Bijlage 1 Afweging scenarios Welzijn
Tekst van het document
Afweging scenario’s Welzijn & Preventie Door: Inge Veenman, Jaap Sutmuller en Baukje Reynders
/ april 2024
Inleiding De contracten voor Welzijn Mozaïek (jongerenwerk) lopen tot 1 januari 2026. De contracten voor Welzijn Rivierstroom (welzijn voor volwassenen en ouderen, vrijwilligersondersteuning, mantelzorg) lopen tot uiterlijk 1 januari 2027 (inclusief 2 keer 1 jaar verleningsoptie). Op dit moment zijn beide overeenkomsten tot stand gekomen naar aanleiding van een vorm van aanbesteding. We zijn tevreden over de samenwerking met en de uitvoering van het welzijnswerk door beide welzijnsorganisaties. Met elkaar (Inkoop en beleid Welzijn jeugd en volwassen) zijn we aan het oriënteren hoe we de samenwerking met Welzijn verder vorm willen en kunnen geven. Als samenleving zitten we in een beweging van Zorg naar Welzijn. Hoe zorgen we er met elkaar voor dat we gezond blijven. Preventie wordt steeds belangrijker om een gezonde leefstijl te bevorderen en om de zorgkosten betaalbaar te houden. Als samenleving dienen we een beweging te maken van Zorg naar Preventie. Het Welzijnswerk is een van de belangrijkste spelers in het vormgeven van Preventie. Welzijn is een essentiële collectieve basisvoorziening die uitvoering geeft aan het versterken van de Sociale basis. Financieel gezien komen de gemeenten onder druk te staan in de nabije toekomst. Het kiezen van een scenario die het beste past bij bovenstaande beweging en uitdagingen waar we als gemeente voor staan, is van belang.
Dit schema is bedoeld als hulpmiddel om tot een juiste keuze te komen. Er staan 3 mogelijke scenario’s naast elkaar, met aan de linkerkant toetsingscriteria benoemd.
Toetsingscriteria en Scenario’s
1
Scenario Subsidie1 relatie
Scenario Contract - Overeenkomst
Dit houdt in: • De contracten voor Welzijn Mozaïek en Welzijn Rivierstroom2 uit laten lopen tot 1 januari 2026. Per 1 januari 2026 gaat een nieuwe subsidieregeling in werking, voor de welzijnsdiensten voor jongeren, volwassenen en ouderen.
Dit houdt in: • We zetten een aanbesteding volgens SAS procedure3 in de markt in 2025 voor 1 grote integrale opdracht Welzijn4
Scenario 1 op 1 Europese aanbesteding van Mozaïek Welzijn Dit houdt in: • We zetten in 2025 een 1 op 1 Europese aanbesteding in de markt. Voor het huidige contract Welzijn Jongerenwerk
Definitie Subsidie = een subsidie is de aanspraak op financiële middelen die worden verstrekt door een bestuursorgaan, de subsidieverlener, met het oog op de uitvoering van bepaalde activiteiten door de subsidieontvanger. Het mag daarbij niet gaan om betaling voor goederen of diensten die aan het bestuursorgaan geleverd worden. Een subsidie kan 3 keer 1 jaar verleend worden, daarna wordt het bij wet een structurele subsidierelatie. 2 De contracten met Welzijn Rivierstroom hebben een optie tot verlenging met 2 x 1 jaar en kunnen doorlopen tot uiterlijk 1 jan 2027. 3 Info over SAS procedure: Aanbestedingsprocedures voor SAS-diensten | PIANOo - Expertisecentrum Aanbesteden 4 Integrale opdracht Welzijn betekent dat al het huidige Welzijnswerk (jongerenwerk, opbouwwerk, vrijwilligersondersteuning, mantelzorg e.a.) in 1 brede opdracht Welzijn wordt aangeboden in de aanbesteding waar partijen ook gezamenlijk op in kunnen schrijven.
1. Integrale aanpak van Welzijn voor (kwetsbare) inwoners
2. Flexibiliteit in de opdracht gelet op de financiële onzekerheid de komende jaren
+•
4. Rol overheid = sturen op hoofdlijnen en een faciliterende rol
•
++ •
•
3. Sluit aan bij de Rhenense principes • Meedoen naar vermogen • Eigen regie • Werken vanuit vertrouwen • Werken vanuit oorzaak aan duurzame oplossing • Eenvoud en doen wat nodig is
De Welzijnsopdrachten worden geformuleerd in de subsidieregelingen. Het werken aan gezamenlijke maatschappelijke opgaven staat centraal. De directe samenwerking en afstemming van de welzijnsdiensten zullen in de uitvoering vormgegeven moeten worden.
++
Per subsidiejaar kan het subsidieplafond naar boven of naar beneden worden bijgesteld. Een subsidie biedt de mogelijkheid tot het aanbieden van 3 jaarlijkse opdrachten.
•
Een subsidierelatie spreekt de intentie uit tot een langdurige samenwerkingsrelatie. Dit geeft de opdrachtnemer vertrouwen. De gemeente kan bij een subsidierelatie alleen sturen op hoofdlijnen. Dit geeft vertrouwen aan de kundigheid van de opdrachtnemer, die de eigen regie heeft over de inhoud van de activiteiten (het ‘hoe’).
•
Gemeente stuurt op hoofdlijnen en stelt een kader op in de vorm van maatschappelijke opgaven. De
De contractwaarde is vermeld in het contract en geldt zolang de overeenkomst duurt. Bij de contractraming moet altijd uitgegaan worden van een periode van 4 jaar (2026 t/m 2029).
•
•
De contractduur is bepalend voor de langdurigheid van de samenwerkingsrelatie. Een contract biedt de mogelijkheid tot het afdwingen van prestaties. De mate van sturing is een keuze, dit kan eveneens op hoofdlijnen.
•
Gemeente kan meer sturend optreden ten aan zien van de inhoud van de activiteiten, de gewenste effecten en kwaliteit van de dienstverlening.
De contractwaarde is vermeld in het contract en geldt zolang de overeenkomst duurt. Bij de contractraming moet altijd uitgegaan worden van een periode van 4 jaar (2026 t/m 2029). +-
•
•
+•
De Welzijnsopdrachten blijven gescheiden in de opdrachtformulering. De directe samenwerking en afstemming van de welzijnsdiensten zullen in de uitvoering vormgegeven moeten worden.
--
+-
++ •
•
--
++ •
Gemeente bepaalt de maatschappelijke opgaven voor Welzijn breed. Deze zijn leidend in de nieuwe integrale welzijnsopdracht waar d.m.v. een aanbestedingsopdracht meerdere partijen gezamenlijk op in kunnen schrijven.
+-
De contractduur is bepalend voor de langdurigheid van de samenwerkingsrelatie. Een contract biedt de mogelijkheid tot het afdwingen van prestaties. De mate van sturing is een keuze, dit kan eveneens op hoofdlijnen.
+•
Gemeente kan meer sturend optreden ten aan zien van de inhoud van de activiteiten, de
gemeente heeft hiernaast een ondersteunende en faciliterende rol. 5. Rol overheid = sturend t.a.v. de activiteiten, gewenste effecten en kwaliteit van de dienstverlening (afdwingbare prestatie)
6. Ruimte voor innovativiteit in de uitvoering
-•
8. Aansluiting bij bestuurlijke ambitie van Zorg naar Preventie
Bij een subsidierelatie bestaan er minder mogelijkheden om prestaties af te dwingen.
++ •
+•
•
7. Lange termijn samenwerking met zelfde partij (-en) en continuïteit in de dienstverlening Welzijn en Preventie
gewenste effecten en kwaliteit van de dienstverlening.
De mate van innovatie moet op de werkvloer plaats vinden. De gemeente kan alleen sturen op hoofdlijnen en heeft geen sturing op het ‘hoe’. De huidige welzijnspartners tonen innovativiteit in de mate van samenwerking.
•
Een subsidie biedt de mogelijkheid tot 3 jaarlijkse opdrachten. Na deze 3 jaar is de subsidierelatie bij wet een langdurige relatie. De intentie bij het aangaan van een subsidie is een lange termijn samenwerking.
•
•
Het aangaan van een samenwerkingsrelatie met Welzijn biedt de mogelijkheid om te investeren in Preventie en het vormgeven van collectieve voorzieningen ter versterking van de sociale basis.
Door de integrale opdracht welzijn, worden partijen gestimuleerd om gezamenlijk aan de maatschappelijke opgaven te werken. Innovativiteit kan afgedwongen worden in de aanbestedingsopdracht.
• •
De samenwerking duurt zolang de Overeenkomst aangeeft. Bij een raming na een aanbesteding ga je uit van een contractduur van 4 jaar. Er kan een langdurig contract aan verbonden worden.
• •
Het aangaan van een samenwerkingsrelatie met Welzijn biedt de mogelijkheid om te investeren in Preventie en het vormgeven van collectieve voorzieningen ter versterking van de sociale basis.
De mate van innovatie moet op de werkvloer plaats vinden. Innovativiteit kan afgedwongen worden in de aanbestedingsopdracht.
++ • •
++ •
Bij een contract kan de opdrachtgever wanneer er ontevredenheid is over de uitvoering de opdrachtnemer dwingen tot het leveren van prestaties. +-
++
++ •
•
++
+•
Bij een contract kan de opdrachtgever wanneer er ontevredenheid is over de uitvoering de opdrachtnemer dwingen tot het leveren van prestaties.
++
De samenwerking duurt zolang de Overeenkomst aangeeft. Bij een raming na een aanbesteding ga je uit van een contractduur van 4 jaar. Er kan een langdurig contract aan verbonden worden. ++
•
Het aangaan van een samenwerkingsrelatie met Welzijn biedt de mogelijkheid om te investeren in Preventie en het vormgeven van collectieve
voorzieningen ter versterking van de sociale basis. 9. Ontbinding van relatie/ contract bij ontevredenheid
++ •
•
10. Uitvoering is haalbaar in de tijd
•
++ +--
Een subsidie valt niet onder het aanbestedingsrecht (mits de subsidie geen overheidsopdracht is). Zie voor meer info: 5 en6. Dit scheelt een enorme inspanning in tijdsinvestering; een aanbesteding in de markt zetten is een tijdsinvestering zowel voor de opdrachtgever als de opdrachtnemer. De capaciteit binnen onze organisatie is beperkt.
6x 3x 1x
5 Subsidie of overheidsopdracht - Europa decentraal 6
•
Ontbinding van een contract is mogelijk binnen de contractvoorwaarden.
++
•
OPTELLING
Ontbinding bij een subsidierelatie is mogelijk na een redelijke termijn (volgens Algemene Wet Bestuursrecht). Er kan onder bepaalde omstandigheden een verplichting ontstaan voor de subsidiegever tot een vergoeding van de schade.
++
Subsidie | PIANOo - Expertisecentrum Aanbesteden
++ •
Ontbinding van een contract is mogelijk binnen de contractvoorwaarden.
--
-•
•
++ +--
Er zal een SAS aanbestedingsprocedure uitgevoerd moeten worden. Een aanbestedingsprocedure is een forse tijdsinvestering. Daar is een groot intern projectteam voor nodig. Hiernaast betekent dit scenario het overgaan tot 1 gezamenlijke opdracht Welzijn (voor jeugd en volwassenen). Hier kunnen welzinsorganisaties gezamenlijk op inschrijven. Het kost tijd om tot een degelijke opdrachtformulering te komen. Hiernaast kost het tijd om met de huidige welzijnsorganisaties in gesprek te gaan over deze nieuwe integrale welzijnsopdracht. 6x 2x 2x
•
++ +--
Er zal een 1 op 1 Europese aanbestedingsprocedure uitgevoerd moeten worden. Een aanbestedingsprocedure is een forse tijdsinvestering.
4x 4x 2x