Zutphensestraatweg nr. 20 en nr. 40 Dieren_ontwerp_1_Toelichting_Bijlagen.pdf

Bijlagen Bij De Toelichting

Velp

Rheden

De Steeg

Ellecom

Dieren

Spankeren

Laag-Soeren

Landelijk gebied

Bestemmingsplan

Zutphensestraatweg nr. 20 en nr. 40 Dieren

Bijlage 16 Aeriusberekening aanlegfase Zut. 40 Dec. 2020 Bijlage 17 Aeriusberekening gebruiksfase Zut. 40 Dec. 2020 Bijlage 18 Voortoets stikstof Zut. 40 Jan. 2021 Bijlage 19 Memo Cultuurhistorie Zut. 20 Bijlage 20 Bureauonderzoek Archeologie Zut. 20 Bijlage 21 Archeologie rapport BAAC Zut 40 Bijlage 22 Toetsing archeologisch rapport Bijlage 23 Aanmeldnotitie M.E.R. Bijlage 24 Concept Advies VGGM Bijlage 25 QRA traverse Dieren

1 Zutphensestraatweg nr. 20 en nr. 40 Dieren (ontwerp)

“De voorkeuren van kwetsbare groepen van nu zijn niet meer hetzelfde als van de vorige generatie”

Een onderbouwing voor de noodzaak van nieuwe woonzorgvormen voor dementerende ouderen in Dieren een initiatief voor Zutphensestraatweg 20 en 40 van Reinbouw Vastgoed BV

Voorjaar 2021

Inhoudsopgave Inleiding ........................................................................................................................ 3 1.

2.

Het initiatief; ........................................................................................................... 5 1.1.

Innovatief wonen met 24 uurs zorg en begeleiding voor dementerende ouderen .... 5

1.2.

Innovatie .......................................................................................................... 5

1.3.

Betaalbaar & toegankelijk .................................................................................. 6

1.4.

De nieuwe omgevingswet .................................................................................. 7

De behoefte aan woonvoorzieningen voor dementerende ouderen ............................... 8 2.1. Behoeftebepaling woonzorg voor dementerende ouderen in gemeente Rheden ......... 9

3. Aansluiting van het initiatief met de uitgangspunten van het rapport “Visie op Wonen Welzijn Zorg”, gemeente Rheden, ................................................................................. 12 4. Aansluiting van het initiatief met de criteria van het rapport “Visie op Wonen Welzijn Zorg”, gemeente Rheden, ............................................................................................ 13 5.

Conclusies ............................................................................................................. 14

Bijlage 1

Leeftijdsopbouw provincie Gelderland, 2016 – 2046 ........................................ 17

Bijlage 2

Besteedbaar huishoudinkomen ..................................................................... 18

2

Inleiding Dementie discrimineert niet. Ja, het komt veel voor bij ouderen maar het maakt geen onderscheid in politieke voorkeur, geslacht, sociale klasse, etnische achtergrond of inkomen. Het kan ons allemaal overkomen. Vandaag mijn moeder, morgen ik. Dementie is een chronische ziekte, het gaat niet over, het kan alleen erger worden. Hugo Borst noemt de ziekte in zijn boek “Ma”, een struikrover. “Een niets ontziende struikrover. Eerst pakt hij alle nieuwe dingen van je af, daarna de ouwe. Op het laatst wordt ook je kindertijd gestolen en staar je wezenloos voor je uit”. Dementie sluipt, eerst zie je dat de koekjes niet meer op een vaste plek liggen. Moeder of vader vertellen steeds vaker over vroeger en vaak dezelfde verhalen. Spullen verdwijnen en worden later terug gevonden op onmogelijke plekken. Steeds vaker vragen ze om hulp en aandacht en op een dag merk je dat ze de naam van het kleinkind zijn vergeten. We kennen allemaal wel iemand die lijdt aan dementie, een moeder of vader. Een oom of tante, de buren, iemand van de sportvereniging of de biljartclub. Hoe dichter de band hoe minder we de ernst inzien; “ach ja; ze wordt wel wat vergeetachtiger, leuk die verhalen van pa over vroeger”. Later zien we wel dat moeder vaker huilt, pa vaker boos wordt maar ze hebben gelukkig veel steun van de buurman en haar vriendinnen van de kegelclub.

Thuis koken we iedere dag een portie extra, doen het in een Tupperware doosje en brengen dat drie keer per week even langs. De zorg is nog best op te brengen, totdat... Totdat we merken dat het gas is blijven aanstaan, dat wordt gevaarlijk. Totdat ze gevallen is en niet meer kon opstaan. Toevallig had ze opdat moment niet de ketting met noodknop om. Ze heeft een hele nacht op de grond gelegen. Ze wordt daarom zo angstig dat ze niet meer kan slapen. Kortom, de dementie is daar en wordt erkend, onze ondersteuning is niet meer voldoende. Zelfstandig wonen met behulp van mantelzorgers en thuiszorg gaat niet meer. De persoon wordt kwetsbaar (fragile) en onzeker, de omgeving wordt bedreigend (vulnerable). Er is behoefte aan beschermd wonen met 24-uurs zorg en begeleiding. Een opname in een zorginstelling wordt niet alleen bepaald door de ernst van dementie maar zeker ook doordat de mantelzorg wordt overbelast. Ook deze verzorgers worden geconfronteerd met de teruggang en kunnen dat niet altijd meer emotioneel, sociaal, logistiek of tijdig invullen. Dementie is een ziekte waarbij als gevolg van cognitieve en geheugendefecten de continuïteit uit het leven verdwijnt. Daardoor ervaren dementerenden zichzelf in een onbekende en daarmee onveilige omgeving. Dit genereert gevoelens van verlorenheid, onzekerheid en angst 1. Dementie is niet te genezen.

Wellicht kunnen medicijnen wat van de angst onderdrukken, slaapmiddelen helpen voor een goede nachtrust maar verder moeten zij en wij er mee leren leven. Mensen met dementie hebben nog steeds gevoelens, reageren op prikkels uit de omgeving, hebben aandacht en begrip nodig. Ze hebben gewoon dezelfde behoeften als mensen zonder dementie alleen uiten ze dit vaak op een sterke manier omdat ze kwetsbaar en angstig zijn. Ze zijn niet meer in staat om zelf de behoefte aan te geven of in te vullen. Maar ze verdienen nog steeds een menselijk, respectvol en eerwaardig leven. Voor mensen met dementie is het van groot belang dat de omgeving geborgenheid en veiligheid biedt. Het moet een “thuis” zijn, persoonlijk met herkenbare activiteiten. Ruimtelijk overzichtelijk en herkenbaar en met mensen en medewerkers die bij hen horen te zijn. In Dieren hebben een zorgondernemer en Reinbouw Vastgoed BV het initiatief genomen voor de ontwikkeling van 40 woonappartementen met 24 uurs zorg en begeleiding voor dementerende ouderen op de locaties aan de Zutphensestraatweg 20 en 40 in Dieren.

1

WarmThuis, wonen en welzijn voor mensen met dementie. http://warmthuis.nl/wp-content/uploads/2015/04/Visiedocument-WarmThuis-versie-1.0.pdf

3

Dit rapport beschrijft de achtergrond van het initiatief en de initiatiefnemers. Het geeft onze visie over nut en noodzaak voor het realiseren van innovatieve woon en zorgvormen voor deze mensen. Wij zoeken daarbij aansluiting bij de uitgangspunten van het beleid zoals is vastgelegd in het rapport “Visie op Wonen Welzijn Zorg” van de gemeente Rheden, welke in november 2016 door de gemeenteraad is vastgesteld en nu nog steeds van kracht is. Het sluit aan op de nieuwe omgevingswet die binnenkort van kracht wordt. De wet biedt meer ruimte voor maatschappelijke en particuliere initiatieven. De beoordeling van ideeën is op basis van “Ja mits”, niet op langer op basis van “Nee, tenzij”. In het rapport “Visie op Wonen Welzijn Zorg” wordt geconcludeerd dat er een extra behoefte ontstaat naar “verzorgd wonen” door extramuralisering van de zorg2. Het geeft ook aan dat deze behoefte kan worden opgevangen door transformatie van overtollig vastgoed. Hierbij wordt gesteld dat “leegstaand zorgvastgoed wordt getransformeerd naar zelfstandige woningen waar mensen met een zorgvraag goed kunnen wonen” 3. In de visie wordt, ons inziens, te weinig nuancering gemaakt naar verschillende vormen van zorg- en woonaanbod. Met andere woorden, te weinig onderscheid naar de woonbehoeften van verschillende doelgroepen, het wordt letterlijk op hoofdlijnen behandeld4.

Wij zijn van mening dat de woonvraag van een 20-jarige met een dwarslaesie anders is dan voor een 50-jarige die slechtziend of blind is. Voor deze mensen is het vaak goed mogelijk om met hulp van technologie, mantelzorg en woningaanpassingen zelfstandig te blijven wonen. Hierbij sluiten we aan op de visie op de gemeente. Voor dementerende ouderen gelden andere criteria. Deze mensen, met een zorgzwaarte profiel van 5 kan niet meer zelfstandig wonen en heeft 24-uurszorg nodig. Op deze groep hulpbehoevende mensen, is deze notitie gericht. Zij worden niet specifiek benoemd in het Visierapport. Voor hen is geen kwalitatieve noch kwantitatieve analyse gemaakt naar woonbehoefte. Wij willen aantonen dat er zowel een kwantitatieve en kwalitatieve behoefte is aan nieuwe woonvormen voor dementerende ouderen in Dieren. Uiteraard moet het initiatief passen bij het beleid van de gemeente, volgens ons sluiten we daarbij aan en ook dat willen wij graag aantonen. Voor de kwantitatieve behoeftebepaling van het aantal benodigde wooneenheden voor dementerende ouderen is gebruik gemaakt van de Monitor Wonen-Zorg uit 2016 van de provincie Gelderland en het Gemeente Rheden – Factsheet5 dat gebaseerd is op dezelfde monitor. Voor de toetsing op de kwalitatieve beoordeling hebben wij de vastgestelde “Visie op wonen welzijn zorg” van de gemeente Rheden gebruikt.

2

Visie wonen welzijn zorg, oktober 2016, pagina 14, alinea 4

3

Idem, pagina 21, Verzorgd wonen

4

Idem, pagina 20

5

https://wonenenruimte.gelderland.nl , zie factsheets per gemeente

4

1. Het initiatief; Zutphensestraatweg 20 is de voormalige Opstandingskerk en staat op de nominatie om gesloopt te worden. Villa Johanneshof (Zutphensestraatweg 40) is een kenmerkend gemeentelijk monument in Dieren en onderdeel van het door Reinbouw Vastgoed BV ontwikkelde project Solaris. Dit project bestond oorspronkelijk uit 27 appartementen, 9 grondgebonden woningen en de oorspronkelijke villa. In 2009 is gestart met de bouw van de appartementen en 6 woningen. De belangstelling voor de woningen was gering en de laatste 2 woningen zijn verkocht ruim na de realisatiedatum. Voor de monumentale villa was geen belangstelling ondanks forse prijsreducties. De drie niet gebouwde woningen zijn tot medio 2015 in verkoop gebleven maar niet verkocht. In 2015 zijn voor beide locaties separate plannen gemaakt voor zorgwoningen. In 2017 hebben de zorgondernemers de plannen samen met Reinbouw Vastgoed BV gecombineerd tot een initiatief voor 40 wooneenheden voor dementerende ouderen. Een plan dat een alternatieve en innoverende woonvorm biedt voor een kwetsbare groep ouderen die, met name in Dieren, weinig keuze mogelijkheden heeft. Een idee dat aansluit bij de visie op wonen, welzijn en zorg zoals de gemeente Rheden in haar rapport van 2016 heeft vastgesteld. Een initiatief dat beantwoord aan de maatschappelijke verantwoordelijkheid van ondernemers, overheid en maatschappij.

De gemeente Rheden en Reinbouw hebben daarom ook een intentieovereenkomst getekend om dit initiatief te gaan realiseren. Een plan dat een bestemmingswijziging noodzakelijk maakt. De gemeente heeft na overleg met de initiatiefnemers het idee ondersteunt en reeds in 2016 hebben de partijen het plan in een openbare bijeenkomst aan de omgeving gepresenteerd. In die zin wordt nu al geanticipeerd op de nieuwe omgevingswet. 1.1. Innovatief wonen met 24 uurs zorg en begeleiding voor dementerende ouderen Het initiatief is een woonvoorziening met 24 uurs zorg en begeleiding voor dementerende ouderen met een zorgvraag vergelijkbaar met ZZP 5 + 7. Deze woonvorm is toegankelijk voor mensen met een persoonsgebonden budget (PGB) vanuit de Wet Langdurige Zorg (Wlz). Het PGB wordt toegekend op basis van een indicatie van de (huis)arts en een toetsing van de CIZ. Deze toewijzing is gebaseerd op de zorgbehoefte, niet op de zorgverlener. Als het PGB is toegewezen kan de cliënt een vrije keuze maken voor zorgverlening. Er zijn geen formele afspraken tussen zorgverlener en zorgkantoor. Dus de cliënt mag kiezen bij welke zorgverlener de zorg wordt ingekocht. Tussen cliënt en zorgverlener wordt een overeenkomst gesloten, er is derhalve geen formele relatie tussen zorgverlener en zorgkantoor. 6.

NB in Dieren is er geen keuze, er is maar een aanbieder Dementerende ouderen kunnen doorgaans niet meer zelf kiezen. Het zijn de kinderen, de huisarts, de buren die adviseren. Zij willen vaak wat anders dan het traditionele verpleeghuis, maar waarom? 1.2. Innovatie Dementerende mensen zijn gewone mensen die steeds meer geheugen verliezen. Dit begint doorgaans bij het recente geheugen en loopt langzaam verder terug. Daardoor worden ze onzeker en angstig. Ze krijgen steeds meer behoefte aan vaste routines, bekende mensen, een logische structuur (in huis) en herkenbare huishoudelijke activiteiten. Het meest belangrijke is, ze willen zich thuis voelen. De nieuwe plannen zijn ontworpen op basis van nieuwe inzichten voor de zorg voor dementerende ouderen. De bewoners komen binnen in hun eigen halletje. Er zit geen receptionist, er is geen grote ontvangsthal. Ze kunnen zelf hun jas ophangen, de weg naar de eigen voordeur is kort. Ze hebben hun eigen kamer, een wand waar alle foto’s kunnen hangen. De gemeenschappelijke woonkamer is dichtbij. Er is personeel die alle bewoners kennen. Zij hebben een sterke betrokkenheid bij de mensen maar ook voor de zorg.

6

Zie ook, https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/zorg-en-ondersteuning-thuis/vraag-en-antwoord/pgb-aanvragen?

5

Bij het ontwerp is rekening gehouden met de wensen van de huidige tijd. De ouderen hebben hun eigen kamer en kunnen deze zelf inrichten. De foto’s en schilderijen op een overzichtelijke plek, een eigen badkamer en toilet. De weg naar de gemeenschappelijke woonkamer is kort, bewegwijzering is niet nodig. ’s Morgens helpen de bewoners met de was opvouwen, s’ middag helpen ze met het snijden van de groente en het schillen van de aardappels. Het leven is als vroeger, herkenbaar, veilig en in een eigen omgeving. Beide locaties hebben een eigen belevingstuin. De mensen kunnen even buiten lopen, lekker in het zonnetje zitten. De locaties liggen op loopafstand van de IJssel. De bewoners kunnen onder begeleiding even naar de rivier en genieten van het mooie uitzicht. Ook de afstand naar het winkelcentrum van Dieren is met begeleiding goed te doen. Kortom, het initiatief voldoet aan de wensen en eisen die familie en mantelzorgers tegenwoordig stellen. Dit is mede mogelijk doordat de projecten grotendeels uit nieuwbouw bestaan. Door de nieuwbouw kan het gebouw zodanig worden ontworpen zodat het voldoet aan de nieuwste inzichten voor passende woonvormen voor dementerende ouderen. De monumentale villa is volledig “gestript en kan ook vrij worden ingedeeld, met andere woorden worden aangepast aan de wensen en eisen van de toekomstige bewoners.

Ook biedt het initiatief de mogelijkheid aan mantelzorgers om voor korte of langere tijd bij de bewoner te blijven. Deze mogelijkheid is belangrijk; mantelzorgers (partner, kinderen, familie en vrienden) voelen zich vaak schuldig dat ze niet de zorg kunnen bieden die nodig is. De oudere mist vaak de mantelzorgers, ze staat dagelijks voor het raam te wachten tot ze weer komen. De mogelijkheid van logeren geeft rust aan beiden. Natuurlijk spelen ook veel traditionele zorginstellingen in op deze behoefte. Ze creëren binnen de instelling kleinschalige eenheden. Maar ze zijn daarmee nog niet kleinschalig, de gangen blijven lang en de biljartkamer ligt twee verdiepingen hoger. De centrale entree met de lieve receptioniste blijft en moeder vraagt altijd weer: “wat doet die lieve juffrouw nu”? Veel van deze grootschalige instellingen bieden uitstekende zorg maar voldoen niet altijd aan de voorkeuren van de huidige generatie. Ook verbouwde oude villa’s voldoen vaak niet, ze zijn niet overzichtelijk, kennen veel donkere hoeken. Ze zijn gewoonweg nooit ontworpen om dementerenden te huisvesten. 1.3. Betaalbaar & toegankelijk Goede zorg hoeft niet duur te zijn, er kan prettig worden gewoond met eenvoudige toegang tot zorg die niet alleen is weggelegd is voor vermogende personen maar ook toegankelijk is voor een breder publiek.

Vaak zijn kleinschalige particuliere woonhuizen waar kwalitatief hoogwaardige zorg hoog in het vaandel staan enkel weggelegd voor de welgestelden van onze maatschappij. Bij dit initiatief niet, door de organisatie slimmer in te delen en te werken met minder managementlagen leidt dit tot een aanzienlijke kosten besparing. Iedereen doet waar hij of zij goed in is en draagt verantwoordelijkheid voor zijn eigen werkzaamheden. Wij besteden het geld op de werkvloer, daar waar het hardst nodig is. Daardoor zijn er meer mensen die behulpzaam kunnen zijn voor de zorg en extra aandacht kunnen geven. Door ons wordt, samen met de cliënt en de naast betrokkenen, bekeken wat de gewenste hulpvraag en zorgbehoefte is. Hiervoor wordt een offerte op maat gemaakt. Het Persoons Gebonden Budget (PGB) stelt de cliënt zelf te bepalen welke hulp en zorg wordt ingekocht die past binnen het PGB. De cliënt is daarom altijd in staat om deze kosten te zelf betalen. Daarbij zien wij goede zorg als een product waarbij klanttevredenheid het grootste goed is. Daar hoort bij dat de klant weet wat er wordt betaalt en wat daarvoor mag worden mag verwacht. Dat betekent ook dat wij het organiseren van de budgetten niet uit handen nemen. Uiteraard kunnen en zullen wij u, als u daar behoefte aan heeft, helpen om uw weg te vinden. Maar de klant, familie of anderen nemen de uiteindelijke beslissing.

6

Uit de exploitatiebegroting blijkt dat er een haalbaar plan met een positieve cashflow kan worden gerealiseerd. De gemiddelde huurprijs voor het vastgoed blijft onder de grens voor huursubsidie en de totale kosten voor wonen en zorg zijn marktconform.

1.4. De nieuwe omgevingswet Tenslotte past het initiatief volgens ons bij de nieuwe omgevingswet die momenteel in voorbereiding is. Dergelijke maatschappelijke initiatieven worden door de nieuwe wet gestimuleerd mits ze passen in de visie en beleid van de gemeente. Het initiatief past in de visie van de gemeente zoals in het rapport “Visie Wonen Welzijn Zorg” beschreven. Het speelt in op de groeiende behoefte aan goede huisvesting en zorg in de gemeente, het biedt de kwetsbare ouderen keuzemogelijkheden die zij op dit moment niet hebben in Dieren. Volgens ons past het als woonvoorziening ook prima in de omgeving.

7

2. De behoefte aan woonvoorzieningen voor dementerende ouderen7 De bevolking in de provincie Gelderland zal de komende decennia licht groeien. De provincie telt nu 2.034.000 inwoners en dit zullen er in 2036, dus over 20 jaar, naar verwachting 2.103.000 zijn. Na piekjaar 2036 neemt de bevolking langzaam af. Blijft de omvang van de bevolking nagenoeg gelijk, de leeftijdssamenstelling verandert drastisch. De bevolking boven de 75 jaar neemt toe, die onder de 55 jaar neemt af, en de groep 55-75 jarigen neemt de eerste 10 jaar nog toe om daarna ook terug te gaan lopen. Vooral de toename van het aantal 85-plussers is opvallend: De groep 85-plussers groeit de komende 30 jaar gestaag door, van 43-duizend naar 125- duizend, een toename van 190%. Dit feit is belangrijk omdat het zorggebruik onder deze groep groot is. Het zal de vraag naar verblijfszorg verder opstuwen8. Op dit moment zijn er op iedere tien 75-plussers, 31 ouderen tussen de 55 en 75 jaar. In dertig jaar zal deze verhouding wijzigen naar nog slechts 13 jonge ouderen op iedere 10 oudere ouderen. Dit zegt iets over het vrijwilligerspotentieel voor de mantelzorg. Deze neemt af met meer dan de helft. Figuur 1 Bevolkingsopbouw Gelderland 2016 - 2046, in % naar leeftijd 120% 100%

8%

11%

11% 80%

14%

18%

14%

11%

11%

11%

12%

11%

12%

12%

14%

15%

60%

15%

40%

29%

29%

28%

27%

23%

21%

21%

21%

2016

2026

2036

2046

20% 0%

0-19

20-44

45-54

55-64

65-74

75+

De monitor laat een vergelijkbare ontwikkeling zien voor de regio Arnhem en omgeving en voor de middelgrote kernen (8.000 – 20.000 inwoners), zie pagina 38/39. De vergrijzing van de bevolking heeft onder andere tot gevolg dat het aantal mensen met dementie toeneemt. Deze toename is niet tijdelijk van aard, maar zal nog zeker 30 jaar voortduren: in 2046 is het aantal mensen dat behoefte heeft aan een woonvorm waarbij 24 uurs zorg en begeleiding wordt aangeboden in verband met dementie 2,5 keer zo groot als vandaag de dag.

7

Monitor Wonen-Zorg Provincie Gelderland 2016, inclusief gemeente Rheden factsheet www.ruimtevoorzorg.nl

8

Voor de volledige tabel leeftijdsopbouw provincie Gelderland, 2016 – 2046, zie bijlage 2

8

2.1. Behoeftebepaling woonzorg voor dementerende ouderen in gemeente Rheden De monitor van de provincie geeft aan dat het aantal mensen met dementie dat behoefte heeft aan extra zorg en een bijzondere woonvorm in de gemeente Rheden de komende dertig jaar toeneemt van 296 naar 632 een stijging van 336. Voor het dorp Dieren is dit om te rekenen naar 105 dementerenden in 2016 en 224 in 2046, een stijging van 119. Deze aantallen betreffen dementerenden waarvoor opvang noodzakelijk is9. Dit correspondeert met de aantallen zoals deze worden genoemd in de factsheet zoals deze is samengesteld voor de gemeente Rheden 10. Figuur 2 Prognose aantal mensen met dementie 700

632

600 497

500 365

400 300

296

184

200

150 115

100

80

0 2016

2026 Gemeente Rheden

2036

2046

Dieren

Toelichting: “Uit de monitor Wonen-Zorg 2016 van de provincie Gelderland blijkt dat ook in Dieren het aantal demente ouderen zal toenemen de komende jaren. Het huidige aanbod in Dieren bestaat uit 83 woonzorgplekken voor demente ouderen. In 2026 wordt een vraag verwacht naar huisvesting voor 115 demente ouderen (p.25 Monitor Wonen-Zorg, tabel 12 en 1411). Er zullen dus woningen voor deze doelgroep moeten worden toegevoegd om de demente ouderen in Dieren te kunnen huisvesten. Daarnaast is er momenteel maar 1 zorgaanbieder in Dieren, die huisvesting biedt voor demente ouderen. Aanbod van verschillende zorgaanbieders biedt ouderen meer keuzevrijheid om een voor hen passende woonzorgplek te vinden.” Het rapport van de provincie geeft verder aan dat de behoefte in Dieren de komende 30 jaar toeneemt met 101 plaatsen, iedere 10 jaar komen er dus 25 dementerenden bij. Mensen met een ZZP 5 indicatie hebben intensieve zorg nodig in een beschermde woonomgeving 12. Beschermd wonen is een regeling voor iedereen die niet meer zelfstandig kan wonen vanwege psychische en/of psychosociale problematiek13.

9

Monitor Wonen-Zorg, Provincie Gelderland 2016, pagina 20 tabel 6 en (1) definitie dementie, ZZP 5

10

Monitor Wonen-Zorg, Provincie Gelderland 2016, Gemeente Rheden – Factsheet, pagina 24

11

idem

12

https://www.informatielangdurigezorg.nl/zzp-zorgprofiel

13

https://beschermdwonen.nl

9

Dementerende ouderen kunnen in Dieren slechts terecht bij één zorgaanbieder, de Attent zorggroep. Wij beschouwen Attent als collega, zij bieden huisvesting en zorg aan verschillende doelgroepen en wij vullen elkaar aan. Samen hebben wij afspraken gemaakt over uitwisseling van ouderen daar waar nodig. Attent beschikt over 3 grootschalige locaties in Dieren; • Beverode • De Oude Plataan • Hofstaete die alle drie gebouwd zijn in de jaren 1960 – 1970. Attent is voornemens de locatie Hofstaete drastisch te verbouwen of te slopen en herbouwen. De huurovereenkomst met de eigenaar van de Oude Plataan loopt in 2023 af. Het is zeer waarschijnlijk dat Attent dan eisen zal stellen over aanpassing van deze locatie. Hierdoor zal het lastig worden de komende jaren bij te dragen aan de stijgende behoefte aan instroom van dementerende ouderen. Passende locaties voor woningbouw zijn moeilijk te vinden, de ontwikkeling ervan duurt doorgaans enige jaren, zie onderstaand bericht uit de Gelderlander. DE STEEG - Rheden gaat onderzoeken waar in de gemeente nog woningen gebouwd kunnen worden. Daarbij moet ook bekeken worden of deze woningen een plek kunnen krijgen in of in de plaats van kantoren en andere bestaande panden. Dit heeft de Rhedense gemeenteraad dinsdagavond tijdens de jaarlijkse begrotingsvergadering na een motie van de VVD besloten.

In Rheden bestaat er grote behoefte aan nieuwe woningen, maar de de bouwmogelijkheden zijn vanwege de vele natuurgebieden beperkt. De behoefte alle mogelijkheden aan te grijpen, werd door zo goed als de hele raad gedeeld. Voor 1 maart 2019 moet het college de inventarisaties hebben uitgevoerd. Alleen D66 stemde tegen de motie.

De Gelderlander 7 november 2018 De ontwikkeling van de locaties aan de Zutphensestraatweg bieden op korte termijn een directe oplossing. De behoefteberekening van de provincie geeft bovendien aan dat ook op middellange en lange termijn behoefte is aan extra plaatsen. Zowel het rapport van de gemeente als de monitor van de provincie geeft inzicht in het aantal beschikbare intramurale plaatsen (aanbod) maar geen van de rapporten geeft hierbij aan wat het aantal plaatsen is voor dementerende ouderen. Met andere woorden er wordt geen kwantificering gemaakt voor verschillende doelgroepen zoals dementerende ouderen, ouderen die somatische aandoeningen hebben, gerontopsychiatrische zorg behoeven etc. Het rapport van de gemeente geeft aan dat het totaal aantal beschikbare intramurale plaatsen in 2025 volledig is ingevuld (grafiek pagina 36). De vraaglijn in deze grafiek is vanaf 2016 “fictief” en dus rechtlijnig doorgetrokken tot 2030. Het houdt geen rekening met de versnelde vergrijzing en de groei van het aantal dementerenden in de komende jaren. Het aantal dementerende ouderen neemt de komende 30 jaar toe met 250% . Deze groep ouderen kan veelal niet meer zelfstandig wonen. Zelfs met ruim beschikbare thuis- en mantelzorg is de situatie thuis vaak onhoudbaar. Niet al deze mensen willen naar de grote intramurale instellingen.

Degenen die in Dieren willen wonen hebben helaas geen andere keuze.

10

Uit cijfers van de monitor van de provincie blijkt dat er de komende jaren geen kleinschalige voorzieningen voor dementerende ouderen zijn gepland in de gemeente Rheden. De grotere zorginstellingen zijn bezig met herziening van het aanbod. Ook zijn zij bezig met het onderzoeken naar het “omklappen” van capaciteit. Dit betekent bijna altijd dat binnen de bestaande locaties kleinschalige oplossingen worden gecreëerd. Veelal worden kleine kamers verruimd en gemoderniseerd, dit laatste gaat dan wel ten koste van het aantal beschikbare plaatsen. Bovendien, zoals eerder beschreven, blijven de gangen lang, de receptie onherkenbaar groot en de biljartkamer ligt nog steeds 2 verdiepingen hoger. Dementerende ouderen beslissen vaak niet meer zelf over de toekomstige woonvorm, het zijn de kinderen, familie, mantelzorgers en medici die de beslissing moeten nemen. Steeds vaker wordt gezocht naar een passend aanbod en wordt er minder gekeken naar “wat is beschikbaar”. Velen gaan op zoek naar nieuwe, innovatieve woon- en zorgvormen. De zorg voor moeder en vader mag ook wel wat kosten. Gelukkig zijn er steeds meer mensen die zich dit kunnen veroorloven. Goede huisvesting in combinatie met 24 uurs zorg en begeleiding in een kleinschalige omgeving is niet langer het privilege van de “happy few”.

Helaas is er in Dieren geen keuzemogelijkheid, er is slechts één zorgaanbieder met 3 grootschalige, intramurale voorzieningen. Als je daar niet naar toe wil moet je het dorp uit, weg uit de eigen omgeving maar ook weg van de buren die nog wel eens op bezoek kwamen. Dit beperkt in ernstige mate de vrije keuze voor de ouderen, hun familie en mantelzorgers voor de wijze en plaats waar de dementerende oudere de laatste levensfase kan doorbrengen. Het initiatief vergroot de keuze in zorgaanbieder en biedt een kleinschalige woonvorm.

11

3. Aansluiting van het initiatief met de uitgangspunten van het rapport “Visie op Wonen Welzijn Zorg”, gemeente Rheden, oktober 2016

In het rapport Visie op Wonen Welzijn Zorg, van de gemeente Rheden dat is vastgesteld door de gemeenteraad worden uitgangspunten en criteria voor het toekomstig beleid geformuleerd. Hieronder citeren wij uit het rapport en geven daarbij aan hoe ons initiatief aansluit bij deze uitgangspunten en visie. Tabel 3. Aansluiting van het initiatief Woonzorgvormen met het rapport "Visie op Wonen Welzijn Zorg", gemeente Rheden, oktober 2016 Citaat uit het rapport

Aansluiting bij het initiatief

De voorkeuren van kwetsbare groepen van nu zijn niet meer hetzelfde als van de vorige generatie, p6.

Het initiatief sluit aan op nieuwe wensen en eisen van degenen die beslissen over de woon en zorgvorm voor dementerende ouderen

Een goede mix in het aanbod van beschermd wonen, groepsgewijs zelfstandig wonen met begeleiding en kleine goedkope reguliere woningen is daarvoor nodig, p7.

Voor de doelgroep zijn geen vergelijkbare woonvoorzieningen in de kern Dieren en weinig concurrerende voorzieningen in de gemeente

De Rhedense bevolking is relatief sterk vergrijsd, p 11. Tevens is er een afname van de huishoudens in de leeftijdscategorie 40 – 54, juist deze groep is belangrijk voor de benodigde mantelzorg, p 11.

de vergrijzing zet zich nog verder door. Het aantal dementerende ouderen zal verder toenemen, zie figuur 2. dit betekent minder aanbod van mantelzorg en een grotere behoefte aan zorg en begeleiding van anderen.

Het klassieke verzorgingshuis verdwijnt, p 12.

het initiatief sluit hierbij aan

Het aantal kwetsbare ouderen neemt getalsmatig toe, p 13

De behoefteberekening bevestigd dit, figuur 2

Om zelfstandig te kunnen blijven wonen blijkt de aanwezigheid van een mantelzorger een belangrijke randvoorwaarde, p 14.

Dementerende ouderen hebben een 24 uurs behoefte aan zorg en begeleiding. Dit is voor familie en andere vrijwilligers (bijna) niet op te brengen. Professionele ondersteuning is noodzakelijk.

De extramuralisering leidt naar verwachting tot extra vraag naar verzorgd wonen, p 14.

Het initiatief sluit hier bij aan

In 2021 worden de eerste ‘babyboomers’ 75 jaar. Deze generatie heeft andere waarden en voorkeuren… en bovendien meer geld te besteden, p 15/15

het initiatief sluit hier bij aan

de grootste uitdaging voor de gemeente is er voor zorg dragen dat de verschillende ‘ondersteuningsschillen’ (geen definitie) op elkaar aansluiten, p 17.

Het initiatief sluit hierbij aan. Er zijn afspraken met andere zorginstellingen Attent) indien zwaardere zorg (m.n. palliatieve zorg) noodzakelijk is.

De mogelijkheden voor nieuwbouw zijn beperkt, p 18.

Optimaal benutten van beperkte mogelijkheden. Zutphensestraatweg 20 en 40 zijn zulke kansen.

Het initiatief sluit aan bij de uitgangspunten van het beleid van de gemeente zoals vastgesteld in haar visierapport en anticipeert op de nieuwe omgevingswet.

12

4. Aansluiting van het initiatief met de criteria van het rapport “Visie op Wonen Welzijn Zorg”, gemeente Rheden, oktober 2016 In het rapport geeft de gemeente de criteria aan waaraan nieuwe initiatieven moeten voldoen, p 9, deze zijn hieronder weergegeven. Tabel 4. Aansluiting van het initiatief Woonzorgvormen met de criteria van het rapport “Visie op Wonen Welzijn Zorg”, gemeente Rheden, oktober 2016 Criteria uit rapport

Aansluiting van het initiatief

Er sprake is van een aantoonbare additionele vraag voor bijvoorbeeld specifieke doelgroepen

zie berekening vraag en aanbod

Aantoonbaar afstemming heeft plaatsgevonden met gevestigde instellingen en zorgkantoor

Er zijn afspraken met gevestigde instellingen Attent) voor doorstroming van cliënten bij gewijzigde zorgbehoefte (m.n. palliatieve zorg). Er is gesproken met het zorgkantoor. De cliënten hebben een PGB en sluiten rechtstreeks een contract met de zorgverlener. Er is geen formele relatie tussen zorgkantoor en zorgverlener. Er is geen overaanbod in de gemeente voor dementerende ouderen, zie monitor provincie Gelderland zie toelichting hieronder

Aantoonbaar is dat er geen overaanbod aan zorg met verblijf gaat ontstaan Er geen extra druk op de woonomgeving ontstaat De locatie planologisch inpasbaar is.

zie eerdere toezegging gemeente voor medewerking aan het plan.

Toelichting tabel 4 • Door snelle vergrijzing van de samenleving (en de gemeente) neemt het aantal dementerende ouderen sterk toe, zie figuur 2 . Het aanbod van passende woonvormen en plaatsen neemt af. • Er heeft overleg plaatsgevonden tussen de initiatiefnemer, Attent en het zorgkantoor. • De doelstellingen tussen de zorgaanbieders sluiten aan • Het zorgkantoor speelt, voor de doelgroep geen rol. De zorgbehoefte wordt bepaald op basis van de indicatie van, onafhankelijke artsen. Deze geven aan dat cliënt recht heeft op een PGB. De client sluit een overeenkomst met de zorgveerlener. Het zorgkantoor volgt dit advies. • Er is geen extra druk op de woonomgeving; o De bewoners gebruiken zelf geen auto’s meer. o Personeel komt zoveel als mogelijk uit directe omgeving, dus met fiets. Het NS station ligt op loopafstand. o De voorziening vraagt niet om bijzondere (geluid, geur, visueel zichtbare) overlast veroorzakende, installaties. o Laden en lossen van lokale leveranciers (groenteboer, slager, Supermarkt) is op eigen terrein. • Beide locaties zijn zgn. “gesloten” huizen. Bewoners verlaten het pand alleen onder begeleiding. Het initiatief sluit daarbij aan bij de criteria zoals deze in het door de gemeente vastgestelde beleidsrapport, Visie Wonen Welzijn Zorg van 2016, en anticipeert al vast op de nieuwe omgevingswet.

13

5. Conclusies Het initiatief Betreft wonen met 24 uurs zorg en begeleiding voor dementerende ouderen die, samen met familie en anderen, kiezen voor zelfstandig wonen met service en 24 uurs beschikbare begeleiding en zorg. Particuliere initiatieven zijn aantrekkelijk voor deze mensen vanwege de kleinschaligheid, het ondernemerschap en de persoonlijke betrokkenheid. De cliënt staat centraal en houdt zelf de regie over wonen, zorg en begeleiding. De initiatieven spelen vooral in op de behoefte van mensen om huiselijk, veilig en kleinschalig te wonen en zorg te ontvangen op een locatie die een nieuw thuis is voor de bewoners. Het is een plek waar de zorgvrager en de familie een goed gevoel bij hebben. De mensen worden vooral aangesproken op hun mogelijkheden om mee te blijven doen en zelf regie te houden en minder op hun zorgvraag. De eigenaren van het initiatief zijn zeer betrokken en hebben veel persoonlijk contact met de bewoners. Zij hebben snel inzicht in de mogelijkheden en behoeften van de mensen en creëren de voorwaarden om daar optimaal invulling aan te geven. Dit vraagt om flexibiliteit en creativiteit en dat wordt gewaardeerd door de bewoners en familie. Het ontstaan van particulier initiatief komt als reactie op de werking van het “grote” zorgsysteem, waarin de systeemwereld steeds meer aandacht kreeg en de aandacht voor de mens verminderde.

Zorgkantoren, verzekeraars en gemeenten spelen steeds meer in op de persoonlijke behoefte van de klant, de behoefte aan flexibiliteit en de mogelijkheid van klanten om te kiezen. De kern Dieren heeft geen kleinschalige woonvoorzieningen met 24 uurs zorg en begeleiding. De kern Dieren heeft maar één zorgaanbieder voor dementerende ouderen, m.a.w. er is geen keuze. Het initiatief is besproken met “concullega” Attent en het zorgkantoor. Beiden ondersteunen het initiatief. Binnen de gemeente is het aanbod van dergelijke voorzieningen beperkt. Er zijn, voor zover ons bekend, geen andere of vergelijkbare initiatieven voor deze doelgroep in de gemeente. Het plan is op redelijk korte termijn realiseerbaar als gemeente en de initiatiefnemers de handen in elkaar slaan. De behoefte aan dergelijke woonvormen is hiermee aantoonbaar en onderbouwd bewezen. Omvang doelgroep Het initiatief richt zich op dementerende ouderen met een ZZP 5 indicatie. Deze groep kan niet meer zelfstandig wonen en heeft behoefte aan 24 uurs zorg. De omvang van deze groep stijgt in de periode 2016 – 2046 met 119 personen. Dit tekent iedere 10 jaar een stijging van 40 wooneenheden voor deze doelgroep.

Prognose aantal mensen met dementie en ZZP 5 + 7 632

700 600

497

500 400

365 296

300 200

105

130

177

224

100 0

2016

2026 gemeente Rheden

2036

2046

waarvan in Dieren

14

Aanbod van woonvormen • Er is in de kern Dieren geen vergelijkbaar aanbod voor dementerende ouderen die op zoek zijn naar een kleinschalige woonvorm met 24 uurs zorg en begeleiding. o Aanbod van bestaande instellingen is; ▪ Grootschalig ▪ In combinatie met andere doelgroepen en zorgvraag. ▪ Intramuraal • In de gemeente is een beperkt aanbod van vergelijkbare initiatieven. • Kanttekeningen bij het Rapport “Visie Wonen Welzijn Zorg, p 41 o Het rapport geeft aan dat er tussen 2015 – 2020 als gevolg van extramuralisering een behoorlijke vraag zal ontstaan naar verzorgd wonen. o Deze vraag is deels op te vangen door intramurale capaciteit “om te klappen”. o Hierbij moet kwaliteit worden gerealiseerd. ▪ Veel intramurale instellingen zijn gerealiseerd in de jaren 1960 – 1970 ▪ “Omklappen” betekent meer vierkante meters woonruimte, nieuwe voorzieningen. • Leidt tot krimp van aantal plaatsen • Wie gaat dit financieren? o Het rapport geeft aan dat de gemeente voor een grote uitdaging (850 eenheden) staat om “levensloopgeschikt 2” woningen te realiseren Hiervan zouden er voor 2030 in de huursector 250 eenheden moeten worden gebouwd. 600 eenheden moeten worden gerealiseerd in het kader van het stimuleringsprogramma “Mijn huis, mijn toekomst”.

▪ Deze uitdaging is helaas niet passend voor de dementerende oudere, deze groep is niet meer in staat om in een levensloopgeschikte 2 woning te wonen. ▪ Hetzelfde geldt voor de woningen die gerealiseerd moeten worden in het kader van het stimuleringsprogramma. • Voor dementerende ouderen is het noodzakelijk om huisvesting te creëren in combinatie met 24 uurs zorg en begeleiding. Deze huisvesting en zorg moet aansluiten bij de behoefte van de doelgroep. Herkenbaar, veilig, warm, persoonlijk en eigen. Precies datgene wat de nieuwe complexen wil bieden. Aansluiting bij de uitgangspunten van het rapport “Visie op Wonen Welzijn Zorg”, gemeente Rheden, oktober 2016 • Het initiatief sluit aan op de uitgangspunten van het rapport Aansluiting bij de criteria van het rapport “Visie op Wonen Welzijn Zorg”, gemeente Rheden, oktober 2016 • Het initiatief sluit aan op de criteria van het rapport • Het initiatief legt geen extra druk op de omgeving Werkgelegenheid Het initiatief levert werkgelegenheid voor 27 fte, circa 45 medewerkers. Financiële haalbaarheid van het initiatief De exploitatiebegroting toont aan dat het initiatief haalbaar en realistisch is. Bijlage 2 geeft een overzicht van in besteedbaar inkomen van ouderen. Voor de meerderheid van de ouderen is het initiatief betaalbaar.

Kwantitatieve analyse Uit de rapportage van Provincie Gelderland kan worden geconcludeerd dat er grote vraag ontstaat naar zorgwoningen voor dementerende ouderen in de gemeente Rheden en in het dorp Dieren. Uit de vraagbehoefte van de gemeente blijkt dat er waarschijnlijk weinig beschikbare locaties zijn die op korte termijn zijn te ontwikkelen. Tegelijkertijd is op basis van demografische data van de provincie de behoefte aantoonbaar.

15

Beschikbare locaties Binnen de gemeente zijn, op korte termijn, weinig beschikbare locaties. Tot slot Dit is een rapport van Reinbouw Vastgoed B.V. Wij hebben dit geschreven op verzoek van de gemeente. Het rapport is een ondersteuning bij de besluitvorming voor de bestemmingswijziging van de locaties aan de Zutphensestraatweg 20 en 40. Wij hebben daarom bij iedere stelling of mening verwezen naar de bron. Het kan zijn dat we hierin iets hebben gemist, wij hopen van niet. Mocht u toch vragen of opmerkingen hebben, laat het ons weten.

16

Bijlage 1

Leeftijdsopbouw provincie Gelderland, 2016 – 2046

Leeftijdsopbouw provincie Gelderland, 2016 - 2046 2016 2026 2036 0-4 101.338 110.509 110.258 5-9 111.680 107.578 114.945 10-14 124.815 107.564 115.029 15-19 128.597 117.093 111.157 20-24 125.656 125.942 108.425 25-29 117.789 123.249 111.073 30-34 110.355 123.314 120.445 35-39 113.439 123.102 123.858 40-44 130.474 114.787 123.822 45-49 156.196 115.710 122.695 50-54 156.540 130.819 114.111 55-59 143.729 153.996 114.388 60-64 131.034 151.774 127.281 65-69 130.303 135.425 146.192 70-74 90.882 117.617 138.857 75-79 69.543 108.088 116.695 80-84 49.230 65.748 89.707 85-89 29.028 38.110 63.646 90+ 14.149 20.285 30.833 2.034.777

2.090.710

2.103.417

2046 101.921 108.810 115.308 118.830 115.618 106.913 106.098 113.476 122.251 124.217 123.290 121.532 111.809 109.766 118.609 129.443 111.144 75.421 49.797 2.084.253

17

Bijlage 2

Besteedbaar huishoudinkomen 201414

Ruim de helft van de 65+ huishoudens ontvangt € 1.000,00 of meer per maand naast de AOW. Ruim een kwart heeft tussen de € 500,00 – € 1.000,00 per maand aanvullende inkomsten uit vermogen of andere inkomsten. gemiddeld besteedbaar inkomen per huishouden in 2014 Leeftijd kostwinnaar Aantal huishoudens alle leeftijden 7.557.000 55 – 60 694.000 60 – 65 630.000 65 + 1.961.000 65 – 70 619.000 70 – 75 456.000 75+ 886.000

14

Besteedbaar inkomen in € 34.960 43.000 38.000 29.300 34.100 30.400 25.400

Bron CBS, Welvaart in Nederland 2016

18

19

Verkennend bodem- en asbestonderzoek Zutphensestraatweg 40 te Dieren

Milieutechniek Rouwmaat Groenlo bv Postbus 74 Den Sliem 93 7140 AB Groenlo 7141 JG Groenlo TEL. 0544-474040 FAX. 0544-474049

TITELBLAD

Projectnaam

Zutphensestraatweg 40 te Dieren

Projectnummer

MT-200390

Opdrachtgever

Reinbouw B.V.

Adres

Industrielaan 8

Postcode en plaats

Versienummer

6950AA te Dieren

1

Status

Definitief

Datum

9 december 2020

Vestiging

Groenlo

Opsteller

Dhr. J. Nijenhuis

Paraaf

Autorisatie Paraaf

Dhr. A.W. Ursinus

INHOUDSOPGAVE 1.

INLEIDING ................................................................................................................................................................ 3 1.1

Achtergrond .................................................................................................................................................... 3

1.2

Kwaliteit.......................................................................................................................................................... 3

1.3

Betrouwbaarheid ............................................................................................................................................ 3

1.4

Onafhankelijkheid ........................................................................................................................................... 3

1.5

Leeswijzer ....................................................................................................................................................... 3

2.

VOORONDERZOEK .................................................................................................................................................... 4 2.1

Geraadpleegde bronnen .................................................................................................................................. 4

2.2

Huidige situatie ............................................................................................................................................... 4

2.3

Historie ........................................................................................................................................................... 5

2.4

Asbest ............................................................................................................................................................. 6

2.5

Voorgaande onderzoeken................................................................................................................................ 7

2.6

Geohydrologie ................................................................................................................................................ 7

2.7

Locatie inspectie ............................................................................................................................................. 7

2.8

Conclusie vooronderzoek ................................................................................................................................ 7

3.

HYPOTHESE EN ONDERZOEKSOPZET ......................................................................................................................... 8 3.1

Verkennend bodemonderzoek......................................................................................................................... 8

3.2

Verkennend asbestonderzoek.......................................................................................................................... 8

4.

RESULTATEN ............................................................................................................................................................ 9 4.1

Visuele inspectie maaiveld............................................................................................................................... 9

4.2

Uitvoering veldwerk ........................................................................................................................................ 9

4.3

Samenstelling (meng)monsters en chemische analyses .................................................................................. 10

4.4

Interpretatie analyseresultaten verkennend bodemonderzoek ....................................................................... 11

4.5

Interpretatie analyseresultaten verkennend asbestonderzoek........................................................................ 11

5.

CONCLUSIE............................................................................................................................................................. 12 5.1

Algemeen...................................................................................................................................................... 12

5.2

Conclusie en aanbevelingen........................................................................................................................... 12

BIJLAGEN BIJLAGE 1 BIJLAGE 2 BIJLAGE 3 BIJLAGE 4 BIJLAGE 5 BIJLAGE 6 BIJLAGE 7 BIJLAGE 8 BIJLAGE 9 BIJLAGE 10 BIJLAGE 11

Topografische kaart Kadastrale kaart met gegevens Situatietekening met monsternamepunten Boorbeschrijvingen Analysecertificaten grond Analysecertificaten asbest Toetsingstabellen Projectfoto's Informatie vooronderzoek Onafhankelijkheidsverklaring Toegepaste normen

1.

INLEIDING

1.1 Achtergrond In opdracht van Reinbouw B.V. heeft Milieutechniek Rouwmaat Groenlo B.V. een verkennend bodem- en asbestonderzoek verricht aan de Zutphensestraatweg 40 te Dieren (gemeente Rheden). Het bodemonderzoek is uitgevoerd in het kader van een bestemmingsplanwijziging en bouwvergunning. Het onderzoek heeft tot doel vaststellen of er een grond- of grondwaterverontreiniging aanwezig is, welke mogelijk een belemmering kan vormen. 1.2 Kwaliteit De veldwerkzaamheden zijn uitgevoerd door SMV Milieukundig Veldwerk B.V. conform de beoordelingsrichtlijn BRL-SIKB 2000. SMV Milieukundig Veldwerk B.V. is gecertificeerd en erkend voor het uitvoeren van milieuhygiënisch bodemonderzoek conform deze beoordelingsrichtlijn. Het toepassingsgebied van dit certificaat betreft de BRL-SIKB protocollen 2001 (plaatsen handboringen en peilbuizen, nemen grondmonsters) en 2018 (maaiveldinspectie en monsterneming asbest in bodem). De monsters zijn (voor)behandeld door middel van de AS3000-methode in het door de Raad voor Accreditatie erkende laboratorium Eurofins Analytico te Barneveld. 1.3 Betrouwbaarheid Het bodemonderzoek is uitgevoerd conform de Nederlandse Norm NEN 5740 (NEN 5740:2009+A1:2016 nl ‘Bodem - Landbodem - Strategie voor het uitvoeren van verkennend bodemonderzoek - Onderzoek naar de milieuhygiënische kwaliteit van bodem en grond’).

Het asbestonderzoek is uitgevoerd conform de Nederlandse Norm NEN 5707 (NEN 5707+C2:2017 nl ‘Bodem – Inspectie en monsterneming van asbest in bodem en partijen grond). Het vooronderzoek, dat parallel loopt aan deze normen, is uitgevoerd conform de Nederlandse Norm NEN 5725 (NEN 5725:2017 nl 'Bodem - Landbodem - Strategie voor het uitvoeren van vooronderzoek bij verkennend en nader onderzoek'). Ondanks de zorgvuldigheid waarmee het onderzoek is uitgevoerd, is het altijd mogelijk dat eventueel lokaal voorkomende verontreinigingen niet zijn ontdekt. 1.4 Onafhankelijkheid Tussen SMV Milieukundig Veldwerk B.V. en de opdrachtgever is geen sprake van een relatie, die de onafhankelijkheid en de integriteit zouden beïnvloeden en/of haar werkzaamheden zou kunnen belemmeren. De onafhankelijkheidsverklaring van het uitgevoerde veldwerk is opgenomen in bijlage 10. De veldwerkzaamheden zijn uitgevoerd door een erkende medewerker, de heer H.P.A.M. Jacobs. 1.5 Leeswijzer In hoofdstuk 2 is de voorinformatie beschreven. Aan de hand van deze gegevens is in hoofdstuk 3 de hypothese gedefinieerd en is de onderzoeksopzet vastgesteld. Hoofdstuk 4 behandelt de resultaten van het onderzoek. Ten slotte zijn in hoofdstuk 5 de conclusies en aanbevelingen gedefinieerd.

3

2.

VOORONDERZOEK

2.1 Geraadpleegde bronnen Voor aanvang van het bodemonderzoek zijn de (historische) gegevens, die relevant zijn voor het onderzoek, verzameld. In bijlage 9 is de informatie van het vooronderzoek opgenomen. Bij het vooronderzoek zijn de volgende bronnen geraadpleegd: informatie van de opdrachtgever informatie van de gemeente/omgevingsdienst informatie van de website topotijdreis.nl informatie van de website bodemloket.nl locatie inspectie informatie van voorgaand onderzoek 2.2 Huidige situatie De onderzoekslocatie is gelegen aan de Zutphensestraatweg 40 te Dieren (gemeente Rheden). De locatie is kadastraal bekend als gemeente Dieren, sectie U, nummer(s) 5662. De onderzoekslocatie heeft een oppervlakte van circa 2080 m2. In bijlage 1 is de topografische kaart weergegeven. Bijlage 2 bevat de kadastrale kaart met kadastrale gegevens en in bijlage 3 is de situatietekening met monsternamepunten weergegeven. De onderzoekslocatie is gelegen aan de rand van Dieren, dichtbij de IJssel. De onderzoekslocatie is in de huidige situatie gedeeltelijk bebouwd. De initiatiefnemer is voornemens een kleinschalig woon-zorgcomplex op het perceel te realiseren. Het terrein is gedeeltelijk verhard met tegels. Het terrein is niet opgehoogd.

Figuur 1: Overzichtsfoto

4

2.3 Historie Informatie van de gemeente/omgevingsdienst Op de te onderzoeken locatie en het naastgelegen terrein (Zutphensestraatweg 42, het voormalige Welkoop terrein) zijn diverse bodemonderzoeken en saneringen uitgevoerd (periode 1993-2010). Deze onderzoeken zijn al wat ouder en niet digitaal beschikbaar. Uiteraard is het mogelijk om een afspraak te maken om deze dossiers in te zien. Op de te onderzoeken locatie is in 2016 door Rouwmaat een verkennend bodemonderzoek uitgevoerd (zie § 2.5 en bijlage 9). Dit onderzoek geeft de meest actuele informatie met betrekking tot de locatie en is volgens de Gemeente Rheden het meest relevant. Informatie van de website topotijdreis.nl Uit historisch kaartmateriaal is gebleken dat het perceel vanaf 2006 bebouwd is geraakt met de huidige bebouwing.

Figuur 2: Historische kaart 1940

Figuur 3: Historische kaart 1970

Figuur 4: Historische kaart 2000

Figuur 5: Historische kaart 2020

5

Informatie van de website bodemloket.nl Uit informatie van het bodemloket blijkt dat er historische activiteiten van het perceel bekend zijn. Het betreft diverse voormalige activiteiten, bodemonderzoeken en -saneringen.

Figuur 6: Weergave bodemloket.nl 2.4

Asbest

Volgens de asbestkansenkaart van de provincie Gelderland heeft de locatie een lage verwachtingskans op het voorkomen van asbest. Tijdens het voorgaande bodemonderzoek in 2016 is veel puin in de bodem aangetroffen. Het perceel is hierdoor als asbestverdacht aan te merken. Teneinde een uitspraak te kunnen doen over de concentratie aan asbest wordt direct een verkennend asbestonderzoek uitgevoerd conform de NEN 5707 (bodem) en/of NEN 5897 (granulaten). Derhalve is de locatie verdacht op het voorkomen van asbest in de bodem.

Figuur 7: Weergave asbestkansenkaart

6

2.5 Voorgaande onderzoeken In relatie tot de milieuhygiënische kwaliteit van de bodem ter plaatse van onderhavige onderzoekslocatie is het volgende rapport het meest relevant: - Verkennend onderzoek Zutphensestraatweg 40 te Dieren, Rouwmaat, kenmerk MT.16132, d.d. 25 maart 2016. Het onderzoek van 2016 is ingesteld in het kader van te ontplooien bouwactiviteiten. De bovengrond is licht verontreinigd met lood, zink, PAK en PCB. De ondergrond is licht verontreinigd met lood en zink. Het grondwater is niet onderzocht. 2.6 Geohydrologie Op basis van de geologische overzichtskaarten en grondwaterkaart van Nederland kan het volgende beeld van de bodemopbouw worden geschetst. Het maaiveld bevindt zich volgens het Actueel Hoogtebestand Nederland op een hoogte van circa 14,50 m +NAP. De gemiddelde stand van het freatisch grondwater bedraagt ± 7,50 m +NAP, waardoor het grondwater zich op ± 7,00 m -mv zou bevinden. Uit de grondwaterkaarten van TNO blijkt dat de regionale grondwaterstromingsrichting zuidoostelijk is gericht. Het grondwater is mogelijk onderhevig aan invloeden van de naastgelegen IJssel. 2.7 Locatie inspectie Bij de locatie inspectie zijn geen bijzonderheden waargenomen. De onderzoekslocatie werd aangetroffen zoals op basis van het vooronderzoek kon worden verwacht. Het terrein is gedeeltelijk verhard met tegels. Het terrein is niet opgehoogd.

2.8 Conclusie vooronderzoek De onderzoekslocatie is op basis van het vooronderzoek onverdacht op het voorkomen van bodemverontreinigingen. De onderzoekslocatie is verdacht op het voorkomen van asbest in de bodem.

7

3.

HYPOTHESE EN ONDERZOEKSOPZET

3.1 Verkennend bodemonderzoek De gehele onderzoekslocatie kan op basis van het vooronderzoek als niet-verdacht worden beschouwd en hiervoor wordt de 'Onderzoeksstrategie voor een onverdachte locatie (ONV)' gehanteerd. Binnen 5,0 m-mv is geen grondwater aangetroffen derhalve heeft er conform de NEN5740 geen grondwateronderzoek plaats gevonden. In de onderstaande tabel is de onderzoeksopzet weergegeven. Aantal boringen Analyses grond 9 tot ± 0,5 m-mv 3 Standaardpakket grond 3 tot ± 2,0 m-mv Standaardpakket grond: • Lutum en organische stof (volgens AS3010)(bovengrond en optioneel in de ondergrond) • Zware metalen (Ba, Cd, Co, Cu, Hg, Pb, Mo, Ni, Zn) (volgens AS3010) • PCB's (volgens AS3010 en AS3020) • Polycyclische Aromatische Koolwaterstoffen (10 PAK uit Leidraad Bodembescherming, volgens AS3010) • Minerale olie (C10-40) (volgens AS3010)

3.2 Verkennend asbestonderzoek De gehele locatie kan op basis van het vooronderzoek als heterogeen verdacht worden beschouwd en hiervoor wordt de 'Onderzoeksstrategie voor een verdachte locatie met diffuse bodembelasting, heterogeen verdeeld' gehanteerd. Voorafgaand aan de werkzaamheden zal een visuele inspectie van het maaiveld worden uitgevoerd. Het maaiveld wordt hierbij steekproefsgewijs geïnspecteerd. De locatie wordt opgedeeld in inspectiestroken van 1,5 m en deze worden geïnspecteerd. In de onderstaande tabel is de onderzoeksopzet weergegeven. Aantal gaten in de verdachte laag (l*b*d) 11 (0,3m*0,3m*0,5m-mv) Asbest in grond (NEN 5707): • Droge stof • Fijne fractie asbest

Aantal gaten tot onderzijde verdachte laag 2

Analyses 3 Asbest in grond (NEN 5707)

8

4.

RESULTATEN

4.1 Visuele inspectie maaiveld In de onderstaande tabel zijn de resultaten van de visuele inspectie van de toplaag opgenomen. Inspectiepunten Weersomstandigheden Type grond Conditie maaiveld

Resultaat Droog Zand Vochtig Los Matige vegetatie 70%-90% Ja, vegetatie Nee

Inspectie-efficiëntie Beperkingen van de inspectie Asbestverdacht materiaal op het maaiveld aangetroffen?

4.2 Uitvoering veldwerk De veldwerkzaamheden zijn uitgevoerd op 4 november 2020. Op de tekening in bijlage 3 staan de diverse boringen weergegeven. Het opgeboorde materiaal is beoordeeld op korrelgrootte (=textuur), kleur, geur, oliewaterreactie en andere bijzonderheden. Per proefgat wordt het uitkomende materiaal uitgespreid in lagen van circa 2 cm dik en visueel geïnspecteerd op de aanwezigheid van asbestverdachte materialen. Vervolgens wordt al het uitkomende materiaal gezeefd (zeeffractie 20 mm) en worden de mengmonsters samengesteld. De bovengrond bestaat overwegend uit bruingrijs, matig grof zand. Daaronder bestaat de ondergrond overwegend uit bruingrijs, matig grof zand. De complete omschrijvingen van de boorprofielen staan vermeld in bijlage 4. In onderstaande tabel zijn de zintuiglijk waargenomen bijzonderheden weergegeven: Boring 01 02 03 04 05

Diepte boring (m -mv) 0,50 2,00 0,50 0,50 5,00

06 07 08 09

0,50 0,50 0,50 0,50

Traject (m -mv) 0,00 - 0,50 0,50 - 1,00 0,00 - 0,50 0,00 - 0,50 0,00 - 0,50 0,50 - 1,20 0,00 - 0,50 0,00 - 0,50 0,00 - 0,50 0,00 - 0,50

10 11

0,50 2,00

0,00 - 0,50 0,00 - 0,50

Grondsoort

Waargenomen bijzonderheden

Zand Zand Zand Zand Zand Zand Zand Zand Zand Zand Zand Zand

resten baksteen, resten slakken resten baksteen resten baksteen resten baksteen resten baksteen resten baksteen resten baksteen, sporen glas resten baksteen resten baksteen resten baksteen, sporen aardewerk, sporen glas resten baksteen, sporen glas, resten beton resten baksteen, resten beton, resten slakken

Omdat er binnen 5,0 m-mv geen grondwater is aangetroffen, heeft er conform de NEN5740 geen grondwateronderzoek plaats gevonden.

9

4.3 Samenstelling (meng)monsters en chemische analyses Op basis van de zintuiglijke waarnemingen zijn (meng)monsters samengesteld van de grond. In onderstaande tabel staan de mengmonsters weergegeven. Verkennend bodemonderzoek (NEN 5740) Grond(meng)monster(s) Samenstelling MM01 03 (0,00 - 0,50) + 04 (0,00 - 0,50) + 05 (0,00 - 0,50) + 06 (0,00 - 0,50) + 07 (0,00 - 0,50) + 08 (0,00 - 0,50) + 09 (0,00 - 0,50) + 10 (0,00 - 0,50) MM02 02 (0,50 - 1,00) + 05 (0,50 - 1,00)

Traject (m-mv) 0,00 - 0,50

Analyse Standaardpakket grond incl. LUOS

0,50 - 1,00 0,00 - 0,50

0,00 - 0,50

PFAS (28) Handelingskader

01-1

01 (0,00 - 0,50) + 02 (0,00 - 0,50) + 03 (0,00 - 0,50) + 04 (0,00 - 0,50) + 05 (0,00 - 0,50) + 06 (0,00 - 0,50) + 07 (0,00 - 0,50) 08 (0,00 - 0,50) + 09 (0,00 - 0,50) + 10 (0,00 - 0,50) + 11 (0,00 - 0,50) 01 (0,00 - 0,50)

Standaardpakket grond incl. LUOS PFAS (28) Handelingskader

0,00 - 0,50

11-1

11 (0,00 - 0,50)

0,00 - 0,50

Standaardpakket grond incl. LUOS Standaardpakket grond incl. LUOS

MM03 PFAS

MM04 PFAS

Verkennend asbestonderzoek (NEN 5707) Grond(meng)monster(s) Samenstelling ASMM01-1 Gat 01-03 ASMM02-1 Gat 04-07 ASMM03-1 Gat 08-11

Traject (m-mv) 0,00 - 0,50 0,00 - 0,50 0,00 - 0,50

Analyse Asbest Grond NEN5898 2016 Asbest Grond NEN5898 2016 Asbest Grond NEN5898 2016

Motivatie: MM01 is samengesteld uit de individuele grondmonsters van de bovengrond met zintuiglijke bijmenging van baksteen. MM02 is samengesteld uit de individuele grondmonsters van de ondergrond met bijmenging van baksteen. MM03 PFAS en MM04 PFAS zijn samengesteld uit de individuele grondmonsters van de bovengrond. 01-1 wordt separaat geanalyseerd in verband met zintuiglijke bijmenging van baksteen en slakken. 11-1 wordt separaat geanalyseerd in verband met zintuiglijke bijmenging van baksteen, beton en slakken. ASMM01, ASMM02 en ASMM03 zijn samengesteld uit de individuele grondmonsters van de bovengrond.

10

4.4 Interpretatie analyseresultaten verkennend bodemonderzoek In bijlage 5 zijn de analyserapporten van de grond opgenomen en in bijlage 6 van het asbest. De toetsingstabellen zijn weergegeven in bijlage 7. De gemeten gehalten zijn met behulp van het organisch stof- en lutumgehalte, omgerekend naar gehalten in een standaardbodem en vervolgens getoetst. In de onderstaande tabel worden de concentraties aangegeven die de geldende toetsingskaders overschrijden, daarnaast is een indicatie van de te verwachten bodemkwaliteitsklasse volgens het Besluit Bodemkwaliteit weergegeven. Grond (meng)monster(s)

Traject (m-mv)

Gehalte > AW/S

Gehalte > T

Gehalte > I

Indicatie BBK

MM01

0,00 - 0,50

-

-

Wonen

MM02 MM03 PFAS

0,50 - 1,00 0,00 - 0,50

Zink Lood PAK Lood -

-

-

MM04 PFAS

0,00 - 0,50

-

-

-

01-1

0,00 - 0,50

-

-

11-1

0,00 - 0,50

PCB Zink Kwik Lood PAK Zink Lood

AW “Vrije” toepassing op land “Vrije” toepassing op land Industrie

-

-

AW

Betekenis van de tekens en afkortingen WBB: S = streefwaarde AW = achtergrondwaarde (licht verontreinigd) T = tussenwaarde (matig verontreinigd) I = interventiewaarde (sterk verontreinigd) - = onder achtergrondwaarde of detectiegrens

Betekenis van de afkortingen BBK: AW= toepasbaar voldoet aan Achtergrondwaarde Wonen= toepasbaar (functieklasse Wonen) Industrie= toepasbaar (functieklasse industrie) NT= niet toepasbaar

Toelichting: Het is bekend dat in de grond zware metalen in sterk fluctuerende gehalten kunnen voorkomen, zowel door natuurlijke bronnen als door menselijke activiteiten veroorzaakt. De gehalten betreffen dan (natuurlijke) achtergrondwaarden. De verhoogde gehalten PAK in de grond kunnen veroorzaakt worden door antropogene bestandsdelen (puin/kooldeeltjes) en/of door microscopisch kleine deeltjes (bijv. roet). Het betreffen dan diffuus verspreide verontreinigingen. PCB's werden onder andere toegepast als isolatievloeistof in transformatoren, als hydraulische vloeistof, koelvloeistof en weekmaker in kunststoffen. Voor zover bekend is op de onderzoekslocatie geen bron aanwezig of aanwezig geweest die een dergelijke verontreiniging met PCB’s veroorzaakt kan hebben. De aangetroffen licht verhoogde gehalten komen grotendeels overeen met hetgeen in 2016 aangetroffen. In het grond(meng)monster van de bovengrond voldoen de aangetroffen gehalten PFAS aan de normering voor ‘vrije’ toepassing op land. De bodemkwaliteit ter plaatste van boring 01 voldoet niet aan bodemkwaliteitsklasse Wonen, bij eventuele herinrichting/ gebruikswijziging dient hier rekening mee te worden gehouden. 4.5 Interpretatie analyseresultaten verkennend asbestonderzoek In bijlage 6 zijn de analyserapporten van het asbest opgenomen. De toetsingstabellen zijn weergegeven in bijlage 7.