BGR26-bijlage bij vraag 3 - Linkje Pag. 113 Vergelijking begroting 2026 vs perspectiefnota 2026
Tekst van het document
Begroting 2026
4.3.2.2. | VERGELIJKING BEGROTING 2026 VERSUS PERSPECTIEFNOTA 2026
PROGRAMMA 1 - BEDRIJFSVOERING
Toelichting verschil saldo baten en lasten (A) (in € x 1.000)
Toelichting verschil saldo baten en lasten (A) (in € x 1.000) LASTEN
Hogere lasten Programma 1 - Bedrijfsvoering : 350 N
350 N
1.1 Bijstellingen n.a.v. de Najaarsrapportage 2025: a. De kosten voor het gemeentelijk vastgoed binnen dit programma zijn hoger, met name veroorzaakt door kosten voor leegstandsbeheer strategische aankoop Maatsteeg 20 (€ 63.000 N) en Dorpshuis Elst (€ 23.000 N).
86 N
b. Structureel hogere bijdrage fonds GGU-VNG en bijdrage FoodValley.
49 N
c. Indexering loonkosten college en vergoedingen raad naar niveau 2026.
71 N
d. Administratieve overheveling restant formatiebudget voormalige directeur bedrijfsvoering van programma Algemene dekkingsmiddelen naar personeelskosten Bedrijfsvoering.
65 N
e. Administratieve overheveling van de wettelijke/onvermijdelijke beleidsvoornemens uit de perspectiefnota 2025 (duurzame inzetbaarheid en zorgplicht medewerkers) van programma Algemene dekkingsmiddelen.
50 N
f. Overig: toename arbokosten door intensievere begeleiding langdurig zieken.
20 N
1.2 Administratieve doorbelasting uren bedrijfsvoering, personele overhead aan de SPUK opvang ontheemden Oekraïne en de SPUK CDOKE . En de materiële overhead aan opvang ontheemden. Hiermee komen de totale lasten van de specifieke uitkeringen volledig tot uiting in het inhoudelijke programma (2026: € 419.000 V, 2027 € 178.000 V), 2028 € 114.000 V en 2029 € 114.000 V). Vanaf 2027 daalt de toerekening omdat het onduidelijk is of de uitkering opvang ontheemden na maart 2027 wordt verlengd).
419 V
1.3 De inhuur in de afgelopen jaren is geanalyseerd en daaruit blijkt dat circa 1/3 van de inhuur betrekking heeft op bedrijfsvoering (personele overhead). De hoogte van het inhuurbudget bedrijfsvoering is hierop aangepast en leidt in 2026 tot een administratieve bijstelling van € 500.000. Voor de jaren 2027 tot en met 2029 zijn de bedragen als volgt: € 300.000 (N), € 200.000 (N) en € 100.000 (N).
500 N
NB: De inhuurbudgetten die hiervoor de basis vormen zijn het voormalige knelpuntenbudget, ziekteverzuimbudget en de verhoging in de perspectiefnota 2026. Deze waren al begroot in de perspectiefnota 2026 in programma Algemene dekkingsmiddelen. 1.4 Overige verschillen
72 V
BATEN
Hogere baten Programma 1 - Bedrijfsvoering : 47 V
47 V
1.5 Bijstellingen n.a.v. de Najaarsrapportage 2025: a. De opbrengsten verkoop verlof door medewerkers zijn op basis van een analyse over het 1e halfjaar 2025 structureel verlaagd met € 30.000 (N). En verder een hogere opbrengst ziektewetuitkeringen bedrijfsvoering € 49.000 (V).
19 V
1.6 Overige verschillen.
28 V
Saldo van baten en lasten (A)
303 N
Toelichting verschil mutatie reserves (B) (in € x 1.000) ONTTREKKING
Hogere onttrekking aan reserves voor Programma 1 - Bedrijfsvoering : 8 V 1.7 Overige verschillen Mutatie reserves (B) Gerealiseerd resultaat (A+B)
8V 287 N 8V 296 N
Begroting 2026
4.3.2.2. | VERGELIJKING BEGROTING 2026 VERSUS PERSPECTIEFNOTA 2026
PROGRAMMA 2 - DIENSTVERLENING
Toelichting verschil saldo baten en lasten (A) (in € x 1.000)
Toelichting verschil saldo baten en lasten (A) (in € x 1.000)
g. Structureel hogere lasten project Lokale Aanpak Isolatie.
174 N
LASTEN
h. Hogere lasten onderzoek langzaam verkeer Spoorgat vanwege doorschuiven kosten naar 2026 i.v.m. realiseren ombuiging in 2026.
50 N
i. Hogere lasten duurzaamheid als gevolg van hogere kosten energieloket.
8N
3.2 Lagere afschrijvingslasten 2026 als gevolg van enerzijds het doorschuiven van de investering stadshaven (€ 39.000 V), diverse investeringen voertuigen (€ 63.000 V), overige investeringen (€ 14.000 V) en anderzijds hogere rentelasten (€ 56.000 N) als gevolg van een verhoging van het omslagrentepercentage. Tegenover deze hogere rentelasten staat een voordeel op het programma overige algemene dekkingsmiddelen doorbelaste rentekosten en een nadeel op de rentebaten liquide middelen.
60 V
3.3 Hogere lasten voor investeringen in werkmaterieel < 10.000. Voor 2026 wordt een bedrag van € 65.000 (N) geraamd voor vervanging van diverse werkmaterieel.
65 N
3.4 De omgevingsdienst OdrU fuseert per 1 januari 2026 met de RUD tot de Omgevingsdienst Utrecht (ODU). De bijdrage is op basis van de ODU begroting 2026 € 36.000 (V) lager.
36 V
3.5 De SPUK opvang ontheemden Oekraïne is verlengd tot maart 2027. In de begroting 2025 is uitgegaan van maart 2026. De budgetten voor huisvestingskosten en doorbelasting van personeelslasten op programma 3 worden met € 66.000 (N) verhoogd.
66 N
75 N
10 V
Hogere lasten Programma 2 - Dienstverlening: 25 N
25 N
2.1 Bijstellingen n.a.v. de Najaarsrapportage 2025: a. Hogere loonkosten dienstverlening door abusievelijke afgeraamde kosten voor de Buitengewoon Ambtenaren van de Burgerlijke Stand. 2.2 Overige verschillen.
15 N 10 N
BATEN
Hogere baten Programma 2 - Dienstverlening: 8 V
8V
2.3 Overige verschillen
8V
Saldo van baten en lasten (A)
18 N
Mutatie reserves (B)
0N
Gerealiseerd resultaat (A+B)
18 N
PROGRAMMA 3 - FYSIEK Toelichting verschil saldo baten en lasten (A) (in € x 1.000) LASTEN
Hogere lasten Programma 3 – Fysiek : 219 N
219 N
3.1 Bijstellingen n.a.v. de Najaarsrapportage 2025: a. Lagere lasten als gevolg van het aframen van de budgetten actieve grondexploitatie Achterberg West en het bijramen van de faciliterende grondexploitatie.
511 V
b. Structureel hogere lasten afvalinzameling als gevolg van kosten inzamelen matrassen € 15.000 (N), hogere kosten verzekeringen € 20.000 (N), lagere kapitaallasten € 16.000 (V) en overige hogere kosten € 17.000 (N).
36 N
c. Structureel lagere lasten exploitatie flexwoningen Binnenweg.
20 V
3.6 De lasten voor riolering zijn € 75.000 hoger als gevolg van: 1) hogere rentelasten als gevolg van een hogere renteomslagpercentage (€ 34.000 N) 2) in het WRP is voor 2027 een budget voor uitvoeren van een klimaatanalyse opgenomen. De klimaatanalyse is een jaar vervroegd en zorgt in 2026 voor een hogere last van € 35.000 N. 3) overige verschillen € 6.000 (N)
d. Hogere lasten personele capaciteit duurzaamheid welke worden gedekt ten laste van de SPUK CDOKE.
575 N
3.7 Overige verschillen
e. Lagere personeelslasten als gevolg van doorberekening personeelslasten aan de SPUK CDOKE.
114 V
f. Lagere lasten project isolatievouchers.
78 V
BATEN
Hogere baten Programma 3 - Fysiek: 122 V 3.8 Bijstellingen n.a.v. de Najaarsrapportage 2025:
122 V
Begroting 2026
4.3.2.2. | VERGELIJKING BEGROTING 2026 VERSUS PERSPECTIEFNOTA 2026
Toelichting verschil mutatie reserves (B) (in € x 1.000)
Toelichting verschil saldo baten en lasten (A) (in € x 1.000) a. Lagere baten als gevolg van het aframen van de budgetten actieve grondexploitatie Achterberg West en het bijramen van de faciliterende grondexploitatie.
509 N
b. Structureel hogere baten afvalinzameling.
70 V
c. Structureel hogere baten exploitatie flexwoningen Binnenweg.
3V
d. Hogere baten vanwege inzet balans middelen SPUK CDOKE ter dekking van personele capaciteit.
361 V
f. Lagere baten project isolatievouchers vanwege restitutie niet bestede subsidie.
78 N
g. Structureel hogere baten project Lokale Aanpak Isolatie.
174 V
h. Hogere baten leges omgevingsvergunningen wegens doorschuiven woningbouw projecten.
54 V
i. Hogere baten voor lijkbezorging voor onderhoud graven.
22 V
j. Lagere baten voor aframen huur flexwoningen Prattenburg. Met de verlenging van de SPUK opvang ontheemden Oekraïne wordt de huuropbrengst voor 2026 gedekt ten laste van de SPUK.
92 N
k. Hogere baten voor faciliterende grondexploitaties.
50 V
3.9 Hogere baten als gevolg van de verhoging van de rioolheffing ter dekking van de hogere lasten riolering
65 V
3.10 Overige verschillen
2V
Saldo van baten en lasten (A)
98 N
Toelichting verschil mutatie reserves (B) (in € x 1.000) ONTTREKKING
Hogere onttrekking aan reserves voor Programma 3 - Fysiek: 139 V
139 V
3.11 Bijstellingen n.a.v. de Najaarsrapportage 2025: a. Lagere onttrekking algemene reserve als gevolg van lager exploitatietekort flexwoningen Binnenweg.
23 N
b. Hogere onttrekking reserve energiebeperking als gevolg van hogere kosten energieloket.
8V
c. Vervallen geraamde onttrekking reserve collegeprogramma vanwege correctie kostencategorie (€ 40.000 V) en raming onttrekking reserve uitvoering collegeprogramma vanwege doorschuiven budget langzaam verkeer Spoorgat naar 2026 (€ 50.000 V).
90 V
3.12 Onttrekking lasten investeringen werkmaterieel <10.000 ten laste van de reserve beheer openbare ruimte (€ 46.000 V) en reserve begraafplaatsen (€ 19.000 V).
65 V
TOEVOEGING
Hogere toevoeging aan reserves voor Programma 3 - Fysiek: 346 N
346 N
3.13 Toevoegen middels anterieure overeenkomst ontvangen bijdrage voor aanleg riool Rijksstraatweg achter 79 aan de reserve bovenwijkse voorzieningen € 50.000 (N)
50 N
3.14 Toevoegen middelen mobiliteitsagenda aan reserve uitvoering collegeprogramma gelet op bijgestelde fasering uitvoering mobiliteitsagenda € 40.000 (N)
40 N
3.15 Toevoegen middelen SPUK opvang ontheemden Oekraïne aan reserve versnelde woningbouw € 256.000 (N)
256 N
Mutatie reserves (B)
206 N
Gerealiseerd resultaat (A+B)
304 N
Begroting 2026
4.3.2.2. | VERGELIJKING BEGROTING 2026 VERSUS PERSPECTIEFNOTA 2026
PROGRAMMA 4 - SOCIAAL MAATSCHAPPELIJK
Toelichting verschil saldo baten en lasten (A) (in € x 1.000)
Toelichting verschil saldo baten en lasten (A) (in € x 1.000)
l. De baten en lasten voor de uitvoering van de SPUK Gala worden met € 145.000 (V) naar beneden bijgesteld.
146 V
2.499 N
m. Voor de uitvoering van de maatregelen in het kader van de SPUK IZA ramen we in 2026 € 59.000 (N) aan lasten.
59 N
a. De kosten voor het gemeentelijk vastgoed binnen dit programma zijn hoger, met name veroorzaakt door de raming van de eigenaarslasten en exploitatievergoeding voor het MFG Rhenen (€1.046.000 N) en stijging van de eigenaarslasten voor het overige vastgoed door indexering (€32.000) en overige kleine verschillen (€47.000 N).
1.125 N
n. Voor de uitvoering van het onderwijs achterstandenbeleid ramen we € 67.000 (N). Hiervoor wordt een SPUK OKE ontvangen.
67 N
4.2 De personeelskosten voor programma 4 zijn € 133.000 (V) lager als gevolg van doorbelasting van personeelskosten naar diverse SPUK’s.
133 V
4.3 Overige verschillen
24 N
b. Hogere lasten als gevolg van de verlenging van de SPUK opvang ontheemden Oekraïne tot maart 2027. Tegenover de hogere lasten staan hogere baten afkomstig van het Rijk.
680 N
c. Bij het oplossen van de resterende taakstelling Sociaal Domein (raad 27 mei 2025) als onderdeel van de besluitvorming over de ombuigingen op 8 juli is verzuimd de resterende taakstelling af te ramen.
222 N
d. Op basis van monitoring van bijstandslasten dienen de lasten voor de BUIG met € 203.000 (N) naar boven te worden bijgesteld.
203 N
e. Het gestegen WSW-deel binnen de Participatie dient aan IW4 te worde doorbetaald.
160 N
f. Hogere lasten CAO-indexering huishoudelijke hulp.
73 N
g. Voor de Wet Inburgering verwachten we in 2026 vanuit het Rijk een baat van € 64.000. Dit leidt ook een even grote stijging van de lasten.
64 N
h. De kosten van de DVO met gemeente Veenendaal stijgen als gevolg het hogere aantal bijstandsgerechtigden.
LASTEN
Hogere lasten Programma 4 - Sociaal maatschappelijk: 2.499 N 4.1 Bijstellingen n.a.v. de Najaarsrapportage 2025:
BATEN
Hogere baten Programma 4 - Sociaal maatschappelijk: 2.182 V
2.182 V
4.4 Bijstellingen n.a.v. de Najaarsrapportage 2025: a. Hogere baten als gevolg van de verlenging van de SPUK opvang ontheemden Oekraïne tot maart 2027. Tegenover de hogere baten staan hogere lasten, met name huisvestingslasten. Daarnaast wordt niet bestede deel van de huisvestingslasten toegevoegd aan de reserve versnelling woningbouw (zie programma 3 toevoeging aan reserves).
1.123 V
b. De baten voor het gemeentelijk vastgoed binnen dit programma zijn hoger, met name veroorzaakt door de raming van de huuropbrengst voor het MFG Rhenen (€835.000 V).
833 V
233 V
53 N
c. Bijstelling baten BUIG 2026-2029 op basis van de monitoring in 2025. Tegenover de bijstelling van baten (€ 233.000 V) staat ook een bijstelling van de lasten.
146 N
i. Voor de versterking van het lokale bibliotheekstelsel ontvingen we via de septembercirculaire 2024 € 100.000. De helft van dit bedrag is ingezet in het kader van de ombuigingen zodat het subsidie met € 50.000 (N) dient te worden verhoogd.
50 N
d. De baten en lasten voor de uitvoering van de SPUK Gala worden met € 146.000 (N) naar beneden bijgesteld. e. De exploitatie van de doorstroomlocatie Herenstraat voor statushouders is vertraagd waardoor de inkomsten voor opvang statushouders en te ontvangen huur met in totaal € 77.000 (N) worden afgeraamd.
77 N
j. Hogere kapitaallasten met name als gevolg van een hoger renteomslagpercentage
41 N
f. Voor de SPUK OKE verwachten we in 2026 baten ad € 67.000.
67 V 64 V
k. De exploitatie van de doorstroomlocatie Herenstraat voor statushouders is vertraagd waardoor een deel van de lasten in 2026 vervalt.
41 V
g. Voor de Wet Inburgering verwachten we in 2026 vanuit het Rijk een baat van € 63.000. Dit leidt ook een even grote stijging van de lasten. h. Voor de SPUK IZA verwachten we in 2026 baten van € 59.000.
59 V
Begroting 2026
4.3.2.2. | VERGELIJKING BEGROTING 2026 VERSUS PERSPECTIEFNOTA 2026
Toelichting verschil saldo baten en lasten (A) (in € x 1.000)
PROGRAMMA 5 - ECONOMIE & TOERISME
4.4 Overige verschillen
27 V
Saldo van baten en lasten (A)
317 N
Toelichting verschil saldo baten en lasten (A) (in € x 1.000) LASTEN
Hogere lasten Programma 5 - Economie & toerisme: 50 N Toelichting verschil mutatie reserves (B) (in € x 1.000) ONTTREKKING
Hogere onttrekking aan reserves voor Programma 4 – Sociaal maatschappelijk : 27 V
27 V
4.5 Het saldo van de bijstellingen lasten en baten BUIG wordt onttrokken aan de reserve Wwb. Het saldo sluit niet aan bij de hiervoor onder baten en lasten aangegeven mutaties. Bij de Voorjaarsrapportage is verzuimd de egalisering van het saldo te verwerken. Dit levert in deze Najaarsrapportage een voordeel: onttrekking saldo Voorjaarsrapportage € 57.000 (V) en toevoeging saldo Najaarsrapportage € 30.000 (N)
27 V
Mutatie reserves (B)
27 V
Gerealiseerd resultaat (A+B)
50 N
5.1 Hogere lasten uitvoeringsprogramma recreatie en toerisme : Op basis van het beleidsvisie recreatie en toerisme en het daarbij behorende uitvoeringsagenda zijn de budgetten bijgesteld. Dit bedrag wordt gedekt ten laste van de reserve budgetoverheveling.
33 N
5.2 Overige verschillen
16 N
BATEN
Hogere baten Programma 5 - Economie & toerisme: 1 V
290 N
1V
5.3 Overige verschillen.
1V
Saldo van baten en lasten (A)
48 N
Toelichting verschil mutatie reserves (B) (in € x 1.000) ONTTREKKING
Hogere onttrekking aan reserves voor Programma 5 – Economie & toerisme : 38 V
38 V
5.4 Onttrekking reserve budgetoverheveling incidentele lasten uit uitvoeringsprogramma recreatie en toerisme (zie lasten)
33 V
5.5 Overige verschillen
5V
Mutatie reserves (B)
38 V
Gerealiseerd resultaat (A+B)
10 N
Begroting 2026
4.3.2.2. | VERGELIJKING BEGROTING 2026 VERSUS PERSPECTIEFNOTA 2026
PROGRAMMA 6 - VEILIGHEID & HANDHAVING
PROGRAMMA 7 - ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN
Toelichting verschil saldo baten en lasten (A) (in € x 1.000)
Toelichting verschil saldo baten en lasten (A) (in € x 1.000)
LASTEN
LASTEN
Hogere lasten Programma 6 - Veiligheid & handhaving: 42 N
42 N
6.1 Bijstellingen n.a.v. de Najaarsrapportage 2025: a. Hogere kosten voor de inhuur van boa’s.
Lagere lasten Programma 7 – Algemene dekkingsmiddelen : 849 V
849 V
7.1 Bijstellingen n.a.v. de Najaarsrapportage 2025: 35 N
6.2 Overige verschillen
5V
Saldo van baten en lasten (A)
42 N
Mutatie reserves (B)
0N
Gerealiseerd resultaat (A+B)
42 N
a. Administratieve overheveling restant formatiebudget voormalige directeur bedrijfsvoering naar personeelslasten binnen programma Bedrijfsvoering (€ 65.000 V).
65 V
b. Administratieve overheveling van de wettelijke/onvermijdelijke beleidsvoornemens uit de perspectiefnota 2025 naar programma Bedrijfsvoering en Dienstverlening (€ 60.000 V).
60 V
c. Structurele bijstelling voorziening dubieuze debiteuren op basis voorgaande jaren en het beeld uit juli 2025 (€ 25.000 V).
25 V
7.2 De benodigde financieringsbehoefte is bijgesteld met de aanpassingen in de investeringsplanning en de omvang van de eigen financieringsmiddelen. De hogere rente leidt tot een nadeel van € 86.000 in 2026. In de jaren erna is, ondanks het hogere rentepercentage, sprake van voordelen: 2027: € 27.000 (V), 2028: € 42.000 (V) en in 2029 € 23.000 (V). De rentevoordelen komen vooral door het aanscherpen van de investeringsplanning. Het saldo van de rentelasten en baten worden verzameld in programma Algemene dekkingsmiddelen en daarna op basis van het renteomslagpercentage van 1,59% meerjarig doorbelast aan de inhoudelijke programma’s.
81 V
Dit leidt tot een administratief voordeel in dit programma en tot een nadeel in de inhoudelijke programma’s (per saldo neutraal). De administratieve voordelen bedragen in 2026: € 167.000 (V), 2027: € 154.000 (V), 2028: € 219.000 (V) en in 2029: € 223.000 (V). 7.3 Bijstelling reservering prijsinflatie door wijzigingen in de grondslag waarover het prijsindex wordt toegepast. Dit leidt tot een voordeel in 2026 van € 17.000 (V). Vanaf 2027 slaat het voordeel om in een nadeel van € 31.000 (N). Dit nadeel loopt op naar € 84.000 (N) in 2028 en € 163.000 (N) in 2029. Het oplopende nadeel is het gevolg van het cumulatieve karakter van de reservering.
17 V
Begroting 2026
4.3.2.2. | VERGELIJKING BEGROTING 2026 VERSUS PERSPECTIEFNOTA 2026
Toelichting verschil saldo baten en lasten (A) (in € x 1.000)
Toelichting verschil saldo baten en lasten (A) (in € x 1.000)
7.4 De inhuur in de afgelopen jaren is geanalyseerd en daaruit blijkt dat circa 1/3 van de inhuur betrekking heeft op bedrijfsvoering (personele overhead). De reservering van het inhuurbudget (totaal van het voormalige knelpuntenbudget, ziekteverzuimbudget en de verhoging bij de perspectiefnota 2026) in dit programma is daarom met € 500.000 (V) verlaagd en overgeheveld naar programma Bedrijfsvoering. Voor de jaren 2027 tot en met 2029 bedragen de overhevelingen: € 300.000 (V), € 200.000 (V) en € 100.000 (V).
500 V
7.5 Overig: administratieve doorbelasting uren medewerkers flexteam inclusief overhead aan SPUK opvang ontheemden Oekraïne en voordeel op de kapitaallasten.
183 V
7.6 Overige verschillen
82 N
12 V
7.9 Overige verschillen
19 N
Saldo van baten en lasten (A)
839 V
Mutatie reserves (B)
BATEN
Lagere baten Programma 7 – Algemene dekkingsmiddelen : 9 N
7.8 De opbrengsten door de indexering van de baten nemen toe door wijzigingen in de grondslag. Het voordeel bedraagt € 12.000 (V) in 2026 en loopt op naar € 92.000 (V) in 2029. Het oplopende voordeel is het gevolg van het cumulatieve karakter van de reservering.
9N
7.7 Bijstellingen n.a.v. de Najaarsrapportage 2025: a. De opbrengst toeristenbelasting ligt op basis van een analyse van de cijfers over 2024 en de kwartaalrapportages van de gemeente Ede over 2025 structureel hoger. Dit is inclusief het effect van de verhoging van het tarief in 2026 met 60% (€ 98.000 V).
98 V
b. De bijstelling van de maatstaven op basis van de juli specificatie van het gemeentefonds (zoals inwoners, woonruimten e.d.) na verrekening van de extra middelen uit de meicirculaire 2025 leidt tot een nadeel in 2026 van € 100.000 (N). Dat nadeel loopt in 2027 op naar € 303.000 (N) om vervolgens te dalen naar € 159.000 (N) in 2028 en € 134.000 (N) in 2029. De belangrijkste oorzaak is de bijstelling van de maatstaf huishoudens met een laag inkomen. Deze maatstaf telt zwaar mee in de berekening. Verder zorgt de landelijke bijstelling van de WOZ waarden voor een negatief effect. Tenslotte leidt de bijstelling van de woningbouwplanning tot diverse aanpassingen in de maatstaven.
100 N
Gerealiseerd resultaat (A+B)
0N 839 V