WUP_ naar def concept aangepast (1) 04-10-2023 (002)

De gemeente zal in het najaar van 2023 starten met reguliere netwerkbijeenkomsten om een dieper inzicht te krijgen in de behoeften van deze bedrijven en organisaties en om te bepalen welke rol de gemeente hierin kan spelen. Dit kan variëren van het faciliteren van bijeenkomsten tot het gezamenlijk ontwikkelen van maatwerkoplossingen, het bieden van subsidiemogelijkheden, of het aangaan van samenwerkingsverbanden met sportverenigingen en brancheorganisaties.

4.2 Aanpak in deelgebieden

Natuurlijk willen we het liefst alle ruim 2000 woningen in Dieren-West zo snel mogelijk en tegelijkertijd verduurzamen. Vanwege de grootte van de wijk en de diversiteit van de woningen lijkt dat onhaalbaar. Daarom hebben de experts een indeling in vijf deelgebieden gemaakt, waarmee de wijk gefaseerd wordt verduurzaamd. Zie de Bijlage. Dit zal betekenen dat enkele van deze deelgebieden reeds eerder aardgasvrij worden, om uiteindelijk de andere deelgebieden ook aardgasvrij te maken in 2032-2033. Het uiteindelijke tempo wordt bepaald door landelijke beleid en regelgeving en bijbehorende financieringsstromen. Deelgebied 1 in Dieren-West, het gebied rond de Admiraal Helfrichlaan, leent zich bij uitstek voor een collectieve wijkaanpak. Het gebied kenmerkt zich door veel hetzelfde type woningen en zijn veelal gebouwd in een beperkte periode. In de wijkaanpak willen we samen met zoveel mogelijk eigenaren een gezamenlijke uitvraag (aanbesteding) doen naar marktpartijen om tientallen, zo niet honderden woningen tegelijk met een aantrekkelijk aanbod aardgasvrijready of zelfs helemaal aardgasvrij te realiseren. Volgens de berekeningen gaat het bij het aardgasvrij maken van deelgebied 1 om een totaalinvestering van zo’n vijf miljoen euro, exclusief de subsidies. Dat is veel geld, maar voor alle bewoners een rendabele investering, die altijd wordt terugverdiend.

Voor bewoners die deze investering niet in één keer kunnen ophoesten gaan we op zoek naar goede manieren om te financieren. In de volgende paragraaf (4.3) lees je hier meer over. Door de uniformiteit van deelgebieden (bebouwing uit eenzelfde bouwperiode) kunnen aanbieders (marktpartijen) een aanbod ontwikkelen dat voor de meeste woningen geschikt zal zijn. Eventuele afwijkingen van de standaardoplossing zijn te overzien. Bovendien is de verwachting van de wijkaanpak dat marktpartijen sneller geïnteresseerd zijn door de regiefunctie van gemeente en een enkele andere partij en dat zij door de grote deelname een financieel aantrekkelijk aanbod kunnen doen.

Samen op weg naar een mooie, aardgasvrije wijk!

29

Wijkuitvoeringsplan Dieren-West, gemeente Rheden

Aardgasvrij via aanpak in fasen (deelgebieden) Om Dieren-West aardgasvrij te maken, kan de wijk het beste worden opgedeeld in deelgebieden. Dieren-West gaat dan niet in één keer van het aardgas af, maar in stappen per deelgebied (gefaseerd). Dit komt omdat de wijk Dieren-West een mix is van huur- en koopwoningen, maar ook gebouwen met andere functies, zoals zorg en onderwijs. Dieren-West kan zo worden opgedeeld in vijf verschillende deelgebieden: 1. Midden Dieren-West. 2. Sport- en Plezier. 3. Rondom de Ontmoetingskerk. 4. Noord Dieren-West. 5. Zuid Dieren-West. Deze verdeling is gemaakt op basis van verschillende factoren, zoals de staat van gasleidingen, uniformiteit van de woningen, de belasting op het elektriciteitsnet en de invloed van diverse groepen of belanghebbenden. Er volgt dus een fasering in deelgebieden waarbij we het ene deelgebied eerder aanpakken dan het andere deelgebied.

Afbeelding 10 Dieren-West in vijf deelgebieden. (bron: WDW)

Samen op weg naar een mooie, aardgasvrije wijk!

30

Wijkuitvoeringsplan Dieren-West, gemeente Rheden

De woningen en gebouwen in ieder deelgebied worden min of meer gelijktijdig aangepakt. Deze aanpak gebeurt aan de hand van een aantal stappen: 1. Eerst wordt een plan gemaakt voor een deelgebied waarin wordt beschreven hoe het deelgebied aardgasvrij gemaakt wordt en welke maatregelen worden genomen per woning. 2. Daarna wordt hierover gecommuniceerd naar de bewoners en woningeigenaren en wordt gevraagd of zij mee willen doen met de aanpak. 3. Daarna worden de maatregelen uitgevoerd en blijft de uitvoerende partij betrokken om te zien of de uitvoering het gewenste effect heeft gehad. Het kan zijn dat een woningeigenaar (nog) niet mee wil doen. In dat geval worden de woning(en) van deze woningeigenaar dus niet meegenomen in de wijkaanpak. Dit geldt dus ook voor woningcorporatie Vivare. Als Vivare niet wil meedoen worden de woningen van Vivare niet aangepakt. De woningen van andere woningeigenaren kunnen dan wel gewoon aangepakt als de bewoners en woningeigenaren dit wel willen. Zoals beschreven worden de deelgebieden op volgorde van de fasering aangepakt. Dit betekent dat het ene deelgebied dus eerder in de tijd wordt aangepakt dan een ander deelgebied. Hoe en wanneer de deelgebieden van Dieren-West worden aangepakt moet nog worden bepaald in een planning. In de praktijk hoeft er niet altijd even veel tijd te zitten tussen deelgebieden.

Sommige deelgebieden zouden ook nog gelijktijdig aangepakt kunnen worden.

4.3 Bewoners ontzorgen: kwartiermaker MEDO

Sommige inwoners kunnen met de in hoofdstuk 3 voorstelde aanpak voldoende uit de voeten. Zij hebben de financiële middelen, benaderen zelf installatie- of isolatiebedrijven en zijn al op korte termijn aardgasvrij. Maar er zijn ook veel mensen in Dieren-West die aangeven dat zij de nodige hulp kunnen gebruiken bij hun plannen om de woning te verduurzamen. De een wat meer dan de ander; omdat ze van nature geen klusser zijn, of omdat de kosten te hoog zijn. Die hulp willen ze op het gebied van kennis, bij het aanvragen van subsidies, op financieel vlak, bij het beoordelen van offertes, maar eigenlijk bij de hele ‘klantreis’, zoals we dat noemen. Een klantreis die start bij de zoektocht naar de juiste informatie en eindigt bij een prettige, aardgasvrije woning. Een organisatie die een belangrijke rol kan spelen bij het ontzorgen van de mensen in Dieren-West is een maatschappelijke energiedienstenorganisatie (MEDO). Dit is, kortgezegd, een niet-commerciële organisatie die eigenaar-bewoners ontzorgt bij het aardgasvrij maken van de woning. Zie het tekstkader voor een verdere uitleg. Een door de gemeente aangestelde MEDO-kwartiermaker gaat op basis van de eerste verkenning onderzoeken of en hoe een MEDO in Dieren-West (en in heel Rheden), de mensen gaat helpen.

Maatschappelijke Energiedienstenorganisatie (MEDO) Een maatschappelijke energiedienstenorganisatie, ook wel MEDO genoemd, is een samenwerkingsverband tussen gemeente, (technische en maatschappelijke) partners, bedrijven en inwonersorganisaties. Een MEDO organiseert een goed verduurzamingsaanbod waarmee inwoners en vastgoedeigenaren woningen en gebouwen kunnen verduurzamen en aardgasvrij kunnen maken. Een MEDO doet dit niet enkel voor Dieren-West, maar voor de hele gemeente. De MEDO is dan verantwoordelijk voor het coördineren van het aardgasvrij maken van de wijken en het organiseren van samenwerking tussen verschillende partners en groepen. Daarnaast zijn ze er voor technische vragen en kennis. Lees verder in bijlage …

Samen op weg naar een mooie, aardgasvrije wijk!

31

Wijkuitvoeringsplan Dieren-West, gemeente Rheden

4.4 Aanpak natuurvriendelijk isoleren

Isoleren is een van de eerste en belangrijkste stappen naar aardgasvrij. Daarbij willen we ook zorgen voor de kwetsbare diersoorten in onze wijk, zoals de vleermuis en de gierzwaluw. Met een gemeentelijke ‘Aanpak natuurvriendelijk isoleren’ willen we ervoor zorgen dat we én goed bezig zijn voor het klimaat, én goed voor de natuur om ons heen. Het belangrijkste onderdeel in de aanpak is het Soortenmanagementplan (SMP). Dat brengt uitgebreid in beeld waar en hoeveel kwetsbare soorten zich in onze woonkernen bevinden en wat dat vervolgens betekent voor de isolatie-opgave. Soms kan dat betekenen dat bepaalde huizen niet, beperkt of anders geïsoleerd zullen moeten worden, of dat zonnepanelen niet in het broedseizoen van de mussen geïnstalleerd kunnen worden.

4.5 Gemeentelijk projectleider WUP

leefbaarheid.

De gemeentelijk projectleider WUP zorgt er onder andere voor dat wat in Dieren-West op de planning staat in de pas loopt met andere gemeentelijke plannen en procedures en onderzoekt welke andere opgaven samen met het aardgasvrij maken kunnen worden opgepakt. Voorbeelden van zulke opgaven zijn biodiversiteit, klimaatadaptatie en

4.6 Communicatie- en bewustwordingscampagne

Om meer bewoners van Dieren-West overtuigd en enthousiast te krijgen is er meer nodig dan de informatieavonden en energiecafés die we tot nu toe organiseerden. Op tal van manieren gaan we de wijk in om te laten zien wat de Individuele ontzorging door gemeente bedoeling is en hoe we dat de komende jaren gaan realiseren. Denk daarbij aan de • Informeren: online (actueel en betrouwbaar) en wijkkrant, onlinekanalen, maar ook aan offline met energieloket, folders, energiecafés, etc. kleine infopanelen in voortuinen van • Financieel: lening, eventuele subsidies. enthousiaste bewoners die al stappen • Faciliteren: op het gebied van vergunningverlening. hebben gezet (zie afbeelding 10). De campagne wordt zo veel mogelijk met inwoners van Dieren-West bedacht en uitgevoerd. Als er initiatieven uit de wijk komen, zullen wij die als gemeente zoveel mogelijk proberen te ondersteunen en onder de aandacht brengen. We bedienen op deze manier ook de bewoners die liever op een individuele manier ontzorgd willen worden. Waar je in een collectieve aanpak wat meer afhankelijk bent van de planning van derden, daar kan je individueel in je eigen tempo de woning verduurzamen, en meer maatwerk vragen. Ook voor die mensen wil en gaat gemeente Rheden samen met de actieve burgers en organisaties in de wijk ondersteuning bieden.

Het 10 voorbeeldwoningenproject in Dieren-West van afgelopen jaar was een eerste onderdeel van die individuele ontzorgingsaanpak (zie www.watisjouwrheden.nl). Ook het verder uitbouwen van het energieloket maakt onderdeel uit van de aanpak, bij voorkeur een energieloket op locatie. Dat maakt het ook eenvoudiger om de ervaringsdeskundigen in de wijk aan te laten haken bij het advies aan de andere inwoners van de wijk. Maatwerkadviezen en hulp bij beoordelen van offertes kunnen ook via dit energieloket aangevraagd worden. Daarnaast is de bestaande Toekomstbestendig Wonenregeling van gemeente Rheden een belangrijk onderdeel van deze ontzorgingsaanpak. Ook op het gebied van vergunningverlening speelt de gemeente een rol. De faciliterende rol van de gemeente bestaat uit het tijdig informeren van de bewoners over nieuwe regelgeving en het waar mogelijk versnellen en makkelijker maken van procedures.

Samen op weg naar een mooie, aardgasvrije wijk!

32

Wijkuitvoeringsplan Dieren-West, gemeente Rheden

"De gemeente moet een kennisbank en vraagbaak zijn.'' - Inwoner Dieren-West

Afbeelding 10 Voorbeeld van het vogelvoederhuisje met informatie over duurzame maatregelen in voortuinen van bewoners.

Afbeelding 11 Voortuinbordje

Samen op weg naar een mooie, aardgasvrije wijk!

33

Wijkuitvoeringsplan Dieren-West, gemeente Rheden

4.7 Uitbreiding capaciteit elektriciteitsnetwerk

Of het gaat lukken om in 2033 een aardgasvrij Dieren-West te hebben, zal voor een groot deel afhangen van de capaciteit van ons elektriciteitsnetwerk. Die is op dit moment behoorlijk kwetsbaar en die kwetsbaarheid neemt toe als we straks minder aardgas en veel meer stroom gaan gebruiken als gevolg van een toename van het elektrisch koken, elektrisch autorijden en de warmtepomp. De oplossing ligt onder andere in een uitbreiding van het netwerk. Dat kan op drie manieren: dikkere kabels en meer wijktransformatoren, een betere afstemming van vraag en aanbod van duurzame energie, én door middel van energieopslag. Samen met netbeheerder Liander en met bewoners willen we de komende tijd van start met pilots om daarmee veel ervaring op te doen.

4.8 Wijknetwerkbouwer

Een wijknetwerkbouwer heeft als belangrijkste taak om nog meer zichtbare resultaten te boeken in de wijk. Dat doet diegene door kleine en grote projecten op te starten, door veel in de wijk aanwezig te zijn, als aanspreekpunt te dienen en de bewoners op te zoeken, door te weten wat er speelt, door bijeenkomsten en inloopspreekuren te organiseren, door buurtinitiatieven te faciliteren, door verbindingen te leggen met andere uitdagingen en kansen die aanwezig zijn in de wijk. De opdracht van de wijknetwerkbouwer is integraal: deze persoon is niet alleen met de energietransitie bezig, maar organiseert ook het gesprek over groene, ruimtelijke en sociale wensen en doelen in de wijk. En misschien dat de wijknetwerkbouwer ook kan starten met een wijk- of buurtklusbedrijf. Zie tekstkader. Ook heeft de wijknetwerkbouwer heeft als taak om netwerken voor de wijk te bouwen en deze netwerken te faciliteren, zodat zij écht kunnen bijdragen aan de energietransitie in de wijk. Dit zijn netwerken van: 1. Actieve inwoners en vastgoedeigenaren van bijzondere gebouwen in de wijk. 2. Maatschappelijke partners (bijvoorbeeld Vivare en Liander). 3. Lokale leveranciers (glaszetters, aannemers, bouwbedrijven, financiers).

Zelforganisatie: het wijk- of buurtklusbedrijf Het is het mooiste als de inwoners zichzelf meer gaan organiseren om het werk dat gedaan moet worden ook gedaan te krijgen. Het liefst in de vorm van een wijkbedrijf. Vanuit een wijkbedrijf kunnen beschikbare talenten en capaciteit in de wijk worden verbonden met het werk in de wijk. Vanuit het wijkbedrijf kunnen individuele behoeften met elkaar worden verbonden tot een collectieve vraag van bewoners. Door als inwoners te gaan samenwerken vergroot je het eigen organiserende vermogen van de wijk. Samen kan je immers veel meer dan alleen. Maar ook aan de andere kant levert dit voordeel op. Met een collectieve vraag worden de inwoners een veel interessantere klant / samenwerkingspartner voor aannemers en installateurs. Een wijkbedrijf kan alleen goed slagen als er ondernemende en verbindende inwoners mee aan de slag willen. Het klusbedrijf in Dieren Stenfert is mogelijk een interessant eerste aanknopingspunt.

‘’Als de gemeente een wijkbedrijf in positie brengt, kom ik als bouwbedrijf ook in positie. Als het wijkbedrijf een gezamenlijke uitvraag op de markt kan plaatsen, dan kan ík een goed aanbod doen.’’ - Christiaan Logtenberg, WDW Ontwikkelend Beheer

Samen op weg naar een mooie, aardgasvrije wijk!

34

Wijkuitvoeringsplan Dieren-West, gemeente Rheden

5.Wat kost dat allemaal? In dit hoofdstuk geven we op hoofdlijnen inzicht in de financiële kant van de energietransitie in DierenWest. Wat kost het allemaal en wie gaat die kosten betalen? Voor 2023 geven we een concrete begroting maar voor de lange termijn is op dit moment alleen nog een grove raming mogelijk.

5.1 Huidige energiekosten

Laten we eerst bekijken wat de jaarlijkse energiekosten zijn voor heel Dieren-West. Als we daarbij uitgaan van de maandelijkse energiekosten van een gemiddeld huishouden in Nederland in 2023, dan is dat € 224,-. Voor heel Dieren-West, met meer dan 2000 woningen, is dat jaarlijks een bedrag van ruim vijf miljoen euro.

5.2 Kosten verduurzaming

Voor deelgebied 1, met 414 woningen, is berekend wat het kost om de woningen aardgasvrijready te maken, dus klaar om van het aardgas af te gaan. Het gaat dan om het isoleren van de woning, inclusief glasisolatie, kleinere maatregelen zoals kierdichting en voldoende ventilatie. De gemiddelde kosten per woning bedragen hiervoor € 12.155,-. Een stap verder dan aardgasvrijready is aardgasvrij. Onder deze stap valt de plaatsing van een warmtepomp, een nieuwe, duurzame warmwatervoorziening, het inregelen van de installatie, de eventuele aanpassing aan het warmteafgiftesysteem (bijvoorbeeld vloerverwarming) en elektrisch koken. De gemiddelde kosten per woning bedragen hiervoor € 16.478,-.

Stap 1 - Aardgasvrijready • • • •

Stap 2 - Aardgasvrij • • • • •

Nóg een stap verder is het plaatsen van zonnepanelen voor huishoudelijk gebruik. De kosten hiervoor bedragen € 4.000,- per woning.

De laatste stap is die naar Nul op de Meter. Bij Nul op de Meter is er geen (netto)verbruik van energie van de woning en haar bewoners. Je verbruikt dan over een heel jaar net zo veel energie als je zelf op je dak (of gevel) opwekt. De gasaansluiting kan eruit. De kosten hiervoor bedragen gemiddeld € 10.449,- per woning.

Isoleren van de woning. Inclusief glasisolatie. Kleinere maatregelen zoals kierdichting. Voldoende ventilatie.

Warmtepomp. Duurzame warmwatervoorziening. Inregelen van de installatie. Eventuele aanpassing aan het warmteafgiftesysteem (bijvoorbeeld vloerverwarming). Elektrisch koken.

Stap 3 -Zonnestroom •

Alleen voor huishoudelijk gebruik.

Stap 4 –Nul op de Meter • • •

Samen op weg naar een mooie, aardgasvrije wijk!

Nóg meer zonnepanelen. Net zo veel gebruik als opwek. ± 2,5 keer zo veel zonnepanelen.

35

Wijkuitvoeringsplan Dieren-West, gemeente Rheden

Bij elkaar opgeteld bedragen de totale kosten om de woning aardgasvrij én van voldoende zonnepanelen te voorzien voor huishoudelijk gebruik per woning ongeveer € 32.000,- Om Nul op de Meter te worden bedragen de kosten gemiddeld rond de € 40.000,-. We begrijpen natuurlijk dat dit enorme bedragen zijn. Daarom gaan we, zoals al in paragraaf 4.3 vermeld, actief op zoek naar manieren om huishoudens te ondersteunen bij de financiering van de woningverduurzaming. Een gedetailleerde onderbouwing van de kosten en uitgangspunten is te vinden in het hoofdstuk “Kosten”.

5.3 Kosten gemeente

De energietransitie is een proces van lange adem. De gemeente, provincie en het rijk zullen de komende jaren structureel moeten investeren om deze transitie vorm te geven. In Dieren-West zetten we als gemeente, vooral in de opstartfase, mensen én middelen in om samen met de wijk vooruitgang te boeken. De gemeente staat open voor initiatieven en is bereid om samen met inwoners en partners voortdurend op zoek te gaan naar de benodigde middelen voor projecten in de wijk. Vanuit het Rijk zijn er diverse subsidies en financieringen beschikbaar gesteld voor onder andere het aanpakken van slecht geïsoleerde woningen en het ondersteunen van huurders en eigenaren bij het uitvoeren van kleine maatregelen (fixbrigade en buurtklusbedrijf). Vanzelfsprekend heeft de gemeente deze middelen bij het Rijk aangevraagd, en wachten we nu op de toekenning. Deze middelen komen direct ten goede aan de inwoners. De komende jaren zetten we in op besparingsacties, pilots, vervolgonderzoeken en concrete oplossingen. Denk hierbij aan de verkenning van een Buurt Energie Systeem, een zonneparking (een parkeerplaats met zonnepanelen), warmte-opslag in de wijk en het vraagstuk van beschikbaarheid op het net.

Hoewel we hierbij in hoge mate afhankelijk zijn van landelijke en provinciale besluitvorming en financiële middelen, zullen we proactief op zoek gaan naar andere mogelijkheden van (co)financiering, waarbij we naast het rijk en de provincie ook kijken naar Europa en fondsen.

Samen op weg naar een mooie, aardgasvrije wijk!

36

Wijkuitvoeringsplan Dieren-West, gemeente Rheden

6. Risico’s en onzekerheden Wij willen in dit plan zo eerlijk mogelijk uitleggen hoe we met elkaar van Dieren-West een mooie, aardgasvrije wijk kunnen maken. In dit plan hebben we onze doelen en aanpak beschreven. Toch kan het gebeuren dat we ergens onderweg tegenslag gaan krijgen. In dit hoofdstuk noemen wij dan ook de risico’s die een soepele reis naar succes in de weg zouden kunnen staan. Wel benoemen we daarbij hoe we denken deze risico’s te kunnen beheersen.

6.1 Sturing en marktwerking Het risico bestaat dat de gemeente onvoldoende middelen kan vrijspelen om de ontzorging of regierol langjarig en goed te organiseren. De consequentie hiervan zou kunnen zijn dat een groep inwoners met weinig eigen mogelijkheden (organisatorisch en financieel) niet in staat is om de woning te verduurzamen, met alle sociale en economische gevolgen van dien. Het opdrijven van de prijzen op de energiemarkt en de markt van aannemers en installateurs door een grote vraag en een tekortschietend aanbod, verergert dit probleem nog. In de begroting van het WUP zullen we dus een ruim bedrag voor de ontzorging en regierol opnemen. 6.2 Financiële problemen door hoge energierekening Het zou kunnen dat een deel van de huishoudens in Dieren-West, maar ook sportverenigingen, zorginstellingen, eigenaren van bedrijfspanden, etc. in financiële problemen komen als de eerstvolgende jaarafrekening van de energieleverancier komt. Er zijn ondertussen verschillende potjes en regelingen om te helpen met deze energiekosten. Aan iedereen met dergelijke problemen dus de oproep tijdig hulp te zoeken! Inwoners kunnen in dat geval contact opnemen met de Energiebank regio Arnhem3.

6.3 Communicatie Goede communicatie is ontzettend belangrijk in een complex proces als dit, waar veel verschillende partijen met elkaar moeten samenwerken. Daarom zorgen we als gemeente voor een ruim budget. Het is een risico dat ondanks voldoende budget we toch niet iedereen bereiken, bijvoorbeeld omdat mensen niet geïnteresseerd zijn in het onderwerp of bezig zijn met urgentere zaken. Daarom is het nodig dat we dus blijven bijstellen.

6.4 Uitvoeringscapaciteit

De warmtetransitie is veel werk. Er is dan ook uitvoeringscapaciteit nodig, zowel bij de gemeente, als extern, in de wijk. Denk aan capaciteit van inwoners, ambtenaren, bedrijven en partners. Op dit moment is het organiserend vermogen van de gehele netwerkorganisatie nog gering. De gemeente is op dit moment bezig om haar eigen capaciteit uit te breiden, waarbij een deel wordt ingezet voor een betere samenwerking met het hele netwerk.

6.5 Spanning tussen de korte termijn - individuele aanpak en de lange termijn - collectieve aanpak Nu de urgentie om te verduurzamen toeneemt als gevolg van de hoge energieprijzen, kiezen veel mensen ervoor om zelf (met lokale leveranciers) aan de slag te gaan. Hierdoor ontstaat het risico dat collectieve oplossingen die over het geheel genomen beter of goedkoper zijn, uit beeld raken of niet van de grond kunnen komen.

3 Energiebank Arnhem – Energiebank Nederland

Samen op weg naar een mooie, aardgasvrije wijk!

37

Wijkuitvoeringsplan Dieren-West, gemeente Rheden

6.6 Belemmerende regels

De energietransitie is gebaat bij soepele werkprocessen. Denk aan procedures met betrekking tot vergunningen en aanbestedingen. Hier kan mogelijk nog een verbeterslag gemaakt worden. Het is bijvoorbeeld niet logisch om bedrijven of organisaties elk jaar opnieuw te vragen om een aanbesteding te doen wanneer de gemeente ervan overtuigd is dat zij een structurele speler in het landschap is. Ook zullen procedures met betrekking tot het aanvragen en verlenen van vergunningen (bijvoorbeeld voor isoleren van een dak – het dak wordt dan 10 cm hoger) radicaal vereenvoudigd moeten worden. Ook denken wij dat er als gevolg van de warmtetransitie nieuwe banen ontstaan om zowel intern binnen de gemeente als extern in het wijkproces de afstemming te organiseren, knelpunten weg te nemen en onnodige hindernissen weg te nemen. We gaan dus in een vroeg stadium met andere afdelingen van de gemeente in gesprek om de energietransitie tot een succes te maken.

6.7 Een ondernemende werkhouding

Ook vraagt de warmtetransitie een actieve en ondernemende houding van iedereen, niet in de laatste plaats van de gemeente zelf. Hier heeft met name de gemeentelijke organisatie een ontwikkelstap te maken en eigen en nieuwe mensen op te leiden en te werven. Er is behoefte aan integrale, soepele, naar buiten gerichte en ondernemende teams met medewerkers die lange tijd voor de gemeente (en de wijk) willen werken. In de plannen creëren we dus voldoende capaciteit voor dit project.

6.8 Vertrouwen

Een complex proces als dit is een zoektocht. We doen het voor de eerste keer. Gemeente, inwoners en partners. Er zal vast eens wat misgaan, wat ook logisch is bij nieuwe ontwikkelingen zoals deze. Dat zeggen we niet om ons alvast in te dekken, dat is gewoon het eerlijke verhaal als je met zoiets groots en nieuws aan de slag gaat. En als er een keer iets misgaat, laten we dan alvast in dit plan afspreken dat we elkaar helpen om weer te gaan staan. Want alleen samen komen we bij de finish. We zullen elkaar de hand moeten reiken, elkaar vasthouden en het vertrouwen hebben dat we er samen voor gaan, ook als het eens tegenzit.

6.9 Natuurvergunning kan vertraging oplopen

Vanuit de provincie moet elke gemeente een natuurvergunningsaanvraag indienen om bepaalde isolatiemaatregelen te kunnen nemen. Dit komt omdat er onder de daken en in de spouwen van huizen dieren kunnen nestelen zoals mussen en vleermuizen. Als we gaan isoleren dan verdwijnen deze plaatsen zodat er geen ruimte meer is voor deze dieren. Daarbij hoort ook dat we nadenken over alternatieve nestlocaties voor deze dieren. Zo kunnen we verduurzamen en tegelijkertijd ook de dieren in de wijk houden. De doorlooptijd van een dergelijke vergunning is al gauw een jaar. We moeten er dus spoedig mee beginnen om de verduurzaming niet in de weg te zitten. Op vele plaatsen zijn dorpen en wijken bezig met verduurzaming en iedereen heeft dus een natuurvergunning nodig. Er is dan te weinig capaciteit in de markt. Het duurt dan langer dan gebruikelijk om de vergunning te verkrijgen. Om deze uitloop te voorkomen zouden we vrijwilligers uit de wijk in kunnen zetten om in de wijk te inventariseren waar welke dieren “wonen” en nestelen. Er zijn altijd wel mensen die zich bezighouden met flora en fauna en die vaak ook al weten hoe dat in hun wijk is. We komen graag met ze in contact!

6.10 Onvoldoende capaciteit op het stroomnet

Met de gekozen maatregelen (individueel all electric) zal er extra behoefte aan elektriciteit zijn. Het kan zijn dat hiervoor extra infrastructuur moet worden aangelegd. Als dat niet tijdig beschikbaar is, zou de energietransitie in de wijk vertraagd kunnen worden. Om dit voor te zijn, zijn we al tijdig het gesprek aangegaan met netbeheerder Liander. Hiermee kunnen we de energietransitie afstemmen met de eventueel benodigde aanpassingen aan de infrastructuur.

Samen op weg naar een mooie, aardgasvrije wijk!

38

Wijkuitvoeringsplan Dieren-West, gemeente Rheden

6.11 Afstemming met verhuurder Om te voorkomen dat de woningcorporatie twee keer langs moet komen, hebben we nu al afstemming met Vivare. Zo kunnen ze dus eventueel onderhoudt aan de woning combineren met verduurzamen. Dit is voor zowel de bewoner als de verhuurder interessant.

Samen op weg naar een mooie, aardgasvrije wijk!

39

Wijkuitvoeringsplan Dieren-West, gemeente Rheden

7. Bijlagen In dit hoofdstuk noemen we de bijlagen die bij dit wijkuitvoeringsplan horen en die technische, organisatorische en financiële achtergrondinformatie geven. • Coalitieakkoord, gemeente Rheden • Transitievisie warmte Rheden, 2021 • Wijkanalyse Dieren-West, WDW, 2021 • Toelichting op deelgebieden Dieren-West, WDW • MEDO: Rapport woningverduurzaming Rheden businesscase, 2022 • Begrippenlijst

Energiebesparing

All-electric (warmtepomp)

Zonnepanelen

Samen op weg naar een mooie, aardgasvrije wijk!

Toekomstbestendig elektriciteitsnetwerk