Beantwoording technische vraag RB RES

Rhenens Belang Gemeente Rhenen Technische vragen

Onderwerp: TV RES Commissie: Economie & Ruimte Datum: 17-05-2021

Vragen

Antwoorden

1 Blz 1. “Elke 2 jaar herijkt iedere energieregio in Nederland de RES op grond van nieuwe inzichten, innovaties of ervaringen.” Is deze herijking zowel positief als negatief, kunnen de getallen ook naar beneden worden bijgesteld op basis van realisatie of zijn de getallen de minimale bijdrage

Op basis van de herijking kunnen de zoekgebieden worden uitgebreid of ingeperkt. Er kunnen meer belemmeringen zijn dan verwacht maar op basis van nieuwe technieken kan de efficiëntie van windmolens en zonnepanelen ook hoger worden dan verwacht. Beide kan resulteren in een verandering van het aantal te realiseren zonnepanelen, eventuele zonnevelden en windmolens. De te realiseren opwek in TWh zal naar verwachting een minimale bijdrage zijn. Ook wanneer eventueel blijkt dat er regionaal meer dan genoeg wordt opgewekt en de bijdrage van Rhenen vanuit dat oogpunt omlaag kan, dan nog hebben wij als gemeente onze eigen ambitie gesteld om in 2040 energieneutraal te zijn. Op basis van deze ambitie en de route die in de Routekaart Energietransitie is geschetst is het erg onwaarschijnlijk dat het getal voor het opwekken van duurzame energie in 2030 naar beneden wordt bijgesteld. Ook omdat naar verwachting het elektriciteitsverbruik alleen maar zal toenemen door de groei van het aantal elektrische auto’s het aantal warmtepompen etc.

2 Blz. 3 De voornemens van de gemeente Rhenen, inclusief datgene wat al is gerealiseerd of in de pijplijn zit, tellen op tot 0,03 TWh. Hierbij gaan we uit van het zo maximaal mogelijk benutten van de (grote) daken voor het opwekken van zonne-energie, van zonnepanelen boven parkeerplaatsen en op andere ‘restgronden’ en van een

zonneveld van 10 hectare. Wat is er tot op heden gerealiseerd? Wat zit er in de pijplijn?

Waar is de 0,3 TWH op gebaseerd en de verhoging vanaf 0,2 TWH?

Er is 2,2890 ha (0,004 TWh) aan zonnepanelen op dak gerealiseerd en er zit 1,3143 ha (0,002 TWh) in de pijplijn. De cijfers zijn gebaseerd op verleende SDE subsidie en getallen van de netbeheerder (Stedin). In de Routekaart Energietransitie staat beschreven hoe we als gemeente de ambitie om in 2040 energieneutraal te worden vorm kunnen geven. Door het verhogen van de bijdrage van 0,02 TWh naar 0,031 TWh hebben we aansluiting gezocht bij de route zoals deze in de Routekaart wordt geschetst.

De veranderingen die ten grondslag liggen aan de verhoging van de bijdrage zijn als volgt: Zonnepanelen op daken en restgronden Er zijn berekeningen gemaakt voor de beschikbaarheid van zon op dak en andere voorkeurslocaties (zoals het overkappen van parkeerplaatsen met zonnepanelen, zonnepanelen langs de spoorlijn etc.) Hier is een correctie op toegepast (niet alles zal/kan benut worden). Deze correctie ligt in lijn met potentie berekeningen vanuit het Nationaal Programma RES en vanuit provincie Gelderland (die deze berekeningen voor de hele Regio Foodvalley heeft gemaakt). Op basis van de correctie komen we uit op een totale oppervlakte van 8,77 ha en een opwek van 0,013 TWh voor zonnepanelen op daken en restgronden. Voor de concept RES hebben we een behoudende bijdrage van 0,07 TWh in ons bod opgenomen. Omdat we de focus willen blijven leggen op het zoveel mogelijk benutten van de daken en restlocaties voor het opwekken van zonne-energie, hebben we voor de RES 1.0 de ambitie verhoogd naar datgene wat volgens landelijke berekeningen haalbaar is, namelijk 0,013 TWh. Zonneveld In februari 2021 heeft de gemeenteraad het beleidskader voor zonnepanelen op land vastgesteld. Hierdoor is er onder voorwaarden ruimte ontstaan voor de realisatie van een zonneveld. Deze ruimte was er nog niet ten tijde dat de concept-RES werd opgesteld. In

de Routekaart Energietransitie is in een van de scenario’s aangegeven dat we voor 2035 26 ha aan zonneveld nodig hebben. In lijn met deze route hebben we een totale oppervlakte van 10 ha aan zonneveld opgenomen in de ambitie voor 2030. Bovenstaande berekeningen en de onderbouwing van 0,031 TWh staan nader gespecificeerd op blz 6 van de cijfermatige onderbouwing (Bijlage 1 E bij het raadsvoorstel).

Andere gemeenten, zoals Veenendaal noemen geen getal, waarom Rhenen wel?

In de RES 1.0 zijn op bladzijde 20 en 21 tabellen opgenomen waarin voor elke gemeente de mogelijkheden en voornemens staan uitgedrukt in aantal TWh. Ook voor Veenendaal en voor Rhenen.

Is hierbij rekening gehouden met de 1.000 extra woningen cq extra verbruik?

Bij het bepalen van de landelijke opgave om in 33 energieregio’s te zoeken naar locaties voor het opwekken van 35 TWh aan duurzame energie is rekening gehouden met elektrificatie van o.a. mobiliteit en warmtevoorzieningen. De ambitie van 0,031 TWh gaat over het opwekken van energie in relatie tot de landelijke opgave. Het regionale extra verbruik door 1.000 extra woningen is in het kader van deze landelijke opgave voor het opwekken van energie minder relevant. Extra woningen zijn wel relevant in het kader van onze eigen lokale ambitie om energieneutraal te worden in 2040. Een aandachtspunt hierbij is wel dat nieuw te bouwen woningen volgens het bouwbesluit al aan normen voor het energieverbruik en de energie opwek moeten voldoen. Dit betekent dat ze (bijna) energieneutraal gebouwd worden.

Is 10 ha zonneveld een maximum?

10 hectare aan zonneveld is geen maximum. Zoals de Routekaart Energietransitie in een van de scenario’s schetst, is er uiteindelijk 61 ha aan zonneveld nodig om energieneutraal te zijn in 2040. Hoeveel er echt gerealiseerd gaat worden hangt af van de combinatie tussen het opwekken van zonne-energie en windenergie. In de RES 1.0 (paragraaf 2.4.5, blz 14) is wel terug te lezen dat het maximum potentieel te benutten landbouwgrond per gemeente volgens de huidige inzichten wordt begrensd tot 2030.

3 Zijn er alternatieven indien we de RES niet vaststellen? De gemeente heeft de mogelijkheid om zich terug te trekken of niet deel te nemen? Wat zijn de consequenties?

De gemeente kan ervoor kiezen de RES niet vast te stellen of zich uit het proces terug te trekken. Een gemeente kan ook een eigen energieregio gaan vormen. Als de gemeenteraad van Rhenen de RES niet vast stelt, dan gaat dit ten koste van de regionale samenwerking. De lokale ambitie voor het

4 Welke Juridische status heeft het besluit voor RES binnen de gemeente?

opwekken van duurzame energie blijft wel bestaan. Terugtrekken uit het RES proces heeft daardoor niet als gevolg dat wij geen opwek van duurzame energie meer hoeven te realiseren. Indien een gemeente niet meer aan het RESproces wil deelnemen bestaat ook het risico dat de provincie of het rijk de regie overneemt en er een opgave wordt opgelegd vanwege het provinciale of landelijke belang. De RES is een bestuurlijk bindend politiekbestuurlijk strategie document. De RES heeft geen formele juridische status. De toezeggingen in de RES kennen een inspanningsverplichting. Voor meer informatie verwijzen wij u naar het rapport van PWC dat deze week beschikbaar is gesteld.

Hoe gaan we met het document om en voor welke thema’s wordt het leidend?

In het raadsvoorstel worden uitgangspunten van de RES 1.0 genoemd. Deze uitgangspunten zijn leidend.

5 Kan de gemeenteraad het RES 1.0 document amenderen?

Ja, dat kan. Materiële wijzigingen via een amendement zullen worden besproken in het stakeholdersoverleg. Afhankelijk van deze bespreking zal het stuk opnieuw ter besluitvorming aan raden, staten en algemeen besturen worden voorgelegd. Het RES proces wordt voor een klein deel betaald uit een structureel bedrag dat is begroot voor het werkprogramma energie van Regio Foodvalley. In totaal is dit voor Rhenen een bedrag van zo’n 6.600 euro. De overige kosten van het RES proces worden betaald door landelijke en provinciale bijdragen. De gemeente Rhenen investeert zelf op dit moment niet in duurzame energie projecten. Het is de bedoeling dat investeerders en lokale energie-coöperaties dit gaan doen, in een verhouding van 50% lokaal eigenaarschap.

6 Wat is de bijdrage van Rhenen aan de RES in euro’s? Wat is de status van de energie

7 Wat is de status van de energie neutraalheid binnen de Gemeente (alle gebouwen en eigendommen) eind 2020? Welek plannen zijn er om ander gebouwen

Begin 2016 zijn op het dak van het Huis van de Gemeente zonnepanelen geplaatst, voor het op wekken van duurzame elektriciteit. Deze panelen wekken nog net niet de hoeveelheid elektriciteit op die wordt verbruikt. De elektriciteit die we tekort komen, kopen we in en is Nederlandse windenergie. In het al energiezuinige gebouw (voor de panelen waren geplaatst energielabel B) zijn besparende maatregelen genomen met korte terugverdientijden. Op de daken van de gemeentewerf en Het Bestegoed is de zonopbrengst zo hoog dat deze gebouwen neutraal zijn wat betreft het elektriciteitsverbruik.

Voor wat betreft het Dorpshuis in Achterberg zijn er plannen voor isolatie en het plaatsen van zonnepanelen in voorbereiding. 8 In hoeverre levert het college zelf een bijdrage aan vermindering van Energie? We nemen aan dat ieder lid van het College minimaal zonnepanelen heeft? 9 Lokaal zeggenschap versterken bij collectieve warmteoplossingen; HOE EN GAAT HET OM LOKAAL ZEGGENSCHAP DAT DE GEMEENTE HAAR REGIEROL PAKT OF OM PARTICIPATIEMOGELIJKHEDEN?

De collegeleden dragen het thema duurzaamheid een warm hart toe. Wat elk collegelid concreet aan duurzaamheid doet, is niet relevant voor het vaststellen van de RES 1.0 Lokaal zeggenschap gaat hier over de participatiemogelijkheden voor inwoners. Op dit moment hebben inwoners weinig te kiezen. Er wordt vanuit de Provincie Gelderland en de gemeenten Ede en Wageningen onderzoek gedaan naar de mogelijkheden om warmtenetten meer publiek te maken.