7. Jaarverslag 2020 en jaarplan 2021 Rekenkamer Rhenen

Rekenkamer

Jaarverslag 2020 & Jaarplan 2021

Rekenkamer Rhenen

maart 2021

Inhoudsopgave 1.

Inleiding

1

2.

Jaarverslag 2020

1

3.

Financiële verantwoording 2020

3

4.

Jaarplan 2021

3

5.

Inventarisatie onderwerpen Rekenkamer Rhenen voor 2022

5

6.

Tot besluit

6

1.

Inleiding

Voor u ligt het jaarverslag van de Rekenkamer Rhenen over het kalenderjaar 2020 en een vooruitblik op onze onderzoeksplannen voor 2021. Dit verslag is onze 4e rapportage. In 2020 heeft de Rekenkamer eigen (voor)onderzoeken uitgevoerd, voor de eerste keer een rekenkamerbrief bij de begroting opgesteld en zich georiënteerd op nieuw te plannen onderzoeken. Als Rekenkamer stellen wij ons tot doel om niet alleen terugkijkend te onderzoeken maar juist bij te dragen aan de toekomstige beleidsontwikkeling en -uitvoering. Wij bieden onze denkkracht ook in 2021 aan. De belangrijkste doelstelling van de Rekenkamer is om op onafhankelijke wijze bij te dragen aan de bestuurskracht van de Raad ten behoeve van de inwoners van Rhenen. Aan het begin van 2021 heeft onze voorzitter Hans van der Zwan kenbaar gemaakt om vanwege persoonlijke omstandigheden zijn deelname aan de Rekenkamer te moeten beëindigen. Het lid van de Rekenkamer Bert Lokhorst volgt hem op als voorzitter. Voor de vacature van een lid van de Rekenkamer is inmiddels een wervingsprocedure gestart. Het ligt in de lijn van de verwachting dat de vacature in het voorjaar wordt ingevuld. In het verslag blikken we met de hoofdstukken 2 en 3 terug op 2020 en geven we in hoofdstuk 4 onze voortuitblik voor 2021 en in hoofdstuk 5 voor de jaren daarna. We hopen dat u hier met belangstelling kennis van neemt. 2.

Jaarverslag Rekenkamer Rhenen 2020

Als Rekenkamer willen wij een bijdrage leveren aan de bestuurskracht van de Raad om daarmee de gemeente te versterken. Dit doen wij door het gemeentelijk beleid te toetsen op doelmatigheid, doeltreffendheid en rechtmatigheid. In dit verslag kijken we terug op de activiteiten die in 2020 door de Rekenkamer zijn uitgevoerd. Uit (laten) voeren van structurerende onderzoeken In 2020 is in het kader van het uitvoeren van onderzoek tijd besteed aan de afronding van de volgende verkennende onderzoeken:  de ontwikkeling en exploitatie van IW4 voor de periode 2018-2028.  het beleid en de uitvoering van de Jeugdzorg. Verder is door deze Rekenkamer voor het eerst een rekenkamerbrief bij de begroting voor 2021 en de meerjarenbegroting 2022-2024 opgesteld. Verkenning jeugdzorg In 2020 heeft de Rekenkamer een verkennend onderzoek uitgevoerd naar de jeugdzorg in Rhenen. Centraal in het onderzoek staan het beleid en de ambities van de gemeente bij de jeugdzorg in Rhenen, de samenwerking met de andere gemeenten in de jeugdzorgregio Foodvalley en tenslotte de rol en sturingsmogelijkheden van de raad.

Belangrijke vragen daarbij zijn hoe de raad wordt geïnformeerd over de realisatie van de doelen en of deze informatie voldoende geacht wordt voor de sturende en controlerende taak van de raad, hoe de raad is omgegaan met de verantwoordingsinformatie die hij heeft ontvangen en waar eventuele hiaten in de informatie zitten. De Rekenkamer constateert in zijn rapport dat de gemeente in verband met de tekorten bij de jeugdzorg actief stuurt op de verstrekkingen (waar mogelijk terugdringen van de verwijzingen naar zwaardere vormen van tweedelijns jeugdzorg), dataverzameling en analyse om ontwikkelingen in

beeld te brengen (dashboard Jeugd) en het benutten van schaalvoordelen door de samenwerking in Foodvalley verband. De ambtelijke organisatie lijkt daarmee aardig in control te zijn. De Rekenkamer constateert in zijn verkenning echter ook dat de kaderstellende en controlerende rol van de raad versterkt kan worden. Er vinden geen beleidsevaluaties plaats en er is geen sprake van een goede set van indicatoren op basis waarvan de sturing en controle door de raad kan plaatsvinden. De grote hoeveelheid beschikbare data kunnen daarvoor wel de basis bieden. Lopende het onderzoek heeft de raad op 7 juli 2020 bij de behandeling van de Perspectiefnota 2021 een motie aangenomen waarin de raad het college verzoekt de gemeenteraad voorstellen te doen voor verdiepende indicatoren om jeugdzorgtaken van Rhenen beter te kunnen monitoren. Daarbij vraagt de raad in het bijzonder aandacht voor: De kwaliteit van de geboden zorg; De effectiviteit van het eigen gemeentelijk beleid De kwaliteit en kwantiteit van uitvoering van de eigen organisatie. Op 3 november 2020 vond er een informatiebijeenkomst voor de raad plaats waar, naar aanleiding van het rapport van de Rekenkamer en de motie van de raad, de ambtelijke organisatie een beeld presenteerde van de grote hoeveelheid beschikbare data ten aanzien van de jeugdzorg, waaronder die uit het Dashboard Jeugd.

De Rekenkamer constateert dat er na de zomer van 2020 geen updates meer verschenen zijn van het Dashboard Jeugd, wat de vraag oproept of de gemeente hier nog wel mee doorgaat. Ook tot uitvoering van de motie van de raad is het nog niet gekomen." Brief bij de begroting Gelet op onze doelstellingen als Rekenkamer is een belangrijk moment in het raadsjaar de behandeling van de begroting voor het volgende jaar. Immers in de begroting komen alle inhoudelijke plannen voor het volgende jaar en financiën voor dat jaar gezamenlijk op de agenda, het jaarlijkse moment van integrale afweging van beleid en middelen. De Rekenkamer heeft in 2020 voor het eerst in een begrotingsbrief voor de behandeling van de begroting door de Raad punten aangegeven die volgens de rekenkamer opmerkelijk zijn en extra aandacht van de raad behoeven. De bedoeling hiervan is de Raad te ondersteunen bij haar inhoudelijke behandeling van de begroting. De Rekenkamer heeft in deze brief ook punten aan de orde gesteld die in volgende begrotingen duidelijker naar voren zouden moeten komen teneinde een goed beeld te geven, zodat de brief ook bedoelt bij te dragen aan structurele verbetering van de begrotingsbehandeling. Verkennend onderzoek IW4 Op 30 april is de notitie over het verkennend onderzoek naar de ontwikkeling en exploitatie van IW4 in de periode 2018-2028 aan de Raad aangeboden.

De notitie is opgesteld naar aanleiding van de documenten die zijn gepresenteerd bij de besluitvorming over IW eind 2018. De verkenning richtte zich op: a. de realiteit van subsidiescenario b en de daarvoor gedane aannamen voor de bedrijfsvoering en de financiën en de consequenties voor de gemeente; b. de onderbouwing van de frictie- en transitiekosten; c. de reikwijdte en de mogelijkheden (juridisch) voor een adequate sturing door de gemeente(raad). 2

In de notitie wordt ingegaan op de kritische factor van de te realiseren omzetten. Daarbij wordt ook in algemene zin gewag gemaakt van een onverwacht slechte economische situatie. Duidelijk is dat zo’n situatie zich nu met de coronacrisis voordoet. Dit heeft voor IW4 ongetwijfeld vergaande gevolgen voor de ontwikkeling van de organisatie en de exploitatie. Wij kunnen ons voorstellen dat het implementeren van kritische factoren in bijvoorbeeld P&C rapportages niet direct accent krijgen. Aan de andere kant onderstreept deze situatie de noodzaak om de ontwikkeling van IW4 en de exploitatie te monitoren. Wij kunnen ons voorstellen dat de beoogde ontwikkelingen, zoals de transitie naar onder meer een bedrijf gericht op begeleide participatie, vertraagd worden door de huidige crisis, maar wel het perspectief voor IW4 blijven. Om dit perspectief te realiseren verwachten wij dat activiteiten in de tijd naar achteren schuiven en dat voor het eindperspectief er nog enige jaren achter het laatste planningsjaar 2028 moeten worden geplakt. In de notitie stand van zaken ‘UITWERKING BESLUIT TOEKOMST IW4 EN FINANCIERING WSW’ van juni 2020 geeft IW4 aan dat de aanbevelingen om de exploitatie van IW4 aan de hand van vooral kritische bedrijfseconomische factoren te monitoren en daarbij over deze factoren 2 keer per jaar als momentopname en voortschrijdend te rapporteren, worden overgenomen.

Dit kan dan via het jaarverslag en begroting van IW4. Het opvolgen van de aanbevelingen vinden wij constructief en het is aan college en raad om na te gaan of IW4 dit in de genoemde documenten waarmaakt. 3.

Financiële verantwoording 2020

De Rekenkamer beschikt over een jaarlijks budget voor onderzoeken van € 1,- per inwoner. Daarnaast wordt aan de 3 leden van de Rekenkamer een vergoeding betaald. Verder heeft de griffie wekelijks 4 uur ter beschikking voor ondersteuning van de Rekenkamer. Hieronder is een specificatie opgenomen van de uitgaven in 2020. Het onderzoeksbudget is niet volledig gebruikt doordat de Rekenkamer de meeste activiteiten in eigen beheer heeft uitgevoerd. Financiële verantwoording 2020 Vergoedingen Voorzitter en twee leden, inclusief reiskosten Uitgaven onderzoeken Abonnement NVRR Totaal

4.

Realisatie € 9.704,25 € 0,00 € 380,00 € 10.084,25

Jaarplan Rekenkamer Rhenen 2021

Onderzoek door de Rekenkamer is binnen het gegeven kader (verordening op de rekenkamer) vooral gericht op het uitvoeren van onderzoeken die de effectiviteit (worden doelen behaald) en doelmatigheid (hoe efficiënt worden doelen behaald) van beleid inzichtelijk maken. Voor 2021 is nagegaan welke onderwerpen in aanmerking komen om te onderzoeken. De beschrijvingen daarvan zijn kenbaar gemaakt aan het Presidium van de raad. Daarna heeft de Rekenkamer deze onderwerpen nogmaals tegen het licht gehouden en keuzes gemaakt voor de onderwerpen die voor 2021 op de agenda kunnen komen en onderwerpen voor 2022 en verder. De volgende onderwerpen zijn voor 2021 voorgenomen.

3



Een rekenkamerbrief bij het jaarverslag en de jaarrekening over 2020. Vooruitlopend op onze activiteiten in 2022 is het de bedoeling om ook bij het jaarverslag van 2021 een rekenkamerbrief op te stellen. Daarbij is de idee dit te doen in de geest van de ‘Methode Duisenberg’. Dit betekent het zoeken van een vorm van actieve betrokkenheid van de leden van de raad. Dit kan bijdragen aan het inwerken van de nieuwe raad.



Een rekenkamerbrief bij de begroting voor 2022 en de meerjarenbegroting 2023 – 2025. Beide rekenkamerbrieven worden door de Rekenkamer zelf opgesteld. De tijdinzet daarvoor naast het reguliere rekenkamerwerk wordt geschat op 12 dagen.



Participatie. Daarbij gaat het onder meer om de betrokkenheid van inwoners bij besluitvorming over het gebruik van de ruimte in Rhenen, denk aan woningbouw, regionale energie strategie en omgevingsvisie/plan. Dat betreft grote veranderingen waarbij de democratische legitimatie ervan in het geding kan zijn bij onvoldoende betrokkenheid van burgers. Het vraagstuk doet zich ook voor vanuit het perspectief van de raad bij zijn betrokkenheid bij provinciale en regionale omgevingsvisies en energie strategie. Hoe wordt daarbinnen ruimte geboden aan betekenisvolle participatie? Vanuit de omgevingswet en ruimtelijke visies het perspectief zoals inwoners van Rhenen de participatie kunnen invullen. Vanwege de breedte van het onderwerp en de historie die de gemeente met het onderwerp heeft opgebouwd stelt de Rekenkamer eerst een startnotitie op. Het is de bedoeling dat in deze notitie participatie als onderwerp wordt toegespitst. Aan de hand van de startnotitie vindt afstemming met (een vertegenwoordiging van) de Raad plaatst. Voor het opstellen van de startnotitie ramen wij aanvullend op het normale rekenkamerwerk 6 dagen te besteden. Het uiteindelijke onderzoek wordt extern uitgevoerd, eerst verkennend en aan de hand van de bevindingen wordt nagegaan of verdieping wenselijk is en zo ja waarop gericht en hoe. De raad wordt betrokken bij afweging van de bevindingen uit de verkenning.

Het onderzoek naar participatie kan bijdragen aan de input voor de nieuwe raad in 2022.



DoeMee-onderzoek Impact Coronacrisis. Dit is een vorm van onderzoek waarbij de rekenkamer(commissie)s van 10 gemeenten tegelijkertijd het onderzoek uitvoeren. Het doel van dit onderzoek is om inzicht te geven in de impact van maatregelen rondom de coronapandemie op het functioneren van de gemeente. Daarmee richt het onderzoek zich in brede zin op de mate waarin de gemeenteraad, het college en de ambtelijke organisatie belangrijke taken konden vervullen. Denk hierbij aan het sturen en controleren van beleid, het uitvoeren van landelijke of lokale wet- en regelgeving en het voorbereiden van nieuwe besluiten. Een belangrijke doelstelling is ook om lessen te trekken uit de ervaringen die de afgelopen maanden zijn opgedaan. De maatregelen rondom de coronapandemie dwongen gemeenten om te innoveren. Door na te gaan wat goed en minder goed werkte, kunnen behaalde successen worden behouden en legt het onderzoek een basis voor de toekomst. Het DoeMee-onderzoek biedt de mogelijkheid om de volgende aspecten te verdiepen: -

Inwonersbetrokkenheid Communicatie en dienstverlening 4

-

Vertraging in de beleidsvorming Effect op de financiën Uitvoering coronamaatregelen.

De Rekenkamer kiest er vooralsnog voor om aan het algemene onderzoek deel te nemen. De offerte hiervoor bedraagt € 9.470. Vooraf aan de start van het DoeMee-onderzoek informeren wij over de onderzoeksaanpak en de planning. Onderdeel van de aanpak wordt dat voorafgaand aan de rapportage van bevindingen de eerste resultaten van het extern uitgevoerde DoeMeeonderzoek met (een vertegenwoordiging van) de Raad worden besproken. 

Ondersteuning van ouderen bij langer thuis wonen. Hierbij gaat het eerst om een verkenning. Daarbij zijn aan de orde: beleid, inventarisatie van beeld, doelen, prestaties, kosten, doeltreffendheid, et cetera en de vergelijking met andere gemeenten. Het vooronderzoek wordt door de Rekenkamer zelf uitgevoerd. Afhankelijk van de bevindingen kan later extern uitgevoerd vervolgonderzoek plaatsvinden.



Privacy en informatiebeveiliging. Eerst het versterkingstraject in 2021 afwachten. De voorbereiding van dit mogelijk in 2022 uit te voeren onderzoek starten wij in 2021. Daarbij wordt, onder meer vanwege de vele intergemeentelijke informatie-uitwisselingen, nagegaan of het mogelijk is om dit onderzoek met een of meer andere gemeenten in de FoodValley op te pakken.

Als Rekenkamer blijven wij de vergaderingen van commissies en raad en andere bijeenkomsten vooralsnog digitaal volgen en de daarbij behorende documenten lezen. Hiermee willen wij blijven meekrijgen wat er voor Rhenen en wat er bestuurlijk speelt. Door middel van dat wat ons ter kennis komt en waartoe mogelijk door de gemeenteraad initiatief wordt genomen kunnen wij als vervolg gericht (onderzoeks)activiteiten ontplooien. Wij houden altijd ruimte om op de actualiteit in te spelen. 5.

Inventarisatie onderwerpen Rekenkamer Rhenen voor 2022

Voor 2022 en verder zijn de volgende onderwerpen in beeld gebracht. Afhankelijk van de actualiteit en vragen uit de gemeente kunnen deze worden geagendeerd. 

Hoe gaat de gemeente om met burgerinitiatieven. Een onderzoek zowel vanuit de optiek van de inwoners als vanuit bestuur en organisatie. Wat voor gemeente is Rhenen wat betreft het omgaan en adapteren van burgerinitiatieven. Hoe wordt er bestuurlijk en ambtelijk tegenaan gekeken, wat is de cultuur, wat zijn mogelijkheden, hoe kun je je als gemeente opstellen, mogelijkheden om gemeentelijke taken over te nemen (Right to challenge), hoe ziet de raad zijn rol daarin. Het onderzoek zou kunnen uitmonden in richtlijnen, een handleiding voor de raad.



Opvolging eerdere onderzoeken Rekenkamer.



Subsidiebeleid Dit wordt in Q2 herijkt. In 2021 daarom niet aan de orde.



Effectiviteit beleid en uitvoering handhaving openbare orde en veiligheid 5

Evaluatie uitbreiding handhavingscapaciteit wordt in 2021 gedaan. 

Woonagenda De woonvisie wordt in 2021 geëvalueerd.



‘Doe mee onderzoeken’ van NVRR of externe aanbieder. Met de ervaringen van het onderzoek naar de Impact Coronacrisis en per aangediend onderwerp bekijken of wordt meegedaan. Vaak met beperkte inzet en middelen inzichten te verkrijgen ook in vergelijking met andere gemeenten.



Grondexploitaties In eerste instantie afwachten wat de inbreng van de accountant op dit onderwerp wordt.



Externe inhuur Dit onderwerp kan de raad als eerste zelf door het college laten inventariseren.

6.

Tot besluit

Een nieuw jaar, waarin wij kiezen voor het voorzetten van de rekenkamerbrieven en willen gaan deelnemen aan zogenaamde DoeMee onderzoeken waaraan meerdere gemeenten deelnemen. Wij verwachten daarmee de samenwerking met u als Raad, College, ambtelijke organisatie en ieder ander die zich betrokken voelt, verder vorm te geven.

Rekenkamer Rhenen, Evert den Hartog Bert Lokhorst Hans van der Zwan

6

Bijlage Groslijst onderwerpen Rekenkamer

Onderwerp voor rekenkameronderzoek

Prioriteit

Toelichting Rekenkamer

1

Jeugdhulp. Met de vraag: hoe effectief zijn de preventieve projecten. Inventarisatie van het bereik van preventie.

Middel

Interessant vraagstuk dat van belang is, toekomstgericht. Gaat over een specifiek deel van de activiteiten binnen jeugdhulp. Is zowel door de Rekenkamer zelf als in opdracht van de Rekenkamer uitvoerbaar. Het is mogelijk om dit regionaal op te pakken. Aan de orde kan dan zijn hoe het binnen de regio is georganiseerd en wat de resultaten zijn? Daarbij kan gekeken worden naar iedere transformatielijn. Dit laatste is dan breder dan alleen preventieve projecten.

2

Omgevingswet, pilot kern Remmerden. De VNG is gevraagd om met de raad te informeren over de Omgevingswet.

Laag

Betreft een lopend traject met geplande activiteiten. Gaat wel om een onderwerp om als Rekenkamer te volgen.

Middel

Het onderwerp participatie, met de specifieke duiding, is interessant om als Rekenkamer op te pakken. Eerder heeft de Rekenkamer naar aanleiding van vragen over de effectiviteit en doelmatigheid van participatie aan de hand van ervaringen en onderzoeken bij andere gemeenten een notitie opgesteld. Deze heeft nummer 2018-0706. Het onderwerp is toekomstgericht en kan door de Rekenkamer zelf worden gedaan of in opdracht. Participatie komt terug in het raadsvoorstel over de toekomstvisie annex omgevingsvisie. In plaats van onderzoek kan de Rekenkamer vooralsnog ‘meekijken’ bij het traject van de toekomst- en omgevingsvisie.

Actueel

Dit betreft een onderwerp dat beleidsmatig actueel is en leeft bij de verschillende fracties. Het onderwerp reikt verder dan alleen vastgoed in het sociaal domein, Een portefeuillehouder is als projectwethouder belast met accommodaties over de hele linie. Er is een relatie met de toekomstvisie. Als Rekenkamer willen wij dit onderwerp zeker oppakken als raadsbreed wordt gesteld dat er behoefte aan bijvoorbeeld een onderzoek of een second opinion op het adequaat en volledig zijn van het (voorgenomen) beleid.

Middel

Dit vraagstuk kan samen hangen met het onderwerp hiervoor genoemd, het accommodatiebeleid en ook met het onderwerp grondbeleid dat hierna als onderwerp voor het college is gerubriceerd. Als de vraag zich toespitst op de effectiviteit en efficiency van het gemeentelijk vastgoedbeleid en de daarbij behorende processen, dan is dit een onderwerp dat door de Rekenkamer kan worden opgepakt. Daarbij kan ook worden nagegaan of en in hoeverre het vastgoedbeleid bijdraagt aan het accommodatie- en het grondbeleid.

3

4

Participatie trajecten. Wat doet Rhenen ermee? Waar luister je naar? Rhenen spreekt, is dit effectief, wat wordt er opgehaald. Bijvoorbeeld casussen Museum en Fietsveilig actieplan.

Accommodatiebeleid. Lang spelend beleidsvraagstuk. Wordt getrokken vanuit Sociaal Domein. Is dit dan integraal? Financieel is het één geheel. Totaal plaatje ontbreekt, het is niet SMART. De betreffende kadernota is aangenomen, daarin zijn basisscholen en IKC niet in meegenomen. Er ontbreekt een brede integrale visie. Er is geen totale inventarisatie. IKC/Daltonschool. Een rijdende trein die niet anders lijkt te kunnen. Gastland.

5

Verkenning gemeentelijk onroerend goed: is het gemeentelijk onroerend goed wel goed in beeld, wordt de waarde ervan wel juist ingeschat en wat zijn de ontwikkelingen daarin.

1

6

7

Er gaat veel geld naar de afvalstoffen. Inhoudelijk voorbeelden PMD, luiers, ophalen containers. Verwerking zit in een GR. Lastendruk in de hand houden.

Onderzoek woningmarkt: waarom wordt er zo weinig gebouwd, ontwikkeling aandeel sociale woningbouw en betaalbaarheid (o.a. door nieuwe regels), positie en rol woningcorporaties. Onderzoek woningmarkt: bouwvolume (50/jaar), aandeel sociale woningbouw, woningbouw voor middeninkomens, doorstroombeleid en levensloopbestendig maken van bestaande voorraad.

Laag

Dit is een vraagstuk dat zich kan lenen voor onderzoek door middel van benchmarking gericht op het onderdeel inzamelen. Op dit moment loopt er een onderzoek naar de afvalinzameling waarbij ook aan benchmarking gedaan zal worden. Als Rekenkamer te zijner tijd meekijken naar onderzoeksuitkomsten en vooralsnog geen eigen onderzoek doen. Verwerking is een gegeven vanuit de gemeenschappelijke regeling waarin de gemeente deelneemt. Belangrijk bij een onderzoek is te vergelijken met een zelfde wijze, organisatie en systematiek van inzamelen.

Middel

Op 30 januari 2018 heeft de gemeenteraad ingestemd met de nieuwe woonvisie 'Kiezen voor Rhenen'. De effectiviteit van de daarin begrepen strategieën en aanpak voor het realiseren van bouwstroom, vitale kernen en wonen voor verschillende doelgroepen kan door de Rekenkamer worden onderzocht. Momenteel loopt er onderzoek naar geschikte locaties en bouwopgave. In het voorjaar 2020 komt er een woonagenda, voortbouwend op de woonvisie. Beoogd wordt dat er een handelingsperspectief wordt geschetst dat aangeeft hoe effectief Rhenen qua (actief) beleid kan zijn. Als Rekenkamer zijn er mogelijkheden om de raad door middel van onderzoek of second opinion te ondersteunen.

2

1

2

Onderwerpen als eerste voor de gemeenteraad en daarna voor het college

Toelichting Rekenkamer

Welke rol speelt Rhenen bij de Rijnbrug en de kruising Achterberg. Er zijn tegengestelde berichten van de beide betrokken provincies. Hoe is het met: de informatievoorziening, de communicatie, het samenspel van Rhenen, ProRail, RWS en beide provincies. Welke rol speelt Rhenen daarbij, ook met het oog op de belangen van de inwoners (overlast). Bestuurlijke organisatie. Wat zijn de voor- en nadelen van een bestuurlijke fusie voor met name de democratische legitimiteit/gehalte? De organisatie is kwetsbaar blijkend uit inhuur vanwege kennis. Hoe ligt bestuurlijke fusie principieel, wat zijn de concrete vraagpunten/lasten. Extra tijd/inzet m.b.t. GR-en ten opzichte van het zijn van een grotere gemeente.

Het aangedragen vraagstuk draagt bij aan de ontwikkeling van de kwaliteit van de gemeente. Toch is dit geen onderwerp voor de Rekenkamer. Wij leggen het onderwerp terug bij de raad. Als Rekenkamer zijn wij terughoudend met onderwerpen waar het kan gaan over hoe individuen ambtelijk en bestuurlijk functioneren. Om een onderwerp met zo’n strekking op te pakken moet er ons inziens een dwingende noodzaak zijn die in de raad breed wordt onderschreven. De Rekenkamer vat dit op als een schaalvraag over de organisatie van het bestuurlijk en ambtelijk functioneren. Hier is veel onderzoek naar gedaan. Een vraag is of je deze onderzoeken kunt vertalen naar de Rhenense situatie. Of dat er nieuwe inzichten zijn? Toch is dit geen onderwerp dat de Rekenkamer oppakt, ondanks dat deze vraag jaarlijks terugkomt. Het is geen onderwerp voor een rekenkameronderzoek. Het is een onderzoek waar in de gemeenteraad breed naar moet worden gevraagd en wat de raad aan de inwoners moet kunnen en willen uitleggen. Een opdracht voor een dergelijk onderzoek kan door de Raad of het college worden gegeven. Het onderwerp komt aan de orde in het traject van de toekomstvisie. Daarbij ook aandacht voor opschaling in kader van GR. Wellicht meer een rol aan de voorkant voor de rekenkamer door vraaggerichte ondersteuning van de Raad.

Organisatie van de gemeente. Wel/niet voldoende personeel in relatie tot de ambities. Behoefte om dit te objectiveren. Schaalvergroting?

3

Onderwerpen voor het college

Toelichting Rekenkamer

1

Grondbeleid/exploitatie. In hoeverre is Rhenen voor het sluitend maken van de begroting afhankelijk van het grondbeleid/pachtbeleid? Is dit terugkijkend structureel aan de orde. En daarop aansluitend kun je een mogelijk structureel effect voor de toekomst blijven verwachten. Effect op het al dan niet aanvullen van de algemene reserve.

Dit is een interessant onderwerp. Vanuit een historisch perspectief doorkijken naar de toekomst. In de optiek van de Rekenkamer een onderwerp/vraagstuk dat eerst bij het college kan worden neergelegd.

2

Ten behoeve van het begroten en de actuele begroting. Ieder jaar presenteert de gemeente een perspectiefnota met negatieve financiële uitzichten. Jaar op jaar wordt bij de begroting hiervoor ruimte gevonden. Veiligheid in de begroting? Welke ruimte (lucht) zit erin?

Het vraagstuk herkent de Rekenkamer. Naar ons idee is dit een vraag die eerst op de weg ligt van het college om te beantwoorden.

Externe inhuur. Dit is ca. 8 jaar geleden onderzocht. Is er nu sprake van oplopende inhuur? Is er sprake van verkapte dienstverbanden? Wat zijn oorzaken, bijvoorbeeld werkdruk, opvangen ziekteverzuim, opvangen vacatures? Wat is er gedaan met de aanbevelingen vorige rapport, hoe opgepakt, (tussentijds) getoetst? Wat is de aard van de inhuur: bijvoorbeeld expertise, e.d. Kan de inhuur worden gebenchmarkt? De organisatie/bedrijfsvoering: veel nieuwe projecten worden opgestart, zonder dat daar capaciteit voor is: veel extra tijdelijke inhuur zonder dat zicht bestaat op de doelmatigheid van de nieuwe projecten en meer algemeen ontbreekt inzicht in de oorzaken van de hoge externe inhuur (ziekte, verloop, bijzondere projecten etc.). Raakt aan kerntakendiscussie. Automatisering. Er zijn investeringen gedaan. Doet het dat wat nodig is. Hoe staat het met de uitbreidingen. Bijvoorbeeld de website wordt niet adequaat geacht. Kan Rhenen dit zelf goed oppakken. Waar is winst te behalen? Verkenning: moeten investeringen in ict-automatisering niet omhoog om bedrijfsvoering te verbeteren, bijvoorbeeld bij dienstverlening aan burgers, communicatie, efficiency? Verkeersveiligheidsontwikkeling bij scholen. Lange doorlooptijden. Circa 6 jaar terug mee begonnen, tot nu toe 1 resultaat (1 school). Oorzaken hiervoor, wat zijn de doelstellingen. Beleidseffectiviteit van de uitvoering. Subsidiebeleid.

Welke diensten doet de gemeente in natura? Specifiek met een direct aanwijsbaar nut, d.w.z. niet algemeen nut. Het kan daarbij gaan om bijv. evenementen en het afvalbrengstation Remmerden. Fonds/reserve sociale woningbouw laat in drie jaar tijd sterke daling zien: waar wordt geld voor ingezet, en is dat effectief en efficiënt ingezet voor de sociale woningbouw en wordt er nog bijgestort.

Naar de Rekenkamer begrijpt is het onderwerp formatie en inhuur momenteel actueel aan de orde door middel van een benchmark-onderzoek dat recent is gestart. Daarbij is het college opdrachtgever. De externe inhuur bedraagt nu 24 % van de totale personeelslasten. Er is in het verleden gekozen voor grotere flexibele schil. Er komt een onderzoek naar de omvang van de flexibele schil/externe inhuur. Daarbij wordt ook gekeken naar waar de flexibele inzet zit (ziekte, vacatures, noodzakelijke tijdelijke expertise etc.)De Rekenkamer heeft inhuur circa 8 jaar geleden onderzocht. Een herhalend onderzoek is goed om te doen, mede omdat dit onderwerp ieder jaar aan de orde wordt gesteld. Gegeven het lopende benchmark-onderzoek laat de Rekenkamer dit onderwerp nu liggen.

3

4

5

6

7

Het onderwerp ‘automatisering’ / ‘ICT’ is eerder ook naar voren gebracht. Het onderwerp ligt naar mening van de Rekenkamer ondanks aspecten van ‘algemene communicatie’ meer op het terrein van de bedrijfsvoering en daarmee bij het college. Indien er sprake is van beleid voor automatisering/informatievoorziening dan kan de Rekenkamer de effectiviteit en efficiency daarvan onderzoeken. Een dergelijk onderzoek wordt dan aan een extern bureau door de Rekenkamer opgedragen. Een duidelijke concrete vraag waarvan de Rekenkamer vindt dat deze vraag eerst aan het college moet worden gesteld. Dit is een onderwerp waarbij de vraag om de feiten over bijdragen in natura in beeld te brengen volgens de Rekenkamer vooralsnog aan het college dient te worden gesteld. Dit onderwerp vindt de Rekenkamer in de eerste plaats een zaak voor het college. Het college moet kunnen aangeven waarvoor de geldmiddelen zijn ingezet. Daarbij kan ook een visie worden gegeven over de doelgerichtheid en de resultaten in relatie tot de middeleninzet.

4