Bijlage 1 Eindrapportage evaluatie vergunningparkeren benedenstad
Tekst van het document
Evaluatie vergunningparkeren benedenstad Rhenen Gemeente Rhenen 1
RA+ ingenieurs is de handelsnaam van RA Infra B.V., ingeschreven bij de KvK onder nummer 17106713
Sittard 6135 KB | 7
Valkenswaard 5552 CL | 4 Vught 5261 LM | 12
Colofon
ra-plus.nl
Referentie Onze referentie: 24030.1 D.14 RAevaluatie 02-A dhe Datum: 27 maart 2025 Revisie: A Datum revisie: 1 april 2025
Opdrachtgever Gemeente Rhenen
Auteur(s)
Contactpersoon RA+ ingenieurs
Ing. Dirk van der Heijden
Ing. Dirk van der Heijden
d.vdheijden@ra-plus.nl Adviseur verkeer & mobiliteit
Steven Boelaars s.boelaars@ra-plus.nl Projectingenieur verkeer & mobiliteit
RA+ ingenieurs is de handelsnaam van RA infra B.V., ingeschreven bij de kamer van koophandel onder nummer 17 106 713. Op de dienstverlening van RA+ ingenieurs is De Nieuwe Regeling 2011 (DNR 2011) van toepassing, welke op ra-plus.nl/rechtsverhoudingdnr2011/ is in te zien. RA+ ingenieurs verwerkt uw persoonsgegevens met inachtneming van de geldende wet- en regelgeving. In onze privacyverklaring wordt u hierover nader geïnformeerd. De privacyverklaring treft u aan op onze website ra-plus.nl/privacyverklaring/. RA+ ingenieurs aanvaardt geen aansprakelijkheid behoudens voor zover de door RA+ ingenieurs verplicht afgesloten beroepsaansprakelijkheidsverzekering in voorkomend geval aanspraak op een uitkering geeft.
Inhoud 1.
Inleiding ___________________________________________________________________ 4
1.1. 1.2. 1.3.
Aanleiding Opzet evaluatie Leeswijzer
2.
Bestaande regeling _________________________________________________________ 6
2.1. 2.2.
Locatie & tijden Regeling
3.
Resultaten evaluatie ________________________________________________________ 8
3.1. 3.2. 3.3. 3.4.
Uitgifte van vergunningen Beleving bewoners benedenstad Parkeeronderzoek Ervaringen overig
4.
Conclusie & aanbevelingen _________________________________________________ 19
4.1. 4.2.
Conclusie Aanbevelingen
4 4 5
6 6
8 8 10 15
19 20
Bijlagen _________________________________________________________________________ 23 Bijlage I – APV Gemeente Rhenen 2020 ____________________________________________ 24
3
RA+ ingenieurs is de handelsnaam van RA Infra B.V., ingeschreven bij de KvK onder nummer 17106713
1.
Inleiding
1.1.
Aanleiding
Vanaf 1 oktober 2023 is vergunningparkeren in de benedenstad van Rhenen van toepassing. Sindsdien mag er alleen met een vergunning worden geparkeerd. Deze vorm van parkeerregulering is ingesteld om het bewonersparkeren te optimaliseren. Door de ‘vreemde’ parkeerders te weren zouden er meer parkeermogelijkheden voor de bewoners ontstaan. Het vergunningparkeren geeft geen garantie op een parkeerplaats, maar verhoogt wel de kans om een vrije parkeerplaats te vinden. Bij de bestuurlijke behandeling van het voorstel in zowel het college van burgemeester en wethouders als in de gemeenteraad is gevraagd om een jaar na de invoering het vergunningparkeren te evalueren. De evaluatie heeft als doel inzicht te geven hoe het parkeren in de benedenstad nu functioneert en of verbeteringen gewenst zijn. In dit rapport zijn de bevindingen van deze evaluatie opgenomen.
1.2.
Opzet evaluatie
Met de evaluatie zijn verschillende gegevens verzameld en is gesproken met relevante gemeentelijke disciplines en externe stakeholders. De evaluatie bestaat uit de volgende onderdelen: +
Beleving bewoners (subjectief) Met een enquête onder bewoners van de benedenstad heeft een peiling over de ervaringen van het vergunningparkeren plaatsgevonden.
+
Parkeeronderzoek (objectief) Aan de hand van parkeertellingen op diverse meetmomenten (dagen en tijden) is inzicht verkregen in de parkeerdruk en -motief in zowel de benedenstad als daar buiten.
+
Ervaringen stakeholders Met diverse stakeholders heeft afstemming plaatsgevonden om te informeren naar het huidige functioneren en eventuele aanwezige aandachtspunten voor verbetering. Met de volgende stakeholders is gesproken: o
externe stakeholders: stadsmuseum Rhenen, Protestantse Gemeente Rhenen (Cunerakerk) en enkele bewoners van de Utrechtsestraatweg. Deze laatste groep is bevraagd omdat zij bij de invoering van het vergunningparkeren bezwaar hebben gemaakt. Deze bewoners hadden bedenkingen vanwege het te verwachte overloopeffect. Destijds is afgesproken om de bevindingen van hen te betrekken bij de evaluatie;
o
interne stakeholders (gemeente Rhenen): Klantcontactcentrum (KCC), Handhaving (BOA’s) en de functioneel beheerder.
4
RA+ ingenieurs is de handelsnaam van RA Infra B.V., ingeschreven bij de KvK onder nummer 17106713
1.3.
Leeswijzer
In dit rapport is allereerst in hoofdstuk 2 ingezoomd op de bestaande situatie en regeling van het vergunningparkeren. Vervolgens zijn in hoofdstuk 3 de resultaten van de evaluatie opgenomen. Per onderdeel van de evaluatie zijn deze gepresenteerd. Tenslotte wordt in hoofdstuk 4 afgesloten met de conclusies en aanbevelingen van deze evaluatie.
5
RA+ ingenieurs is de handelsnaam van RA Infra B.V., ingeschreven bij de KvK onder nummer 17106713
2.
Bestaande regeling
2.1.
Locatie & tijden
Het vergunningparkeren geldt in de benedenstad van Rhenen, het gebied ten zuiden van de Herenstraat en Frederik van de Paltshof – zie gebied op onderstaande afbeelding. In dit gebied geldt de regeling van maandag tot en met zondag van 00.00 uur tot 23.59 uur. Het parkeren met een vergunning is op de Koningshof uitgezonderd op zon- en feestdagen. Deze uitzondering geeft kerkbezoekers de gelegenheid om dichterbij de Cunerakerk te parkeren. Bij de invoering op 1 oktober 2023 viel in eerste instantie het gehele Koningshof onder het vergunningparkeren. Vanwege een lage parkeerdruk op het Koningshof is in overleg met ondernemers, de Cunerakerk en het Stadsmuseum Rhenen besloten tot een tussentijdse wijziging. Op 21 februari 2024 is een verkeersbesluit genomen waarbij de blauwe zone is uitgebreid op het Koningshof.
Paardenmarkt
2.2.
Het Rhenense Hof
Regeling
In het ‘Uitvoeringsbesluit Parkeren benedenstad Rhenen 2022’ (geldend van 25-08-2022 t/m heden) staat de regeling van het vergunningparkeren beschreven. Op de volgende pagina zijn de meest relevante kenmerken van deze regeling opgesomd.
6
RA+ ingenieurs is de handelsnaam van RA Infra B.V., ingeschreven bij de KvK onder nummer 17106713
Bewonersvergunning +
Bewoners van de benedenstad kunnen maximaal twee parkeervergunningen aanvragen. Bij parkeermogelijkheden op eigen terrein (o.a. inrit, garage) kan men maximaal één parkeervergunning aanvragen, de zogenaamde 2e bewonersvergunning;
+
Voor het aanvragen van een parkeervergunning moet men ingeschreven staan op een adres in de benedenstad;
+
Naast het gebied waar het vergunningparkeren geldt, is dit ook van toepassing voor bewoners die wonen aan de zuidzijde (even huisnummers) van de: o
Herenstraat (tussen Frederik van de Paltshof en Bontekoestraat);
o
Frederik van de Paltshof (tussen Herenstraat en Koningshof).
Bezoekersregeling Bezoekers
kunnen
in
de
zone
van
het
vergunningparkeren gebruikmaken van een kraskaart. Voor deze kraskaarten geldt dat deze alleen kunnen worden aangevraagd door bewoners die staan ingeschreven op een adres in de benedenstad. Voor het aanvragen van de kraskaarten hoeft men niet in het bezit te zijn van een auto. Met een kraskaart kan voor maximaal 24 uur op één dag gebruik worden gemaakt
van
parkeergelegenheden
in
de
benedenstad. Mensen met een gehandicaptenparkeerkaart kunnen ‘vrij’ parkeren in de benedenstad. Deze kaart wordt als een parkeervergunning gezien. Overige vergunningen Naast de bewonersvergunningen zijn de volgende vergunningen beschikbaar: +
Mantelzorgvergunning. Aan mantelzorgers kan een vergunning worden verstrekt voor uitvoering van deze maatschappelijke taak;
+
Zorgvergunning. Instellingen voor eerstelijnszorg komen hiervoor in aanmerking;
+
Vergunning voor gedeeld autogebruik (deelauto).
Tarieven 2025 In het overzicht hiernaast zijn de tarieven voor de verschillende soorten vergunningen weergegeven. De kosten voor de 2e bewonersvergunning liggen bewust hoger dan die van de 1e bewonersvergunning. Om het autogebruik in de benedenstad terug te dringen is de 2e bewonersvergunning progressief belast. 7
RA+ ingenieurs is de handelsnaam van RA Infra B.V., ingeschreven bij de KvK onder nummer 17106713
3.
Resultaten evaluatie
3.1.
Uitgifte van vergunningen
Voor deze evaluatie is inzicht verkregen in de uitgifte van de verschillende soorten parkeervergunningen sinds de invoering ervan. Onderstaand een globaal overzicht per 1 april 2025: +
222 bewonersvergunningen (1e en 2e bewonersvergunning)
+
2 mantelzorgvergunning
+
2 zorgvergunning (eerstelijnszorg)
+
ruim 400 boekjes met kraskaarten
De beschikking over een parkeervergunning betekent niet de garantie op een (vrije) parkeerplek.
3.2.
Beleving bewoners benedenstad
Door middel van een enquête is inzicht verkregen in de beleving van het vergunningparkeren onder bewoners van de benedenstad. In totaal zijn 102 reacties ontvangen. Onderstaand zijn de meest relevante resultaten weergegeven. Hierbij is vooral een link gelegd met de beoogde doelstellingen van het vergunningparkeren. De volledige resultaten zijn opgenomen in de rapportage ‘Enquête vergunningparkeren Gemeente Rhenen’ d.d. 27 februari 2025.
Sinds 1 oktober 2023 is in de benedenstad van Rhenen
Hoe tevreden bent u over het vergunningparkeren in de
vergunningparkeren ingevoerd. Vond u dit toen een goed
benedenstad?
idee?
8
RA+ ingenieurs is de handelsnaam van RA Infra B.V., ingeschreven bij de KvK onder nummer 17106713
Hoe ervaart u het vinden van een geschikte parkeerplek
Wat vindt u van de stelling: Vergunningparkeren heeft geleid
sinds de invoering van het vergunningparkeren?
tot minder verkeer in de benedenstad.
Kijkend naar de beleving van het vergunningparkeren valt het volgende op: +
Bij invoering per 1 oktober 2023 was er verdeeldheid over het idee van het vergunningparkeren (49% goed idee en 45% geen goed idee);
+
Er is nog altijd verdeeldheid onder bewoners over de tevredenheid van het vergunningparkeren. Zo is 50% ‘(zeer) tevreden’ tot ‘niet tevreden maar ook niet ontevreden’. Daarentegen is er bij 48% sprake van een (zeer) ontevreden situatie. Deze verdeeldheid is in het verleden bij de verkenning naar het vergunningparkeren ook geconstateerd (november 2020). Destijds was ook 48% (zeer) negatief over de mogelijkheden voor invoering van vergunningparkeren. Deze negativiteit had vooral te maken met de kosten;
+
Er is een relatie zichtbaar tussen het autobezit en de bestaande mate van tevredenheid. Meer dan de helft van de (zeer) ontevreden bewoners beschikt over twee of meer auto’s. Bewoners kunnen maximaal twee parkeervergunning aanvragen en bij parkeergelegenheid op eigen terrein maximaal één parkeervergunning. Dit om het autogebruik in de benedenstad terug te dringen en de beschikbare parkeermogelijkheden evenredig te verdelen onder de bewoners;
+
Met de invoering van het vergunningparkeren zou het vinden van een beschikbare parkeerplaats voor bewoners makkelijker moeten worden. Dit wordt door 31% beaamd en ruim 40% oordeelt dat het niet makkelijker, maar ook niet moeilijker is. Daarentegen ervaart 22% dat het vinden van een beschikbare parkeerplaats moeilijker is geworden. Hieruit blijkt dat het vinden van een parkeerplaats beter wordt beoordeeld dan de tevredenheid over het vergunningparkeren in het algemeen;
+
Gevraagd naar de momenten dat er onvoldoende parkeergelegenheid aanwezig is blijkt dat dit nog altijd voorkomt op diverse momenten in de week. Door circa een derde van de respondenten worden verschillende momenten aangegeven wanneer zich dit voordoet. Daarentegen is 23% van mening dat er altijd voldoende parkeergelegenheid aanwezig is. Dit heeft ook te maken met het adres in de benedenstad. Over het algemeen is de parkeerdruk in het
noordelijke
deel
het
grootst
in
combinatie
met
relatief
een
beperkt
aantal
parkeergelegenheden (zie paragraaf 3.3). In het zuidelijke deel is over het algemeen meer parkeergelegenheid aanwezig waardoor bewoners geen of minder snel problemen ervaren in het vinden van een beschikbare parkeerplaats. 9
RA+ ingenieurs is de handelsnaam van RA Infra B.V., ingeschreven bij de KvK onder nummer 17106713
Hier zien we een positieve ontwikkeling als het gaat om ervaren knelpunten ten opzichte van de verkenning uit 2020. Destijds werden veel problemen ervaren op de volgende momenten: doordeweeks ’s avonds (67%), op zaterdag overdag (67%), op zaterdag ’s avonds (58%), op zondag (49%) en overdag op doordeweekse dagen (47%); +
Minder (‘vreemde’) parkeerders in de benedenstad zou moeten leiden tot minder verkeer. Circa een derde is het hier (helemaal) mee eens en een derde is het hier (helemaal) mee oneens;
+
De meest opvallende reacties op de vraag naar suggesties/aanbevelingen en/of opmerkingen zijn de volgende antwoorden: o
meer inzet van handhaving, waaronder ook buiten de reguliere werktijden (21x);
o
afschaffen van het vergunningparkeren (17x). Hierin is een belangrijk aandeel van bewoners die op dit moment en ook voorheen geen problemen ervaren. Het heeft voor deze doelgroep niet tot verbeteringen geleid;
o
verbeteren van de communicatie om het gebruik te bevorderen (met name Koningshof) en zorg voor duidelijkheid over de aanwezige parkeerregulering (onduidelijkheden) (8x);
o
er zijn te weinig parkeerplaatsen (7x);
o
parkeren van (grote) bedrijfsbussen wordt als een ergernis ervaren (6x);
o
verbeter de mogelijkheden voor het bezoekersparkeren (duur en niet gastvrij) (6x).
Onder de bewoners is nog altijd sprake van verdeeldheid over het vergunningparkeren in de benedenstad. Daarentegen wordt het vinden van een beschikbare parkeerplaats positiever beoordeeld dan de algemene ervaring van het vergunningparkeren. Het vergunningparkeren heeft
er in ieder geval voor gezorgd dat bewoners minder snel parkeerproblemen ervaren op alle momenten in de week. Ruim een derde ervaart dat het vergunningparkeren heeft geleid tot minder verkeer in de benedenstad. Suggesties en aanbevelingen voor verbeteringen richten zich vooral op de handhavingsinzet, de inzet van communicatie om het gebruik te bevorderen (met name op het Koningshof) en meer duidelijkheid over de aanwezige parkeerregulering. Er is nog altijd een groep bewoners die het vergunningparkeren liever wilt afschaffen. In deze groep bevinden zich bewoners die nu en voorheen geen parkeerproblemen ervaarden.
3.3.
Parkeeronderzoek
Onderdeel van de evaluatie is de uitvoering van een parkeeronderzoek waarbij inzicht is verkregen in de parkeerdruk en parkeermotieven van parkeerders in zowel de benedenstad als daar buiten (gehele binnenstad). De parkeertellingen hebben plaatsgevonden in oktober 2024. De resultaten van dit onderzoek zijn terug te vinden in het rapport van Bureau De Groot Volker ‘Parkeeronderzoek Rhenen’ van november 2024. In deze paragraaf zijn de belangrijkste bevindingen opgenomen met betrekking tot het vergunningparkeren in de benedenstad en waar relevant is een link gelegd met de resultaten van het vergelijkbaar parkeeronderzoek in 2019. Destijds was in de benedenstad sprake van vrij parkeren met aanwezigheid van een parkeerverbodzone. In een dergelijke zone is parkeren alleen in aangegeven parkeervakken toegestaan.
10
RA+ ingenieurs is de handelsnaam van RA Infra B.V., ingeschreven bij de KvK onder nummer 17106713
Met het parkeeronderzoek zijn de volgende onderzoeksvragen beantwoord: 1.
Hoeveel (openbare) parkeerplaatsen vallen in de zone van het vergunningparkeren (= parkeercapaciteit)?
2.
Wat is de bezettingsgraad van deze parkeerplaatsen op verschillende momenten in de week?
3.
Wat is de omvang van de verschillende parkeermotieven in de benedenstad?
4.
In hoeverre is er sprake van een overloopeffect na de invoering van het vergunningparkeren?
Parkeercapaciteit benedenstad In de zone van het vergunningparkeren zijn in totaal 165 openbare parkeerplaatsen aanwezig. Hierbij is een verdeling aanwezig naar: +
159 reguliere parkeerplaatsen;
+
2 gehandicaptenparkeerplaatsen;
+
1 parkeerplaats voor elektrisch laden;
+
3 overige parkeerplaatsen (gereserveerd).
Bezettingsgraad benedenstad Om te bepalen of er in de benedenstad voldoende (bewoners)parkeerplaatsen beschikbaar zijn in de zone van het vergunningparkeren is de bezettingsgraad in beeld gebracht. De bezettingsgraad – ook wel de parkeerdruk genoemd – is het aantal geparkeerde voertuigen gedeeld door de aanwezige parkeercapaciteit. In onderstaande grafiek is deze bezettingsgraad voor de benedenstad in beeld gebracht op verschillende meetmomenten in de week. Deze bezettingsgraad is ook vergeleken met de resultaten van 2019.
Bezettingsgraad parkeren benedenstad parkeeronderzoek 2019 en 2024 Bezettingsgraad (in %)
120% 110% 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40%
Meetmoment 100% bezettingsgraad
11
Benedenstad 2024
RA+ ingenieurs is de handelsnaam van RA Infra B.V., ingeschreven bij de KvK onder nummer 17106713
Benedenstad 2019
Uit de grafiek op de vorige pagina blijkt dat de bezettingsgraad voor 2024 op twee momenten boven de 85% uitkomt, namelijk op dinsdag- en vrijdagavond om 23 uur. Hieruit is op te maken dat in de gehele benedenstad in zijn totaliteit gezien voldoende parkeermogelijkheden aanwezig zijn. In vergelijking met het parkeeronderzoek van 2019 valt op dat de bezettingsgraad destijds hoger lag dan nu. Hiermee is aangetoond dat de parkeerdruk in de benedenstad is afgenomen. Daarbij moet opgemerkt worden dat de parkeerregulering van 2019 en 2024 niet (volledig) overeenkomen (parkeerverbodszone in 2019 en vergunningparkeren in 2024). Zoals aangegeven zijn in de benedenstad in voldoende parkeermogelijkheden aanwezig. Interessant is om te bezien hoe de parkeermogelijkheden worden benut op het maatgevend moment (vrijdagavond om 23 uur). In onderstaande afbeelding is de bezettingsgraad per sectie op dit maatgevend moment inzichtelijk gemaakt. Hieruit valt op te maken dat de parkeerdruk in het noordelijke/noord-oostelijke deel van de benedenstad het grootst is. De bezettingsgraad is in sommige straten boven de 100% (aanwezigheid van foutparkeren). In het zuidelijke deel zijn meerdere secties aanwezig waar de bezettingsgraad relatief laag is. In deze secties zijn over het algemeen dan ook nog vrije parkeermogelijkheden te vinden.
12
RA+ ingenieurs is de handelsnaam van RA Infra B.V., ingeschreven bij de KvK onder nummer 17106713
Parkeermotief benedenstad Omdat in het onderzoek van 2024 op dinsdag en zaterdag over een langere tijd parkeertellingen hebben plaatsgevonden is het parkeermotief af te leiden. Met het parkeermotief wordt het doel waarmee de parkeerder staat geparkeerd bedoeld. Hierbij is onderscheid te maken in bewoners, langparkeerders en kortparkeerders. In onderstaande grafiek is inzicht gegeven in het aandeel per parkeermotief. De aanwezigheid van geparkeerde voertuigen op dinsdag om 6 uur en vrijdag om 23 uur is gebruikt voor het duiden van het bewonersparkeren. Vandaar dat het parkeermotief volledig is toe te wijzen aan bewoners. Het aandeel kortparkeerders is maximaal 10% op zaterdagmiddag.
Parkeermotief (in %)
Parkeermotief benedenstad - parkeeronderzoek 2024 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% Di 06:00 uur
Di 08:00 uur
Di 10:00 uur
Di 12:00 uur
Bewoner
Di Di 14:00 16:00 uur uur Meetmoment Langparkeerder
Di 18:00 uur
Di 23:00 uur
Za 12:00 uur
Za 14:00 uur
Za 16:00 uur
Za 18:00 uur
Kortparkeerder
Overloopeffect Met de invoering van het vergunningparkeren moeten parkeerders die niet over een parkeervergunning beschikken (en voorheen in de benedenstad parkeerden) op zoek naar een vrije parkeerplek buiten de benedenstad. Kortparkeerders kunnen onder andere gebruikmaken van de blauwe zone aan de Herenstraat, Frederik van de Paltshof of in de parkeergarage Het Rhenense Hof. Langparkeerders worden verwezen naar parkeerplaatsen aan de rand van het centrum, waaronder de Buitenomme en de Paardenmarkt. Vanuit deze redenering is het interessant om te weten hoe de bezettingsgraad is op de nabije parkeermogelijkheden waar geen vorm van parkeerregulering aanwezig is. De parkeerdruk kan in deze delen van het centrum zijn toegenomen na invoering van de nieuwe regeling (overloopeffect). De bezettingsgraad is in beeld gebracht voor twee langparkeerplaatsen, de Utrechtsestraatweg (tussen het Kon. Elisabethplantsoen en het Paardenveld) en het Kon. Elisabethplantsoen.
13
RA+ ingenieurs is de handelsnaam van RA Infra B.V., ingeschreven bij de KvK onder nummer 17106713
In het algemeen valt op dat de bezettingsgraad op het Kon. Elisabethplantsoen op twee momenten na altijd boven de 85% ligt. Dit zien we terug op de dinsdag om 8 en 23 uur. Verder valt op dat de bezettingsgraad tijdens drie momenten boven de 100% uitkomt. Omdat op het Kon. Elisabeth-plantsoen een parkeerverbodzone geldt, betekent dit dat één of meerdere voertuigen buiten de parkeervakken staan (= foutparkeren). Er is dan ook sprake van een hoge bezettingsgraad in de straat. Op de dinsdag (werkdag) lijkt ten opzichte van de 2019 de bezettingsgraad te zijn toegenomen. In het weekend is min of meer een vergelijkbaar beeld tussen 2019 en 2024 waar te nemen. Gedurende de dag is het aandeel langparkeerders circa 40%. Het aandeel bewoners schommelt tussen de 45% en 60%.
Bezettingsgraad (in %)
Bezettingsgraad parkeren Utrechtsestraatweg en Kon. Elisabethplantsoen - parkeeronderzoek 2019 en 2024 110% 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0%
Meetmoment 100% bezettingsgraad Utrechtsestraatweg 2019 Kon. Elisabethplantsoen 2019
Utrechtsestraatweg 2024 Kon. Elisabethplantsoen 2024
Op de Utrechtsestraatweg is sprake van een minder hoge parkeerdruk. De bezettingsgraad is het hoogst op de vrijdagavond, zaterdagmiddag en zondagochtend. Op deze momenten schommelt deze rond de 80% met een uitschieter naar 90% op de zondag. In de vergelijking met 2024 zien we dat de bezettingsgraad op alle momenten is toegenomen na invoering van het vergunningparkeren. Let op dat enige voorzichtigheid is geboden omdat het om enkele meetmomenten gaat (= momentopname). Bij de langparkeerplaatsen aan de Buitenomme en de Paardenmarkt is waar te nemen dat de bezettingsgraad na invoering van het vergunningparkeren is toegenomen. Voor de Paardenmarkt is dit effect het grootst op nagenoeg alle meetmomenten. Op de werkdag komt deze niet boven de 60%. De piekmomenten zijn op zaterdagmiddag met een bezettingsgraad van boven de 80%, en op vrijdagavond zelfs net boven de 100%. 14
RA+ ingenieurs is de handelsnaam van RA Infra B.V., ingeschreven bij de KvK onder nummer 17106713
Voor de Buitenomme is de bezettingsgraad vooral toegenomen op de werkdag. Voor de vrijdagavond en de zaterdag is deze vrijwel gelijk gebleven. In het weekend was de bezettingsgraad van deze langparkeerplaats al hoog (veelal boven de 80%). Hierdoor was de restruimte op deze momenten beperkt.
Bezettingsgraad langparkeren Buitenomme en Paardenmarkt parkeeronderzoek 2019 en 2024 Bezettingsgraad (in %)
120% 100% 80% 60% 40% 20% 0%
Meetmoment 100% bezettingsgraad
Buitenomme 2024
Paardenmarkt 2024
Paardenmarkt 2019
Buitenomme 2019
In de benedenstad is in totaliteit voldoende parkeercapaciteit om het bewonersparkeren in de zone van het vergunningparkeren op te vangen. Er bevinden zich 165 openbare parkeerplaatsen, ondanks de uitgifte van 222 parkeervergunningen voor bewoners. De bezettingsgraad is in het noordelijke/noordoostelijke deel van de benedenstad het grootst. Met de invoering van het vergunningparkeren is wel een overloopeffect aanwezig naar gebieden buiten de benedenstad. Dit effect is het grootst op de Paardenmarkt en de Utrechtsestraatweg. De bezettingsgraad van zowel de Buitenomme als het Kon. Elisabethplantsoen was met het onderzoek in 2019 ook al hoog. Op basis van de tellingen – welke een momentopname zijn – komen geen (nieuwe) knelpunten naar
voren als gevolg van het vergunningparkeren in de benedenstad.
3.4.
Ervaringen overig
Met deze evaluatie is ook het gesprek aangegaan met enkele gemeentelijke disciplines en met externe stakeholders die in de benedenstad zijn gevestigd. Dit zijn het Stadsmuseum Rhenen en de Protestantse Gemeente Rhenen (PGR). Onderstaand is een samenvattend oordeel over de huidige ervaringen opgesomd. 15
RA+ ingenieurs is de handelsnaam van RA Infra B.V., ingeschreven bij de KvK onder nummer 17106713
Ervaringen gemeentelijke disciplines Binnen de gemeente Rhenen is gesproken met de volgende disciplines die te maken hebben met het vergunningparkeren: Klantcontactcentrum (KCC), Handhaving (BOA’s) en de functioneel beheerder (faciliteren aanvraagproces). De volgende ervaringen zijn hierbij naar voren gekomen: +
Vanuit het functioneel beheer en het KCC wordt ervaren dat het vergunningparkeren op zich goed loopt. In het begin was het af en toe zoekende, maar tegenwoordig zijn er weinig bijzonderheden aanwezig;
+
Bij het KCC wordt nog wel regelmatig de vraag gesteld hoe om te gaan met werkbussen van woningcorporatie Rhenam Wonen en haar (onder)aannemers. Zij kunnen momenteel niet parkeren bij de sociale huurwoningen wanneer onderhoud benodigd is. Dit is in afgelopen periode in overleg als het ware gedoogd omdat de huidige regeling geen mogelijkheden biedt om deze doelgroep te faciliteren. Deze wens wordt ook bij de handhavers ervaren;
+
De inzet van handhaving is op momenten beperkt geweest in verband met aanwezige capaciteit en andere prioriteiten;
+
Laden en lossen in de benedenstad vindt incidenteel plaats maar dat levert geen noemenswaardige problemen op;
+
Vanuit handhaving wordt ervaren dat er geen koppeling is met voorschriften uit de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) en het vergunningparkeren. Dit gaat dan om het parkeren van aanhangers en grote bedrijfswagens. Een aanhanger mag bijvoorbeeld maximaal drie dagen ergens gestald worden conform de APV. Maar een aanhanger heeft geen vergunning. Wat is het idee om hier mee om te gaan? Daarnaast worden problemen ervaren met het parkeren van grote voertuigen (langer dan 6m) die conform de APV niet in de benedenstad mogen staan. Bij de uitgifte van de parkeervergunningen zijn voor deze voertuigen wel vergunningen verleend. Dus dat is in strijd met elkaar. Het KCC geeft aan dat zij moeilijk kunnen controleren voor welke voertuigen een vergunning wordt aangevraagd. Voor een camper is ook weleens een vergunning verleend. Vraag is hoe hier mee om te gaan?
+
De uitbreiding van de blauwe zone op het Koningshof heeft in het begin veel vragen met zich mee gebracht. Op dit moment wordt geconstateerd dat er vaak veel vrije parkeerruimte aanwezig is. De aanpassing heeft tot op heden beperkt effect gehad in het gebruik door centrumbezoekers. Een praktisch punt is hoe om te gaan met de parkeerplaatsen op de kopse kant van het parkeerterrein. Hiervan is vanwege de situering niet duidelijk of deze in de blauwe zone vallen of onder het vergunningparkeren. Suggestie wordt gedaan om de blauwe zone op het middendeel te faciliteren en het vergunningparkeren aan de buitenzijde. Dit levert een duidelijke situatie op. Opgemerkt wordt dat het (juridisch) niet mogelijk is om in één straat twee verschillende vormen van parkeerregulering toe te kennen;
+
Bij de handhavers wordt ervaren dat het parkeren goed is geregeld tijdens evenementen in de kerk of stadsmuseum;
+
In enkele straten is de markering van parkeervakken vervaagd en daardoor niet duidelijk waar men wel/niet mag parkeren. Dit wordt opgepakt met de beheerafdeling;
16
RA+ ingenieurs is de handelsnaam van RA Infra B.V., ingeschreven bij de KvK onder nummer 17106713
+
Buiten de benedenstad werden in het eerste half jaar na invoering van het vergunningparkeren meer problemen ervaren aan het Kon. Elisabethplantsoen en de aangrenzende zijstraten. Daarnaast is er het signaal dat bewoners die boven de winkels wonen aan de noordzijde van de Herenstraat en de Frederik van de Paltshof de situatie als oneerlijk ervaren. Zij komen namelijk niet in aanmerking voor een parkeervergunning ten opzichte van bewoners aan de zuidzijde van beide straten.
Ervaringen Stadsmuseum Rhenen Een overleg met de directeur van het stadsmuseum heeft het volgende opgeleverd: +
Er is vaker een vrije parkeerplek dan voorheen wat een positieve ontwikkeling is van het vergunningparkeren;
+
Kraskaarten worden gebruikt bij trouwceremonies (voor de naasten) en voor vrijwilligers die werkzaam zijn in het museum. Bij deze laatste categorie worden deze veelal gedeeld met de (moeilijk ter been zijnde) oudere vrijwilligers;
+
Bij museumbezoekers wordt ervaren dat de situatie op straat niet altijd duidelijk is. Per straat is niet aangegeven of er sprake is van vergunningparkeren. Is dit aandachtspunt te verhelpen door met borden dit per straat aan te geven?
Ervaringen Protestantse Gemeente Rhenen Vanwege de ligging van de Cunerakerk in de benedenstad is met de PGR gesproken en dit heeft tot de volgende bevindingen geleid: +
De invoering van het vergunningparkeren is destijds door de PGR gecommuniceerd via de zondagsbrief.
Bezoekers
zijn erop gewezen dat alleen buiten de zone van het
vergunningparkeren mag worden geparkeerd, uitgezonderd het Koningshof (aanwezigheid uitzondering op zon- en feestdagen). Het gewenste effect heeft even tijd nodig gehad, maar is nu wel bekend bij de bezoekers. Op zondagen loopt het goed; +
De tussentijdse wijziging van de parkeerregulering op het Koningshof is positief voor kerkbezoekers. Het gebruik van de blauwe zone is vooral terug te zien tijdens concerten in de kerk;
+
Op het Koningshof is waarneembaar dat de parkeerplaatsen voor vergunninghouders vaak bezet zijn. Is uitbreiding voor de bewoners gewenst? Daarentegen blijft het gebruik van de blauwe zone achter. Vaak is er sprake van een lage bezettingsgraad, ook tijdens marktdagen. Wat zijn de mogelijkheden voor extra communicatie richting de centrumbezoeker, dit in overleg met winkeliers en marktvertegenwoordiging?
+
Voorheen werden vaker kraskaarten uitgegeven voor de diensten in verband met de beperkte parkeermogelijkheden in de zone van het vergunningparkeren. Met de wijziging is er vaak voldoende ruimte en worden minder kraskaarten uitgereikt.
17
RA+ ingenieurs is de handelsnaam van RA Infra B.V., ingeschreven bij de KvK onder nummer 17106713
Bewoners Utrechtsestraatweg Diverse bewoners van de Utrechtsestraatweg hebben de ervaringen gedeeld in een gezamenlijke reactie: +
De parkeersituatie aan de Utrechtsestraatweg wordt als slecht ervaren. Voor de deur is bijna nooit meer plek voor iedereen die daar woonachtig is. Vaak moet worden uitgeweken naar het Paardenveld of zelfs naar het Paardenveld;
+
Overdag zijn er geen/nauwelijks problemen aanwezig en is sprake van een verbeterde parkeersituatie. Daarentegen in de avonden, ’s nachts en in het weekend met winkelend publiek is de situatie verslechterd;
+
Men ziet graag een uitbreiding van het vergunningparkeren naar de Utrechtsestraatweg. Door het vergunningparkeren in de benedenstad verplaatsen de mensen zich naar plekken voor de deur van bewoners aan de Utrechtsestraatweg. De bewoners geven aan dat de situatie voor de deur al slecht was, maar tegenwoordig helemaal slecht te doen is;
+
De Paardenmarkt wordt tegenwoordig veel beter gebruikt. Maar helaas blijken de mensen toch eerst zoekende naar een vrije parkeerplek aan de Utrechtsestraatweg.
18
RA+ ingenieurs is de handelsnaam van RA Infra B.V., ingeschreven bij de KvK onder nummer 17106713
4.
Conclusie & aanbevelingen
4.1.
Conclusie
Een jaar na de invoering van het vergunningparkeren in de benedenstad van Rhenen – 1 oktober 2023 – is de bestaande regeling geëvalueerd. Doel van het vergunningparkeren was het verbeteren van de parkeermogelijkheden van bewoners in de benedenstad en daarbij meer rust creëren door minder parkeerders (= minder verkeer). Aan de hand van de evaluatieresultaten is het advies om het vergunningparkeren in de benedenstad te continueren. Argumenten hiervoor zijn: +
Het vergunningparkeren functioneert omdat in totaliteit er voldoende parkeermogelijkheden in de benedenstad aanwezig zijn. De aanwezige parkeerplekken worden optimaal benut kijkend naar de bezettingsgraden op de piekmomenten. Daarentegen doet zich in enkele straten foutparkeren voor. Het functioneren wordt ook bevestigd in gesprekken met betrokken gemeentelijke disciplines en de externe stakeholders (Cunerakerk en Stadsmuseum);
+
Bewoners ervaren dat het vinden van een geschikte parkeerplek is verbeterd. Dit ten opzichte van de algemene tevredenheid over het vergunningparkeren. De mate van tevredenheid is (mede) afhankelijk van de woonlocatie;
+
Er is geen oordeel te geven of het vergunningparkeren heeft geleid tot minder verkeer in de benedenstad. Er is onder bewoners verdeeldheid in de beleving ervan. Objectief is dit niet aantoonbaar omdat er geen 0-metingen hebben plaatsgevonden;
+
Het vergunningparkeren heeft niet geleid tot nieuwe parkeerproblemen buiten de benedenstad. De bezetting op de langparkeerplaatsen is toegenomen, vooral op de Paardenmarkt. In de bovenstad (omgeving Kon. Elisabethplantsoen) is en was de parkeerdruk al hoog. Aan de hand van de parkeertellingen is geconcludeerd dat er geen sprake is van een overloopeffect. Een uitbreiding van het vergunningparkeren is op basis van deze evaluatie niet benodigd.
Uit de evaluatie zijn ook enkele aandachtspunten naar voren gekomen, namelijk: +
Handhaving is en blijft noodzakelijk voor een optimaal resultaat en het draagvlak onder bewoners van de benedenstad. Bewoners zien graag dat er meer buiten de reguliere werktijden wordt gehandhaafd om ongewenst parkeergedrag tegen te gaan;
+
In de bestaande regeling zijn er geen parkeermogelijkheden voor werknemers. Dit geldt ook voor Rhenam en haar (onder)aannemers die zorg dragen voor het onderhoud aan de sociale huurwoningen. De vraag is gesteld of er geen uitzondering voor Rhenam kan worden gemaakt vanwege de ‘vele’ sociale huurwoningen in de benedenstad;
+
Geconstateerd is dat er onvoldoende koppeling is met de voorschriften uit de APV en het vergunningparkeren. Zo staan er bijvoorbeeld grote bedrijfsbussen geparkeerd die daar conform de APV niet mogen staan;
+
Ondanks de (tussentijdse) wijzigingen in de parkeerregulering op het Koningshof is nog altijd waarneembaar dat de parkeerplaats een lage bezetting heeft. Vraag is hoe het kortparkeren op deze locatie kan worden gestimuleerd voor een meer optimaal gebruik van de (kort)parkeerplaatsen in de binnenstad van Rhenen;
19
RA+ ingenieurs is de handelsnaam van RA Infra B.V., ingeschreven bij de KvK onder nummer 17106713
+
Diverse bewoners van de Utrechtsestraatweg ervaren dat de parkeersituatie na invoering dusdanig is verslechterd dat zij vaak op (piek)momenten niet nabij de woning kunnen parkeren. Dit beeld komt niet direct naar voren uit de parkeertellingen, maar kanttekening daarbij is dat het een momentopname betreft.
4.2.
Aanbevelingen
Uit de evaluatie blijkt dat er nog enkele aandachtspunten aanwezig zijn bij de bestaande regeling van het vergunningparkeren. Deze zijn beoordeeld om te bekijken of en welke aanpassingen mogelijk zijn. Onderstaand een overzicht van aanbevelingen die als een optimalisatie van de regeling worden gezien: +
In samenwerking met ondernemers en vertegenwoordiging van de marktlieden bekijken hoe de communicatie naar bezoekers kan worden versterkt. Dit vooral gericht op het wijzen van de kortparkeermogelijkheden op het Koningshof tijdens de winkelopeningstijden en marktdagen. Er zijn geen aanpassingen voorzien in de locaties van de blauwe zone en/of vergunningparkeren. Het is namelijk juridisch niet mogelijk in één straat(deel) deze vormen van regulering te combineren;
+
Vanwege de aanwezige sociale huurwoningen kan voor woningcorporatie Rhenam en haar aannemers een uitzondering worden gemaakt om een parkeervergunning te verstrekken. Dit kan door het beschikbaar stellen van kraskaarten waarmee werknemers (dichter) bij de bestemming kunnen parkeren. Om dit mogelijk te maken is een aanpassing van het Uitvoeringsbesluit noodzakelijk. Artikel 9.6.a kan worden aangepast naar: een bezoekerskaart kan worden aangevraagd door een woningcorporatie, culturele of kerkelijke instelling gelegen in een gebied waar vergunningparkeren van toepassing is. Aanvullend is ook wijziging in de gemeentelijke Parkeerverordening noodzakelijk (zie artikel 4.1.g);
+
Voor de koppeling tussen de APV en het vergunningparkeren wordt voorgesteld om de APV als uitgangssituatie te hanteren. Dit betekent voor: o
grote voertuigen: dat deze niet in de benedenstad mogen worden geparkeerd, uitgezonderd op werkdagen tussen 08:00 – 18:00 uur. Aanbevolen wordt om dit in de aanvraagprocedure van een parkeervergunning duidelijk aan te geven. Het KCC kan aanvullend ook kentekens checken via de RDW. Grote bussen hebben een kenteken beginnend met een ‘V’;
o
campers: betreft een voertuig voor recreatie dat conform de APV maximaal drie achtereenvolgende dagen op een openbare plaats mag worden geparkeerd. Hiervoor is dan een kraskaart benodigd. Het is niet de bedoeling dat campers in aanmerking komen voor een parkeervergunning. Aanbevolen wordt om dit in de aanvraagprocedure van een parkeervergunning duidelijk aan te geven. Als een camper onder de categorie grote voertuigen valt, gelden andere parkeerregels – zie voorgaand punt;
o
caravan: zie uitgangspunten behorende bij de categorie ‘campers’. Verschil is dat voor deze voertuigen geen kraskaarten benodigd zijn. Dit vanwege het incidentele karakter;
o
20
aanhangers: zie uitgangspunten behorende bij de categorie ‘caravan’;
RA+ ingenieurs is de handelsnaam van RA Infra B.V., ingeschreven bij de KvK onder nummer 17106713
+
Uit de evaluatie is niet direct een overloopeffect waarneembaar, ook niet naar de Utrechtsestraatweg. Vanwege de momentopname wordt aanbevolen om de situatie in de komende periode te monitoren voordat een besluit over een eventuele uitbreiding van het vergunningparkeren wordt genomen. In de afweging moet ook worden meegenomen dat het voor bewoners in de binnenstad niet altijd vanzelfsprekend is dat zij voor de deur kunnen parkeren. Door de beperkte capaciteit in onder andere de beneden- en bovenstad moeten bewoners vaak verder weg parkeren en hebben dan te maken met langere loopafstanden. Voor de bewoners aan de Utrechtsestraatweg ligt de Paardenmarkt binnen een acceptabele loopafstand wanneer bijvoorbeeld een trap wordt voorzien in het talud.
21
RA+ ingenieurs is de handelsnaam van RA Infra B.V., ingeschreven bij de KvK onder nummer 17106713
22
RA+ ingenieurs is de handelsnaam van RA Infra B.V., ingeschreven bij de KvK onder nummer 17106713
Bijlagen
23
RA+ ingenieurs is de handelsnaam van RA Infra B.V., ingeschreven bij de KvK onder nummer 17106713
Bijlage I – APV Gemeente Rhenen 2020 ALGEMENE PLAATSELIJKE VERORDENING GEMEENTE RHENEN 2020 Geldend van 29-12-2023 t/m heden
HOOFDSTUK 5. ANDERE ONDERWERPEN BETREFFENDE DE HUISHOUDING VAN DE GEMEENTE AFDELING 1. PARKEEREXCESSEN EN STOPVERBOD Artikel 5:6 Kampeermiddelen en andere voertuigen 1.
Het is verboden een voertuig dat voor recreatie of anderszins voor andere dan verkeersdoeleinden wordt gebruikt: a.
langer dan gedurende drie achtereenvolgende dagen te plaatsen of te hebben op de openbare plaats binnen de bebouwde kom; of
b. op een door het college aangewezen plaats te plaatsen of te hebben, waar dit naar zijn oordeel schadelijk is voor het uiterlijk aanzien van de gemeente. 2.
Het college kan ontheffing verlenen van het verbod, bedoeld in het eerste lid, aanhef en onder a.
3.
Het eerste lid is niet van toepassing op beperkingengebiedactiviteiten met betrekking tot een weg waarvoor regels zijn gesteld bij of krachtens de provinciale omgevingsverordening.
Artikel 5:8 Grote voertuigen 1.
Het is verboden een voertuig dat, met inbegrip van de lading, een lengte heeft van meer dan 6 meter of een hoogte van meer dan 2,4 meter te parkeren op de openbare weg op een door het college aangewezen plaats.
2.
Het in het eerste lid gestelde verbod geldt niet op werkdagen van maandag tot en met vrijdag, dagelijks van 8.00 tot 18.00 uur.
24
RA+ ingenieurs is de handelsnaam van RA Infra B.V., ingeschreven bij de KvK onder nummer 17106713
25
RA+ ingenieurs is de handelsnaam van RA Infra B.V., ingeschreven bij de KvK onder nummer 17106713