Bijlage 1 Bestuursopdracht Inclusie

Bestuurlijke opdracht

Inclusie Voor een duidelijke opdrachtverlening om tot een goed werkend plan van aanpak Inclusie te komen

Zaaknummer 1103870 Datum: 15 juli 2023 Ingevuld door: Xander Bardie

Aanleiding en opdracht Bestuurlijke opdrachtverlener:

Portefeuillehouder: Dick Poortinga (welzijn, economie)

Aanpalende portefeuilles: • Hans van der Pas (veiligheid, participatie, lokale democratie, bedrijfsvoering) • Hans Boerkamp (zorg, onderwijs, jeugd) • Gert van Laar (ruimtelijke ontwikkeling, beheer OR) • Bert Fintelman (duurzaamheid, milieu, buitengebied, vastgoed)

Aansturing door:

Aanleiding

Was er een andere concrete aanleiding?

• • •

Ambtelijk opdrachtnemer (gemeentesecretaris) Strategisch adviseur sociaal domein (Xander Bardlie) Nog op te richten stuurgroep of projectgroep

• • •

VN-verdrag Inclusie (2016) Aanpak op gebied van discriminatie en inclusie op rijksniveau (zie bijlage) Lokale (bestuurlijke) initiatieven (zie bijlage)

•

Bestuursprogramma 2022 - 2026

Beschrijving opdracht

Korte beschrijving opdracht:

Kaders

Deze opdracht bestaat uit het opleveren van 2 producten: 1. Een vastgestelde kadernota door de gemeenteraad met de kaders voor Inclusiebeleid en een beschrijving van het proces om te komen tot het beleid en de uitvoeringsagenda 2. Een vastgesteld inclusiebeleid met een uitvoeringsplan met duidelijke doelen en indicatoren om uitvoering aan de ambities te geven

De opdracht werkt met een aantal kaders die expliciet onderdeel vormen voor de totstandkoming van de gewenste resultaten: • Artikel 1 van onze Grondwet staat buiten kijf. We formuleren geen beleid of ambities die in strijd hiermee zijn. • Ook de overige wetten en regelgeving worden -uiteraard- geëerbiedigd. • De overige kaders worden vastgesteld in de kadernota

Kadernota: • Ronde langs de fracties: met behulp van een benen op tafel overleg bij elke fractie apart ophalen wat voor elk de ambities, wensen en mogelijkheden zijn op het gebied van inclusie.

• • • •

Werkzaamheden :

Wat moet het concrete resultaat zijn? Wanneer is de opdrachtgever blij?

Inclusiebeleid met uitvoeringsplan: Het proces na de kadernota (beleid en uitvoeringsprogramma Inclusie) zal in ieder geval de volgende stappen bevatten: Verkennen • -Informeren over en verrijken van de trends en ontwikkelingen met alle participanten • -In beeld brengen van wat al goed gaat in onze gemeente Verlangen Wat is ieders verlangen, wat kan beter in onze gemeente? Vormgeven Hoe ziet dit eruit en wie hebben we daarbij nodig? Vernieuwen Nadat het beleid met de uitvoeringsagenda is vastgesteld; uitvoeren. De uitvoering ligt bij de bestaande organisatie en de samenleving

1. •

Vaststelling van de kaders door gemeenteraad. De kadernota is vastgesteld en er zijn afspraken gemaakt om een goed participatief proces om te komen tot een beleid en uitvoeringsagenda vorm te kunnen geven.

2.

Vaststelling het beleid met de uitvoeringsagenda door de gemeenteraad. Iedereen die mee heeft willen doen is in staat gesteld dat actief te doen Er is duidelijkheid over het beleid, het uitvoeringsplan en wanneer er evaluatiemomenten zijn.

• •

Betrokkenheid Raad

In beeld brengen van trends en ontwikkelingen (landelijk, regionaal en plaatselijk) en bestaand beleid in Rhenen Komen tot kaders Beschrijven van een waarderend proces inclusief participatieparagraaf om te komen tot inclusie beleid en uitvoeringsplan In beeld brengen van benodigde middelen en planning om te komen tot inclusiebeleid en uitvoeringsplan

1: Kaderstellend en besluitvormend 2: Besluitvormend en in het participatieproces zoals weergegeven in het participatiestatuut

Planning en prioriteit

Schatting: hoeveel uur per week kost het?

Trekker Kadernota: Extern beleggen 16 tot 24 uur per week. In de kadernota zal worden aangegeven welke middelen voor het vervolgproces (het beleid met uitvoeringsplan) nodig zijn Financiering: Voor dit project is in de begroting € 50.000 per jaar gereserveerd (2023 2026). Op dit moment lijkt ons dat haalbaar. Kadernota Q3 en Q4 van 2023 en Q1 van 2024 Vaststelling van de kaders in raadsvergadering van maart 2024

Schatting totale duur van opdracht?

Beleid en uitvoeringsplan Vanaf Q1 2024 tot en met 2026 Opstellen PvA = Q1 en Q2 (oplevering april/ mei 2024) Uitvoering: rest van de bestuursperiode Regelmatige tussenevaluaties en een eindevaluatie (met voorstellen voor voortzetting of beëindiging) behoren binnen de kaders van de opdracht.

Kansen en risico’s: Het onderwerp inclusie is actueel. Dat betekent dat iedereen er wel een mening over heeft. Dat leidt tot betrokkenheid, maar kan ook leiden tot verwarring en miscommunicatie: zoveel mensen, zoveel ideeën over wat inclusie is en wat er mee gedaan moet worden. • Goed verwachtingen management is van essentieel belang voor deze opdracht. • Betrokkenheid van communicatie experts is van belang bij deze opdracht Belasting gemeentelijke organisatie De belasting is voor de organisatie vergelijkbaar als met het opstellen van de Visie Sociaal Rhenen 2030. Hoewel we inzetten op externe inhuur, vraagt het veel van de betrokken beleidsmedewerkers. Niet alleen bij het ophalen van de informatie en het meedoen in de participatie. Bij de uitvoering vragen we al onze medewerkers om alerter te zijn op hun manier van werken: dat vraagt energie. Een goede manier om het PvA te implementeren bij zowel de gemeentelijke organisatie als bij de samenleving hoort expliciet bij de opdracht.

Beschrijf: wat zijn de gevolgen van het aannemen van deze opdracht? Welke werkzaamheden van dit team krijgen door deze nieuwe opdracht minder aandacht? Of uit welke werkzaamheden kan de poho een keuze maken om tijdelijk minder prioriteit te krijgen?

Link met Visie Sociaal Rhenen 2030 De link met de Visie Sociaal Rhenen 2030 is essentieel. Als we onze inwoners en onze medewerkers vragen om op een andere manier te kijken naar het sociale domein, kan dat het beste integraal gebeuren: beter in 1 keer goed, dan dat we keer op keer weer met een wijziging komen. Ook geldt dat we de inclusie vorm geven bínnen de kaders die in de Visie zijn genoemd (de 5 Rhenense principes, de 5 pijlers). Ambities en realiteit: geen papieren tijger Inclusie is een onderwerp waar de ambities tot grote hoogte kunnen stijgen: er is veel winst te halen op allerlei terreinen. Net als duurzaamheid is inclusie een breed begrip en valt er van alles onder te scharen. Gevaar is dat de ambities niet meer overeen komen met de realiteit en niet uitgevoerd kunnen worden. Dan ontstaat een papieren tijger, omdat de ambities te veel omvattend zijn en/of te vaag geformuleerd. Daar tegenover staat dat inclusie ook een ‘spannend’ onderwerp is. Om te proberen iedereen mee te krijgen in een bepaalde richting is de kans ook aanwezig dat er een document ontstaat met veel mooie woorden, maar zonder acties. Ook dat maakt een papieren tijger, maar juist uit gebrek aan actie(bereidheid). Het vraagt veel van bestuur en organisatie om te komen tot een inclusieagenda die met concrete maatregelen tot verbetering van de inclusie in samenleving en organisatie komt.

Gelukkig is er al veel over gezegd en gedaan en kunnen we om ons heen kijken voor voorbeelden en hoeven dus niet op nul te beginnen. Stuurgroep en projectgroep Om de externe opdrachtnemer van voldoende kader te kunnen voorzien, is het raadzaam om een stuurgroep of projectgroep in te stellen .Dit hebben we bij de Visie Sociaal Rhenen 2030 gedaan en ook bij het project Wonen en Zorg. Deze stuurgroep of projectgroep bestaat uit een aantal sleutelfiguren die veel te maken hebben met inclusie. Voorstel samenstelling stuurgroep : • Bestuurlijk opdrachtgever (wethouder Poortinga) • Ambtelijk opdrachtnemer (gemeentesecretaris) • Strategisch adviseur Sociaal Domein • (externe) projectleider Voorstel samenstelling van de projectgroep : • Strategisch adviseur Sociaal domein (voorzitter) • (externe) projectleider • Beleidsadviseur sociaal domein • Adviseur participatie • Communicatieadviseur • Ambtelijke ondersteuning

Samenhang met overige opgaves Sociaal Domein: Bij Sociaal Domein zijn een aantal grote opgaven in ontwikkeling en de onderlinge samenhang kan niet los van elkaar gezien worden. Een goede afstemming tussen de projecten is van essentieel belang. De ontwikkelingen vormen een kader waarbinnen deze opdracht zich beweegt. Het gaat dan met name om: • Integraal beleidskader Sociaal Domein. Dit is de uitwerking van de Visie Sociaal Rhenen 2030 en vormt de basis voor het beleid van de komende jaren. • Integrale verordening. Het ontwikkelen van een integrale verordening geeft meer ruimte aan het werken volgens de bedoeling, terwijl het aan de andere kant duidelijke kaders en handvatten geeft waarbinnen dit kan gebeuren.

Ruimte voor opmerkingen:

Daarnaast zijn ook een aantal andere ontwikkelingen van belang voor de ontwikkeling van beleid op inclusie: • IZA/ GALA • Aanpassingen WMO en Jeugdwet Samenhang met overige ontwikkelingen: Naast de ontwikkelingen op het gebied van het sociale domein, zijn er ook ontwikkelingen op andere gebieden die we meenemen als kader voor deze opdracht: • Visie Rhenen 2035 • Organisatievisie 2027

‘Consultering’ Gemeenteraad: benen op tafel overleg met de fracties Startpunt voor het ophalen van de informatie voor de kadernota is een consulterende ronde langs de fracties van de gemeenteraad. In de vorm van een benen-op-tafel-gesprek waarin gezegd kan worden wat gezegd moet worden. Elke fractie wordt apart uitgenodigd om hun denkbeelden over inclusie op tafel te leggen. Deze gespreksronde vormt de basis voor het verdere proces. De formele consultatie en ook de besluitvorming gebeurt bij het vaststellen van de kadernota.

Ontwikkelingen op het gebied van inclusie

Hieronder een overzicht van diverse ontwikkelingen op het gebied van inclusie. Dit overzicht is verre van compleet en heeft slechts als doel om aan te geven dát er veel ontwikkelingen op het gebied van inclusie zijn én dat deze ontwikkelingen op een zeer breed gebied van beleidsterreinen plaatsvinden. Aanpak op gebied van discriminatie en inclusie op rijksniveau:

• • •

Aanpak discriminatie en racisme | Discriminatie en racisme | Rijksoverheid.nl Kamerbrief Actieplan arbeidsmarktdiscriminatie en kabinetsreactie SER advies 'Discriminatie werkt niet!' | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl Aanpak tegen discriminatie en racisme in onderwijs, cultuur, media en wetenschap | Nieuwsbericht | Rijksoverheid.nl

Lokale (bestuurlijke) initiatieven:

• • • •

Ingekomen brief over toegankelijkheid AH Elst (zomer 2022): Toepassing Wet op Inclusie in de Gemeente Rhenen Gemeente Rhenen (raadsinformatie.nl) Project Anders Wonen: Raadsinformatiebrief_project Anders Wonen in Foodvalley Lokale Inclusie Agenda Diverse toezeggingen in de Raad om hiermee aan de slag te gaan

Overige initiatieven die aanleiding zijn om (meer) met inclusie aan de slag te gaan:

•

VNG -digitale inclusie: VNG brief (raadsinformatie.nl) en (Vergadering Leesmap 24-03-2020 Gemeente Rhenen (raadsinformatie.nl) (punt 3-n-d)

Inclusiebeleid bij andere gemeentes:

Nunspeet: Inclusie_Agenda_Nunspeet_1.0__2021-2024_.pdf Barneveld: Barneveld april2023 Beleidskader_Inclusie_meedoen_is_vanzelfsprekend.pdf West-Betuwe: Lokale Inclusie Agenda 2020

Bestuursprogramma 2022 – 2026: