Voorstel opschonen reserves def

VOORSTEL OPSCHONEN BESTEMMINGSRESERVES En verschuiven van de reservepositie ten gunste van de algemene reserve

Aanleiding In het kader van de Solide Kadernota 2025 – 2028 heeft de raad ingestemd met de door het college voorgestelde ombuigingsmaatregelen. Ook de accountant heeft in zijn verslag aandacht gevraagd voor de bestemmingsreserves en geadviseerd deze goed door te lichten. Samen met het geringe weerstandsvermogen is dit aanleiding geweest om de reserves en voorzieningen door te lichten. Dit voorstel gaat in op het opschonen van de reserves. Een voorstel voor de voorzieningen volgt apart. De spelregels die we hanteren bij beide acties worden in de nieuwe Nota Reserves en Voorzieningen opgevoerd die gelijkstijdig met dit voorstel ter besluitvorming aan uw raad wordt voorgelegd, zodat het voor iedereen helder is hoe wij in Rheden omgaan met onze reserves en voorzieningen. Onder voorbehoud van vaststellen van die nota leggen wij uw raad het volgende voor. Spelregels behouden of vrijvallen bestemmingsreserve Een bestemmingsreserve kent geen vrij karakter, dat wil zeggen het budget dient aan de specifieke bestemming waarvoor de reserve is ingericht te worden besteed binnen de daarvoor gestelde termijn (de duur van het project of activiteit). Tevens dient er een gedegen financieel plan aan de reserve ten grondslag te liggen. Voor nieuw beleid of nieuwe uitvoeringsmaatregelen dient bij begroting extra budget/bestemmingreserve te worden aangevraagd vergezeld van een solide plan.

Ter dekking dient dan de algemene reserve (of een voordelig begrotingssaldo). Zo kan de raad haar budgetrecht uitoefenen en houdt ze het overzicht over de middelen en de doelen waarvoor de middelen worden ingezet. Jaarrekening 2023 Onderstaand overzicht is gebaseerd op de jaarrekening 2023. Vanwege de opmerkingen die de accountant heeft gemaakt over de egalisatiereserves is er een tweedeling gemaakt tussen de bestemmingsreserves die tot het eigen vermogen horen en de (egalisatie)reserves die eigenlijk tot de voorzieningen behoren. Over deze laatste categorie leggen we de raad een apart voorstel voor. Bestemmingsreserves Omschrijving Reserve klimaat Doorontwikkeling WABO Reserve actualisering bestemmingsplannen Reserve nieuwbouw zwembad Reserve herstructurering woongebieden Reserve dorpsvisie Dieren (i.r.t. traverse Dieren) Reserve Carion Reserve Covid Reserve Nieuwbouw Gemeentehuis Reserve Maatregelen Energiearmoede Reserve Afvalverwerking Reserve nog te besteden gemeentelijke budgetten Totaal bestemmingsreserves Reserve onderhoud gebouwen Reserve SBO speelvoorziening Reserve SBO wegen Reserve SBO gem. gebouwen Reserve SBO landschapsbeleidplan Reserve bos en natuurgebieden Reserve risicobuffer grondexploitaties Reserve Bovenwettelijk Verlof Totaal nader te beoordelen

Saldo 31-12-2023 200.000 55.000 65.825 1.358.630 1.332.040 2.064.195 153.242 604.387 794.227 1.954.700 435.535 3.267.316 12.285.097 655.843 398.365 2.587.867 973.373 51.834 123.357 273.207 713.479 5.777.325

Totaal bestemmingsreserves jaarrekening 2023

1

18.062.422

Criteria opschonen bestemmingsreserves Met in achtneming van de spelregels zoals beschreven in de nieuwe Nota Reserves en Voorzieningen stellen we voor om de volgende criteria te hanteren bij het opschonen van de huidige reserves: 1.

De hoogte van de bestemmingsreserve: we vragen ons af of het zinvol is om reserves kleiner dan € 50 k op te nemen gezien artikel 7 van onze financiële verordening. Over- en onderschrijdingen van € 50 k of minder kunnen naar onze mening in de exploitatie worden opgevangen, het is niet nodig om hiervoor een reserve aan te maken. Hetzelfde is van toepassing op jaarlijkse onttrekkingen aan een reserve die kleiner of gelijk zijn aan € 50 k. Ook deze kunnen in de exploitatie worden opgevangen.

2.

De levensduur van de reserve: een bestemmingsreserve dient een einddatum te kennen namelijk de datum waarop het project of de activiteit waarvoor de reserve bestemd was is beëindigd. Indien er de afgelopen drie jaar geen mutaties op de reserve hebben plaatsgevonden concluderen wij dat de reserve niet langer nodig is om tekorten in de exploitatie van het project of de activiteiten te dekken.

3.

De noodzaak tot aanhouden van de bestemmingsreserve: soms zijn de activiteiten waarvoor de bestemmingsreserve is aangemaakt inmiddels afgerond en is de reserve daarvoor niet benut.

Voorgestelde bestemmingsreserves per 31-12-2024 Samengevat levert het opschonen conform de nieuwe Nota Reserves en Voorzieningen per 31 december 2025 het volgende saldo op binnen de bestemmingsreserves:

Bestemmingsreserves

Saldo

Saldo

10-09-24

31-12-24

Naar de begrotin g 2024

Nieuwe bestemmingsreserve

Naar de algemen e reserve Nieuw krediet

Reserve Klimaat

200.000

0

200.000

Doorontwikkeling Wabo

55.000

0

55.000

Reserve actualisering bestemmingsplannen

65.825

0

65.825

Reserve nieuwbouw zwembad 1

1.327.630

0

Reserve herstructurering woongebieden 2

1.332.040

0

1.332.040

Reserve Dorpsvisie Dieren 2

2.064.195

0

2.064.195 2.064.195

Reserve Carion

153.242

0

Reserve Covid 3

182.000

0

Reserve Nieuwbouw Gemeentehuis 3

368.227

368.227

Reserve Maatregelen Energiearmoede 3

695.700

0

Reserve Afvalverwerking

435.535

435.535

Reserve nog te besteden gemeentelijke budgetten 4

3.267.317

0

10.146.71 1

803.762

1.327.630 1.332.040

Totaal

153.242 182.000

695.700

332.569 1.192.218 1.742.530 6.619.637

2

1.531.094 1.192.218

1 De reserve Nieuwbouw zwembad is bij de 2e berap omgezet naar een reserve kapitaallasten Biljoenbad ter hoogte van (niet afgerond) € 1.139.630 waarbij tegelijkertijd een eerste onttrekking is gedaan van € 31.000. Conform het voorstel in de RiB Biljoenbad is een bedrag van € 219.000 apart gehouden voor de sloopkosten Dumpel. Wij nemen beide bedragen hier samen om naar de algemene reserve te brengen (zie ook de bijlage). 2 Deze bedragen worden opgenomen in de meerjareninvesteringsbegroting conform de regelgeving van het BBV. 3 Bij zowel de 1e als de 2e berap zijn reeds bedragen in mindering gebracht op deze reserves. Het totaal aan bestemmingsreserves is daarmee gedaald van € 12.285.097 per 31-12-23 naar €10.146.711 per 10-09-24. 4 Zie voor de uitsplitsing van deze reserve bijlage 2. Het bedrag valt in deze optelling € 1,00 hoger uit dan in de jaarrekening vanwege afrondingsverschillen in berekening bij de laatste.

In de bijlages vind u de motivering voor het behouden dan wel opheffen van de reserve: 1. 2. 3. 4.

Het advies om de reserve te behouden kleurt groen De reserve naar de begroting 2024 brengen kleurt oranje Een nieuwe bestemmingsreserve instellen kleurt lichtgroen Het verschuiven van een reserve naar de algemene reserve kleurt geel.

3

BIJLAGE 1: ADVIES PER BESTEMMINGSRESERVE Reserve klimaat: € 200.000 Analyse: De reserve is in 2019 aangemaakt met de bestemming om een Warmte Transitie Visie op te stellen en is sindsdien ongewijzigd gebleven. Hier passen zowel criterium 2 als 3: de activiteiten waarvoor de reserve is ingesteld zijn afgerond en dus kan de reserve vrijvallen. Er staan voor dit jaar echter activiteiten gepland, een eventuele vrijval zal met de jaarrekening plaatsvinden. Advies: Naar de begroting 2024 brengen, taakveld 7.4 Milieubeheer.

Reserve Doorontwikkeling WABO: € 55.000 Analyse: De reserve is in 2013 aangemaakt en is sinds 2020 ongewijzigd gebleven. Op grond van criterium 2 kan de reserve vrijvallen. Er staan voor dit jaar echter activiteiten gepland, een eventuele vrijval zal met de jaarrekening plaatsvinden. Advies: Naar de begroting 2024 brengen, taakveld 8.3 Wonen en Bouwen.

Reserve actualisering bestemmingsplannen: € 65.825 Analyse: De reserve is in 2002 aangemaakt en bedoeld om de fluctuatie in de jaarlasten van het actualiseren van de bestemmingsplannen op te vangen. De reserve is sinds 2020 ongewijzigd gebleven. Op grond van criterium 2 kan de reserve vrijvallen. Er staan voor dit jaar echter activiteiten gepland, een eventuele vrijval zal met de jaarrekening plaatsvinden. Advies: Naar de begroting 2024 brengen, taakveld 8.1 Ruimtelijke Ordening.

Reserve nieuwbouw zwembad: € 1.358.630 Analyse: De reserve is in 2012 aangemaakt ter dekking van kosten van de bouw van het Biljoenbad, welke eind 2020 voltooid is. Hier is criterium 2 van toepassing. Gezien het feit dat de reserve sinds 2020 ongewijzigd is gebleven en het Biljoenbad al geruime tijd opgeleverd is, kan de reserve vrijvallen inclusief de € 219 k die beschikbaar moet blijven voor de sloopkosten van het oude zwembad (raadsvoorstel februari 2016), dit betreft incidentele kosten die ook in de begroting kunnen worden opgelost. We wijken hiermee af van het voorstel dat is gedaan in de RIB Biljoenbad 28 juni 2024, omdat de stijging van de kapitaallasten minder dan € 50 k bedraagt en jaarlijks met de begroting kan worden opgevangen (criterium 1). We komen hiermee ook terug op het besluit van de raad om een reserve kapitaallasten in te richten ter hoogte van dit bedrag. Met de 2e berap is reeds een bedrag van € 31.000 onttrokken aan de nieuwe reserve ter dekking van een deel van de kapitaallasten. Het resterende bedrag kan naar de algemene reserve worden gebracht. Advies: Een bedrag van € 1.327.630 de algemene reserve brengen.

Reserve herstructurering woongebieden: € 1.332.040 Analyse: De reserve is in 2010 aangemaakt ter opvang van lasten voor de herstructurering van woonwijken. Het hier gaat om investeringen. De kapitaallasten hiervan moeten in de begroting worden opgenomen. Wij adviseren om deze reserve te laten vrijvallen, het bedrag als krediet op te nemen in de meerjareninvesteringsbegroting (MJIB) en deze in 2025 te actualiseren en te onderbouwen met een realistische planning. Advies: Naar de algemene reserve brengen en instellen van een krediet voor dezelfde op te nemen in de meerjareninvesteringsbegroting t.b.v. de herstructurering woongebieden.

4

Reserve dorpsvisie Dieren: € 2.064.195 Analyse: De reserve is in 2010 aangemaakt ter opvang van de kosten voor verschillende te nemen maatregelen in Dieren in relatie tot Traverse Dieren. Het hier gaat om investeringen. Hier geldt hetzelfde advies als voor de herstructurering woongebieden. Advies: Naar de algemene reserve brengen en een krediet voor dezelfde omvang op te nemen in de meerjareninvesteringsbegroting t.b.v Dorpsvisie Dieren.

Reserve Carion: € 153.242 Analyse: De reserve is in 2014 toegevoegd ter dekking van de kapitaallasten van de Oase. Daar er jaarlijks € 5k afgeschreven wordt, is hier criterium 1 van toepassing. Wij stellen voor deze reserve vrij te laten vallen en de € 5k als kosten in de jaarlijkse exploitatie op te nemen. Advies: Naar de algemene reserve brengen.

Reserve Covid: € 604.387 Analyse: Met de 1e berap is de hoogte van de reserve naar € 374.000 teruggebracht. Een bedrag van € 192.000 is met de 2e berap vrijgevallen. Het resterende bedrag van € 182.000 is in 2024 nodig om, conform afspraken te besteden aan re-integratie, schuldhulpverlening & minima (€ 79.000), jeugd & onderwijs (€ 63.000) en besteding Wmo breed (€ 40.000). Advies 1: Een bedrag van € 182.000 naar de begroting 2024 brengen, taakveld 6.3 Inkomensregelingen.

Reserve nieuwbouw gemeentehuis: € 794.227 Analyse: De reserve is in 2020 aangemaakt ter dekking van eenmalige lasten als onderdeel van het dekkingsplan nieuwbouw gemeente huis. Met de 1e berap is een bedrag van € 426.000 onttrokken aan deze reserve. Aangezien het gemeentehuis eind 2024 gerealiseerd wordt stellen we voor deze bestemmingsreserve in 2025 af te wikkelen. Een eventueel restant zal eind 2025 aan de algemene reserve toegevoegd worden. Advies: Het bedrag van 368.227 in reserve houden en in 2025 afwikkelen.

Reserve Maatregelen energiearmoede: € 1.954.700 Analyse: de reserve is in 2022 gevormd om de kosten van ondersteunende maatregelen energiearmoede te kunnen dekken. Een deel van de reserve is tijdens de 2e Berap vrijgevallen omdat de aanspraken voor een aantal doelgroepen lager uitviel. Het restant (695k) zal gedurende 2024 uitgenut worden. Advies: Een bedrag van € 695.700 naar de begroting 2024 brengen, taakveld 6.3 Inkomensregelingen.

Reserve afvalverwerking: €435.535

5

Analyse: De reserve afvalverwerking dient ter egalisatie van de lasten en baten die gemoeid zijn met afvalverwerking. Overschotten dan wel tekorten worden toegevoegd/onttrokken aan de reserve. We adviseren deze reserve in stand te houden. Aanbeveling: reserve in stand houden. Betreft een egalisatiereserve.

Reserve nog te besteden gemeentelijke budgetten: €3.267.316 Analyse: Deze reserve is een verzameling andere reserves of met andere woorden diverse potjes in een potje. In bijlage 2 worden de afzonderlijke posten van deze reserve NTGB verder uitgewerkt. In samenspraak met de afdeling financiën is ons voorstel deze reserve op te heffen en daar waar het behoud van de reserve noodzakelijk is, een nieuwe bestemmingsreserve aan te maken zodat het bestemmingsrecht weer bij de raad komt te liggen. Zie voor een toelichting bijlage 2. Advies: reserve opheffen en, indien van toepassing, op onderdelen laten vrijvallen of een nieuwe bestemmingsreserve aanmaken. Zie bijlage 2.

6

BIJLAGE 2: Advies “Nog te besteden gemeentelijke budgetten”

Nog te besteden gemeentelijke budgetten

Saldo 31-12-2023 Saldo 31-12-2024

Res TBGB: econ.uitvoeringsprogramma Duurzaam Rheden RTBGB implementatie omgevingswet RTGB: huisvest. vraagstuk GemH Res NTBG: Gevelfonds Res NTBG Cultuurhist.landschap RTBGB uitv.plan structuurvisie Gidsgelden 2019 WMO hulpmiddelen Subsidies klimaat Inclusieagenda Pilot Doorstroommakelaar Verduurz. Sporthal Theothorne Ventilatie Scholen (SUVIS) Integrale Wijkaanpak Totaal

€ 15.000 € 43.157 € 1.192.218 € 526.326 € 60.000 € 75.000 € 144.000 € 54.000 € 116.585 € 80.000 € 50.000 € 63.778 € 584.047 € 215.000 € 48.206 € 3.267.317

€0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0

Res TBGB: econ.uitvoeringsprogramma: € 15.000 Analyse: Deze reserve is kleiner dan € 50 k en er hebben sinds 2021 geen mutaties plaatsgevonden. Zowel criterium 1 als 2 zijn hier van toepassing. Ons advies is om het bedrag te laten vrijvallen. Advies: Naar de algemene reserve brengen.

Duurzaam Rheden: € 43.517 Analyse: Deze reserve is kleiner dan € 50 k en er hebben sinds 2021 geen mutaties plaatsgevonden. Zowel criterium 1 als criterium 2 zijn hier van toepassing. Ons advies is om het bedrag te laten vrijvallen. Advies: Naar de algemene reserve brengen.

RTBGB implementatie omgevingswet: €1.192.218 Analyse: We stellen voor om deze als bestemmingsreserve mee te nemen naar 2025 en bij de herijking van de begroting van het programma de totale te verwachten kosten in beeld te brengen, onderbouwd met een helder doel en financieel plan. Op basis van die herijking wordt bekeken wat er in de begroting kan worden meegenomen en wat er in reserve moet blijven. Advies: Als nieuwe afzonderlijke bestemmingsreserve meenemen naar 2025.

7

RTGB: huisvest. vraagstuk GemH € 526.326 Analyse: Deze reserve is in 2018 aangemaakt en op deze reserve hebben sinds 2021 geen mutaties plaats gevonden. Derhalve is criterium 2 van toepassing en is ons advies om het bedrag te laten vrijvallen. Advies: Naar de algemene reserve brengen.

Gevelfonds: € 60.000 Analyse: Op deze reserve hebben sinds 2021 geen mutaties plaats gevonden. Derhalve is criterium 2 van toepassing en is ons advies om het bedrag te laten vrijvallen. Advies: Naar de algemene reserve brengen.

Cultuurhist. Landschap € 75.000 Analyse: Op deze reserve hebben sinds 2021 geen mutaties plaats gevonden. Derhalve is criterium 2 van toepassing en is ons advies om het bedrag te laten vrijvallen. Advies: Naar de algemene reserve brengen.

Uitvoeringsplan Structuurvisie: € 144.000 Analyse: Op deze reserve hebben sinds 2021 geen mutaties plaatsgevonden. Derhalve is criterium 2 van toepassing en is ons advies om het bedrag te laten vrijvallen. Advies: Naar de algemene reserve brengen.

Gidsgelden 2019: € 54.000 Analyse: Het project wordt dit jaar nog uitgevoerd en sluit aan bij de doelen van GIDS (Gezond In De Stad). Advies: Naar de begroting 2024 brengen. Taakveld 7.1 Volksgezondheid.

WMO Hulpmiddelen: € 116.585 Analyse: Reserve wordt uitgenut in 2024. Advies: Naar de begroting 2024 brengen. Taakveld 6.6 Maatwerkvoorziening (Wmo).

Subsidies klimaat: € 80.000 Analyse: Deze reserve is ingesteld in 2022 met het doel om de activiteiten waarvoor de subsidies bedoeld waren af te kunnen ronden. De activiteiten zijn afgerond zonder de reserve aan te spreken. Criterium 3 is hier van toepassing en de reserve kan vrijvallen. Advies: Naar de algemene reserve brengen.

8

Inclusieagenda: € 50.000 Analyse: Deze reserve is in 2022 aangemaakt. In 2024 wordt deze uitgenut. Advies: Naar de begroting 2024 brengen. Taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie.

Pilot Doorstroommakelaar: € 63.778 Analyse: Deze reserve is in 2022 aangemaakt. In 2024 wordt deze uitgenut. Advies: Naar de begroting 2024 brengen. Taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie.

Verduurz. Sporthal Theothorne: € 584.047 Analyse: De verduurzaamde sporthal wordt eind dit jaar opgeleverd. We hebben de gereserveerde middelen niet nodig. Om deze reden is ons advies om de reserve te laten vrijvallen. Advies: Naar de algemene reserve brengen.

Ventilatie Scholen (SUVIS): € 215.000 Analyse: Daar de kosten al in de exploitatie zijn verwerkt, is criterium 3 van toepassing en kan de reserve vrijvallen. Advies: Naar de algemene reserve brengen.

Integrale Wijkaanpak: € 48.206 Analyse: Deze reserve is in 2023 aangemaakt. Hier is feitelijk criterium 1 van toepassing. Omdat er al activiteiten gepland staan en de reserve zo recent is aangemaakt adviseren wij om de reserve in 2024 uit te nutten. Advies: Naar de begroting 2024 brengen. Taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

9