Winterrapportage 2022 (22.103)

Winterrapportage 2022

Datum vaststelling B&W

:

8 november 2022

Datum besluitvorming Raad :

20 december 2022

Inhoudsopgave 1. Inleiding en samenvatting ................................................................................................ 3 Algemeen ........................................................................................................................ 3 Verwachte ontwikkeling resultaat 2022 ............................................................................... 3 Septembercirculaire 2022 .................................................................................................. 3 2. Financiële afwijkingen ...................................................................................................... 5 Afwijking ten opzichte van Q2-Rapportage 2022 ................................................................... 5 Toelichting afwijkingen ...................................................................................................... 6 Samenvattende tabel ........................................................................................................ 8 Financiële ontwikkelingen .................................................................................................. 9 Bijlage 1 ...........................................................................................................................

11 Duiding saldo-neutrale wijzigingen ..................................................................................... 11

1. Inleiding en samenvatting Algemeen Hierbij bieden wij u de Winterrapportage 2022 aan. Het doel van deze tussenrapportage is tweeledig: • Het geven van inzicht in de actuele begrotingspositie van dit lopende begrotingsjaar 2022 op basis van het door uw Raad vastgestelde beleid; • Het geven van een prognose van het te verwachten financiële resultaat in de jaarrekening 2022. Met deze stand van zaken per medio oktober 2022 laten wij zien waarin we afwijken ten opzichte van de lopende begroting, zoals recentelijk (27 september jl.) vastgesteld bij de Q2-rapportage 2022. In die Q2-rapportage is het begrotingssaldo bijgesteld van € 400 duizend nadelig naar € 2.053 duizend voordelig. In deze winterrapportage zijn de effecten verwerkt van de septembercirculaire van het gemeentefonds. Als onderdeel van de besluitvormingsprocedure van de Programmabegroting 2023 is de raad al geïnformeerd over de financiële effecten van die circulaire met een aparte memo (d.d. 18 oktober “Financiële effecten septembercirculaire gemeentefonds 2022”). In deze memo is vermeld dat het netto-effect van de circulaire voor 2022 € 460 duizend voordelig bedraagt, te verwerken in voorliggende rapportage. In deze winterrapportage zijn naast de septembercirculaire ook diverse overige financiële mutaties verwerkt en vermelden we daarnaast enkele financiële ontwikkelingen.

Deze informatie leest u in het hoofdstuk 'Financiële afwijkingen'.

Verwachte ontwikkeling resultaat 2022 Het verwachte jaarresultaat 2022 is ten opzichte van de Q2-rapportage 2022 per saldo verslechterd met € 675 duizend. Hierdoor verandert het begrotingssaldo van € 2.053 duizend voordelig naar € 1.378 duizend voordelig. Het resultaat is als volgt opgebouwd (bedragen x € 1.000):

Tabel: Opbouw resultaat 2022 Posten (bedragen x € 1.000) Begrotingsresultaat na Q2-Rapportage Effecten Septembercirculaire 2022

Bedrag 2.053 460

Afwijking op baten en lasten 2022 t.o.v. Q2-Rapportage, per saldo

-1.135

Begrotingsresultaat na Winterrapportage 2022

1.378

Septembercirculaire 2022 De financiële gevolgen van de septembercirculaire gemeentefonds hebben een gunstig effect op het begrotingsresultaat, zoals in onderstaande tabel is gespecificeerd.

3

Tabel: Septembercirculaire 2022 Posten (bedragen x € 1.000)

Programma Taakveld Bedrag

Voordelen - Verwerking memo Septembercirculaire 2022

6

0.7

Subtotaal

2.399 2.399

Nadelen - Uitgavenpost voor energietoeslag

2

6.3

-1.342

- Asiel (inburgering)

1

6.4

-48

- Maatschappelijke begeleiding statushouders

1

6.4

-69

- Omgevingswet (ten behoeve van algemene reserve)

3

0.10

-381

- Uitgavenpost Wet kwaliteitsborging bouw

3

8.3

-62

- Leerlingenvervoer Oekraïne

2

6.3

-5

- Participatie (IU)

1

6.4

-32

Subtotaal

-1.939

Totaal voordelen

2.399

Totaal nadelen

-1.939

Saldo Effecten Septembercirculaire 2022

460

Bovengenoemde posten hebben we nader toegelicht in een aan de Raad verzonden memo 'Financiële effecten septembercirculaire gemeentefonds 2022' d.d. 18 oktober jl. Voor nadere inhoudelijke toelichtingen verwijzen wij naar deze memo.

4

2. Financiële afwijkingen Afwijking ten opzichte van Q2-Rapportage 2022 Naast de effecten van de septembercirculaire hebben we afwijkingen geïnventariseerd, waarbij een ondergrens van € 50.000 per begrotingspost (eventueel verdeeld over meerdere taakvelden) is gehanteerd. Dit heeft geleid tot diverse afwijkingen van per saldo € 1.135.000 nadelig. In onderstaande tabel treft u de toelichting aan.

Tabel: Baten en lasten

Nummer

Omschrijving

Programma Taakveld

Begrotingsresultaat na Q2-Rapportage 2022

Bedrag (x € 1.000) 2.053

Effecten Septembercirculaire 2022

460

Afwijking op baten en lasten 2022 t.o.v. Q2-Rapportage: Voordelen 1 Kostenontwikkeling 2022 Avan

1

4.3

9

2

6.6

51

2

6.71

25 85

2 Kostenontwikkeling 2022 MGR

1

6.4

78

3 Afrekening 2021 LVB

2

6.71

54

4 Kostenontwikkeling 2022 PW

2

6.3

325

5 Kostenontwikkeling 2022 WMO

2

6.6

100

2

6.71

175 275

Subtotaal

817

Nadelen 6 Bijstelling BUIG-budget

2

6.3

-110

7 Kostenontwikkeling 2022 WMO

2

6.71

-125

8 Kostenontwikkeling 2022 JW

2

6.72

-525

9 Afboeken taakstellingen personeel

6

0.4

-542

6

0.8

-200

6

0.4

-742 10 Inhuur bij ziekte Subtotaal Totaal voordelen

-450 -1.952 817

Totaal nadelen

-1.952

Totaal afwijkingen baten en lasten, per saldo

-1.135

Begrotingsresultaat na Winterrapportage 2022

1.378

5

Toelichting afwijkingen Bovengenoemde afwijkingen lichten wij onderstaand op hoofdlijnen toe: Voordelen 1. Kostenontwikkeling 2022 Avan (Aanvullend vervoer Arnhem Nijmegen); doelgroepenvervoer omvat leerlingenvervoer, Wmo-vervoer, vervoer dagbesteding en instellingenvervoer. In de Financiële MARAP Q2 van de BVO-DRAN (Bedrijfsvoeringsorganisatie Doelgroepenvervoer Regio Arnhem Nijmegen) is aangegeven dat de lasten hiervan voor de gemeente Rheden € 85 k onder budget liggen. 2. Kostenontwikkeling 2022 MGR (modulaire Gemeenschappelijke Regeling sociaal domein Centraal Gelderland); volgens het Halfjaarrapport 2022 van de MGR is de prognose voor 2022 een voordelig resultaat van € 833 k, waarvan de module WgSw (Werkgeverschap sociale werkvoorziening) het grootste deel voor haar rekening neemt, te weten € 658 k. Het aandeel van de gemeente Rheden hierin is bij benadering € 78 k. 3. Afrekening 2021 LVB (Licht verstandelijke beperking); over 2021 is een bedrag ad € 54 k van de centrumgemeente Arnhem in dit najaar terug ontvangen. 4. Kostenontwikkeling 2022 PW (Participatiewet); op basis van de interne rapportage Participatie-wet (MARAP P-wet) tot en met september ligt het aantal uitkeringen en daarmee de uitgaven onder de begroting. Op basis hiervan en uitgaande van gelijkblijvend aantal uitkeringen in rest van het jaar wordt een verlaging van het budget met € 325 k voorgesteld. 5.

Kostenontwikkeling 2022 WMO 1. Hulpmiddelen & Woonvoorzieningen: Op basis van de interne rapportage WMO (MARAP Wmo) tot en met augustus wordt een onderschrijding (€ 100 k) van het budget verwacht. Het consulententeam Wonen-Rollen-Vervoer (WRV) is weer op sterkte en is een inhaalslag gemaakt met als resultaat onder andere het verstrekken van meer toekenningen. Mogelijk leidt dit nog tot extra lasten in de komende maanden. 2. Huishoudelijke Hulp en Dagelijkse Ondersteuning: Op basis van dezelfde rapportage wordt een beperkte onderschrijding (€ 50 k) van het budget verwacht. Daarbij dient te worden vermeld dat in een aantal gevallen de aanspraak op uren hulp niet volledig wordt uitgenut door onder andere capaciteitsproblemen bij de zorgaanbieders. 3. Pgb: De lasten van Pgb blijven wederom achter (€ 125 k) op de begroting, zowel voor de Pgb Huishoudelijke Hulp als de Pgb Begeleiding. Nadelen 6. Bijstelling BUIG-budget: gemeenten ontvangen va het Rijk een gebundelde uitkering (BUIG) voor het bekostigen van de uitkeringen in het kader van de Participatiewet, IOAW, IOAZ en Bbz en voor de inzet van loonkostensubsidie. Door het Rijk is onlangs het ‘Definitief budget BUIG 2022’ vastgesteld. Voor Rheden betekent dit een bijstelling naar beneden van € 110 k. 7.

Wmo: Op basis van de interne rapportage WMO (MARAP Wmo) tot en met augustus wordt een kleine overschrijding van het budget ZiN verwacht. Het wegwerken van wachtlijsten begeleiding kan mogelijk nog een verdere overschrijding tot gevolg hebben. 8. Jeugdzorg: Op basis van de interne rapportage Jeugd (MARAP Jeugd) tot en met augustus wordt een substantiële overschrijding van het budget verwacht. Deze afwijking wordt vooral veroorzaakt doordat de Lumpsum-afspraken voor een aantal zorgaanbieders zijn verhoogd (€ 390 k). De budgetoverschrijding is ook voor een deel te verklaren uit de bijdrage van de gemeente Rheden in het Regionaal Transformatieplan Jeugd (€ 81 k). Daarnaast hebben we te maken gekregen met toename bij verblijf en met enkele kostbare casussen. 9. Afboeken taakstellingen personeel: In het verleden zijn er taakstellingen opgenomen op het personeelsbudget zonder dat er sprake was van een onderbouwing. In de afgelopen 6

jaren is gebleken dat deze taakstellingen niet haalbaar zijn en daardoor niet meer reëel zijn. Het betreft een aantal resterende taakstellingen uit 2019 die voortkomen uit een bezuinigingsronde van 5% op de personeelskosten (totaal € 267 k), een tweetal bezuinigingen uit Rheden Financieel Stabiel (totaal € 275 K optimaliseren netwerkorganisatie en werkprocessen “lean” inrichten) en de stelpost zero-based (totaal € 200 k). Er is er voor gekozen om deze taakstelling nu in één keer af te boeken zodat de begroting een realistisch beeld geeft. In de begroting 2023 is deze afboeking structureel verwerkt. In deze rapportage gaat het om de afboekingen voor 2022. 10. Inhuur bij ziekte: Bij de Zomerrapportage hebben we gemeld dat het budget voor vervanging bij ziekte (€ 200.000) niet toereikend was. We hebben toen aanvullend een bedrag van € 200.000 in de begroting opgenomen. Uiteindelijk verwachten we aan inzet voor vervanging bij ziekte dit jaar ca. € 850.000 te besteden, waarvan € 400.000 is gedekt door ziektebudget. Naast bovenstaande afwijkingen verwerken we in deze rapportage ook enkele technische / saldoneutrale wijzigingen. Deze zijn in onderstaande tabel weergegeven in kolom “WR: saldo-neutraal” en de betreffende wijzigingen zijn nader gespecificeerd in bijlage 1.

7

Samenvattende tabel Tabel: Specificatie mutaties Stand na WR:SepCirc2 WR:Afw2 WR:SaldoN Stand na Q2R 22 2 2 e WR Posten (bedragen x € 1.000) Lasten 1. Economische Ontwikkeling 2. Welzijn 3. Gebiedsontwikkeling 4. Duurzaamheid 5. Bestuur en Veiligheid 6. Overhead en algemene dekkingsmiddelen subtotaal lasten programma's

12.974 66.721 16.949 9.855 8.371 17.771 132.640

149 1.347 62 0 0 0 1.558

-87 -80 0 0 0 1.192 1.025

165 206 215 0 0 -56 530

13.201 68.194 17.226 9.855 8.371 18.906 135.752

Toevoegingen aan reserves 1. Economische Ontwikkeling 2. Welzijn 3. Gebiedsontwikkeling 4. Duurzaamheid 5. Bestuur en Veiligheid 6. Overhead en algemene dekkingsmiddelen subtotaal toevoegingen

0 0 250 0 0 1.634 1.884

0 0 381 0 0 0 381

0 0 0 0 0 0 0

0 0 0 0 0 0 0

0 0 631 0 0 1.634 2.265

Baten 1. Economische Ontwikkeling 2. Welzijn 3. Gebiedsontwikkeling 4. Duurzaamheid 5. Bestuur en Veiligheid 6. Overhead en algemene dekkingsmiddelen subtotaal baten programma's

1.717 17.166 2.196 10.064 641 101.698 133.483

0 0 0 0 0 2.399 2.399

0 -110 0 0 0 0 -110

0 0 0 0 0 0 0

1.717 17.056 2.196 10.064 641 104.097 135.772

Onttrekkingen aan reserves 1. Economische Ontwikkeling 2. Welzijn 3. Gebiedsontwikkeling 4. Duurzaamheid 5. Bestuur en Veiligheid 6. Overhead en algemene dekkingsmiddelen subtotaal onttrekkingen

141 835 2.113 0 0 3 3.093

0 0 0 0 0 0 0

0 0 0 0 0 0 0

165 150 215 0 0 0 530

306 985 2.328 0 0 3 3.623

Saldo baten en lasten Saldo onttrekkingen en toevoegingen

843 1.209

841 -381

-1.135 0

-530 530

20 1.358

Totaal saldo

2.053

460

-1.135

0

1.378

8

Financiële ontwikkelingen Salariskosten Op basis van een globale analyse salariskosten verwachten we dit jaar op een overschrijding van de personeelslasten 2022 uit te komen van maximaal € 650 duizend, als volgt gespecificeerd:

Tabel: specificatie overschrijding Omschrijving

Bedrag (x € 1.000)

Samenleving

120.000

Leefomgeving

130.000

Bedrijfsvoering

400.000

Totaal

650.000

Toelichting: Bij samenleving verwachten we op totaalniveau een overschrijding van € 120.000 en dit betreft voornamelijk overschrijding op inhuur bij WMO en Jeugd. Bij leefomgeving is voor een deel van de inhuur sprake van dekking uit materieel budget. Denk aan de Omgevingswet, Klimaatgelden en Masterplan Veluwezoom. De verwachte meerkosten van € 130.000 hebben vooral betrekking op inhuur van juridische ondersteuning bij omgevingsrecht en bestemmingsplannen. Bij afdeling Bedrijfsvoering constateren we dat een aantal functies langdurig wordt ingevuld door externe medewerkers. De krapte op de arbeidsmarkt zorgt ervoor dat langere tijd gebruik moet worden gemaakt van externe inhuur (inschatting € 300.000). We zien voor de hele organisatie dat er sprake is van een stijging van de tarieven voor externe inhuur. Verder is in de organisatie (tijdelijk) sprake van bovenformativiteit (inschatting € 100.000).

Welzijn Binnen het programma welzijn zijn er diverse ontwikkelingen te melden waarvan de financiële implicaties voor het resultaat niet meegenomen zijn in het overzicht van de financiële afwijkingen. Sport in Rheden: Binnen Sport in Rheden hebben we ook in dit jaar te maken met ontvangen compensatie van het Rijk voor inkomstenderving (gymzalen en zwembaden) en compensatie voor vervallen BTW-aftrek 2022. Aan compensatie voor inkomstenderving is per saldo tot nu toe € 49 k ontvangen. Ter compensatie van BTW-aftrek 2022 is € 236 k ontvangen (conform begroot na Q2rapportage) en over 2020 is een extra bedrag uitgekeerd ter hoogte van € 296 k. Van dit laatste bedrag zal circa € 248k ten gunste van de investering in het Biljoenbad komen. Bijzondere bijstand - Energietoeslag: Aan middelen ter financiering van de energietoeslag is door het Rijk volgens de meicirculaire 2022 een bedrag van € 1.888 k beschikbaar gesteld. In de septembercirculaire 2022 is dit bedrag verhoogd met € 1.342 k, waardoor het totaal nu uitkomt op € 3.230 k. Volgens de interne rapportage Participatie-wet (MARAP P-wet) tot en met september is er € 2.475 k uitgegeven. Een prognose van de uitgaven is nog niet opgesteld. Uit het budget dienen nog uitvoeringskosten, nabetalingen en nagekomen aanvragen te worden gedekt.

Bijzondere bijstand - Energie-armoede: Aan middelen ter financiering van de energie-armoede is door het Rijk in de vorm van een tweetal specifieke uitkeringen in totaal een bedrag beschikbaar gesteld van € 1.326 k. Volgens de interne rapportage Participatie-wet (MARAP P-wet) tot en met september is er nog niets uitgegeven en is nog geen prognose vastgesteld. 9

AZC Velp: Vooralsnog gaan we ervan uit dat de kosten verbonden aan de AZC Velp kunnen worden gedekt uit de vergoedingen van het COA. Opvang Oekraïne: Vooralsnog gaan we ervan uit dat de kosten verbonden aan de opvang van oorlogsvluchtelingen uit Oekraïne kunnen worden gedekt uit de vergoedingen van het Rijk. Gelrepas: Bij het doorzetten van het huidige gebruik van de Gelrepas verwachten we een overschot van € 60 k. Intern is een voorstel in voorbereiding om de bestedingsvoorwaarden voor volwassenen op korte termijn te verruimen en hiervoor het genoemde bedrag in te zetten. Algemene Uitkering Samenleving: Door de gemeente Rheden is een aanvraag in het kader van de "Compensatieregeling voogdij en 18+ - WPB - Onderbreking Financieringssystematiek" ingediend. Deze aanvraag is zeer recent goedgekeurd voor een bedrag van € 883 k. Daarbij geldt wel dat het bedrag nog naar beneden kan worden bijgesteld als het landelijk beschikbaar gestelde budget voor deze compensatieregeling wordt overschreden. Definitieve vaststelling vindt pas plaats in de decembercirculaire 2022. Daarbij zal ook de bestemming binnen Samenleving worden vastgesteld. Corona Sociaal Domein: De onttrekkingen aan de Bestemmingsreserve Corona ten behoeve van het sociaal domein moeten nog in beeld worden gebracht en zijn niet in deze rapportage meegenomen.

10

Bijlage 1 Duiding saldo-neutrale wijzigingen Tabel: saldo-neutrale wijzigingen Post WR 22

Post (bedragen x € 1.000)

A

B

C

SaldoTransformatieneutraal Salarissen Re-integratie plan

D Suvis bijdrage gemeente

Lasten Exploitatie 1. Economische Ontwikkeling

165

2. Welzijn

206

3. Economische Ontwikkeling

215

5. Bestuur & Veiligheid 6. Overhead en algemene dekkingsmiddelen Totaal lasten

165 56

150 215

0 -56 530

-56 0

165

150

215

Baten Reserves 1. Economische Ontwikkeling

165

2. Welzijn

150

3. Economische Ontwikkeling Totaal baten

215 530

165 150 0

165

215 215

150

A) Dit betreft middelen uit de algemene uitkering (POK-gelden) die nog naar de juiste taakvelden geboekt moeten worden. Vanuit Samenleving zijn er een aantal onttrekkingen uit diverse onttrekkingen uit de reserve Rekeningresultaat 2021. Onderstaand worden deze toegelicht en in een breder kader geplaatst. B) Re-integratie: Als extra dekking voor de activiteiten op het gebied van re-integratie (in lijn met de Actualiteitenrapportage 2020 en hetgeen daar is vermeld bij het doorvoeren van besparingen op re-integratie) wordt voorgesteld € 165 k uit bestemmingsreserve rekeningresultaat 2021 te onttrekken en toe te voegen aan het budget re-integratie. C) Transformatieplan (sociaal domein): Als extra dekking voor de activiteiten op het gebied van transformatie, te weten het verbeteren van versnellen van het afgeven van beschikkingen, wordt voorgesteld € 150 k uit bestemmingsreserve rekeningresultaat 2021 te onttrekken en toe te voegen aan het budget Transformatieplan. D) Suvis bijdrage gemeente: De bijdrage in de ventilatie van scholen is in 2021 uitgekeerd en wordt gedekt uit ontvangen middelen RVO (€ 266 k), bestemmingsreserve rekeningresultaat 2021 (€ 215 k) en krediet (€ 65 k).

11