Bezwaar Erfpachtbeleid LTO GV

Inspreken bezwaar Erfpachtbeleid 2023 Gemeente Rhenen Beste raadsleden en commissieleden, Allereerst bedankt dat ik hier mijn inbreng mag leveren voor dit voor ons zo’n belangrijk onderwerp. Ik zal mezelf eerst even voorstellen. Ik ben Linda Versteeg en ik ben melkveehoudster en vleesvarkenshoudster hier in Rhenen. Ik ben sinds een maand bestuurslid van de LTO afdeling Gelderse Vallei. Ik volg hierin Frans van Laar op om in deze regio de belangen van onze leden te behartigen. Dan het nieuwe pachtbeleid. Een vraag van dinsdagavond was: wat heb je als agrariër nodig om duurzaam te boeren? Het antwoord is grond, en dan geen losse grond, maar grond die je met zekerheid voor een langere tijd kunt pachten. Daarom wil ik graag op deze manier bezwaar maken tegen het nieuwe pachtbeleid. Allereerst wil ik bezwaar maken tegen de looptijd van de pachtcontracten: 3 jaar is te kort om een perceel te verpachten. Zoals jullie zelf in de risico analyse ook al aangeven is de kans erg groot dat de kwaliteit van de landbouwgrond achteruit gaat als je een perceel steeds voor korte tijd aan verschillende pachters gaat verpachten. Er zal geen onderhoud gepleegd worden als je een perceel maar voor zo’n korte tijd in gebruik hebt.

Als je dit een aantal jaren volhoudt, krijg je zeer waarschijnlijk een slecht rendabel grasland, of een maisperceel waar de grond uitgeput is, omdat er maar een minimale hoeveel mest gebracht is. Daarnaast heeft grond (gras- en bouwland) ook regelmatig extra voedingsstoffen nodig in de vorm van mineralen. Als je land maar voor een korte tijd pacht zul je deze voedingsstoffen waarschijnlijk niet strooien, waardoor de grond steeds armer wordt. Daarbij is het voor de pachter niet gewenst om elke 3 jaar onzeker te zijn over het wel of niet kunnen pachten van grond. Juist in deze tijd van boeren is het extra belangrijk om te beschikken over goede en bedrijfszekere landbouwgrond. We willen in Nederland steeds meer naar een kringlooplandbouw met voer en mest van eigen land, dit krijgen we niet voor elkaar als we elke 3 jaar onzeker zijn over het wel of niet hebben van een stuk grond. De hele bedrijfsvoering van een boer staat of valt bij het hebben van beschikbare landbouwgrond. Zeker in een tijd waarin extensiveren zo belangrijk lijkt te zijn. Dan nog een vraag over deze pachtgronden. Nederland moet vanaf 2023 handelen volgens het 7e Actieprogramma Nitraatrichtlijn, met als doel de waterkwaliteit in vervuilde gebieden te verbeteren.

Een belangrijk punt in deze richtlijn is dat het op zand- en lössgronden verplicht is om minimaal eens per 4 jaar (vanaf 2027 wordt dit eens per 3 jaar) een rustgewas te telen. Gras is zo’n rustgewas, dus voor alle graspercelen is dit geen probleem. Maar hoe gaat de gemeente hier aan voldoen bij alle bouwlandpercelen, waar bijvoorbeeld mais verbouwd wordt. Eens per 4 jaar zal hier een gewas zoals graan, luzerne of klaver op verbouwd moeten worden. Wie is hier verantwoordelijk voor als je de grond maar 3 jaar pacht…. En dan heb ik het nog niet gehad over het afsluiten van agrarisch natuurbeheer pakketten. Deze pakketten die duurzaam boeren juist erg stimuleren, sluit je vaak af voor 5 jaar. Dit zal dus nooit meer kunnen als de gemeente een pachttermijn van 3 jaar aanhoudt. Mijn voorstel is dan ook: geef de pachtgronden opnieuw uit voor 26 jaar via erfpacht.

Dan wil ik graag bezwaar maken tegen het nieuwe puntensysteem waardoor je meer of minder gunning verdiend om grond te mogen pachten. Met deze manier van verpachten is de invloed van gemeente te groot en te dwingend. Zo heeft een biologische boer bij elk te verpachten stuk grond meer kans om deze ook te verkrijgen. Hierdoor zullen steeds meer pachtgronden in omschakeling naar biologisch gaan en daardoor waarschijnlijk ook weer uitgegeven worden aan biologische boeren. De gemeente kan op deze manier teveel sturen op de manier van boeren, dit is niet gewenst. Een boer heeft namelijk niet altijd de mogelijkheid om biologisch te worden. Hier gaan vaak jaren overheen en dit is ook lang niet voor iedereen mogelijk. Even een voorbeeld, een melkveebedrijf met 100 melkkoeien heeft voor weidegang 10 hectare huiskavel nodig. Als deze zelfde boer biologisch wil worden heeft hij 16 hectare huiskavel nodig. Is dit zomaar mogelijk, het antwoord is nee… Als het je als agrariër in Rhenen dus niet lukt om biologisch te worden, dan is het extra moeilijk om grond van de gemeente te kunnen pachten. En als je het al wel gegund wordt dan betaal je een hogere prijs dan een collega-boer die wel biologisch is. Dit is oneerlijk. Hierbij heb ik ook nog een vraag: Waarom stuurt de gemeente in Rhenen zo op een biologische bedrijfsvoering? Heeft u enig idee wat biologisch boeren inhoudt.

Want waarom vraag ik dit: Hoe moet wij als boeren op de veelal zandgronden hier in Rhenen nu een biologische bedrijfsvoering voeren waar we als boer ook nog iets aan over houden? Dat is tegenover een biologische boer op kleigrond totaal niet rendabel te rekenen. Gras op zand groeit bijna niet zonder kunstmest. En zonder gewasbeschermingsmiddelen blijft er na een aantal jaren nog maar weinig gras over. Dus is het niet onzinnig om hier in Rhenen zo te sturen op biologisch boeren? Mijn voorstel is dan ook: pas het puntensysteem aan. Maak de normering voor duurzaamheidscertificaten, waaronder biologisch, minder zwaar en laat de normering voor afstand zwaarder meetellen. En dan nog even over het verduurzamen wat voor de gemeente zo belangrijk lijkt te zijn. Dit is een proces dat al jaren met succes gebeurd. Kijk naar de boerenbedrijven in gemeente en ga er desnoods eens langs, dan zul je zien en horen hoeveel wij als boeren al met verduurzaming bezig zijn. En dit zonder dwang vanuit de gemeente, maar gewoon omdat we ons er maatschappelijk verantwoordelijk voor voelen en zeker ook omdat we van de natuur houden. Dan tot slot een oproep. Wij zijn als LTO Gelderse Vallei niet gevraagd om mee te denken met het opstellen van dit nieuwe pachtbeleid. Dat is zeer kwalijk en ook duidelijk weer een vorm van iets over de boeren bedenken in plaats van met de boeren.

Ik wil u dan ook met klem adviseren om alsnog met onze organisatie in gesprek te gaan over de definitieve invulling van dit nieuwe pachtbeleid. Bedankt voor uw aandacht.

Nog een tweetal punten die niet genoemd zijn tijdens mijn inspraak in de raadsvergadering, maar die we wel graag onder uw aandacht willen brengen: 1. Opnemen verbod glyfosaat in erfpacht- en liberale overeenkomsten - hiervoor is geen wettelijke noodzaak; is puur een besluit op basis van emotie - middel is getoetst door CTGB en wettelijk toegestaan in Nederland - de alternatieven voor glyfosaat zijn aanzienlijk meer een belasting voor omgeving/milieu - derhalve geen goed (onderbouwd) voorstel en daarom niet doen. Wist u dat 95% van het totaal gebruik van glyfosaat in Nederland door de NS spoorwegen wordt gebruikt! En dat daar dus ook de grootste uitspoeling vandaan komt, aangezien er naast vrijwel alle rails ook sloten liggen. 2. Erfpachtcommissie - de gemeente wil de erfpachtcommissie wegstrepen; dat is niet handig; in deze commissie zitten de deskundigen op pachtgebied die het beste advies kunnen geven over het uitgiftebeleid; als deze bevoegdheid aan het college wordt gegeven gaat politieke kleur ongetwijfeld een rol spelen. - Erfpachtcommissie dus graag in stand laten. Wat ons heeft verbaast is dat bij het opstellen van dit nieuwe pachtbeleid geen gebruik is gemaakt van de huidige pachtcommissie.

In het pachtbesluit staat dat de commissie de adviesraad is voor de uitgifte van de pacht, maar nu heeft deze commissie geen inspraak gehad in het opstellen van het nieuwe pachtbeleid. De agrariër die de laatste 3 jaar in de commissie zit, is niet eens op de hoogte gebracht over de inhoud van het nieuwe pachtbeleid. Wij, als LTO zijn dit niet gewend van de gemeente Rhenen. Het lijkt er op dat een paar personen een nieuw (groen) beleid erdoor proberen te drukken. Nederland is al het beste jongetje van de EU, wil Rhenen nu het beste jongetje van Nederland worden? En dus ook van de EU? Wij zijn blij dat het nieuwe pachtbeleid voor nu als ‘niet beslisrijp’ is verklaard en we hopen op een grondige herstel van het beleid, waarbij de pachters ook inspraak zullen krijgen.

LTO Noord afdeling Gelderse Vallei LTO Gelderse Vallei Rhenen Linda Versteeg , T: 06-38223791 E; lindaversteeg@ltogeldersevallei.nl

Klik hier voor onze website – twitter – facebook