen is een regelmatige monitoring of schouw nodig. •
Het voorliggend plan betreft alleen het verzorgend en klein technisch onderhoud. Voor een totaaloverzicht van alle kosten van het onderhoud van de openbare ruimte is het van belang om ook andere kosten inzichtelijk te maken zoals het groot technisch onderhoud, vervanging en ondersteunende taken als gladheidsbestrijding, calamiteitendienst, bladcampagne, ondersteunen bij burgerinitiatieven en evenementen (hekwerken en borden plaatsen e.d.).
4.5 Aanbevelingen •
Aanbevolen wordt om jaarlijks het behaalde onderhoudsniveau te meten om zo beter te kunnen sturen op het behalen van het gewenste onderhoudsniveau.
•
Door het eerste jaar de kwaliteitsmeting(en) eventueel extern te laten uitvoeren wordt de wijze van meten goed op de Rhenense situatie
Een besteksmeting is een maandelijkse meting die inzicht geeft in het nakomen van gemaakte kwaliteitsafspraken in een beeldbestek. 7
RHENEN Kwaliteitsplan Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte DEFINITIEF 20250501(1).docx
20
DEFINITIEF • KWALITEITSPLAN Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte 01-05-2025 • Gemeente Rhenen
5. INVOERING IN DE ORGANISATIE
Er kan op basis van het Kwaliteitsplan besloten worden om een werkronde (bijvoorbeeld een schoffelronde) niet uit te voeren omdat het beeld nog Basis is. Daarnaast vraagt een integraal beheer om een integraal
Hieronder worden de te doorlopen stappen beschreven om te komen tot een goed
verantwoordelijkheidsgevoel: niemand is alleen verantwoordelijk voor groen
geïmplementeerd IBOR (Integraal Beheer van de Openbare Ruimte).
of voor wegen, er wordt integraal beheerd. De verschillende beheerclusters en –eenheden dienen in dezelfde omgeving op hetzelfde niveau beheerd te
5.1 Beheerplannen aanpassen •
•
•
worden.
Na vaststelling van het Kwaliteitsplan Onderhoudsniveaus Openbare
De aansturing voor het dagelijks onderhoud van de beheereenheden zoals
Ruimte kunnen de achterliggende werkdocumenten (de beheerplannen)
die zijn beschreven in de meetcriteria dient hierop te worden aangepast.
worden aangepast aan de kwaliteitskeuze.
Het dagelijks beheer inclusief de aansturing en de afvalverwerking vindt
De kosten van het verzorgende en klein technisch onderhoud zijn in dit plan
binnen Team Remmerden plaats. Belangrijk is dat alle medewerkers van
op hoofdlijnen beschreven. Regelmatige evaluatie zorgt voor een betere
Team Remmerden de systematiek van het beeldgestuurd werken zich goed
onderbouwing hiervan.
eigen maken zodat zij het ook zelf kunnen monitoren/schouwen en kunnen uitleggen aan inwoners.
Op basis van de beheerplannen en het vastgestelde kwaliteitsniveau in het Kwaliteitsplan zal het actuele beheer worden uitgevoerd.
•
Door middel van schouwen wordt inzichtelijk gemaakt of het gewenste onderhoudsniveau wordt gehaald. Het doel is om jaarrond het gewenste niveau overal te realiseren. Er wordt dus op ‘beeld’ gestuurd en gewerkt.
5.2 Uitvoeringsorganisatie op orde brengen •
Uit de schouw blijkt op welke facetten het onderhoud bijgestuurd moet Het beheren op gewenste kwaliteit vergt een andere manier van denken. Er
worden en kunnen trends in beeld worden gebracht. Dit betekent dat ook
wordt bewust op bepaalde kwaliteiten beheerd, het beeld mag niet beneden
het eigen team zelf schouwt om op dat beeld te kunnen sturen. Dit wordt nu
het vastgestelde niveau komen. Dit vergt een verandering in aansturing:
nog onvoldoende gedaan. De medewerkers van team Remmerden worden
het Kwaliteitsplan Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte vraagt inspanning
daarom daarin nog getraind.
van de verschillende medewerkers van team Remmerden (teamleider, voormannen en buitendienstmedewerkers), waarbij een kwalitatieve
•
Evaluatie: op basis van de uitkomsten van de schouwen kunnen de
schouw inzicht moet gaan geven in wat er qua onderhoud noodzakelijk is:
beheerinspanningen en beschikbare budgetten waar nodig worden
daar waar niveau Basis vereist is hoeft niet op niveau Hoog niveau
aangepast om aan het gewenste beeld te voldoen. Deze resultaten dienen
onderhouden te worden.
jaarlijks bij het opstellen van de begroting te worden meegenomen. •
Communicatie extern: In de eerste periode waarin er veranderingen in het beheer worden toegepast, is het belangrijk burgers te informeren waarom
RHENEN Kwaliteitsplan Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte DEFINITIEF 20250501(1).docx
21
DEFINITIEF • KWALITEITSPLAN Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte 01-05-2025 • Gemeente Rhenen
zaken veranderen en welke gevolgen dit heeft. Ook is het belangrijk aan te geven hoe bewoners, als gebruikers van de buitenruimte, deze Heel, Schoon en Veilig kunnen houden. Hiermee neemt het verantwoordelijkheidsgevoel van de gebruikers toe. Het informeren kan via de gemeentelijke website, door middel van een gemeentelijke nieuwsbrief of via de sociale media (zoals de Facebook-site of LinkedIn-site van de gemeente) gebeuren.
RHENEN Kwaliteitsplan Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte DEFINITIEF 20250501(1).docx
22
DEFINITIEF • KWALITEITSPLAN Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte 01-05-2025 • Gemeente Rhenen
BEGRIPPENLIJST
BEGRIPPEN in de kwaliteitscatalogus Begrip
Omschrijving
Beeldgestuurd onderhoud
Werken waarbij de verschillende onderhoudsactiviteiten afgestemd worden op de afgesproken beelden (bijvoorbeeld de mate van bedekking van onkruid).
Beeldkwaliteit
Beeldkwaliteit is een waardeoordeel over de kwaliteit van de openbare ruimte gebaseerd op het integrale beeld.
Beheercategorieën
Gelijksoortige voorzieningen of onderdelen van de openbare ruimte die met gelijke beheersmaatregelen worden onderhouden. In Rhenen zijn dat 16 beheercategorieën onderverdeeld in 4 hoofdgroepen.
Beheereenheid
Zie beheercategorie.
Bewerkingspercentage
Het percentage van het totale oppervlak waarop een bepaalde werkzaamheid in een ronde wordt toegepast.
Eenheidsprijs
Kosten behorend bij het beheer van een bepaald beheerelement per eenheid.
Frequentie
Het aantal keren in een jaar dat een bepaalde beheermaatregel wordt uitgevoerd.
Frequentiegestuurd onderhoud
Werken op basis van het aantal keren (frequentie) dat een bepaalde onderhoudsactiviteit uitgevoerd moet worden (sturen op een aantal afgesproken onderhoudsrondes).
Functionele eenheden
Gebieden of locaties met eenzelfde inrichting, gebruik en beheer. In Rhenen betreft dat woongebieden, centrumgebieden, werkgebieden, begraafplaatsen, hoofdontsluitingswegen en agrarische/ natuurgebieden.
IBOR
Integraal Beheer Openbare Ruimte.
Kwaliteitscatalogus
Catalogus waarin op basis van meetcriteria de verschillende beheerkwaliteiten zijn beschreven.
Kwaliteitskenmerken
Aspecten die de kwaliteit van de beheercategorie bepalen. In Rhenen betreft dat Technische staat (heel en veilig) en Verzorging (schoon).
Meetcriteria
Concrete criteria om de kwaliteitskenmerken per beheercategorie te benoemen en meetbaar te maken.
Meetlocaties
Locaties waar met behulp van meetcriteria geschouwd wordt.
Nulmeting
Inventarisatie van de beheerkwaliteit van de openbare ruimte in de uitgangssituatie.
RHENEN Kwaliteitsplan Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte DEFINITIEF 20250501(1).docx
23
DEFINITIEF • KWALITEITSPLAN Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte 01-05-2025 • Gemeente Rhenen
BEGRIPPEN in de kwaliteitscatalogus Begrip
Omschrijving
Onderhoudsniveaus
Het aantal niveaus dat wordt onderscheiden. In Rhenen zijn dat 3 niveaus, namelijk Hoog, Basis en Laag (overeenkomend met CROW-niveaus A+/A, B en C).
Werkpakket
De verzameling aan werkzaamheden die dienen te worden uitgevoerd bij het beheer van een bepaalde beheereenheid.
RHENEN Kwaliteitsplan Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte DEFINITIEF 20250501(1).docx
24
DEFINITIEF • KWALITEITSPLAN Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte 01-05-2025 • Gemeente Rhenen
LITERATUURLIJST Kaarten Beleid •
Eco Consult-GMM, 2008. In opdracht van gemeente Rhenen. Gemeente Rhenen, Nulmeting Beheer Openbare Ruimte.
•
•
BGT-kaart gemeente Rhenen
•
Greenpoint beheerkaart gemeente Rhenen
•
Gemeente Rhenen, 2008. Overzichtstekening zonering.
Gemeente Rhenen, 2008. Beeldkwaliteitsplan Integraal beheer openbare ruimte in Rhenen.
•
Gemeente Rhenen. Beleidsplan Ruimtelijke Adaptatie 2022-2027. Klimaatadaptatie in Rhenen.
•
Tauw, 2022. In opdracht van gemeente Rhenen. Groenbeleidsplan Rhenen 2023-2028.
Rapporten •
Wageningen Environmental Research, Wageningen, 2024. Normenboek Gemeentelijk Groen 2024. Tijd- en kostennormen voor inrichting en beheer van openbaar groen.
•
CROW, 2023. Kwaliteitscatalogus openbare Ruimte (KOR) 2023.
Websites •
https://www.np-utrechtseheuvelrug.nl/heuvelrugtuinen/
Sociale media •
Facebook Gemeente Rhenen
•
LinkedIn Gemeente Rhenen
RHENEN Kwaliteitsplan Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte DEFINITIEF 20250501(1).docx
25
DEFINITIEF • KWALITEITSPLAN Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte 01-05-2025 • Gemeente Rhenen
BIJLAGEN BIJLAGE A: Kwaliteitscatalogus (los bijgevoegd) BIJLAGE B: Nulmeting Beheer Openbare Ruimte (los bijgevoegd) BIJLAGE C: Meetprotocol en meetinstructies beleidsschouw (los bijgevoegd)
RHENEN Kwaliteitsplan Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte DEFINITIEF 20250501(1).docx
26
DEFINITIEF • KWALITEITSPLAN Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte 01-05-2025 • Gemeente Rhenen
BIJLAGE D: Kaart functionele eenheden
RHENEN Kwaliteitsplan Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte DEFINITIEF 20250501(1).docx
27
DEFINITIEF • KWALITEITSPLAN Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte 01-05-2025 • Gemeente Rhenen
BIJLAGE E: Zoneringskaart Basis
RHENEN Kwaliteitsplan Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte DEFINITIEF 20250501(1).docx
28
DEFINITIEF • KWALITEITSPLAN Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte 01-05-2025 • Gemeente Rhenen
BIJLAGE F: Areaalgegevens SITUATIE 2008
Beheercategorieën in catalogus 2008 GR-bomen
SITUATIE 2024
m2
m1
stuks Beheercategorieën in catalogus 2024 7.908 GR-bomen
GR-boomspiegel
m2 m1
* GR-boomspiegel
Eenheidsprijs verzorgend onderhoud stuks € /m2/jaar 8.045 2,90 793
9,72
GR-bosplantsoen
115.378
GR-bosplantsoen
398.171
0,10
GR-beplanting
83.811
GR-heesters
76.945
1,65
-
7.511
4,50
GR-gras
109.260
*
GR-vaste planten GR-gazon
213.234
0,81
GR-berm
370.083
GR-bloemrijke berm en wadi
463.507
0,11
VH-asfalt
151.398
VH-asfalt
397.342
0,15
VH-element
1.572.663
VH-elementen
578.001
0,33
-
*
VH-halfverharding
158.406
1,30
-
*
VH-verkeerskundige berm
31.287
0,18
-
*
VH-grasstenen
3.125
1,01
* OB-keermuren
1.620
OB-keermuur MB-straat
3.174
MB-weg MB-markering -
1,66
233 MB-straat
3.611
34,10
800 MB-borden
7.861
3,43
75
286,36
460 10.145
MB-markering *
2.190
MB-containers
TOTAAL 2.403.053 13.319 8.941
TOTAAL 2.331.339
2,08
20.385
*Niet apart opgenomen in 2008. De verschillen worden vooral veroorzaakt doordat de beheersystemen nu volledig zijn gevuld, in 2008 was het nog in opbouw en het buitengebied was nog niet opgenomen.
RHENEN Kwaliteitsplan Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte DEFINITIEF 20250501(1).docx
29
DEFINITIEF • KWALITEITSPLAN Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte 01-05-2025 • Gemeente Rhenen
Colofon
Samenstelling
Foto’s en beeldmateriaal gemeente Rhenen en Eco Consult-GMM
Eco Consult-GMM:
Dit plan is gemaakt in opdracht van gemeente Rhenen door Eco Consult – Groen, Monitoring & Management BV Agro Business Park 22, 6708 PW Wageningen E-mail: info@ecoconsult-gmm.nl Website: www.ecoconsult-gmm.nl
Niets uit deze publicatie mag openbaar worden gemaakt
•
Marieke Teunissen – projectleiding
•
Wendy van Gijssel – rapportage
Met medewerking van de ambtelijke werkgroep bestaande uit medewerkers van team Openbare Werken en Remmerden: •
Elsbeth van der Schelde
•
Geert van de Laak
•
Pieter Jansen
•
Roy Versteeg
•
Herman Laros
•
Nic Streuli
•
Tom Coenders
•
Barry van Baaren
behalve na schriftelijke toestemming van de opdrachtgever
RHENEN Kwaliteitsplan Onderhoudsniveaus Openbare Ruimte DEFINITIEF 20250501(1).docx
30