Bijlage 1 - Aanbiedingsbrief Rekenkameronderzoek Burgerparticipatie

Raad van de gemeente Rhenen Postbus 201 3910 AE Rhenen Afschrift aan leden College van B&W

Rhenen, 2 maart 2023

Geachte leden van de raad, Bijgaand ontvangt u het rapport ‘Burgerparticipatie in Rhenen’. Dit rapport is opgesteld door de rekenkamer zelf. Het onderzoek had in eerste aanleg een verkennend karakter, maar heeft in de loop van het onderzoek een wat uitgebreider karakter gekregen. Gaande het onderzoek is een beeld verkregen van beleid en uitvoering van de gemeente Rhenen op het gebied van burgerparticipatie. Op grond hiervan heeft de rekenkamer een aantal aanbevelingen geformuleerd. Vooralsnog ziet de rekenkamer geen aanleiding voor een verdiepend onderzoek. De reikwijdte van het onderzoek In dit onderzoek staan de burgerparticipatietrajecten waarin de gemeente zelf de regie heeft centraal. Burgerinitiatieven, waarin de gemeente participeert door deze te faciliteren (met kennis en middelen) vallen buiten dit onderzoek. De centrale vragen in dit onderzoek zijn: 1. Wat is de visie van de gemeente op burgerparticipatie en hoe is die visie vertaald naar beleid? 2. Hoe verloopt de uitvoering van participatie-trajecten? 3. Dragen participatietrajecten bij aan betere besluitvorming en meer draagvlak voor de gemeentelijke activiteiten en maatregelen? 4.

Wat valt er op basis hiervan te leren voor het toekomstig beleid en de uitvoering daarvan? Bij de beoordeling van het beleid en de uitvoering daarvan heeft de rekenkamer in het bijzonder gekeken naar de volgende aspecten:  De visie op burgerparticipatie;  De vertaling van de visie naar beleid en instrumenten;  De uitvoering van de burgerparticipatietrajecten;  De monitoring van de uitvoering en geboekte resultaten;  De evaluatie van de afzonderlijke participatietrajecten en het beleid;  De betrokkenheid van de raad.

1

Aanbevelingen aan u als raad Op grond van het onderzoek is de rekenkamer tot de volgende aanbevelingen gekomen: 1. Verzoek het college jaarlijks een participatieagenda aan te leveren waarin wordt opgenomen op welke beleidsterreinen en rond welke thema’s en projecten participatie van burgers voorzien wordt. Bepaal dan als raad op basis van deze agenda in welke gevallen conform de richtlijnen in het Participatiestatuut wordt gewerkt of waar een lichtere, aangepaste vorm van participatie voldoende is. 2. Stel nadere eisen aan de transparantie van de participatietrajecten. Denk daarbij aan een duidelijk startdocument (met doelen, kaders, speelruimte, financiële en communicatiemiddelen en beoogde doelgroepen), waar relevant tussentijdse rapportages en na afloop heldere verslaglegging over de resultaten van de participatietrajecten. 3. Besteed aandacht aan het moment in de beleidscyclus dat burgers hun inbreng kunnen leveren. Bezie of de juiste communicatiemiddelen worden ingezet om zo veel mogelijk belanghebbenden (geïnteresseerde, deskundige of belanghebbende burgers, inclusief de ‘ongehoorde burgers’ en de burgers die in latere fasen van de beleidscyclus in beeld kunnen komen) te bereiken. 4. Vraag het college te investeren in de evaluatie van participatietrajecten met deelnemers én belanghebbende burgers.

Betrek in deze evaluatie ook de kosten van participatie, de doelstelling en meting van het beoogde succes. Hiermee wordt inzicht verkregen in de mate van doelrealisatie van het participatiebeleid. Dit inzicht kan dienen als basis voor het verbeteren van toekomstige participatietrajecten. 5. Besteed aandacht in de raad aan de door het college opgestelde evaluatie van de participatietrajecten en betrek dat in de besluitvorming bij die thema’s. 6. Bereid een lokale aanpak voor over een goede, betekenisvolle invulling van burgerparticipatie die gemeente-overstijgende vraagstukken betreffen, denk bijvoorbeeld aan de RES, de uitwerking van de provinciale bouwopgave en de deelname aan gemeenschappelijke regelingen. 7. Overweeg het Participatiestatuut te vervangen door een gemeentelijke participatieverordening waarin nadere regels zijn vastgelegd over de werkwijze bij burgerparticipatietrajecten, maar die tegelijk ook bepalingen kan bevatten over inspraak, overheidsparticipatie, uitdaagrecht, participatie in kader omgevingswet, evaluatie en de rol van de raad. Namens de rekenkamer Rhenen,

Bert Lokhorst, voorzitter Bijlagen: Rekenkamerrapport ‘Burgerparticipatie in Rhenen’, december 2022 Bestuurlijke reactie van college van B&W, 27 januari 2023 2