Bijlage 1 concept Visie Sociaal Rhenen 2030

Concept Visie Sociaal Rhenen 2030

Januari 2023

Inhoudsopgave Inleiding ......................................................................................................................... 2 Achtergrond- wat is het sociaal domein? ........................................................................... 2 Proces ......................................................................................................................... 2 Er gaat al heel veel goed in Rhenen .................................................................................. 2 Trends en ontwikkelingen ............................................................................................... 3 Hoe ziet Sociaal Rhenen er in 2030 uit? ............................................................................... 5 Visie ........................................................................................................................... 5 Missie.......................................................................................................................... 5 Keuzes maken met leidende principes ............................................................................... 5 Van visie naar strategie..................................................................................................... 7 Pijler Gezond en vitaal ...................................................................................................

7 Pijler Ontmoeten en verbinden ........................................................................................ 7 Pijler Passende en toegankelijke voorzieningen................................................................... 9 Pijler Aantrekkelijke leefomgeving voor gezondheid en welzijn ............................................ 10 Pijler Leren, werken en ontwikkelen................................................................................ 11

1

Inleiding De Visie Sociaal Rhenen 2030 is een gezamenlijke visie op het sociaal domein samen met inwoners, professionals en maatschappelijke partners van de gemeente Rhenen. De gemeenteraad stelt in deze visie vast welk toekomstbeeld zij voor ogen heeft voor het sociaal domein. Zij geeft hierin doelen en principes aan die ons als gemeente helpt om keuzes te maken. De visie biedt kaders voor toekomstig beleid binnen het sociaal domein. De visie helpt ons als gemeente ook om de juiste afwegingen te maken in de uitvoering van zorg en ondersteuning die wij bieden. De Visie Sociaal Rhenen 2030 is er ook voor onze inwoners en onze maatschappelijke partners, zodat zij weten wat ze van de gemeente kunnen verwachten als het gaat om zorg en ondersteuning. Deze visie richt zich op de sociale onderdelen die ook terugkomen in de Visie op Rhenen 2035. Achtergrond- wat is het sociaal domein? Het sociaal domein gaat over alle inspanningen die we als gemeente verrichten in de zorg en ondersteuning aan onze inwoners. Dit doen we vanuit 2 rollen: 1. Als behartiger van het algemeen belang; algemeen belang voor de leefbaarheid, veiligheid en vitaliteit van de samenleving. Vanuit het algemeen belang hebben we een faciliterende en stimulerende rol. Deze rol is gericht op het creëren en in stand houden van een sterke en vitale samenleving.

Vanuit dit algemeen belang dragen we ook bij aan het voorkomen van problemen: preventie. 2. Als uitvoerder van wettelijke taken; als gemeente zijn we er als vangnet voor de inwoners die (tijdelijk) hulp of ondersteuning nodig hebben. Wat een inwoner zelf of binnen zijn of haar sociaal netwerk kan organiseren, doet dat ook. De gemeente vult aan voor zover de inwoner dit (tijdelijk) niet zelf kan regelen. Als doel om de zelfredzaamheid en samenredzaamheid van de samenleving en de individuele inwoners te versterken. De taken zijn vastgelegd in wet -en regelgeving. In deze visie staat hoe we hier invulling aan geven. Proces We stelden een trendrapportage op (bijlage 1). De rapportage geeft ons inzicht in de trends en ontwikkelingen die van invloed zijn op het sociaal domein, nu en op de langere termijn. De trendrapportage is ook de basis voor de keuzes die we moeten maken. Samen met inwoners, maatschappelijke partners en professionals is er vervolgens een beeld gecreëerd van Sociaal Rhenen door ons af te vragen: wat gaat er goed en willen wij behouden in Rhenen en wat zijn de dromen en verlangens voor de toekomst? Dit gebeurde aan de hand van vier themabijeenkomsten en tien werkbezoeken aan specifieke groepen. De opbrengsten bieden een belangrijke basis voor de visie en de uitwerking daarvan in vijf pijlers. Een overzicht van de opbrengsten staan in bijlage 2.

Er gaat al heel veel goed in Rhenen Dat er al veel goed gaat in Rhenen, blijkt uit de verschillende bijeenkomsten en werkbezoeken. Dat wat goed gaat willen we natuurlijk behouden. Mensen staan in Rhenen voor elkaar klaar en er zijn veel vrijwilligers actief die zich inzetten voor anderen. Er zijn veel laagdrempelige voorzieningen zoals Buurtgezinnen en het Talenthouse. Ook vanuit de geloofsgemeenschappen wordt veel gedaan om elkaar te helpen en elkaar te ontmoeten. Veel activiteiten in Rhenen, Achterberg en Elst In de Buurtgarage, de Westpoort, ‘t Bestegoed en het Dorpshuis Achterberg worden allerlei activiteiten georganiseerd. Kaartavonden, bingo, samen eten of gewoon een kop koffie en praatje. Naast alle activiteiten binnen, genieten veel mensen ook van de rust en de natuur buiten. Dit bleek

2

ook al tijdens het participatietraject van de Visie op Rhenen 2035. Ook op andere plaatsen zijn allerlei activiteiten bijvoorbeeld via de kerken. Betrokken organisaties Er zijn veel betrokken maatschappelijke organisaties die in samenwerking met anderen ondersteuning bieden aan de inwoners die wel wat hulp kunnen gebruiken. Ondersteuning bij schulden of de administratie, het aanleren van digitale vaardigheden of het koppelen van een maatje om eenzaamheid tegen te gaan. Voorbeelden hiervan zijn Hulpmaatje Rhenen, Bibliotheek ZOUT en Humanitas. Aandacht voor sport en bewegen Er zijn veel actieve sportverenigingen. Op het gebied van sport en bewegen zien we ook veel initiatieven vanuit de samenleving zoals wandelgroepen, sportprojecten voor jongeren in Achterberg, beweegroutes en beweegmomenten voor ouderen. Deze activiteiten dragen bij aan een hechte en sterke samenleving. Goede samenwerking Zorgprofessionals werken goed samen. Er zijn korte lijnen en professionals weten elkaar steeds beter te vinden als er complexe situaties zijn. Ook het contact met scholen gaat goed, waardoor signalen vroeg worden opgepakt. Trends en ontwikkelingen Ondanks dat er veel goed gaat zijn er ook aandachtspunten. Behouden wat er goed gaat is niet vanzelfsprekend als we geen rekening houden met de trends en ontwikkelingen.

Het sociaal domein staat onder druk door onder andere wachtlijsten, de krapte op de arbeidsmarkt en steeds complexere problematiek. Als we alles hetzelfde blijven doen kunnen we goede zorg en ondersteuning niet blijven garanderen en stijgen de kosten. De wet -en regelgeving vanuit het Rijk is continu in beweging. Actuele veranderingen zijn de hervormingsagenda Jeugdwet, de verbetering en vernieuwing van de Wet maatschappelijke Ondersteuning, de wijzigingen binnen de Participatiewet, het Breed Offensief ter verbetering van de arbeidsmarktkansen voor mensen met een arbeidsbeperking en de Wet Meervoudige problematiek Sociaal domein (WAMS). De veranderingen richten zich op verbetering van hulpverlening en de uitvoeringspraktijk, om het zorgstelsel beheersbaar en betaalbaar te houden. Daarnaast zijn er nog andere ontwikkelingen die van invloed kunnen zijn op de toekomst. Aantal inwoners neemt toe In 2022 heeft Rhenen 20.265 inwoners. Het aantal inwoners in Rhenen is tussen 1996 en 2022 met 19% gegroeid. Ieder jaar komen er meer mensen in Rhenen wonen dan dat er vertrekken. Hierdoor blijft het aantal inwoners stijgen. De verwachting is dat deze trend zich voortzet. Deze stijging is nog zonder de beoogde woningbouwontwikkeling in de gemeente Rhenen. Met het bouwen van nieuwe woningen moeten we rekening houden met de effecten op de sociaal maatschappelijke voorzieningen in Rhenen.

Krapte op de arbeidsmarkt In diverse sectoren is sprake van een krapte op de arbeidsmarkt. Tekort aan zorgpersoneel zorgt voor oplopende wachtlijsten. Ook als overheid hebben we last van krapte om de onze taken in het sociaal domein uit te voeren. De inwoners die niet aan het werk zijn hebben vaak meer begeleiding, ondersteuning of (om)scholing nodig om aan het werk te komen. Dubbele vergrijzing Naar verwachting wonen er in 2030 relatief veel ouderen in Rhenen. In 2022 zijn 16% van de Rhenense inwoners tussen de 65 en 79 jaar. Volgens de laatste prognose stijgt deze groep inwoners naar 18% in 2040. Het aantal inwoners van 80 jaar en ouder stijgt van 5,8% in 2022

3

naar 9,5% in 2040. Deze dubbele vergrijzing zorgt naar verwachting voor een toename in de vraag naar zorg en ondersteuning of aanpassingen in woningen. Grotere druk op mantelzorgers In Rhenen ontvangt één op de tien 65-plussers mantelzorg. Van de mantelzorgers is 14% tussen de 13 en 17 jaar. Het landelijk beleid is erop gericht dat inwoners zo lang mogelijk (zelfstandig) thuis blijven wonen en zorgen voor elkaar. Krapte op de arbeidsmarkt leidt tot wachtlijsten in de zorg. Mensen zoeken zelf naar alternatieven en doen steeds meer beroep op het netwerk, mantelzorgers, vrijwilligers en informele zorg. Door de dubbele vergrijzing kan dit nog verder toenemen. Migratie neemt toe Een verhoogde instroom van asielmigranten heeft ook invloed op Rhenen. Deze mensen zijn gevlucht uit het land van herkomst. Sommigen van hen keren weer terug, maar de meesten bouwen hier een nieuw leven op. Naast de maatschappelijke opgave voor de huisvesting, vraagt dit ook een zorgvuldig inburgeringsproces. Verandering doelgroep Participatiewet Binnen de participatiewet krijgen we de komende jaren een grotere instroom van inwoners die voorheen in de Wajong vielen. Dat betekent iets voor de wijze waarop en de mate waarin we mensen naar de arbeidsmarkt kunnen toeleiden.

Daarom wordt er steeds meer gesproken over het ontwikkelen van een inclusieve arbeidsmarkt, waarin iedereen kan en mag meedoen vanuit individuele vermogens, ontplooiingskansen en autonomie. Armoede Ongeveer 10% van de Rhenense inwoners heeft langdurig een laag inkomen. Als gevolg van onder andere de inflatie in 2022, komen er waarschijnlijk steeds meer huishoudens in de financiële problemen. Ondanks diverse steunmaatregelen vanuit het Rijk. Mensen wachten vaak lang om hulp in te schakelen, waardoor de problemen opstapelen. Om dit te voorkomen wordt steeds meer ingezet op het voorkomen van schulden en vroegtijdig signaleren. Steeds minder vrijwilligers Rhenen heeft veel actieve vrijwilligers. Een op de drie van de Rhenense inwoners doet vrijwilligerswerk. Wel neemt het aantal vrijwilligers af. Vrijwilligers leveren een belangrijke bijdrage aan de Rhenense samenleving. Met de verwachte toename van zorg is de extra steun van vrijwilligers juist heel belangrijk. Dat de groep ouderen stijgt is ook een kans. Met name ouderen zetten zich in als vrijwilliger. Woonopgave Jongeren kunnen in Rhenen moeilijk een geschikte woning vinden. Er is een wachtlijst voor sociale huurwoningen en koophuizen zijn vaak te duur voor starters. Het risico bestaat dat jongeren noodgedwongen verhuizen naar een andere gemeente.

Voor ouderen is behoefte aan levensloopbestendige woningen waar zij oud kunnen worden. Daarmee komen mogelijk ook weer eengezinswoningen vrij voor jonge gezinnen. In de Visie op Rhenen 2035 en de woonvisie staat hoe hier in de komende jaren invulling aan wordt gegeven. Dit zijn slechts een aantal ontwikkelingen die effect hebben op de zorg en ondersteuning. Er is een volledige trendrapportage die inzicht geeft in het brede sociaal domein. Richting de toekomst is het van belang om deze trends te blijven monitoren. Zo kan er tijdig bij gestuurd worden als dit nodig is.

4

Hoe ziet Sociaal Rhenen er in 2030 uit? Visie Het is prettig wonen en leven in Rhenen, Elst en Achterberg. Inwoners van de gemeente Rhenen zijn tevreden mensen, ze houden van de rust, de natuur en de saamhorigheid. Er worden veel activiteiten georganiseerd en er zijn allerlei plekken waar inwoners elkaar ontmoeten. Rhenen kenmerkt zich als een actieve en betrokken samenleving. Actief vanwege de vele vrijwilligers die zich inzetten voor de samenleving en individuen. Samen zorgen we ervoor dat iedereen mee kan doen. Maar Rhenense inwoners zijn ook actief binnen het rijke verenigingsleven of wandelend in de natuur. Betrokken omdat we elkaar kennen. Inwoners hebben oog voor elkaar en staan klaar voor anderen die zorg of ondersteuning nodig hebben. Of het nu is binnen de familie, binnen de kerk of in de buurt. Een samenleving waarbij de mensen problemen zoveel mogelijk zelf of met elkaar oplossen. Zonder dat zij zorg of ondersteuning nodig hebben. Rhenen is ook een inclusieve samenleving waarin iedereen mee kan doen. Omdat mensen elkaar accepteren om wie ze zijn, ongeacht je afkomst, huidskleur, geloof, politieke voorkeur, geaardheid, beperking, financiële situatie of gender. Inwoners van Rhenen voelen zich gezond en vitaal. Ze zijn in staat om met fysieke, sociale of mentale uitdagingen in het leven om te gaan. Soms is daar hulp bij nodig.

Meestal kunnen zij terecht bij hun familie, vrienden of buren. Daar waar dit niet lukt of wanneer er meer nodig is, is de gemeente er om de inwoners weer op weg te helpen. De gemeente neemt de zorg en de problemen niet over, maar zoeken samen met de inwoner naar een manier waarop het wel weer lukt. Missie Een actieve, gezonde, veilige en vitale samenleving waarin iedereen gelijke (ontwikkel)kansen heeft en meedoet naar vermogen. We focussen ons op preventie en hebben vertrouwen op de eigen kracht van onze inwoners. Zo blijft zorg en ondersteuning beschikbaar en betaalbaar voor de mensen die het nodig hebben. Keuzes maken met leidende principes De basis in Rhenen is op orde: het goede van Rhenen wordt behouden en versterkt en er is ruimte voor ontwikkeling. Met de toenemende vergrijzing, krapte op de arbeidsmarkt en steeds complexere problematiek staat de zorg onder druk. Ook het aantal vrijwilligers zien we afnemen en er zijn steeds meer mantelzorgers die zorg bieden aan hun naaste(n). Dat betekent dat we keuzes moeten maken. Dit doen we aan de hand van vijf leidende principes (figuur 1). Leidende principes zijn de link tussen de visie en de doelen. De principes helpen ons om keuzes te maken bij toekomstig beleid en de uitvoering daarvan. De leidende principes zijn een geheel. De principes staan niet los van elkaar, maar staan sterk in verbinding met elkaar.

Eigen regie

Eenvoud en doen wat nodig is

Vanuit de oorzaak werken aan een duurzame oplossing

Iedereen doet mee naar vermogen

Werken vanuit vertrouwen

F IGUUR 1: LEIDENDE PRINCIPES

5

Eigen regie In Rhenen staan inwoners zelf aan het roer van hun eigen leven. Rhenense inwoners maken zelf keuzes op basis van de eigen waarden, normen en drijfveren. Eigen regie draagt bij aan de kwaliteit van leven. Eigen regie heeft ook betrekking op de samenleving als geheel (het gezin, familie, vrienden, buren, geloofsgemeenschappen, maatschappelijke organisaties). Sterke en hechte gemeenschappen zorgen voor elkaar. De gemeente stimuleert en faciliteert deze eigen regie of stelt inwoners juist weer in staat om hun eigen regie te nemen. Iedereen doet mee naar vermogen In Rhenen streven we naar een samenleving waar iedereen meetelt en mee kan doen. Ongeacht je afkomst, huidskleur, geloof, politieke voorkeur, geaardheid, beperking, financiële situatie of gender. Hoe dat er uit ziet is voor iedereen anders. Meedoen heeft een brede betekenis. Voor de een gaat het over een zinvolle dag invulling die bestaat uit vrijwilligerswerk, betaald werk, training en/of (om)scholing. Voor de ander betekent dit lid zijn van een sportclub, muziekvereniging of toneelgroep. De gemeente maakt meedoen aan de samenleving voor iedereen mogelijk, maar hierbij houden we rekening dat iedereen uniek is. Werken vanuit vertrouwen In Rhenen werken we op basis van vertrouwen. Vertrouwen in onze inwoner, maar ook vertrouwen in de samenleving, de vrijwilligers en professionals.

We gaan ervan uit dat iedereen in staat is zelf de juiste keuzes te maken. Daar waar dat niet zelf lukt is de gemeente er om hen daarin te ondersteunen. Met wat hulp kunnen mensen soms meer dan ze denken. Het gaat ook over vertrouwen geven, maar ook over duidelijke grenzen stellen als het vertrouwen beschaamd wordt. Omgekeerd geldt ook dat wij als gemeente betrouwbaar moeten zijn in dat wat we doen, door te luisteren en beloftes na te komen.

Een ouder meldt zich bij gemeente omdat hun dochter moeite heeft om zich te concentreren in de klas. Het blijkt dat er financiële problemen zijn in het gezin, waardoor er veel stress en spanningen zijn. We bieden de ouders ondersteuning om hun geldzaken weer op orde te krijgen. Hierdoor verminderd de stress bij ouders en zijn zij weer in staat om aandacht te geven aan hun dochter en haar te helpen met het huiswerk. Op deze manier werken we aan een duurzame oplossing

Vanuit de oorzaak werken aan een duurzame oplossing Soms vragen inwoners om hulp voor een probleem en dan blijkt er een andere hulpvraag onder te liggen. Dan gaan we terug naar de oorzaak van het probleem. De gemeente kijkt bij het vinden van de juiste oplossing niet alleen naar wat er gevraagd wordt, maar gaat juist ook op zoek waar de hulpvraag vandaan komt. Daarbij kijken we niet alleen naar het individu, maar naar het hele gezin of huishouden en de (sociale) omgeving. Een duurzame oplossing vraagt om een integrale benadering en goede samenwerking. Zowel met onze interne professionals als met maatschappelijke partners en onze inwoners.

Eenvoud en doen wat nodig is Het Rhenense zorglandschap is overzichtelijk en met elkaar verbonden. We werken vanuit de bedoeling. De inwoner staat centraal en niet de regels. We kijken wat het gewenste effect is dat de inwoner samen met de gemeente wil bereiken en kijken daarna of dit past binnen de geest van de wet. Niet alles is een probleem waar direct een oplossing voor nodig is. We doen wat nodig is. We bieden afgestemde hulp en brengen specialismen bij elkaar om sneller tot de juiste oplossing te komen. We gaan creatieve en alternatieve oplossingen niet uit de weg.

6

Van visie naar strategie Om de visie ook in de praktijk te brengen, houden we de dingen aan die goed gaan en brengen we focus aan om Sociaal Rhenen verder te versterken. Zo zijn zowel inwoners, de samenleving als de gemeentelijke organisatie in staat om in te spelen op ontwikkelingen en gebeurtenissen die op ons afkomen. Dat doen we aan de hand van vijf pijlers: • Gezond en vitaal • Ontmoeten en verbinden • Passende en toegankelijke voorzieningen • Aantrekkelijke woonomgeving • Leren, werken en ontwikkelen Binnen iedere pijler passen we de leidende principes toe. Pijler Gezond en vitaal In 2030 ervaren inwoners van Rhenen een goede gezondheid in het dagelijks leven. Hierdoor zijn Rhenense inwoners beter in staat om met fysieke, emotionele en sociale uitdagingen om te gaan. Het gedachtegoed ‘Positieve gezondheid’ gaat uit van zes punten die van invloed zijn op de gezondheid: • Kwaliteit van leven • Meedoen • Dagelijks functioneren • Zingeving • Mentaal welbevinden • Lichaamsfuncties

Dit stimuleren en faciliteren we door gezondheid breder te benaderen. We stellen inwoners in staat om de juiste keuzes te maken met betrekking tot hun gezondheid en vitaliteit. We stimuleren ook dat inwoners elkaar inspireren. Niet alleen de fysieke gezondheid, maar juist ook de mentale en sociale gezondheid stellen we centraal. Daarbij laten we ons inspireren door het gedachtegoed van ‘Positieve gezondheid’.

Door de brede inzet op gezondheid hebben inwoners meer grip en regie op hun eigen leven. De mentale gezondheid verbeterd en er is minder eenzaamheid onder jongeren. Als bijkomend effect hoeven inwoners minder vaak terug te vallen op zorg en ondersteuning vanuit de gemeente en de medische zorg neemt af. Wat betekent dit voor mij als inwoner? Voor u als inwoner betekent het dat er mogelijkheden zijn om gezond en vitaal te zijn en te blijven. Zo zijn er voldoende mogelijkheden om alleen of in groepen te sporten of te bewegen bij u in de buurt. Goede initiatieven die bijdragen aan een gezonde leefstijl, ontmoeten of laagdrempelige ondersteuning worden gestimuleerd en gefaciliteerd door de gemeente. Denk daarbij aan beweegprojecten, zelfhulpgroepen of samen koken en eten. Wanneer u zorg of ondersteuning nodig heeft kijken we naar de mogelijkheden en wat voor u haalbaar is, en niet alleen naar wat niet kan. Wat betekent dit voor ons als gemeentelijke organisatie? We kijken bij onze inwoners naar de persoon met zijn of haar kwaliteiten. Onze inwoner is meer dan zijn of haar ziekte of beperking. We stimuleren en faciliteren maatschappelijke partners om samen met de gemeente de beweging naar positieve gezondheid een plek te geven in onze manier van denken en doen. Pijler Ontmoeten en verbinden In Rhenen staan inwoners voor elkaar klaar.

Dit zien we terug in onze grote groep betrokken vrijwilligers en sociale netwerken waarin allerlei activiteiten worden georganiseerd. Ook staan we in

7

verbinding met elkaar door het rijke Rhenense verenigingsleven. Als geheel dragen we bij aan Rhenen als vitale en krachtige samenleving. Omdat we elkaar kennen, signaleren we ook snel als iemand hulp of ondersteuning nodig heeft. Er zijn goede contacten tussen ons als gemeente en deze netwerken. Zo zorgen we ervoor dat onze inwoners kunnen terugvallen op de gemeente als er binnen het netwerk niet voldoende of de juiste hulp geboden kan worden. Rhenen is een relatief kleine gemeente. Hierdoor zijn de lijnen tussen de verschillende maatschappelijke organisaties kort. Professionals kennen elkaar en weten elkaar goed te vinden. Inwoners, vrijwilligers en professionals werken samen op een waarderende manier. Dat is ook de kracht van gemeente Rhenen. Om de kwaliteit van zorg en ondersteuning te behouden en versterken, is elkaar ontmoeten en verbinden van groot belang. We werken met elkaar aan een goede balans tussen het werk van professionals en dat van vrijwilligers. Wat maken goede onderlinge afspraken over de verwachtingen tussen professionals en vrijwilligers. Om elkaar te kunnen ontmoeten en verbinden behoudt iedere kern een multifunctioneel gebouw of buurthuis; het Dorpshuis Achterberg, MFG Het Bestegoed en over een paar jaar ook een nieuw MFG in Rhenen. Tot die tijd blijven in ieder geval de Westpoort en de Buurtgarage in gebruik.

Voor jongeren onderzoeken we de mogelijkheid voor een eigen plek. Wat betekent dit voor mij als inwoner? Als inwoner zijn er diverse mogelijkheden om andere mensen te ontmoeten; buurthuizen, sportclubs, bibliotheek en kerken of op het schoolplein. Door mensen te ontmoeten bouwt u een sociaal netwerk op als u daar behoefte aan heeft. Als u vragen heeft of ergens hulp bij nodig heeft zijn er vrijwilligers of professionals die u kunnen helpen of kunnen vertellen waar u terecht kunt. Het Dorpshuis Achterberg, MFG Het Bestegoed, de Westpoort en de Buurtgarage is er voor inwoners. Op deze centrale plekken kunt u met elkaar en voor elkaar sociale en maatschappelijke activiteiten organiseren. Maar ook in de kerk, op school of bij de sportvereniging en andere plekken worden activiteiten georganiseerd. Activiteiten voor jong en oud. Van vrijwilligers, kerken, verenigingen, sociaal werkers, kinderopvang, jongerenwerkers, belangenverenigingen, scholen, huisartsen tot gemeenten, iedereen werkt met elkaar samen. Wat betekent dit voor ons als gemeentelijke organisatie? Voor de gemeente is de samenwerking met maatschappelijke organisaties, kerken, scholen en zorgaanbieders belangrijk om de zorg en ondersteuning goed te organiseren. Als gemeente zijn we hierin een verbindende factor. De gemeente voert regie op de verbinding en samenwerking als het gaat om zorg en ondersteuning.

Dat doen we vanuit onze verantwoordelijkheid richting onze inwoners. We faciliteren netwerkbijeenkomsten en bieden ondersteuning aan vrijwilligersorganisaties. We maken heldere afspraken over de samenwerking met onze maatschappelijke partners. We zijn als gemeente een belangrijke samenwerkingspartner binnen de diverse netwerken met zowel professionals als vrijwilligers. Als gemeente zorgen we ook voor goede faciliteiten (binnen en buiten) die beschikbaar zijn voor ontmoeting en activiteiten.

8

Pijler Passende en toegankelijke voorzieningen In 2030 heeft Rhenen nog steeds een breed aanbod van sociale en maatschappelijke voorzieningen. Voorzieningen die we willen behouden, blijven behouden. We staan open voor nieuwe mogelijkheden om zo onze inwoners passende ondersteuning te kunnen blijven bieden. De voorzieningen zorgen ervoor dat inwoners zo zelfstandig mogelijk alleen of met elkaar kunnen wonen en leven in hun eigen buurt. Rhenen, Elst en Achterberg hebben hierin elk hun eigen kenmerken en behoeften. Samen met inwoners, vrijwilligers en maatschappelijke partners halen we op waar behoefte aan is. Zo zorgen we samen voor passende voorzieningen in elke kern. In 2030 leven we -meer dan ooit- in een digitale samenleving. De dienstverlening vanuit de gemeente past zich hierop aan. De aanvraagprocedures voor toegang tot zorg en ondersteuning zijn kort en simpel. Administratieve processen zijn eenvoudig en verder geautomatiseerd. Hierdoor ontstaat er meer tijd en ruimte voor persoonlijk contact met de inwoners die (tijdelijk) hulp of ondersteuning nodig hebben. Persoonlijk contact is belangrijk voor het vertrouwen. We vinden het belangrijk dat mensen zoveel mogelijk hun weg vinden in de digitale samenleving. Informatie over zorg en ondersteuning is makkelijk te vinden via de website of via andere mediakanalen.

We luisteren naar de informatiebehoefte van inwoners en maatschappelijke partners en sluiten aan op de digitale, taal- en leesvaardigheden van onze inwoners. Persoonlijk contact blijft ook belangrijk. Het Sociaal Plein in het Huis van de gemeente is het hart van de gemeente Rhenen als het gaat om zorg en ondersteuning. Dit is de plek waar inwoners terecht kunnen voor informatie en advies over o.a. zorg en ondersteuning, welzijn, geldzaken, opvoeding, jeugd en wonen. Ook op diverse ontmoetingsplekken zoals dorpshuizen, kerken, de moskee of de bibliotheek is de informatie over activiteiten en voorzieningen terug te vinden. Door de combinatie van digitale informatie, een fysieke locatie en goede samenwerking tussen professionals en vrijwilligers zorgen we ervoor dat niemand verdwaald raakt in het landschap van voorzieningen. Individuele maatwerkvoorzieningen, zoals psychische hulp, persoonlijke begeleiding en behandeltrajecten, worden passend bij de inwoner ingezet. Er wordt breed gekeken naar alternatieve oplossingen. Hiermee wordt de druk op wachtlijsten verminderd. We vinden een passende en effectieve oplossing omdat we niet alleen kijken naar het oplossen van de hulpvraag, maar juist ook op zoek gaan naar de vraag achter de vraag. Dat bereiken we door eerst stressfactoren weg te nemen. Bijvoorbeeld bestaanszekerheid of gezondheidsproblemen.

Zo ontstaat er ruimte om de eigen situatie en mogelijkheden in kaart te brengen en er vanuit eigen regie mee aan de slag te gaan. Door op deze manier te werken verwachten we dat er minder vaak gespecialiseerde zorg nodig is. Toegankelijk gaat ook over fysieke toegankelijkheid en bereikbaarheid van voorzieningen. Ontmoeten en laagdrempelige activiteiten vinden zoveel mogelijk plaats in de buurt waar de inwoners wonen. De dienstverlening organiseren we centraal vanuit het Huis van de gemeente. Het Huis van de gemeente moet voor iedereen toegankelijk en bereikbaar zijn. Een buurtbus of aanpassing in het openbaar vervoer biedt hierin een mogelijke oplossing. Wat betekent dit voor mij als inwoner? In uw wijk of buurt zijn diverse voorzieningen en activiteiten zoals een bibliotheek, een breiclub, speeltuin of bingoavond. Ook kunt u voorlichtingen krijgen, trainingen en cursussen volgen en er is ondersteuning bij diverse hulpvragen. Wat er zoal te doen is hangt af van de initiatieven die er zijn in uw wijk of buurt en waar behoefte aan is.

9

Informatie en advies over hulp of ondersteuning vindt u digitaal. U kunt ook bellen of langskomen bij het Huis van de gemeente. Ook voor maatschappelijke ondersteuning, hulp bij het opvoeden of inkomensondersteuning kunt u terecht bij de gemeente. Wat betekent dit voor ons als gemeentelijke organisatie? Vanuit de gemeente stimuleren we -net als nu- inwoners en vrijwilligers om elkaar te helpen als iemand dat nodig heeft. Samen met inwoners, vrijwilligers, maatschappelijke partners halen we op welke behoefte aan sociale basisvoorzieningen er is in de kernen en wijken. Daar waar nodig faciliteren we hier ook in. We hebben oog voor inwoners met een ziekte of een beperking. We stimuleren dat activiteiten en voorzieningen ook voor hen bereikbaar en toegankelijk zijn, door te luisteren naar hun ervaringen en ideeën. Op deze manier maken we het mogelijk dat daadwerkelijk iedereen mee kan doen. Het Sociaal Plein in het Huis van de gemeente is de centrale plek voor de dienstverlening aan alle inwoners als het gaat om zorg en ondersteuning. Op die manier zorgen we voor verbinding met elkaar en is onze dienstverlening op een plek, open en duidelijk. Ook hier is het van belang dat we oog hebben voor de fysieke toegankelijkheid en bereikbaarheid. Pijler Aantrekkelijke leefomgeving In 2030 bewegen we meer. De mooie, veilige en natuurrijke omgeving nodigt inwoners uit om dat te doen.

De verschillende natuurgebieden en het cultuuraanbod bieden nu al veel plekken om te wandelen, fietsen of elkaar te ontmoeten. We blijven zoeken we naar een of meerdere plekken in de buitenruimte waar mensen alleen of met elkaar kunnen bewegen, ontspannen en ontmoeten. Bijvoorbeeld een beweegpark met kleine horeca. De buitenruimte die rondom het nieuwe MFG in Rhenen wordt gecreëerd is daar een mooi voorbeeld van. In wijken en buurten waar veel kinderen wonen, zijn genoeg mogelijkheden om buiten te spelen. De bestaande speeltuinen worden -als dit nodig is- opgeknapt en er worden speeltuinen opnieuw ingericht zodat er voldoende uitdaging is voor kinderen boven de 10 jaar. We hebben oog voor kinderen met een beperking en zorgen dat ook zij mee kunnen doen in sport en spel. Buitenspelen bevordert immers de motoriek van kinderen. Bij de realisatie van de woonopgaven en plannen voor (her)inrichting van de openbare ruimte zijn -naast duurzaamheid- ook leefbaarheid en een gezonde leefomgeving vaste criteria van de plannen.

Voor ons plezier, (mentale) gezondheid en welzijn bewegen we tegenwoordig meer – van jong tot oud. Kinderen spelen buiten en met z’n allen sporten, wandelen en fietsen we volop. Vaak doen we dit in gezelschap. Onze omgeving nodigt dan ook uit om naar buiten te gaan voor bewegen en ontmoeten.” Citaat uit Visie op Rhenen 2035

Het onderhoud van de openbare ruimte is een taak voor de gemeente, maar samen zijn we verantwoordelijk voor het schoon en netjes houden van de buurt. We houden rekening met elkaar en spreken elkaar met respect aan op ongewenst gedrag. Alleen op die manier kunnen we met elkaar zorgen voor een omgeving waar het prettig wonen en leven is. Wat betekent dit voor mij als inwoner? We hebben allemaal een eigen verantwoordelijkheid om de woonomgeving aantrekkelijk te houden, voor uzelf maar ook voor uw buren. Een fijne buurt creëer je met elkaar. Of het nu gaat om veiligheid, afval op straat of rekening houden met je buren. Door af en toe een praatje te maken, naar elkaar te luisteren en oog te hebben voor elkaar en de buurt maak je het met elkaar beter. Ideeën om de buurt te verbeteren zijn altijd welkom. Vanuit de gemeente stimuleren we dit en kunnen we ondersteunen of meedenken bij het uitwerken van dit idee.

10

Wat betekent dit voor ons als gemeentelijke organisatie? De gemeente Rhenen staat de komende jaren voor diverse opgaven aan de lat: de ontwikkeling van woningbouw, onze duurzaamheidsopgave, klimaatdoelstellingen en mobiliteit en bereikbaarheid. Deze komen terug in de Visie op Rhenen 2035. Bij het maken van de plannen voor deze opgaven houden we rekening met de leefbaarheid en gezondheid van onze inwoners. Het biedt ons kansen. Vergroening van de wijk of het vasthouden van water zorgt voor parkachtige situaties die uitnodigen tot ontmoeting, bewegen en recreatie. De Visie Sociaal Rhenen biedt een belangrijk kader, die helpt om ook vanuit leefbaarheid de juiste afweging te kunnen maken. Pijler Leren, werken en ontwikkelen In 2030 zijn er veel mogelijkheden om te werken, te leren en te ontwikkelen. We zetten talenten, kwaliteiten en vaardigheden om in kansen. Er is ruimte voor maatwerk en persoonlijke aandacht. Iedereen verdient gelijke kansen. Dit begint al rond de geboorte. In iedere kern blijven een of meerdere basisscholen aanwezig, zodat kinderen dichtbij huis naar school kunnen. Het draagt ook bij aan een goed het sociaal leven van zowel het kind als de ouder. Rhenense scholen worden gestimuleerd om naast het vaste onderwijsprogramma ook aandacht te besteden aan het stimuleren van een gezonde leefstijl. Gezonde leerlingen presteren beter en zitten beter in hun vel.

Daarnaast is er aandacht voor de individuele ontwikkeling van vaardigheden en het benutten van talenten. We werken regionaal samen aan een programma om uitval op school tegen te gaan. Het volgen van middelbaar onderwijs doen jongeren in de omliggende gemeenten of in Rhenen zelf. Voor het hoger onderwijs en beroepsonderwijs zijn jongeren gewezen op andere plaatsen. Het beschikbaarheid blijven van het openbaar vervoer is hierin belangrijk. Werken zorgt ervoor dat inwoners zelf in hun levensonderhoud kunnen voorzien. Passend werk vergroot ook het welzijn en de gezondheid van mensen. In samenwerking met het Werkgeversservicepunt (Wsp) en de gemeente Veenendaal bieden we ondersteuning bij het vinden van werk vanuit de bijstand. Voor inwoners voor wie de afstand tot de arbeidsmarkt nog groot is hebben we plekken waar ze zich op een veilige en goede manier kunnen ontwikkelen en indien mogelijk kunnen doorstromen naar regulier werk. We werken samen met IW4, het Wsp en partners in de regio Foodvalley en stimuleren we de onderlinge samenwerking. Dit punt krijgt een plek in de economische agenda. Werken moet ook lonen. Als gemeente stimuleren we dit door het minimabeleid in te richten en onze participatie-instrumenten in te zetten op het voorkomen van armoedeval als inwoners weer aan het werk gaan.

Om goed mee te kunnen doen en de kansen op werk te vergroten bieden we voor inwoners diverse mogelijkheden aan om hun basisvaardigheden te verbeteren. Dit geldt voor statushouders, maar ook voor inwoners die moeite hebben met lezen, schrijven of omgaan met computers. Dan gaat het over het leren van de taal, lezen, schrijven, rekenen, digitale en financiële vaardigheden. Dit versterkt de eigen regie en het zelfvertrouwen van onze inwoners en geeft hun de mogelijkheid om naar vermogen mee te doen. We maken gebruik van de kennis en ervaring van inwoners om te zien wat werkt en waar behoefte aan is. Dit doen we in samenwerking met lokale partners zoals de Bibliotheek en Hulpmaatje Rhenen. Inwoners die -tijdelijk- niet kunnen werken en daardoor moeten rondkomen van een laag inkomen bieden we extra ondersteuning, zodat zij die wat minder te besteden hebben ook mee kunnen doen.

11

Wat betekent dit voor mij als inwoner? Kinderen krijgen gelijke kansen in het basisonderwijs. Wie u bent, waar u vandaan komt of wat uw achtergrond is, mag niet van invloed zijn op de ontwikkeling van uw kind. Als gemeente zetten we ons in om onderwijsachterstanden te voorkomen en tegen te gaan. Als u een laag inkomen heeft, zorgen we ervoor dat uw kind ook mee kan doen met sport en cultuur. Er zijn vrijwilligers die u kunnen helpen met vaardigheden, zoals het spreken van de taal, leren rekenen of het omgaan met een computer. We vinden het belangrijk dat u zoveel mogelijk zelf in uw inkomen kunt voorzien. Daarom stimuleren we dat zoveel mogelijk inwoners betaald werk hebben. Maar dat is niet voor iedereen haalbaar. We zorgen voor (arbeids-)plekken waar u zich op een goede manier kunt ontwikkelen om naar vermogen toch betaalde arbeid of vrijwilligerswerk kunt doen. Als u door moeite heeft om rond te komen ondersteunt de gemeente u, zodat u toch zoveel mogelijk mee kunt doen. Wat betekent dit voor ons als gemeentelijke organisatie? Als gemeente zijn we er voor onze inwoners (jong en oud) die wat extra ondersteuning nodig hebben om zichzelf verder te ontwikkelen om mee te kunnen doen. Meedoen op school, meedoen met vrijwilligerswerk of meedoen op de arbeidsmarkt.

De inzet van de gemeente is gericht op het voorkomen van uitval en het versterken van vaardigheden zodat inwoners weer zo zelfstandig mogelijk verder kunnen en de regie houden. Op dit gebied ligt ook een verantwoordelijkheid bij de scholen en de werkgevers. We werken samen in de regio Foodvalley. Dat geldt ook voor de aanpak laaggeletterdheid en volwasseneducatie. De toeleiding naar werk blijven we uitbesteden aan de gemeente Veenendaal.

12