Bijlage 1 Advies leefbaar en verkeersveilig Binnenveld 25 november 2024

rapport

Advies Binnenveld Voor een verkeersveilig en leefbaar Binnenveld

25 november 2024

Waar de reis begint

Inhoudsopgave 1.

Samenvatting advies Binnenveld

3

2.

Totstandkoming van het advies

5

3.

Uitwerking maatregelen

7

4.

Vervolgtraject

15

Bijlage 1: beoordeling maatregelen

16

Colofon

31

1. Samenvatting advies Binnenveld Het Binnenveld is het groene gebied tussen Veenendaal, Ede, Wageningen en Rhenen. Het is een gebied waar mensen wonen, werken en recreëren. Er zijn zowel woningen als (agrarische) bedrijven gevestigd en er zijn enkele buurtschappen en het natuurgebied de Binnenveldse Hooilanden. In het gebied wordt veel gewandeld en gefietst. Er zijn veel verschillende soorten gebruikers, met ieder eigen wensen en eisen voor wat betreft mobiliteit en bereikbaarheid. Verschillende bewoners en gebruikers van het Binnenveld hebben aangegeven verkeersonveiligheid en verkeersoverlast te ervaren: “Vooral in de spitsperioden is het erg druk in het Binnenveld, er is veel sluipverkeer en het autoverkeer rijdt hard.” Recent onderzoek van de gemeente Ede bevestigt dit beeld. In de beide spitsen heeft 50-60% van het verkeer in het Binnenveld hier geen herkomst of bestemming. Dit gaat om ongeveer 900 voertuigen in de ochtendspits en 1.100 voertuigen in de avondspits. Ook laten metingen zien dat er op meerdere wegen in het Binnenveld structureel flink boven de toegestane 60 km/u wordt gereden. Daarnaast is sprake van ontwijkend gedrag: sommige mensen durven niet door het Binnenveld te wandelen of fietsen en mijden daarom het gebied of pakken toch de auto.

Om te zorgen voor een leefbaar en veilig Binnenveld is tijdens twee bewonersavonden (februari 2024) geïnventariseerd wat knelpunten en wensen zijn. Vervolgens is samen met een groep van circa 30 belanghebbenden (bewoners, ondernemers en gebruikers van het Binnenveld) gewerkt aan een maatregelpakket om het sluipverkeer in het gebied tegen te gaan en de verkeersveiligheid te verbeteren. Deze notitie is het advies dat de werkgroep van 30 belanghebbenden heeft opgesteld, aangevuld met input die is opgehaald tijdens een derde bewonersavond (3 oktober 2024) waarin het advies van de werkgroep is gepresenteerd. Figuur 1 laat zien voor welk gebied de maatregelen zijn opgesteld.

Figuur 1: het Binnenveld, tussen Ede, Wageningen, Rhenen en Veenendaal

Advies Binnenveld

3

Maatregelpakket Vanuit de werkgroep is het advies om te starten met het pakket van onderstaande maatregelen. a. Ga over tot het verminderen van doorgaand verkeer. Plaats borden aan de randen van het Binnenveld m t ‘ rbo toegang voor gemotoriseerd verkeer, met uitzondering van bestemmingsverkeer Binnenveld’. Deze geslotenverklaring wordt ook doorgevoerd in de digitale routeplanners. b. Maak duidelijk waar de belangrijke fietsroutes zijn en maak die veiliger. Breng (rode) fietsstroken aan op de belangrijkste fietsroutes, en maak beter onderscheid tussen hoofdfietsroutes en overige wegen. c. Maak de wegen en kruispunten veiliger, zorg dat verkeer de snelheid aanpast en geef aan waar gevaarlijke punten zijn. Vernieuw en/of pas de vormgeving en markering aan op de wegen in het Binnenveld waar dat nodig is. d. Zorg ervoor dat mensen meer rekening houden met elkaar en hun gedrag aanpassen. Gebruik attentieborden en start een campagne om duidelijk te maken wat voor soort gebied het Binnenveld is. Pas daarbij middelen zoals snelheidsdisplays toe om mensen feedback te geven op hun gedrag. Om het effect van deze maatregelen te versterken moet er veel publiciteit worden gegeven in de aanloop naar, en bij de invoering van, de maatregelen. Niet alle maatregelen kunnen direct en snel worden uitgevoerd, maar het is wel de bedoeling dat alle vier de maatregelen worden ingezet.

Maatregel a en d zijn snel en relatief makkelijk uit te voeren. Maatregel b en c zullen langer duren. Het is belangrijk om het effect van bovenstaande maatregelen regelmatig te monitoren door jaarlijks metingen uit te voeren (snelheid, hoeveelheid verkeer en aandeel doorgaand verkeer) en door onderzoek te doen naar de beleving van inwoners en gebruikers (bijvoorbeeld door middel van een enquête). Als blijkt dat de maatregelen onvoldoende impact hebben op het verminderen van het sluipverkeer en het verbeteren van de verkeersveiligheid werken we, in samenspraak met de omgeving, de volgende aanvullende maatregel verder uit: e.

Tegengaan van het sluipverkeer door bepaalde routes of locaties minder logisch en snel te maken óf af te sluiten. Vervang daarbij het huidige ontheffingensysteem door een systeem waarbij alleen direct belanghebbenden een ontheffing ontvangen.

Leeswijzer Dit conceptadvies is niet zomaar tot stand gekomen. In hoofdstuk 2 kunt u lezen hoe we tot dit advies en deze maatregelen zijn gekomen. In hoofdstuk 3 worden verder toegelicht wat de maatregelen precies inhouden. In hoofdstuk 4 kunt u lezen hoe het vervolgtraject eruit ziet.

Advies Binnenveld

4

2. Totstandkoming van het advies In 2020 is het gebiedsproces Binnenveld gestart. Hierin wordt met een brede blik naar het Binnenveld gekeken en worden onderwerpen als natuur, recreatie, wonen én mobiliteit besproken. Het gebiedsproces liep echter minder vlot dan gedacht. Bewoners uit de omgeving Zuiderkade hebben de ervaren verkeershinder in september 2023 voorgelegd aan de gemeenteraad van Ede. Als gevolg daarvan is de verkeersproblematiek losgetrokken van het gebiedsproces en hebben de vier gemeenten samen besloten om, gezien de vele verschillende belangen in het gebied (inwoners, agrariërs, bedrijven en recreanten), hiervoor een uitgebreid participatieproces op te starten. De betrokken gemeenten hebben adviesbureau XTNT gevraagd om dit participatieproces te begeleiden om met alle belanghebbenden te komen tot een maatregelpakket om de verkeersveiligheid en leefbaarheid te verbeteren. In twee bewonersavonden in de gemeente Ede en Rhenen (februari 2024) hebben we gezamenlijk verkend welke verkeersknelpunten er zijn en geïnventariseerd welke wensen en ideeën er zijn voor een verbetering van de verkeersveiligheid en de leefbaarheid. Tijdens deze bewonersavonden konden mensen zich aanmelden voor de werkgroep. In een huis-aan-huisbrief zijn de bewonersavonden aangekondigd en is aangekondigd dat een werkgroep zou worden gevormd.

Hiervoor hebben circa 30 belanghebbenden, bewoners, ondernemers en (vertegenwoordigers van) gebruikers van het Binnenveld zich aangemeld. Vervolgens is met de input uit de twee bewonersavonden door de werkgroep in vier werksessies (maart – september 2024) gewerkt aan dit advies. Totstandkoming maatregelpakket Om de verkeersveiligheid en leefbaarheid in het Binnenveld te verbeteren, zijn samen met de werkgroep eerst vijf doelstellingen opgesteld. Daarna is een lijst met 13 mogelijke maatregelen opgesteld en deze maatregelen zijn vervolgens gezamenlijk beoordeeld. Allereerst heeft de werkgroep gekeken in hoeverre elke maatregel bijdraagt aan de gezamenlijk vastgestelde doelstellingen, ofwel de manier waarop we de verkeersveiligheid en leefbaarheid in het gebied willen verbeteren: 1. Vermindering van het doorgaand verkeer, het sluipverkeer. 2. Het zo goed mogelijk handhaven van de bereikbaarheid voor bewoners, ondernemers, agrariërs en bezoekers van het Binnenveld. 3. Vermindering van snelheid (specifiek op locaties waar verschillende kwetsbare groepen zoals kinderen, fietsers gebruik van de wegen maken). 4. Vermindering van conflicten tussen verkeersdeelnemers. 5. Aanpassing van verkeersgedrag. Daarnaast is gekeken naar de realiseerbaarheid van de maatregelen.

Hier maken we onderscheid in: • Juridische haalbaarheid: kan en mogen we de maatregel uitvoeren, mag het wettelijk, kan dit volgens het bestemmingsplan/omgevingsplan? • Uitvoerbaarheid: is er voldoende ruimte om de maatregelen uit te voeren, kan het technisch? • Handhaving: kunnen we de maatregel effectief handhaven of is dit niet mogelijk? • Beheer: is de maatregel duurzaam, vandalismegevoelig, vergt deze veel aandacht en onderhoud? Ook hebben we voor de maatregelen een kosteninschatting gemaakt. Kosten zijn in principe een gegeven en geen reden om af te zien van een maatregel. Maar bij hoge kosten zal het meer tijd kosten om het budget bijeen te krijgen en is het erg onzeker of dit budget er kan komen. Tot slot hebben we getoetst voor welke maatregelen er draagvlak is binnen de werkgroep, die de belangen van bewoners, ondernemers en bezoekers van het Binnenveld behartigt. In bijlage 1 is het resultaat van de effectbeoordeling, de realiseerbaarheid, een kosteninschatting en het draagvlak voor de maatregelen opgenomen.

Advies Binnenveld

5

Aan de hand van de uitkomsten van de beoordeling is een selectie gemaakt van realistische en uitvoerbare maatregelen: een aantal maatregelen waarmee direct kan worden gestart en een mogelijke terugvaloptie voor het geval het effect niet voldoende is. Deze maatregelen worden in hoofdstuk 3 beschreven. De vier gemeenten vinden het belangrijk dat alle belanghebbenden actief kunnen meedoen en meepraten. De colleges van Rhenen en Ede hebben ingestemd met de werkwijze en de beide portefeuillehouders zijn tijdens het proces op de hoogte gehouden van de voortgang. Wageningen en Veenendaal hebben (ambtelijk) actief deelgenomen aan het proces. De vier bestuurders van de gemeenten Ede, Rhenen, Wageningen en Veenendaal hebben eind september met elkaar gesproken over de door de werkgroep voorgestelde maatregelen, en konden zich hier alle vier in vinden.

Advies Binnenveld

6

3. Uitwerking maatregelen De werkgroep adviseert om met een pakket van vier maatregelen te starten. Deze zijn hieronder beschreven. a.

Ga over tot het verminderen van doorgaand verkeer. Plaats borden aan de randen van het Binnenveld met ‘verboden toegang voor gemotoriseerd verkeer uitgezonderd bestemmingsverkeer Binnenveld’

Waarom is gekozen voor deze maatregel? • De maatregel heeft als belangrijkste doel het sluipverkeer te verminderen. En door de afname van het sluipverkeer zal mogelijk ook het aantal conflicten tussen auto’s a r rk r afnemen, de verkeersveiligheid verbeteren en de overlast verminderen. Het is minder druk. • Het Binnenveld wordt een gebied dat niet toegankelijk is voor (vracht)auto’s motor . Daar oor zal dit in de routeplanners en navigatie-apps ook worden verwerkt. Dan zal het verkeer dat deze apps gebruikt niet meer actief door het Binnenveld wordt gestuurd. Ook krijgen weggebruikers geen informatie meer over de tijdwinst die geboekt kan worden door het gebruik van de wegen door het Binnenveld. Als iemand een bestemming heeft in het Binnenveld, dan zal de navigatie je wel naar deze bestemming in het Binnenveld sturen. • De maatregel is goed realiseerbaar: de kosten zijn relatief laag en er is weinig kans op vandalisme. Van alle maatregelen die er zijn om in te grijpen op het doorgaand verkeer is dit de meest eenvoudige maatregel en op korte termijn te realiseren. • Er is veel draagvlak voor de maatregel, vooral omdat de bereikbaarheid van het bestemmingsverkeer wordt gegarandeerd.

Andere maatregelen die het sluipverkeer weren hadden minder draagvlak, juist vanwege het feit dat het bestemmingsverkeer dan (te veel) gehinderd wordt of omdat deze moeilijker zijn te realiseren (zie bijlage 1). • Deze maatregel heeft een afschrikkende werking en zal het doorgaand verkeer mogelijk verminderen, maar er is nog wel steeds kans op misbruik. Er is beperkte inzet van handhaving mogelijk en het is lastig te controleren of iemand bestemmingsverkeer is of niet. • We streven ernaar om bij invoering van de maatregel capaciteit vrij te maken om te handhaven. • Het huidige ontheffingssysteem waarbij een aantal wegvakken is afgesloten voor al het gemotoriseerde verkeer m.u.v. ontheffingshouders blijft met deze maatregel behouden. • Het effect van de maatregel is onzeker. Als deze maatregel onvoldoende effect heeft, is dus mogelijk een extra maatregel nodig (zie maatregel e.). Uitwerking van de maatregel: • Het plaatsen van C12-zone borden (gesloten voor alle motorvoertuigen), met wit o rbor “uitgezonderd bestemmingsverkeer ”. Er zullen circa 20 borden geplaatst moeten worden aan de toegangswegen van het Binnenveld. Ook moeten op logische plekken vooraankondigingen worden geplaatst. De exacte locaties moeten nog worden uitgewerkt. We nemen de leerpunten uit de geslotenverklaring bij de recente werkzaamheden aan de Rondweg hierin mee.

• Omdat dit officiële verkeerstekens zijn moet hiervoor door B&W een verkeersbesluit (met bezwarenprocedure) worden genomen. • Daarnaast zal een aantal voorwaarschuwingen moeten worden gedaan (‘ afgesloten voor gemotoriseerd verkeer, b st mm g b r kbaar”). • Het aansturen van dataproviders die data voor navigatie verzorgen om dit verbod te verwerken in hun apps.

Uitgezonderd bestemmingsverkeer Binnenveld

De maatregel gaat gelden voor het gebied dat in figuur 2 is aangegeven. Daar zijn de volgende afwegingen bij gemaakt. De gemeentegrens van Veenendaal is de westelijke grens van het gebied. Dit betekent dat Veenendaal oost en Nijverkamp volledig buiten het Binnenveld om kunnen worden bereikt via Dragonderweg en Rauweveldseweg.

Advies Binnenveld

7

Achterberg is juist toegevoegd aan het gebied Binnenveld. Ondanks dat dit leidt tot meer verkeer door het Binnenveld kunnen de inwoners van Achterberg via het Binnenveld naar bijvoorbeeld het ziekenhuis komen en kunnen bezoekers ook via verschillende routes naar Achterberg komen. In Achterberg geldt dan hetzelfde als bijvoorbeeld in De Kraats en Zuiderkade.

Figuur 2: gebied geslotenverklaring met daarin bestaande ontheffingsgebieden Belangrijk is dat er uitgebreid en goed wordt gecommuniceerd over deze maatregel. Behalve publicaties in de media, bebording langs de ingaande wegen moeten weggebruikers voorafgaand aan de maatregel worden geattendeerd, bijvoorbeeld met digitale advertenties. Een positieve framing en feedback bij goed gedrag kunnen helpen. Daarnaast kan het effect van de maatregel worden versterkt door de eerste weken in de spits te controleren. Het is weliswaar moeilijk te bewijzen dat men geen bestemmingsverkeer is, maar zichtbare controle werkt preventief.

Advies Binnenveld

8

b.

Maak duidelijk waar de belangrijke fietsroutes zijn en maak die veiliger. Breng (rode) fietsstroken aan op de belangrijkste fietsroutes

Waarom is gekozen voor deze maatregel? • De maatregel heeft als doel om de veiligheid van de fietser te verbeteren. Door het aanbrengen van brede(re) rode ‘f tsstrok ’ op de hoofdfietsroutes laten we duidelijker zien dat je hier veel fietsers kunt verwachten, en dat automobilisten daar rekening mee moeten houden. Ook wordt duidelijk dat de auto niet de belangrijkste gebruiker is, maar dat de wegen gedeeld moeten worden met (kwetsbare) fietsers. • Brede fietsstroken zorgen ervoor dat automobilisten voor het gevoel minder ruimte hebben, waardoor ze hun snelheid verlagen. Daardoor zal naar verwachting het aantal conflicten verminderen en automobilisten hun gedrag aanpassen. De plaats voor de fietser is duidelijker. • Er is draagvlak voor de maatregel. Voor het aanleggen van nieuwe, vrijliggende fietspaden is ook veel draagvlak, maar dit is slecht realiseerbaar: er is ruimte tekort omdat er veel obstakels langs de wegen liggen. Denk hierbij aan bomen, greppels of woningen. Daarnaast zal in sommige gevallen grond moeten worden aangekocht of onteigend. Op termijn kunnen hier wel mogelijkheden ontstaan, bijvoorbeeld bij beëindiging van bedrijven of in het kader van het gebiedsproces. Uitwerking van de maatregel: • De hoofdfietsroutes in het Binnenveld krijgen brede rode fietsstroken.

• Op wegen g o r u tmak a hoof f tsrout s, maar waar w auto rk r r j t, wor ‘zwart ’ fietsstroken aangebracht. • Op wegen die afgesloten zijn voor gemotoriseerd verkeer m.u.v. ontheffing houders kun je door rode fietsstroken denken dat dat deze wegen belangrijke verkeerswegen zijn. Het is dan niet duidelijk dat daar alleen in uitzonderingsgevall auto’s r j . Een andere inrichtingsvorm voorkomt dat (geen fietsstroken, of bijvoorbeeld een fietsstraatinrichting). • De hoofdfietsroutes zijn aangegeven in afbeelding 3.

Figuur 3: brede fietsstroken (voorbeeld: Haarenseweg, Esch)

Figuur 4 toont de hoofdfietsroutes in het Binnenveld waar rode- en waar zwarte fietsstroken worden aangelegd. Alles bij elkaar zijn deze aanpassingen kostbaar. Hoe snel de rode fietsstroken worden aangebracht is afhankelijk van de middelen en mogelijke subsidies. Ook de mogelijkheid tot ‘w rk-met-w rk’ maken, waarbij het aanleggen van de fietsstroken wordt gecombineerd met onderhoud van de wegen kan de aanleg mogelijk versnellen. Belangrijk is dat de vormgeving zo snel mogelijk hetzelfde wordt gemaakt in het hele Binnenveld. Eventueel kan de maatregel met tijdelijke middelen (verf, coating, slijtlaag) alvast worden uitgevoerd.

Advies Binnenveld

9

Figuur 4: Hoofdfietsroutes in het Binnenveld c.

Maak de wegen en kruispunten veiliger, zorg dat verkeer de snelheid aanpast en geef aan waar gevaarlijke punten zijn. Vernieuw en/of pas de vormgeving en markering aan op de wegen in het Binnenveld waar dat nodig is.

Waarom is gekozen voor deze maatregel? • De maatregel heeft als doel dat door goed zichtbare belijning een duidelijk onderscheid wordt aangebracht tussen de soorten wegen. Hierdoor wordt het duidelijker wat er van de verkeersdeelnemers wordt gevraagd en door de belijning wordt de plaats van de weggebruikers duidelijker. Dit duidelijke onderscheid wordt in eerste instantie al aangegeven door de rode fietsstroken langs hoofdfietsroutes (zie maatregel b). • Aanvullend kan de zichtbaarheid en herkenbaarheid van een aantal kruispunten door bijvoorbeeld kleurmarkeringen worden verbeterd. Dit draagt bij aan de verbetering van de verkeersveiligheid en het aanpassen van gedrag. • 60 km/uur is voor het Binnenveld een passende snelheid, maar op locaties met veel woningen bij elkaar of locaties waar veel kwetsbare verkeersdeelnemers samenkomen (schoolomgeving) moet het duidelijker worden dat een aangepaste snelheid nodig is en wordt een maximumsnelheid van 30 km/uur ingesteld. Ook wordt daar dan de weg zo ingericht dat de snelheid wordt verminderd. • Er is draagvlak voor de maatregel. Voor het aanleggen van veel snelheidsremmers is minder draagvlak vanwege de problemen die vooral het agrarisch verkeer daarmee heeft. Op specifieke locaties kan dit wel zorgen voor verkeersveiligere situaties.

In deze gevallen kan het aanleggen van een (goed zichtbaar) plateau of een extra drempel daarom een optie zijn. De precieze locaties van plateaus of drempels wordt later vastgesteld in goed overleg met de omgeving.

Advies Binnenveld

10

Uitwerking van de maatregel: • Kruispunten kunnen beter zichtbaar worden gemaakt door deze een afwijkende kleur te geven. Ook door drempels en/of plateaus een afwijkende kleur te geven worden de snelheidsremmers beter herkenbaar. • Om de 30km/uur locaties aan te duiden zijn aanpassingen van belijning en rijbaan/verharding voorzien. De precieze inrichting hiervan wordt later vastgesteld in goed overleg met aanwonenden. Mogelijk is een fietsstraat een optie voor een duidelijke en verkeersveilige vormgeving. De wegen die in aanmerking komen om de maximumsnelheid terug te brengen van 60 km/uur naar 30 km zijn weergegeven in figuur 6. • Op een aantal plekken in het Binnenveld is de belijning en markering verouderd en/of weggevaagd. Belijning en markering wordt hetzelfde gemaakt en verbeterd. • De maatregel is in fasen te realiseren: omdat het om veel kilometers weg gaat zijn veel aanpassingen nodig en kan het lang duren. De aanpassingen zullen daarom voor een deel moeten samengaan met onderhoud.

Figuur 5: voorbeeld van een Fietsstraat in een landelijk gebied (Singel in Geffen)

Figuur 6: voorstel 30km/u-zones

Advies Binnenveld

11

d.

Zorg ervoor dat mensen meer rekening houden met elkaar en hun gedrag aanpassen. Gebruik attentieborden en maak een campagne om duidelijk te maken wat voor soort gebied het Binnenveld is. Pas daarbij middelen zoals snelheidsdisplays toe om mensen feedback te geven op hun gedrag.

Waarom is gekozen voor deze maatregel? • Maatregel d heeft tot doel dat verkeersdeelnemers hun gedrag aanpassen en meer rekening houden met elkaar. • Behalve het plaatsen van borden en/of het aanbrengen van markeringen gaat het ook om campagnes en acties die gedragsverandering ondersteunen. Ook zal tijdelijk extra handhaving kunnen helpen. • De maatregel is goed realiseerbaar: attentieborden, snelheidsdisplays en markeringen kunnen eenvoudig worden geplaatst en aangebracht. De kosten hangen af van het aantal en soort borden, maar zijn te overzien. • Er is draagvlak voor de maatregel. • Het is moeilijk te zeggen welk effect deze maatregel heeft op het gedrag van verkeersdeelnemers, maar het motiveert mensen op een positieve manier het juiste gedrag te vertonen en het zorgt voor meer bewustwording welke verschillende verkeersdeelnemers er in het Binnenveld zijn. Het is daarbij belangrijk dat er continue aandacht voor blijft. Uitwerking van de maatregel: Deze maatregel bestaat uit een combinatie van gedragsgerichte acties en attentie verhogende bebording/markering. De gedragsgerichte acties zijn effectief als deze specifiek worden gericht op een doelgroep. Daarbij zijn de volgende doelgroep/actie-combinaties mogelijk: • Algemeen: mediacampagne waarin de strekking van de boodschap is: ‘Binnenveld is een groen en rustig gebied.

Alleen met de auto als je er moet zijn.’ Dit ter ondersteuning van maatregel a. • Scholieren/schoolouders: campagnes gericht op veilige schoolroutes voor de fiets (kinderen) en veiligheid rondom het halen en brengen (ouders). • Alle verkeerdeelnemers: een brede campagne gericht op fietsers, recreatief verkeer bedrijfsverkeer, agrariërs: ‘Het s a r , hou r k g m t kaar’, ondersteund met (attentie)borden/markeringen (zie figuur 7) en eventueel politiecontroles op snelheid en gevaarlijk gedrag. • Auto’s motor : het plaatsen van intelligente dynamische borden gericht op feedback over snelheden (figuur 8). Kansrijke locaties voor dynamische borden zijn lange rechte wegen waar veel verkeer rijdt: zoals de Maanderbroekweg, Friesesteeg , Maanderdijk, Meentdijk, Zuidelijke Meentsteeg, Maatsteeg en de Werftweg. • Standaard VVN campagnes, zoa s ‘’Wij gaan weer naar school’’ ‘’ h t o k r’’ (f ts r cht g).

Figuur 7: voorbeeld van positieve markering

Advies Binnenveld

Figuur 8: dynamische bebording

12

Monitoring en evaluatie Het effect van het maatregelpakket monitoren we op verschillende manieren: • We voeren jaarlijks een snelheidsmeting uit. • Jaarlijks tellen we de hoeveelheden (doorgaand) verkeer. • Elk jaar kijken we hoe de ongevallencijfers zich ontwikkelen. • Elke twee jaar voeren we een belevingsonderzoek uit onder bewoners en gebruikers. Hen vragen we hoe zij de verkeersveiligheid beleven en welke specifieke klachten en meningen zij hebben over het verkeer en de verkeersveiligheid in het Binnenveld. • We volgen andere ontwikkelingen die ook invloed hebben op de hoeveelheid verkeer en de verkeersveiligheid , denk aan de werkzaamheden aan de Rondweg en ontwikkelingen in het kader van ‘ eter Bereikbaar Wageningen’. Elke twee jaar bundelen we bovenstaande gegevens en rapporteren we hierover aan de colleges. Terugvaloptie Als vanuit de feitelijke data en de beleving van de omgeving blijkt dat er onvoldoende voortgang en effect is op de verbetering van verkeersveiligheid en leefbaarheid dan werken we, in samenspraak met de omgeving, de volgende aanvullende maatregel uit: e. Tegengaan van het sluipverkeer door bepaalde routes of locaties minder logisch en snel te maken óf af te sluiten. Vervang daarbij het huidige ontheffingensysteem door een systeem waarbij alleen direct belanghebbenden een ontheffing ontvangen. • •

•

• •

•

Onderzocht wordt of we bepaalde routes minder logisch en snel kunnen maken door het verkeer om te leiden of wegvakken af te sluiten. Daarbij krijgen alleen de direct belanghebbenden wel het recht om door te mogen rijden. Dit betekent dat bij het invoeren van deze maatregel het bestaande ontheffingensysteem vervalt. Er wordt een nieuw systeem uitgewerkt waarin nieuwe gebieden/wegdelen/locaties worden aangewezen, waar alleen een beperkt aantal direct belanghebbenden een ontheffing voor nodig heeft. Doel is om het aantal ontheffingen dat echt nodig is voor de bedrijfsvoering zoveel mogelijk te beperken. Onderzocht wordt waar en op welke manier dit kan worden gehandhaafd, of op een andere manier kan worden afgedwongen, eventueel met fysieke middelen zoals met permanente afsluitingen, en/of cam ra’s of po rs. Het belangrijkste doel is het weren van het doorgaand verkeer. Een deel van het bestemmingsverkeer zal met deze maatregel niet meer alle bestemmingen via de snelste route kunnen bereiken. Daarom heeft deze maatregel bij de direct belanghebbenden nu nog minder draagvlak. Deze maatregel is niet in alle gevallen zomaar te realiseren. Voor h t p aats a cam ra’s s to st mm g o g a h t Openbaar Ministerie, voor de pollers geldt dit niet. Daarnaast is er ka s op a a sm a cam ra’s h t aa r j van de pollers.

Een andere variant, het uitbreiden van het gebied waar een ontheffing voor nodig is, heeft geen draagvlak. Alle mogelijke bezoekers (dus ook bezoek, klanten en leveranciers) moeten dan namelijk een ontheffing aanvragen. Dat is niet wenselijk en realistisch. Bovendien is dit veel moeilijker te handhaven.

Advies Binnenveld

13

Figuur 9: g s ot

rk ar g m t ha ha

g oor m

a cam ra’s (Oostzaa )

Overige maatregelen Behalve de vijf maatregelen uit het advies zijn een groot aantal andere maatregelen en oplossingsrichtingen bedacht en beoordeeld. Deze maatregelen zijn om diverse redenen afgevallen. Denk aan hele hoge kosten, de maatregel is niet of slecht te realiseren, er is te weinig draagvlak of omdat de maatregel veel negatieve neveneffecten heeft. Een voorbeeld van maatr g s afg a s ‘h t rsma a w g ’. D t maakt de weg onaantrekkelijker voor het sluipverkeer (kans op uitwijken voor tegenligger neemt toe) en remt daardoor mogelijk de snelheid. Maar deze maatregel is moeilijk te realiseren: het versmallen van wegen is namelijk maar beperkt mogelijk doordat de minimale breedte voor de toegankelijkheid in twee richtingen 4 meter is. Ook heeft het noodzakelijke agrarisch verkeer en het vrachtverkeer hiervan onevenredig last. Daarnaast vergroot het juist de kans op conflicten, omdat je bij smalle wegen meer last hebt van tegenliggers en moeilijker fietsers kunt inhalen. Tot slot is er ook geen draagvlak voor deze maatregel. Bijlage 1 bevat een uitgebreide beoordeling van alle afgevallen maatregelen. Bijlage 1 laat ook het draagvlak van de werkgroep voor de verschillende maatregelen zien.

Advies Binnenveld

14

4. Vervolgtraject Het vervolgtraject bestaat uit de volgende stappen: • • •

Het advies van de werkgroep wordt voorgelegd aan het bestuur van Ede, Rhenen, Veenendaal en Wageningen. Tevens wordt een voorstel gedaan voor de uitvoering, fasering en financiering van de verschillende maatregelen. De gemeenteraden van de vier gemeenten worden geïnformeerd over het advies van de werkgroep en de geplande maatregelen. Uitvoering van de quick-win maatregelen moet starten in Q1 2025.

Advies Binnenveld

15

Bijlage 1: beoordeling maatregelen In deze bijlage is beschreven wat het effect is van elke maatregel en beoordeelt deze aan de hand van de vastgestelde doelstellingen: 1. Vermindering sluipverkeer. 2. Bereikbaarheid van het Binnenveld voor belanghebbenden en bezoekers. 3. Vermindering van snelheid (specifiek aandacht voor verschillende doelgroepen, kinderen, fietsers, landbouwverkeer etc). 4. Vermindering van conflicten tussen verkeersdeelnemers. 5. Aanpassing van verkeersgedrag. Ook is beoordeeld op realiseerbaarheid. Hier maken we onderscheid in: • Juridische haalbaarheid: kan en mogen we de maatregel uitvoeren, mag het wettelijk, klopt het bestemmingsplan? • Uitvoerbaarheid: past het (is er voldoende ruimte), kan het technisch? • Handhaving: kunnen we het effectief handhaven? • Beheer: is de maatregel duurzaam, vandalismegevoelig, vergt deze veel aandacht en onderhoud? D b oor g op z r th ma’s tot g m totaa b oor g op o st g ‘R a s rbaarh ’. We hebben de maatregelen gegroepeerd in: • Maatregelen die iets doen met de toegankelijkheid van het Binnenveld, beschreven in hoofdstuk 2; • Maatregelen die iets doen met de wegen en de inrichting daarvan, hoofdstuk 3; • Maatregelen die specifiek leiden tot ander gedrag, hoofdstuk 4. In hoofdstuk 5 geven we het overzicht van de beoordelingen.

We geven de volgende scores aan maatregelen: Zeer positief: de maatregel doet veel voor de doelstelling, heeft een duidelijk positief effect Positief: de maatregel doet wel iets voor de doelstelling, maar minder Geen/neutraal: de maatregel heeft geen effect op de doelstelling, niet positief, maar ook niet negatief Negatief: de maatregel heeft een (licht) negatief effect op de doelstelling, of werkt zelfs tegengesteld Zeer negatief: de maatregel heeft een duidelijk negatief effect, verergert het probleem duidelijk Inschatting kosten Verder hebben we voor de maatregelen ook een kosten schatting gemaakt. Kosten zijn in principe een gegeven en geen reden om af te zien van een maatregel. Maar bij hoge kosten zal het meer tijd kosten om het budget bijeen te krijgen en is het erg onzeker of dit budget er kan komen. Kosten zijn als volgt beoordeeld: € Maatr g kost m r a € 0.000 €€ Maatr g kost € 0.000 - € 00.000 €€€ Maatr g kost € 00.000 -€ 00.000 €€€€ Maatr g kost € 00.000- € .000.000 €€€€€ Maatr g kost m r a € m jo

Advies Binnenveld

16

Maatregelen die ingrijpen op de toegankelijkheid Hier zijn de maatregelen genoemd die de toegankelijkheid van het Binnenveld voor het autoverkeer beperken. De gedachte hierachter is dat door dit soort maatregelen vooral de hoeveelheid sluipverkeer door het Binnenveld vermindert.

(1) Toegang Binnenveld beperken. a: or ‘ rbo

oor auto rk r, m t u tzo

r g a b st mm gs rk r’

a ra a h t kom bor t staa m t ‘ rbo to ga g oor auto rk r, m t u tzo r g a b st mm gs rk r’. D t zorgt r r g a oor at a gat j t m r oor h t t. Zo r go controle en handhaving zal dit maar een klein effect hebben op het sluipverkeer. Omdat er maar beperkt capaciteit is kan er bijvoorbeeld alleen in de spitstijden gedurende enkele dagen worden gehandhaafd. Dit maakt de kans op misbruik groter en het is onduidelijk voor bezoekers. Daarnaast kan niet goed kan worden gecheckt of iemand bestemmingsverkeer is of niet. Doelstelling

Effect

Toelichting

Sluipverkeer verminderen

Geen/neutraal Er is nog steeds kans op misbruik want er is beperkt controle en bestemmingsverkeer is moeilijk controleerbaar. Incidentele gebruikers die het gebied niet kennen worden hierdoor mogelijk wel omgeleid via de navigatiesystemen.

Bereikbaarheid bestemmingsverkeer

Zeer positief

Snelheid verminderen

Neutraal/Geen Er is geen effect, er is eerder kans dat er harder wordt gereden omdat er nauwelijks minder verkeer is.

Conflicten verminderen

Geen/neutraal Er is nauwelijks minder verkeer

Ongewenst gedrag tegengaan

Geen/neutraal Er is nauwelijks minder verkeer

Realiseerbaarheid

Positief

Al het bestemmingsverkeer kan er komen zonder om te rijden.

Juridisch: zeer positief De borden mogen met een verkeersbesluit worden geplaatst. Uitvoerbaarheid: positief Het betreft het plaatsen van borden, dat kan zonder meer. Handhaving: negatief Er is inzet nodig voor de handhaving en die kan niet altijd worden gegarandeerd. Daarnaast kan bij een controle het misbruik/ de overtreding niet worden aangetoond. Beheer: zeer positief Weinig kans op vandalisme.

Kosten

Advies Binnenveld

€

Kosten voor bebording zijn gering.

17

1b: Borden en ontheffingensysteem voor bewoners/gebruikers a ra a h t kom bor t staa m t ‘ rbo to ga g oor gemotoriseerd verkeer, met u tzo r g a o th ff ghou rs’. Zo r go co tro ha ha g za t maar k ff ct h bb op h t sluipverkeer. We gaan er bij deze maatregelen dan ook vanuit dat er een goede controle is en dat er gehandhaafd wordt door vaak te controleren op meerdere locaties in het Binnenveld. Uitgangspunt is dat er veel ontheffingen worden verleend aangezien iedereen die enigszins een belang heeft in het binnenveld moet kunnen komen. De bestaande ontheffingen voor het Binnenveld zullen dan ook grotendeels blijven gelden. Doelstelling

Effect

Toelichting

Sluipverkeer verminderen

Positief

Er is wel nog steeds kans op misbruik. Er mogen veel ontheffinghouders doorrijden, controle kan nooit voor 100% sluitend zijn, er is veel kans op ‘m rr j rs’.

Bereikbaarheid bestemmingsverkeer

Zeer negatief Al het bestemmingsverkeer kan er komen maar alle bezoekers moeten eerst een ontheffing aanvragen, dit is complex, onduidelijk en daardoor een extra drempel.

Snelheid verminderen

Neutraal/Geen Er is geen effect, er is eerder kans dat er harder wordt gereden omdat er minder verkeer is.

Conflicten verminderen

Positief

Mogelijk licht positief effect want er is minder verkeer

Ongewenst gedrag tegengaan

Positief

Mogelijk licht positief effect want er is minder verkeer

Realiseerbaarheid

Zeer negatief Juridisch: positief De borden mogen met een verkeersbesluit worden geplaatst. Uitvoerbaarheid: zeer negatief Het betreft het plaatsen van borden, dat kan zonder meer. Maar alle mogelijke gebruikers (bezoek, klanten, bedrijven) moeten een ontheffing aanvragen. Dit is niet realistisch. De organisatie die ontheffingen moet beoordelen en verlenen vraagt veel menskracht. De criteria voor het verlenen van een ontheffing kunnen aanleiding geven tot beroepsprocedures. Handhaving: negatief Groot gebied lastig te handhaven. Beheer: zeer positief Weinig kans op vandalisme (de benodigde organisatie is hierboven beoordeeld bij uitvoerbaarheid).

kosten

Advies Binnenveld

€€€

Kosten bestaan uit de jaarlijkse kosten voor de organisatie die ontheffingen uitgeeft (en mogelijk extra kosten voor controle).

18

(2) Beperkt(e) gebied(en) afsluiten, met borden en ontheffingen voor de noodzakelijke gebruikers. Het gaat hier om het afsluiten van een beperkt gebied met borden (verboden voor gemotoriseerd verkeer, behalve ontheffing houders). Ontheffingen worden alleen verleend aan degenen die echt een belang hebben in het gebied: bewoners, agrariërs en bedrijven. Dat betekent ook dat de bestaande ontheffingen moeten worden heroverwogen. Er is hier bewust gekozen voor een kleiner gebied en daarmee het mogelijk maken van routes om het gebied heen, zodat het aantal ontheffingen beperkt kan blijven. Maar dat betekent wel dat er veel routes voor het sluipverkeer open blijven. Doelstelling

Effect

Toelichting

Sluipverkeer verminderen

Positief

Een groot deel van de sluiproutes blijft beschikbaar, voor afgesloten routes is een beperkte omleiding door het Binnenveld mogelijk.

Bereikbaarheid bestemmingsverkeer

Neutraal/Geen Het bestemmingsverkeer in het ontheffingengebied moet een ontheffing aanvragen, buiten het ontheffingengebied kan het verkeer er gewoon komen.

Snelheid verminderen

Neutraal/Geen Er is geen effect, een groot deel van de sluiproutes blijft beschikbaar.

Conflicten verminderen

Neutraal/Geen Er is geen effect, een groot deel van de sluiproutes blijft beschikbaar.

Ongewenst gedrag tegengaan

Neutraal/Geen Er is geen effect, een groot deel van de sluiproutes blijft beschikbaar.

Realiseerbaarheid

Negatief

Juridisch: negatief De borden mogen met een verkeersbesluit worden geplaatst. Omdat er weinig ontheffingen worden uitgegeven zal er discussie ontstaan over voor wie in aanmerking komt. Of er worden veel overtredingen geconstateerd, met beroepsprocedures. Uitvoerbaarheid: negatief Het betreft het plaatsen van borden, dat kan zonder meer. Het uitgeven van ontheffingen voor een klein gebied vraagt menskracht. Incidentiele bezoekers moeten ook (steeds) een ontheffing aanvragen. Handhaving: positief In beperkt gebied is het relatief makkelijk handhaven. Beheer: zeer positief Weinig kans op vandalisme.

Kosten

Advies Binnenveld

€€

Kosten bestaan uit de jaarlijkse kosten voor de organisatie die ontheffingen uitgeeft (en mogelijk extra kosten voor controle).

19

(3) Bepaalde wegen/locaties ontoegankelijk maken in de spits (met cameracontrole of beweegbare palen), met ontheffingen voor de direct belanghebbenden. Als voorbeeld is hier het afsluiten van de drie bruggen over de Grift genomen. Het uitgangspunt is het afgeven van een zeer beperkt aantal ontheffingen aan alleen degenen die het belang daarvan kunnen aantonen (zoals de agrariërs met percelen aan beide kanten van een brug, of de dierenarts). Dat betekent ook dat de bestaande ontheffingen moeten worden heroverwogen. We kiezen voor cameracontrole of beweegbare palen (pollers): zonder camera of poller zal er snel en makkelijk misbruik worden gemaakt. De pakkans is dan te klein. Met camera en /of poller is het bovendien mogelijk om bijvoorbeeld alleen af te sluiten tijdens de spitsen. Doelstelling

Effect

Toelichting

Sluipverkeer verminderen

Zeer positief

Dit houdt een groot deel van het sluipverkeer tegen, mits de locaties goed worden gekozen

Bereikbaarheid bestemmingsverkeer

Negatief

Een deel van het bestemmingsverkeer kan tijdens de spits niet meer alle bestemmingen via de snelste route bereiken.

Snelheid verminderen

Positief

Er is minder verkeer, zeker in de spits

Conflicten verminderen

Positief

Er is minder verkeer, daardoor neemt het aantal conflicten af

Ongewenst gedrag tegengaan

Realiseerbaarheid

Neutraal/Geen Mogelijk licht positief effect want er is minder verkeer. Maar als alleen in de spitsen wordt afgesloten leidt dit tot wachtrijen aan het einde van de spits (wachten tot het zes uur is en dan doorrijden) en tot onduidelijkheid. Negatief

Juridisch: negatief De afsluitingen vragen een verkeersbesluit. De criteria voor het verlenen van een ontheffing kunnen aanleiding geven tot beroepsprocedures. Cameracontrole is ook op andere locaties al toegestaan, maar het OM moet toestemming geven voor het plaatsen van cam ra’s. D t g b urt a wa r ut oo zaak ka wor aangetoond, dat is een risico. Er is geen toestemming nodig als er een poller wordt geplaatst. Uitvoerbaarheid: negatief H t p aats a bor cam ra’s of po rs s mog jk maar w g mo t a worden aangepast en er is goede verlichting nodig . De organisatie die ontheffingen moet beoordelen en verlenen vraagt beperkt menskracht, omdat alleen noodzakelijke ontheffingen eenmalig moeten worden beoordeeld. Handhaving: positief (poller) / negatief (camera) Bij een poller is geen handhaving en controle nodig. Met cameracontrole moet elke overtreding handmatig worden gecontroleerd en die capaciteit kan niet worden gegarandeerd. Beheer: zeer negatief Er is grote kans op vandalisme (camera) of aanrijdingen van de poller. Ook kans op technische mankementen.

kosten

Advies Binnenveld

€€€€

Camerabewaking is kostbaar vanwege het camerasysteem en de procedurekosten bij overtredingen. fs u t m t rz kbar pa (o th ff g s a ‘pasj ’) vraagt meer installatie en beheerskosten, maar minder organisatiekosten. Zowel de cam ra’s rz kbar pa zijn vandalisme gevoelig.

20

(4) De routes door het Binnenveld langer maken voor auto’s. Deze maatregel probeert het sluipverkeer te weren door de doorgaande routes door het Binnenveld langer te maken. Dit kan bijvoorbeeld door: - Wegen om en om éénrichting te maken voor autoverkeer; of - Op kruispunten een diagonale afsluiting te maken en daarmee het verkeer te dwingen om af te slaan op een kruispunt. Verkeer moet dan verplicht omrijden en kan niet meer de snelste route nemen. Alle bestemmingen in het Binnenveld blijven bereikbaar, maar bestemmingsverkeer moet ook omrijden. - Een derde mogelijkheid om de doorrijdtijd te verlengen is het doseren van het verkeer bij de in- en uitgangen van het Binnenveld. Dit kan door de verkeerslichten voor verkeer dat het Binnenveld uitgaand langer op rood te zetten. Ingaand kan dat niet omdat daardoor de doorgaande wegen worden geblokkeerd en er files op de hoofdwegen komen. Routes langer maken kan ook door het afsluiten van bepaalde wegen (hoofdfietsroutes) voor autoverkeer en deze alleen toegankelijk maken voor fietsers. Maar het afsluiten is maar beperkt mogelijk omdat veel wegen nodig zijn voor het bereiken van bestemmingen. Wegen afsluiten voor landbouwverkeer kan alleen als er aan de betreffende weg geen landbouwbestemmingen zijn. Ook dit is dus maar beperkt mogelijk. Doelstelling

Effect

Toelichting

Sluipverkeer verminderen

Positief

De doorrijdtijd wordt langer, wat de route minder aantrekkelijk maakt. Maar door het Binnenveld rijden blijft voor de meeste weggebruikers waarschijnlijk sneller.

Bereikbaarheid bestemmingsverkeer

Negatief

Routes worden langer, het kost meer tijd voor het bestemmingsverkeer en al het bestemmingsverkeer heeft daar last van

Snelheid verminderen

Neutraal/Geen Eenrichtingsverkeer werkt snelheidsverhogend. Bij diagonale afsluitingen en doseren is dit minder het geval.

Conflicten verminderen

Neutraal/Geen Er zijn twee effecten die elkaar opheffen: er zijn minder conflicten met tegenliggers, maar anderzijds zijn er langere routes, waardoor juist meer kans op conflicten ontstaat. Mogelijk conflicten met fietsers in de tegengestelde richting.

Ongewenst gedrag tegengaan

Negatief

Er is een kans dat sluipverkeer en bestemmingsverkeer de maatregel negeert en tegen de richting inrijdt.

Realiseerbaarheid

Zeer Positief

Juridisch: zeer positief De borden en afsluitingen mogen met een verkeersbesluit worden geplaatst. Er zijn geen ontheffingen nodig. Voor het aanpassen van de verkeerslichten is geen verkeersbesluit nodig. Uitvoerbaarheid: zeer positief Het plaatsen van borden en /of afsluitingen kan zonder meer. De roodtijd bij de verkeerslichten kan niet oneindig worden opgerekt, dit leidt tot door rood rijden en is gevaarlijk. Handhaving: geen/neutraal Eenrichtingverkeer en zeker diagonale afsluitingen vragen weinig handhaving. Bij roodlicht verlengen is mogelijk meer controle nodig. Beheer: zeer positief Weinig kans op vandalisme, de maatregelen vragen weinig onderhoud. Er zijn in principe alleen verkeersbesluiten nodig, bij diagonale afsluitingen zijn er beperkte ingrepen nodig maar een uitvoering met losse betonblokken is vandalismegevoelig.

kosten

Advies Binnenveld

€€/€€€

Diagonale afsluitingen hebben hogere aanlegkosten, eenrichtingverkeer en doseren nagenoeg niet.

21

Maatregelen waar we de wegen aanpassen en anders inrichten (5) Snelheidsremmers (drempels, sluisjes, plateaus aanleggen) Om de snelheid effectief te remmen, moeten de snelheidsremmers om de 100-200 meter worden aangelegd. De snelheidsremmers moeten passen bij de weg en bij de toegestane snelheid. 60 is een passende en logische snelheid voor een groot deel van het Binnenveld. Het verlagen van de snelheid op bepaalde locaties met bochtige wegen, woningen enz. zoals Zuiderkade, is een optie, maar dit moet dan afgestemd zijn op de omgeving. Alleen als 30 logisch is kunnen we dit toepassen en zal het gepaard moeten gaan met de aanleg van snelheidsremmers, want zonder snelheidsremmers is intensieve controle nodig. Op de Maanderdijk en andere drukke fietsroutes waar veel kinderen naar school rijden en linksaf slaan is snelheidsverlaging in combinatie met snelheidsremmers te overwegen. Doelstelling

Effect

Toelichting

Sluipverkeer verminderen

Positief

Sluipen wordt minder snel, maar er is vaak nog steeds sneller dan via de omliggende wegen.

Bereikbaarheid bestemmingsverkeer

Positief

Het bestemmingsverkeer kan overal komen, maar heeft er hinder van, met name het landbouwverkeer.

Snelheid verminderen

Positief

Omdat de snelheisremmers ook geschikt moeten zijn om landbouwvoertuigen te laten passeren zullen de remmers daarom maar beperkt het autoverkeer remmen

Conflicten verminderen

Positief

De snelheid op de conflictlocaties zal omlaag gaan, dus is de kans op conflicten kleiner.

Ongewenst gedrag tegengaan

Negatief

Drempels en sluizen veroorzaken irritatie bij weggebruikers en kunnen (in het geval van sluizen) juist leiden tot afsnijden van fietsers

Realiseerbaarheid

Positief

Juridisch: zeer positief Er zijn soms verkeersbesluiten nodig. Uitvoerbaarheid: positief Er moet rekening worden gehouden met brede voertuigen en met trillingen bij woningen. Handhaving: neutraal Bij plateaus/drempels geen handhaving nodig. Beheer: positief Niet vandalisemegevoelig, maar snelheidsremmers vragen wel beperkt extra onderhoud.

Kosten

Advies Binnenveld

€€€

De maatregel is vrij kostbaar vanwege de grote hoeveelheid benodigde snelheidsremmers. Wel te combineren met onderhoud.

22

(6) Wegen versmallen Het uitgangspunt van deze maatregel is dat de wegen waar mogelijk worden versmald. Dit maakt het onaantrekkelijker voor het sluipverkeer (kans op uitwijken voor tegenligger neemt toe) en remt mogelijk de snelheid. Vanwege de bereikbaarheid door met name bestemmingsverkeer (agrarisch verkeer, vrachtverkeer) moet de weg minimaal 4 meter breed blijven en passeerhavens krijgen om de 100-150 meter. Doelstelling Sluipverkeer verminderen

Bereikbaarheid bestemmingsverkeer Snelheid verminderen

Conflicten verminderen

Effect

Toelichting

Neutraal/Geen Je moet iets vaker remmen en uitwijken, maar de versmalling zorgt voor weinig oponthoud. Het sluipverkeer rijdt vaak maar in één richting, en heeft weinig last van tegenliggers. Positief

Het bestemmingsverkeer kan overal komen.

Neutraal/Geen Sluipverkeer rijdt vaak in de spitsrichting en heeft weinig last van tegenliggers, dus zal daardoor niet automatisch snelheid minderen. Smalle wegen nodigen meer uit tot rustig rijden, maar dit is geen garantie. Negatief

Er komen meer conflicten, bij smalle wegen heb je meer last van tegenliggers.

Ongewenst gedrag tegengaan

Zeer Negatief Men moet meer rekening houden met elkaar, er zal meer irritatie komen en mensen gaan dan vaker gekke dingen doen.

Realiseerbaarheid

Zeer Negatief Juridisch: zeer positief Versmalling van wegen kent geen procedure problemen Uitvoerbaarheid: zeer negatief Er is geen ruimte nodig, maar in sommige gevallen zal compleet opnieuw aanleggen van de weg nodig zijn. Het versmallen van wegen is beperkt mogelijk. De minimale breedte voor de toegankelijkheid in twee richtingen is 4 meter en dan moeten er om de 200 meter passerhavens komen. Handhaafbaarheid: neutraal Mogelijk is wel controle nodig op ontoelaatbaar gedrag. Beheer: negatief. Er is veel meer kans op bermschade.

kosten

Advies Binnenveld

€€€€

Hoge kosten i.v.m. de aanpak van veel kilometers weg

23

(7) Kruispunten beveiligen en beter zichtbaar maken. Kruisingen beter zichtbaar maken en beveiligen kan door het aanleggen van plateaus (verhoogd kruispunt) maar ook met b j g xtra b bor g afw jk b strat g (k k rs, ‘str tpr t’). De kruising Maanderdijk/Rijnsteeg wordt genoemd als knelpunt, specifiek de overstekende fietsers. Doelstelling Sluipverkeer verminderen

Effect

Toelichting

Neutraal/Geen Wegen blijven toegankelijk, de reistijd voor het sluipverkeer verandert niet.

Bereikbaarheid bestemmingsverkeer

Positief

Het bestemmingsverkeer kan overal komen.

Snelheid verminderen

Positief

Op bepaalde locaties kan snelheid worden verminderd door de maatregelen.

Conflicten verminderen

Positief

Op bepaalde locaties kunnen conflicten (en vooral de gevolgen daarvan) worden verminderd door de maatregelen.

Ongewenst gedrag tegengaan

Positief

Op de kruispunten zelf heeft dit een beperkt positief effect, men gaat meer rekening houden met elkaar.

Realiseerbaarheid

Positief

Juridisch: zeer positief Voor de plateaus is mogelijk een verkeersbesluit nodig, als ook de verkeersregels (snelheid, voorrang) veranderen. Uitvoerbaarheid: zeer positief Afhankelijk van het type aanpassingen vraagt dit meer of minder tijd en kosten. Handhaving: neutraal Bij een plateau hoeft niet te worden gehandhaafd. Andere maatregelen (zoals waarschuwingsborden, belijning) zijn moeilijk te handhaven. Beheer: positief Er zijn beperkt extra kosten voor beheer.

kosten

Advies Binnenveld

€€(€)

fha k jk a h t aa ta ocat s

p at au’s

24

(8) Vormgeving en markering op wegen aanpassen. Het gaat hier om het anders indelen van de weg met behulp van fietsstroken, belijning aanbrengen/vernieuwen. Bijvoorbeeld (rode) fietsstroken op hoofdfietsroutes, zoals Kraatsweg, Middelbuurtseweg, Werftweg en Noordelijke/Zuidelijke Meentsteeg. Een duidelijk onderscheid tussen wegen waar fietsers veel gebruik van maken en overige wegen maakt het voor de weggebruikers duidelijk. De belijning en markering moet op orde zijn. Doelstelling Sluipverkeer verminderen Bereikbaarheid bestemmingsverkeer Snelheid verminderen

Effect

Toelichting

Neutraal/Geen De rijtijden door het Binnneveld veranderen niet. Positief

Alle bestemmingen blijven bereikbaar.

Neutraal/Geen Twee tegengestelde effecten: betere belijning kan juist de snelheid verhogen. Als brede fietsstroken worden gemaakt of geleidende lijnen worden aangebracht kan dit juist snelheid verlagen.

Conflicten verminderen

Positief

Het stuurt het gedrag van de weggebruiker, de plaats van de weggebruikers wordt duidelijker. Specifiek voor fietsers en schoolgaande kinderen.

Ongewenst gedrag tegengaan

Positief

Het stuurt het gedrag van de weggebruiker, het wordt duidelijker dat je de weg moet delen met anderen. Bij een fietsstraat is de kans op irritatie groter.

Realiseerbaarheid

Positief

Juridisch: zeer positief Er zijn soms verkeersbesluiten nodig. Uitvoerbaarheid: positief Het aanleggen van fietsstroken is op de bestaande breedtes van de wegen waarschijnlijk niet overal mogelijk. Omdat het veel kilometers weg betreft zijn veel aanpassingen nodig en kan het lang duren, maar kan samengaan met groot onderhoud en in verschillende fasen worden uitgevoerd. Handhaving: neutraal/geen Er is geen extra handhaving nodig. Beheer: neutraal/geen Maatregel is niet vandalismegevoelig, er is uitgegaan van samenvallen met groot onderhoud.

kosten

Advies Binnenveld

€€€

Hoge kosten bij realiseren van fietsstroken.

25

(9) Fietsvoorzieningen realiseren langs drukke wegen. Het gaat hier om nieuwe fietspaden langs drukke wegen of dwars door het gebied op verbindingen waar veel fietsers rijden en veel verkeer is. Het gaat om extra fietspaden naast de bestaande wegen. Als er binnen het bestaande wegprofiel fietspaden zouden worden aangelegd, gaat dit ten koste van de ruimte voor gemotoriseerd verkeer. Feitelijk komt dit neer op het afsluiten van de weg voor autoverkeer. Doelstelling

Effect

Toelichting

Sluipverkeer verminderen

Zeer Negatief Er ontstaat meer ruimte voor het sluipverkeer.

Bereikbaarheid bestemmingsverkeer

Zeer Positief Er is dan ook meer ruimte voor bestemmingsverkeer.

Snelheid verminderen

Zeer Negatief Automobilisten krijgen meer wegbreedte tot hun beschikking.

Conflicten verminderen

Positief

Minder conflicten tussen auto en fiets.

Ongewenst gedrag tegengaan

Positief

F ts rs h bb g p aats op w g, h bb m r ast a auto’s. Omdat er meer ruimte is voor automobilisten, zal er minder rekening worden gehouden met omwonenden, uitritten en overstekende voetgangers.

Realiseerbaarheid

Zeer Negatief Juridisch: zeer negatief Volgens het bestemmingsplan is de aanleg in het groen waarschijnlijk onmogelijk, er zal land moeten worden aangekocht of onteigend. Uitvoerbaarheid: zeer negatief Er is ruimte tekort omdat er veel obstakels langs de wegen liggen. Denk hierbij aan bomen of greppels. Daarnaast is grondaankoop nodig Handhaving: neutraal Geen handhaving nodig. Beheer: neutraal Er zijn extra beheerskosten vanwege de uitbreiding van het aantal kilometers weg/fietspad

kosten

Advies Binnenveld

€€€€€

Zeer kostbaar vanwege de aankoop van grond, aanleg en extra beheerskosten

26

(10) Wegen verbreden/verharden van bermen. Een mogelijkheid is om te smalle wegen te verbreden of te voorzien van betonnen randen in de bermen. Er ontstaat daardoor meer uitwijkruimte. Doelstelling

Effect Toelichting

Sluipverkeer verminderen

Negatief Maakt het doorrijden nog gemakkelijker en houdt sluipverkeer niet tegen.

Bereikbaarheid bestemmingsverkeer

Positief Maakt het doorrijden nog gemakkelijker.

Snelheid verminderen

Negatief De verwachting is dat er dan juist harder gereden gaat worden. Een rammelstrook (strook met kasseien of geribbeld beton) is ook niet wenselijk in verband met de fietsveiligheid en trillingen voor de bewoners.

Conflicten verminderen

Positief Er is meer ruimte voor de combinatie auto-f ts oor h t pass r Maar: brede bermstroken kunnen gevaarlijk zijn voor fietsers.

Ongewenst gedrag tegengaan

Negatief Er wordt harder gereden en dat lokt irritatie uit. Er zal sneller en meer ingehaald worden. Wel is er de mogelijkheid om meer rekening met elkaar te houden.

Realiseerbaarheid

Negatief Juridisch: negatief Niet overal is de benodigde ruimte aanwezig en dan moeten er procedures worden gevoerd.

a auto’s o

r g.

Uitvoerbaarheid: negatief Vanwege ruimtegebrek zal dit niet gemakkelijk uitvoerbaar zijn. De wegen zijn smal en er liggen obstakels zoals bomen en greppels langs de wegen. Handhaving: neutraal Een wegverbreding zelf vraagt geen handhaving. Beheer: goed Gaat om onderhoud, niet vandalismegevoelig. kosten

Advies Binnenveld

€€€€

Aanleg is mogelijk kostbaar, afhankelijk van grondaankoop.

27

Maatregelen die het gedrag beïnvloeden (11) Slimme bebording en aanwijzingen. Het gaat hier om bijvoorbeeld een snelheidsmeterspaarpaal, smileyborden, snelheidsdisplay maar ook herhaling van b bor g. Ook b bor g o h ft op a r g rag a s h zoa s ‘Op z w g z j a bouw o rtu g , fietsers en voetgangers welkom’ om m s t st mu r r k g t hou m t kaar u jk t mak wat oor soort gebied het Binnenveld is. Er zijn kansen voor een campagne op de scholen, onder zowel kinderen (hoe en waar fiets je?) en ouders (stimuleren van fietsen naar school, niet parkeren in de berm etc.).

Doelstelling Sluipverkeer verminderen

Effect

Toelichting

Neutraal/Geen Geen effect op de doorrijdtijden in het Binnenveld.

Bereikbaarheid bestemmingsverkeer

Positief

Alle bestemmingen blijven bereikbaar.

Snelheid verminderen

Positief

Alleen in combinatie met andere maatregelen: handhaving en controle, herinrichting en/of snelheidsremmers.

Conflicten verminderen

Positief

Alleen in combinatie met andere maatregelen: handhaving en controle, herinrichting en/of snelheidsremmers.

Ongewenst gedrag tegengaan

Positief

Alleen in combinatie met andere maatregelen: handhaving en controle, herinrichting en/of snelheidsremmers.

Realiseerbaarheid

Positief

Juridisch: zeer positief Voor de meeste maatregelen zijn geen verkeersbesluiten nodig. Uitvoerbaarheid: zeer positief Zeker het plaatsen van attentieborden is goed uitvoerbaar, de spaarpaal vraagt iets meer procedures en inzet. Handhaving: neutraal/geen Er is geen handhaving nodig en verondersteld. Beheer: positief Mogelijk dat ook hier vandalisme de kop op kan steken.

kosten

Advies Binnenveld

€(€€)

Afhankelijk van het aantal en soort

28

Beoordelingsmatrixen maatregelen In dit hoofdstuk is de beoordeling van de maatregelen samengevoegd drie matrixen. Op deze manier is eenvoudig te zien hoe een maatregel scoort op de doelstellingen die eerder geformuleerd zijn. Legenda: O = Zeer positief: O = Positief: O = Neutraal/geen: O = Negatief: O = Zeer negatief:

de maatregel doet veel voor de doelstelling, heeft een duidelijk positief effect de maatregel doet wel iets voor de doelstelling, maar minder de maatregel heeft geen effect op de doelstelling, niet positief, maar ook niet negatief de maatregel heeft een (licht) negatief effect op de doelstelling, of werkt zelfs tegengesteld de maatregel heeft een duidelijk negatief effect, verergert het probleem duidelijk

Matrix voor de maatregelen die iets doen voor de toegankelijkheid van het Binnenveld Maatregel

1a. Toegang Binnenveld beperken: Bord ‘ rbo voor autoverkeer, met uitzondering van b st mm gs rk r’

Sluipverkeer Bereikbaarheid Snelheid Conflicten Ongewenst Realiseerbaarheid Kosten verminderen bestemmingsverkeer verminderen verminderen gedrag tegengaan

O

O

O

€

1b Toegang Binnenveld beperken met borden en ontheffingensysteem voor bewoners/gebruikers

€€€

2 Beperkt gebied afsluiten, met borden en ontheffingen voor de noodzakelijke gebruikers

€€

3 Bepaalde wegen/locaties ontoegankelijk maken in de spits (met cameracontrole of beweegbare palen), met ontheffingen voor de direct belanghebbenden.

€€€€

4 De routes door het Binnenveld langer maken

€€

Advies Binnenveld

29

Maatregelen die iets doen met de wegen en de inrichting daarvan Maatregel

Sluipverkeer Bereikbaarheid Snelheid Conflicten Ongewenst Realiseerbaarheid Kosten verminderen bestemmingsverkeer verminderen verminderen gedrag tegengaan

5 Snelheidsremmers (drempels, sluisjes, p at au’s aa gg )

€€€

6 Wegen versmallen

€€€€

7 Kruispunten beveiligen en beter zichtbaar maken

€€(€)

8 Vormgeving en markering op wegen aanpassen

€€€

9 Fietsvoorzieningen realiseren langs drukke wegen

€€€€€

10 Wegen verbreden/verharden van bermen

€€€€

Maatregelen die specifiek leiden tot ander gedrag Maatregel

Sluipverkeer Bereikbaarheid Snelheid Conflicten Ongewenst Realiseerbaarheid Kosten verminderen bestemmingsverkeer verminderen verminderen gedrag tegengaan

11 Slimme bebording en aanwijzingen

€(€€)

Beoordeling maatregelen door de werkgroep De werkgroepleden hebben door middel van rode en groene stickers aangegeven welke maatregelen zij zouden willen opnemen in het advies (groene sticker) en welke maatregelen naar hun mening afvielen (rode sticker). In onderstaand o rz cht s t z ho z b oor g was. D z b oor g h ft g tot h t oor o r ‘ raag ak’ h t a s. maatregel 1a toegang Binnenveld beperken m.u.v. bestemmingsverkeer 1b toegang Binnenveld beperken m.u.v. ontheffinghouders 2 beperkt gebied afsluiten 3 wegen/locaties ontoegankelijk maken (camera/pollers) 4 routes door Binnenveld langer maken 5 snelheidsremmers aanbrengen 6 wegen versmallen 7 kruispunten beveiligen 8 Vormgeving en markering aanpassen 9 Fietsvoorzieningen aanleggen langs drukke wegen 10 wegen verbreden, verharden van bermen 11 slimme bebording en aanwijzingen

Advies Binnenveld

Opnemen 32 1 1 13 1 3 7 14 1

Niet opnemen 4 14 1 4 18 10 3 16 3

30

Colofon © XTNT, Utrecht 2024 Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, scan, fotokopie of op welke wijze dan ook, zonder toestemming van XTNT.

Titel

Advies Binnenveld

Samengesteld door

Joep Lax en Annemieke Putters

Projectnaam

Participatie Binnenveld

Projectnummer

324-342

Datum

25 november 2024

Bestandsnaam

Advies leefbaar en verkeersveilig Binnenveld_25 november 2024

Contactadres voor deze Publicatie

Daalseplein 101 3511 SX UTRECHT

Advies Binnenveld

31

Elke reis heeft een vertrekpunt. Als expert in mobiliteit, verkeer en gedrag verkent XTNT in nauwe samenwerking met haar opdrachtgevers de weg vooruit. XTNT anticipeert op toekomstige behoeften en creëert oplossingen voor morgen. Van stedelijke planning tot duurzaam vervoer, voor voetgangers, automobilisten en fietsers. Voor ons is niet alleen de bestemming belangrijk, maar zeker ook de reis ernaar toe.

www.xtnt.nl

Advies Binnenveld XTNT Daalseplein 101, Utrecht

Waar de reis begint32