WUP_ werkdocument def 1 juni.pdf

Stap 4 – Nul op de Meter • • •

Nóg meer zonnepanelen Net zo veel gebruik als opwek ± 2,5 keer zo veel zonnepanelen

Bij elkaar opgeteld bedragen de totale kosten om de woning aardgasvrij én van voldoende zonnepanelen te voorzien voor huishoudelijk gebruik per woning ongeveer € 32.000,- Om Nul op de Meter te worden bedragen de kosten gemiddeld rond de € 40.000,-. We begrijpen natuurlijk dat dit enorme bedragen zijn. Daarom gaan we, zoals al in paragraaf 4.3 vermeld, actief op zoek naar manieren om huishoudens te ondersteunen bij de financiering van de woningverduurzaming. Een gedetailleerde onderbouwing van de kosten en uitgangspunten is te vinden in bijlage “Kosten”.

5.3 Kosten gemeente De energietransitie is een langjarig proces. De gemeente zal dan ook langjarig en structureel financieel moeten bijdragen aan de energietransitie in Dieren-West, zeker in de opstartfase, waarin alles nog niet vanzelf gaat. De gemeente staat open voor initiatieven en is bereid om samen met inwoners en partners steeds op zoek te gaan naar de benodigde middelen voor projecten in de wijk. Ook zullen er de komende jaren vanuit de Rijksoverheid middelen beschikbaar komen. Een voorbeeld daarvan is het Nationaal Isolatieprogramma (NIP) dat via de gemeente loopt. Vanzelfsprekend zal de gemeente deze middelen bij het Rijk aanvragen en beschikbaar stellen. Ook zullen middelen beschikbaar moeten komen voor vervolgonderzoek en pilots, bijvoorbeeld de verkenning voor een Buurt Energie Systeem, een zonneparking, warmte-opslag in de wijk en het versterken van het elektriciteitsnet. We kijken daarbij niet alleen naar het Rijk voor cofinanciering, maar ook naar de provincie, fondsen en naar Europa.

Samen op weg naar een mooie, aardgasvrije wijk!

35

Wijkuitvoeringsplan Dieren-West, gemeente Rheden. Juni 2023

6. Risico’s en onzekerheden Wij willen in dit plan zo eerlijk mogelijk uitleggen hoe we met elkaar van Dieren-West een mooie, aardgasvrije wijk kunnen maken. In dit plan hebben we onze doelen en aanpak beschreven. Toch kan het gebeuren dat we ergens onderweg tegenslag gaan krijgen. In dit hoofdstuk noemen wij dan ook de risico’s die een soepele reis naar succes in de weg zouden kunnen staan. Wel benoemen we daarbij hoe we denken deze risico’s te kunnen beheersen.

6.1 Sturing en marktwerking Het risico bestaat dat de gemeente onvoldoende middelen kan vrijspelen om de ontzorging of regierol langjarig en goed te organiseren. De consequentie hiervan zou kunnen zijn dat een groep inwoners met weinig eigen mogelijkheden (organisatorisch en financieel) niet in staat is om de woning te verduurzamen, met alle sociale en economische gevolgen van dien. Het opdrijven van de prijzen op de energiemarkt en de markt van aannemers en installateurs door een grote vraag en een tekortschietend aanbod, verergert dit probleem nog. In de begroting van het WUP zullen we dus een ruim bedrag voor de ontzorging en regierol opnemen.

6.2 Financiële problemen door hoge energierekening Het zou kunnen dat een deel van de huishoudens in Dieren-West, maar ook sportverenigingen, zorginstellingen, eigenaren van bedrijfspanden, etc. in financiële problemen komen als de eerstvolgende jaarafrekening van de energieleverancier komt. Er zijn ondertussen verschillende potjes en regelingen om te helpen met deze energiekosten. Aan iedereen met dergelijke problemen dus de oproep tijdig hulp te zoeken! Inwoners kunnen in dat geval contact opnemen met de Energiebank regio Arnhem3.

6.3 Communicatie Goede communicatie is ontzettend belangrijk in een complex proces als dit, waar veel verschillende partijen met elkaar moeten samenwerken. Daarom zorgen we als gemeente voor een ruim budget. Het is een risico dat ondanks voldoende budget we toch niet iedereen bereiken, bijvoorbeeld omdat mensen niet geïnteresseerd zijn in het onderwerp of bezig zijn met urgentere zaken. Daarom is het nodig dat we dus blijven bijstellen.

6.4 Uitvoeringscapaciteit De warmtetransitie is veel werk. Er is dan ook uitvoeringscapaciteit nodig, zowel bij de gemeente, als extern, in de wijk. Denk aan capaciteit van inwoners, ambtenaren, bedrijven en partners. Op dit moment is het organiserend vermogen van de gehele netwerkorganisatie nog gering. De gemeente

3

Energiebank Arnhem – Energiebank Nederland

Samen op weg naar een mooie, aardgasvrije wijk!

36

Wijkuitvoeringsplan Dieren-West, gemeente Rheden. Juni 2023

is op dit moment bezig om haar eigen capaciteit uit te breiden, waarbij een deel wordt ingezet voor een betere samenwerking met het hele netwerk.

6.5 Spanning tussen de korte termijn - individuele aanpak en de lange termijn - collectieve aanpak Nu de urgentie om te verduurzamen toeneemt als gevolg van de hoge energieprijzen, kiezen veel mensen ervoor om zelf (met lokale leveranciers) aan de slag te gaan. Hierdoor ontstaat het risico dat collectieve oplossingen die over het geheel genomen beter of goedkoper zijn, uit beeld raken of niet van de grond kunnen komen.

6.6 Belemmerende regels De energietransitie is gebaat bij soepele werkprocessen. Denk aan procedures met betrekking tot vergunningen en aanbestedingen. Hier kan mogelijk nog een verbeterslag gemaakt worden. Het is bijvoorbeeld niet logisch om bedrijven of organisaties elk jaar opnieuw te vragen om een aanbesteding te doen wanneer de gemeente ervan overtuigd is dat zij een structurele speler in het landschap is. Ook zullen procedures met betrekking tot het aanvragen en verlenen van vergunningen (bijvoorbeeld voor isoleren van een dak – het dak wordt dan 10 cm hoger) radicaal vereenvoudigd moeten worden. Ook denken wij dat er als gevolg van de warmtetransitie nieuwe banen ontstaan om zowel intern binnen de gemeente als extern in het wijkproces de afstemming te organiseren, knelpunten weg te nemen en onnodige hindernissen weg te nemen. We gaan dus in een vroeg stadium met andere afdelingen van de gemeente in gesprek om de energietransitie tot een succes te maken.

6.7 Een ondernemende werkhouding Ook vraagt de warmtetransitie een actieve en ondernemende houding van iedereen, niet in de laatste plaats van de gemeente zelf. Hier heeft met name de gemeentelijke organisatie een ontwikkelstap te maken en eigen en nieuwe mensen op te leiden en te werven. Er is behoefte aan integrale, soepele, naar buiten gerichte en ondernemende teams met medewerkers die lange tijd voor de gemeente (en de wijk) willen werken. In de plannen creëren we dus voldoende capaciteit voor dit project.

6.8 Vertrouwen Een complex proces als dit is een zoektocht. We doen het voor de eerste keer. Gemeente, inwoners en partners. Er zal vast eens wat misgaan, wat ook logisch is bij nieuwe ontwikkelingen zoals deze. Dat zeggen we niet om ons alvast in te dekken, dat is gewoon het eerlijke verhaal als je met zoiets groots en nieuws aan de slag gaat. En als er een keer iets mis gaat, laten we dan alvast in dit plan afspreken dat we elkaar helpen om weer te gaan staan. Want alleen samen komen we bij de finish. We zullen elkaar de hand moeten reiken, elkaar vasthouden en het vertrouwen hebben dat we er samen voor gaan, ook als het eens tegenzit.

6.9 Natuurvergunning kan vertraging oplopen Vanuit de provincie moet elke gemeente een natuurvergunningsaanvraag indienen om bepaalde isolatiemaatregelen te kunnen nemen. Dit komt omdat er onder de daken en in de spouwen van huizen dieren kunnen nestelen zoals mussen en vleermuizen. Als we gaan isoleren dan verdwijnen deze plaatsen zodat er geen ruimte meer is voor deze dieren. Daarbij hoort ook dat we nadenken Samen op weg naar een mooie, aardgasvrije wijk!

37

Wijkuitvoeringsplan Dieren-West, gemeente Rheden. Juni 2023

over alternatieve nestlocaties voor deze dieren. Zo kunnen we verduurzamen en tegelijkertijd ook de dieren in de wijk houden. De doorlooptijd van een dergelijke vergunning is al gauw een jaar. We moeten er dus spoedig mee beginnen om de verduurzaming niet in de weg te zitten. Op vele plaatsen zijn dorpen en wijken bezig met verduurzaming en iedereen heeft dus een natuurvergunning nodig. Er is dan te weinig capaciteit in de markt. Het duurt dan langer dan gebruikelijk om de vergunning te verkrijgen. Om deze uitloop te voorkomen zouden we vrijwilligers uit de wijk in kunnen zetten om in de wijk te inventariseren waar welke dieren “wonen” en nestelen. Er zijn altijd wel mensen die zich bezighouden met flora en fauna en die vaak ook al weten hoe dat in hun wijk is. We komen graag met ze in contact!

6.10 Onvoldoende capaciteit op het stroomnet Met de gekozen maatregelen (individueel all electric) zal er extra behoefte aan elektriciteit zijn. Het kan zijn dat hiervoor extra infrastructuur moet worden aangelegd. Als dat niet tijdig beschikbaar is, zou de energietransitie in de wijk vertraagd kunnen worden. Om dit voor te zijn, zijn we al tijdig het gesprek aangegaan met netbeheerder Liander. Hiermee kunnen we de energietransitie afstemmen met de eventueel benodigde aanpassingen aan de infrastructuur.

6.11 Afstemming met verhuurder Om te voorkomen dat de woningcorporatie twee keer langs moet komen, hebben we nu al afstemming met Vivare. Zo kunnen ze dus eventueel onderhoud aan de woning combineren met verduurzamen. Dit is voor zowel de bewoner als de verhuurder interessant.

Samen op weg naar een mooie, aardgasvrije wijk!

38

Wijkuitvoeringsplan Dieren-West, gemeente Rheden. Juni 2023

7. Bijlagen In dit hoofdstuk noemen we de bijlagen die bij dit wijkuitvoeringsplan horen en die technische, organisatorische en financiële achtergrondinformatie geven. • • • • • •

Coalitieakkoord, gemeente Rheden Transitievisie warmte Rheden, 2021 Wijkanalyse Dieren-West, WDW, 2021 Toelichting op deelgebieden Dieren-West, WDW MEDO: Rapport woningverduurzaming Rheden businesscase, 2022 Begrippenlijst

Energiebesparing

All-electric (warmtepomp)

Samen op weg naar een mooie, aardgasvrije wijk!

Zonnepanelen

Toekomstbestendig elektriciteitsnetwerk