4.2 Voorstel Bewegwijzering

Bestuurlijk voorstel college Datum Behandelaar Zaaknummer Portefeuillehouder Besluitvormend orgaan Publicatieniveau Onderwerp

: : : : : : :

5 juli 2021 Maya Mulah Khalil, Hugo Greeven & Pieter van der Veer 889991 drs. J.A. van der Pas College Rhenen Openbaar Bewegwijzering

Voorstel: Het college besluit: 1. in te stemmen met het integrale bewegwijzeringsplan; 2. vooruitlopend op het beschikbaar stellen van het krediet van € 33.750 door de raad tot uitvoering over te gaan; 3. dekking van de structurele lasten plaats te laten vinden uit het jaarlijks voordeel op de kapitaallasten in het programma fysiek; 4. de middelen die voor de toeristische bebording waren gereserveerd in de reserve; budgetoverheveling (€12.277) te laten vrijvallen ten gunste van het begrotingsresultaat 2021 5. de financiële consequenties te verwerken in de Najaarsrapportage 2021. Aanleiding / voorgeschiedenis Al geruime tijd bestaat de wens om de toeristische objecten, die de gemeente Rhenen rijk is, te verwijzen. Dit is een belangrijke maatregel uit het uitvoeringsprogramma, zoals opgenomen in de beleidsvisie Recreatie & Toerisme. Met bewegwijzering brengen we de rijkdommen van de gemeente Rhenen voor het voetlicht van de bewoners en bezoekers. Hiervoor is in de beleidsvisie Recreatie en toerisme 2021-2025 een bedrag van €15.000,- opgenomen. In Q3 2020 is, met behulp van een externe organisatie (REVIS Bewegwijzering), gestart met een inventarisatie van objecten die eventueel in aanmerking komen om bewegwijzerd te worden.

Op advies van het Regionaal Bureau voor Toerisme (hierna: RBT) hebben we gekozen voor REVIS, omdat we streven naar uniformiteit van bewegwijzering op de Utrechtse Heuvelrug. Door breder te kijken dan alleen toeristische objecten en om de uniformiteit van de bewegwijzering in de gemeente Rhenen te waarborgen, zijn we gekomen tot een bewegwijzeringsplan waarbij ook niet-toeristische objecten zijn meegenomen. Het gaat om objecten als buurtcentra, sportvelden, begraafplaatsen en het Huis van de gemeente. Aan de hand van de bewegwijzeringscriteria van het RBT zijn verder ook B&B’s en restaurants, die zich buiten de bebouwde kom bevinden, meegenomen. Op basis van deze inventarisatie is een bewegwijzeringsplan opgesteld. Gedurende het traject werd helder dat het bewegwijzeringsplan zowel autoverkeer als voetgangers moet omvatten. Daarom is naast bewegwijzering voor autoverkeer ook voetgangersbewegwijzering voor het centrum van Rhenen opgenomen in het plan. Door ook niet-toeristisch objecten en voetgangersbewegwijzering op te nemen in het bewegwijzeringsplan bleek het beschikbare budget van totaal €15.000,- echter niet toereikend om het volledige bewegwijzeringsplan te realiseren.

1

Kaders Beleidsvisie Recreatie en toerisme 2021-2025, Rhenen: ontmoeting van natuur, cultuur en gastronomie Beoogd effect Het bewegwijzeringsplan zorgt voor een uniforme en volledige bewegwijzering van verschillende objecten in de gemeente Rhenen, die ook in overeenstemming is met naastgelegen gemeenten. Door alle objecten nu mee te nemen in een integraal bewegwijzeringsplan, bereiken we de al lang gewenste uniformiteit in de lokale bewegwijzering van publieke objecten en voorkomen we dat er in de toekomst nogmaals een bewegwijzeringsplan moet worden gemaakt voor de niet-toeristische objecten. Daarnaast worden overtallige en verouderde borden, zoals meegenomen in de door REVIS uitgevoerde inventarisatie, verwijderd. Argumenten 1.1 De uitvoering van het bewegwijzeringsplan realiseert een lang gekoesterde wens en is opgenomen in het uitvoeringsprogramma van de beleidsvisie Recreatie & Toerisme. Het faciliteert bezoekers om plekken te bezoeken die Rhenen interessant maken. De gemeente Rhenen kent een aantal bezienswaardige plekken. Op dit moment is er echter geen goede bewegwijzering naar deze toeristische locaties/objecten. Door een goede bewegwijzering willen we de toeristische sector versterken en bewoners en bezoekers verwijzen naar de vele mooie plekken die die gemeente Rhenen rijk is. Een goede bewegwijzering vormt een basis om bezoekers goed te faciliteren.

1.2 Het bewegwijzeringsplan is tot stand gekomen vanuit het principe Werken vanuit de Bedoeling. Er is rekening gehouden met alle gebruikers van de openbare ruimte en er niet alleen gekeken vanuit toeristische oogpunt. In het bewegwijzeringsplan is gedacht aan bezoekers, bewoners, mensen die met de auto komen, mensen die Rhenen te voet willen ontdekken, toeristische objecten en niettoeristische objecten. Daarnaast heeft er afstemming plaatsgevonden met collega’s, de toeristische sector in Rhenen en het RBT om te komen tot een volledige lijst met de te verwijzen objecten. Vervolgens heeft REVIS kritisch gekeken naar de door ons aangeleverde lijst. Omdat REVIS op dit project is aangehaakt en veel kennis en ervaring heeft op dit gebied, is dit het perfecte moment om niet alleen te kijken naar toeristische objecten, maar ook naar niet-toeristische objecten en voetgangersbewegwijzering. Op deze manier kan het totale bewegwijzeringsplan, voor zowel voor autoverkeer als voor voetgangers, in één keer worden gerealiseerd. Hiermee wordt voorkomen dat in de toekomst voor bijvoorbeeld niet-toeristische bewegwijzering weer een gelijksoortig traject doorlopen moet worden. Hiervoor zou dan opnieuw een inventarisatie gedaan moeten worden en een bewegwijzeringsplan worden opgesteld. 1.3 Het bewegwijzeringsplan bevat zowel bewegwijzering voor autoverkeer als voor voetgangers.

Niet alle objecten zijn met de auto te bereiken. Daarom worden bezoekers, die komen voor stad Rhenen met al haar toeristische rijkdommen, eerst naar de centrale parkeervoorzieningen verwezen. Vanaf de centrale parkeervoorzieningen worden ze via voetgangersbewegwijzering geleid naar toeristische objecten. Op deze manier bedient het plan beide verkeersstromen, namelijk autoverkeer en voetgangers. 1.4 De samenwerking met REVIS faciliteert plaatsing van bewegwijzering langs de provinciale weg. De gemeente mag niet zomaar bewegwijzering plaatsen langs de provinciale weg. Hiervoor is goed overleg met de provincie nodig. Doordat REVIS een overeenkomst heeft met de provincie, kunnen zij snel de bewegwijzering langs de provinciale weg plaatsen. Als er op dit moment voor wordt gekozen om bijvoorbeeld alleen toeristische objecten te verwijzen, moet er, wanneer op een ander moment de overige bewegwijzering geplaats moet worden, opnieuw contact worden gezocht met de provincie. De ervaring leert dat het lastig is om bewegwijzering langs de provinciale weg te plaatsen als de gemeente dit zelf met de provincie moet regelen.

2

1.5 Door uitvoering te geven aan het voorliggende bewegwijzeringsplan is er sprake kostenefficiëntie. Door zowel toeristische als niet-toeristische objecten mee te nemen in het bewegwijzeringsplan, nemen we een grote hoeveelheid borden af. Hierdoor hebben we scherpe prijs overeen kunnen komen met REVIS en ligt er een plan dat kostenefficiënt is. Er is het afgelopen half jaar veel contact geweest met REVIS om het tekort tot een minimum te beperken. Het is mogelijk om de plaatsing van de bewegwijzering langs de gemeentelijke wegen als gemeente zelf te doen (normaal gesproken doet REVIS dit ook). REVIS heeft een korting van 5% gegeven op het totaalbedrag en het totaalbedrag is naar beneden afgerond. Wanneer slechts uitvoering wordt gegeven aan een deel van totale bewegwijzeringsplan, komen deze tegemoetkomingen te vervallen. Daarnaast stijgen de prijzen van het materiaal op dit moment sterk. Hierdoor is de kans groot is dat een aangepaste offerteaanvraag weer leidt tot meer materiaalkosten. 2.1 Omdat de uitvoering eerder plaatsvindt dan het moment waarop de raad het krediet beschikbaar stelt, is het nodig dat het college daarmee instemt.

2.2 Overeenkomstig artikel 5 lid 5 van de financiële verordening 212 GW dient de raad in te stemmen met het beschikbaar stellen van een nieuw investeringskrediet 3.1 De raad stelt op grond van artikel 5 lid 1 van de financiële verordening de budgetten vast op programmaniveau Omdat de dekking plaatsvindt binnen het programma is een besluit van het college toereikend 4.1 De dekking kan worden gevonden bij het programma fysiek, waardoor de gereserveerde middelen uit de reserve budgetoverheveling niet meer nodig zijn. 5.1 Door het verwerken van de financiële consequenties in de Najaarsrapportage, gaat de raad bij de vaststelling daarvan ook akkoord met dit voorstel. Risico’s 1.1 Geen budget voor het uitvoeren van het bewegwijzeringsplan. Wanneer er geen extra budget beschikbaar wordt toegekend voor de uitvoering van het totale bewegwijzeringsplan is het bestaande budget van €15.000 alleen toereikend genoeg voor het plaatsen van toeristische bewegwijzering voor autoverkeer, maar niet voor toeristische voetgangersbewegwijzering in het centrum van Rhenen en de niet-toeristische objecten. We kunnen dan slechts zeer beperkt verwijzen. 1.2 Als het bewegwijzeringsplan niet integraal wordt opgepakt, lopen we vertraging op. Als we slechts onderdelen van het totale bewegwijzeringsplan uitvoeren, betekent dit dat andere delen op een later moment uitgevoerd moeten worden.

Hierdoor zal het traject vertraging oplopen. We zullen dan moeten wachten tot er voldoende budget is in de reguliere budgetten en we moeten weer om tafel met REVIS om tot een passende offerte te komen. 1.3 Wanneer er vertraging wordt opgelopen, wordt de uitvoering duurder. Omdat het bewegwijzeringsplan integraal is ingestoken, is de offerte scherp geprijsd en ontvangen we een korting. Wanneer het traject wordt opgeknipt in verschillende onderdelen en wordt uitgespreid over een langere periode, komen de scherp geprijsde offerte en de korting te vervallen. Daarnaast is er nu sprake van prijsstijging van grondstoffen en materialen, wat invloed heeft op de prijs als er een nieuwe offerte aangevraagd moet worden. Financiële gevolgen Investeringskrediet De investering in de bewegwijzering bedraagt € 33.750. De bewegwijzering bestaat uit de toeristische en de autobewegwijzering. De kapitaallasten van deze investering bedragen € 3.425 per jaar. Hierbij gaan we uit van een afschrijving van 10 jaar en een rente van 1,44%.

3

NB. Op grond van de financiële verordening dient de raad te besluiten over een investeringskrediet waarmee geen rekening is gehouden in de (meerjaren)begroting 2021-2024. Daarom zal het krediet voor de bewegwijzering van € 33.750 als apart beslispunt in het bestuurlijk voorstel over de Najaarsrapportage 2021 worden meegenomen. Onderhoudslasten De jaarlijkse onderhoudslasten van de bebording bedragen € 2.800 per jaar. Dekking van de lasten Dekking van de structurele lasten kan plaatsvinden uit het jaarlijks voordeel op de kapitaallasten. Dit voordeel treedt jaarlijks op omdat niet alle voorgenomen investeringen worden gerealiseerd. In de reserve budgetoverheveling was voor de toeristische bewegwijzering rekening gehouden met een bedrag van €12.277. Dit bedrag valt als incidentele bate vrij ten gunste van de reguliere exploitatie 2021. Dit voordeel zal worden verwerkt in de Najaarsrapportage 2021. Personele gevolgen Wanneer er voldoende budget is om akkoord te gaan met het bewegwijzeringsplan van REVIS, moet de bewegwijzering geplaats en onderhouden worden. REVIS zal een gedeelte van de plaatsing en onderhoud voor haar rekening nemen, maar een groot gedeelte zal door de gemeente zelf gedaan worden. Dit zorgt voor extra werkzaamheden voor de buitendienst.

Hierover is contact geweest met de Teamleider van Remmerden en er is aangegeven dat de plaatsing en het onderhoud van de bewegwijzering door de buitendienst kan worden gedaan. Voor de plaatsing is geen extra budget nodig, voor het jaarlijkse onderhoud wel. De nieuw geplaatste bewegwijzering moet ook toegevoegd worden aan de Dataset Wegwijzers. Duurzaamheid Niet van toepassing Participatie Om tot de lijst met te verwijzen objecten te komen is veel contact met verschillende mensen geweest, zowel intern als extern. We hebben overleg gehad met het RBT en de toeristische sector om te komen tot een lijst met te verwijzen toeristische objecten en er is contact geweest met Openbare Werken om te komen tot een lijst met te verwijzen niet-toeristische objecten. Daarnaast is naar aanleiding van de criteria van het RBT ook een aantal B&B’s en restaurants opgenomen in het bewegwijzeringsplan. Aan hen is een brief gestuurd met daarin de vraag of ze hierin geïnteresseerd zijn. Over het algemeen betalen commerciële partijen zelf de kosten voor de bewegwijzering en het onderhoud. Als gevolg van de coronacrisis zijn wij hen hierin als gemeente tegemoetgekomen. Wij hebben voorgesteld de kosten voor de aanschaf en de plaatsing als gemeente op ons te nemen. De onderhoudskosten zijn wel voor rekening van ondernemer zelf. Hiervoor sluiten de ondernemers zelf een contract af met REVIS.

Meedoen is geen verplichting. Communicatie Wanneer de bewegwijzering eenmaal is geplaats, vindt er een officiële onthulling door de portefeuillehouder plaats. Vervolgprocedure Er volgt op korte termijn nog een gesprek met REVIS en een medewerker van Openbare Werken om het bewegwijzeringsplan op detailniveau te bespreken. Er zijn dus nog kleine aanpassingen mogelijk in de plannen en tekstspecificaties zoals opgenomen in de bijlage. Dit is onderdeel van de uitvoering van het bewegwijzeringsplan Verder is het mogelijk dat er in de toekomst nieuwe toeristische objecten verwezen moeten worden. Bepalen of een object verwezen moet worden, kan op basis van de criteria die het RBT hiervoor stelt. De verantwoordelijkheid hiervoor wordt belegd bij de beleidsmedewerker Recreatie & Toerisme. De

4

verantwoordelijkheid van voor het plaatsen van eventuele nieuwe niet-toeristische bewegwijzering wordt belegd bij de medewerkers van Openbare Werken. Daarnaast staat voor 2021-2022 het plaatsen van beleefbare cultuurhistorische verhalen bij verschillende toeristische objecten in de uitvoeringsagenda. Een verkenning hiervan moet nog plaatsvinden. Bijlagen Bijlage 1 – Bewegwijzeringsplan Plattegrond Gemeente Rhenen Autoverkeer Bijlage 2 – Bewegwijzeringsplan Plattegrond Kernen Autoverkeer Bijlage 3 – Tekstspecificaties Rhenen Bewegwijzering Autoverkeer Bijlage 4 – Bewegwijzeringsplan Voetgangersbewegwijzering Centrum Bijlage 5 – Tekstspecificaties Voetgangersbewegwijzering Centrum

5