Velp Zuid, locatie IJssel District_ontwerp_1_Toelichting

Bestemmingsplan Velp Zuid, locatie IJssel District Toelichting

Velp

Rheden

De Steeg

Ellecom

Dieren

Spankeren

Laag-Soeren

Landelijk gebied

Velp Zuid, locatie IJssel District

2 V elp Zuid, locatie IJssel District (ontwerp)

Inhoudsopgave

Toelichting Hoofdstuk 1 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6

Ruimtelijk beleidskader

Nationaal beleid Provinciaal en regionaal beleid Regionaal beleid Gemeentelijk beleid

Hoofdstuk 4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11 4.12 4.13 4.14

Beschrijving van het bestemmingsplan

Algemeen Beschrijving plangebied De beoogde ontwikkeling Afweging

Hoofdstuk 3 3.1 3.2 3.3 3.4

Inleiding

Algemeen Aanleiding Bestemmingsplan verbrede reikwijdte Ligging plangebied Geldende bestemmingsplannen Leeswijzer

Hoofdstuk 2 2.1 2.2 2.3 2.4

5

Milieu- en omgevingsaspecten

Bodem Geluid Natuur/ecologie Water Archeologie Cultuurhistorie Lucht Verkeer en parkeren Externe veiligheid Ontplofbare oorlogsresten Milieuzonering Kabels en leidingen Wind en Zon Milieueffect rapportage

7 7 8 8 9 10 13 15 15 15 19 27 29 29 32 34 35 55 56 57 61 69 75 77 79 82 85 91 93 94 95 101 3

V elp Zuid, locatie IJssel District (ontwerp)

Hoofdstuk 5 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5

Juridische planbeschrijving

Algemeen Procedure bestemmingsplan Verbeelding en regels Reikwijdte bestemmingsplan Handhaving

107 107 107 108 110 111

Hoofdstuk 6

Economische uitvoerbaarheid

113

Hoofdstuk 7

Maatschappelijke uitvoerbaarheid

115

7.1

Vooroverleg

4 V elp Zuid, locatie IJssel District (ontwerp)

115

Toelichting

5 V elp Zuid, locatie IJssel District (ontwerp)

6 V elp Zuid, locatie IJssel District (ontwerp)

Hoofdstuk 1 Inleiding

Leeswijzer De toelichting op een bestemmingsplan wordt binnen de gemeente volgens een vast stramien opgebouwd, en wel als volgt. Hoofdstuk

Inhoud

1 Inleiding

Kort wordt ingegaan op het bestemmingsplan in het algemeen; de aanleiding voor onderhavig plan; de ligging van het plangebied en het geldende bestemmingsplan.

2 Beschrijving van het

Hier wordt de huidige stand van zaken

bestemmingsplan

beschreven en een beschrijving van de beoogde ontwikkeling gegeven.

3 Ruimtelijk beleidskader

Aangegeven wordt binnen welke beleidskaders en regels van het rijk, provincie, waterschap en de gemeente het bestemmingsplan is opgesteld.

4 Milieu- en omgevingsaspecten

De haalbaarheid en afweging, de uitgevoerde onderzoeken en conclusies komen hier aan de orde.

5 Juridische planbeschrijving

Beschreven wordt de procedure die een bestemmingsplan doorloopt en wordt een toelichting gegeven op de regels van het bestemmingsplan.

6 Economische uitvoerbaarheid

Toegelicht wordt of uitvoering van het bestemmingsplan economisch haalbaar is.

7 Maatschappelijke uitvoerbaarheid Hier wordt beschreven hoe de procedure is verlopen tot de vaststelling van het bestemmingsplan.

1.1

Algemeen Een bestemmingsplan bestaat uit een digitale verbeelding (de kaart) en regels. Door het perceel op te zoeken waarover informatie wordt gewenst, kan worden afgelezen welke bestemming het heeft. In een bestemmingsplan worden de gebruiks- en bouwmogelijkheden van gronden en opstallen aangegeven door middel van kleuren en symbolen, waarbij per object regels zijn gegeven. De regels bevatten de materiële inhoud van de bestemmingen. Uit het samenstel van de verbeelding en de regels blijkt wat juridisch wordt toegestaan. Een bestemmingsplan gaat vergezeld van een toelichting. De toelichting heeft geen juridische status. Echter is deze wel relevant voor de onderbouwing van de gemaakte keuzes en de interpretatie van het bestemmingsplan. 7

V elp Zuid, locatie IJssel District (ontwerp)

1.2

Aanleiding De gemeente Rheden heeft behoefte aan meer woningen. Momenteel kent de gemeente veel woningzoekenden en de beschikbare bouwlocaties zijn beperkt. Hierdoor raakt de woningvoorraad verouderd en voelen bewoners zich genoodzaakt te verhuizen naar een locatie buiten de gemeente. Momenteel is in het plangebied onder andere het Rijnstate Ziekenhuis gelegen. Na meer dan 50 jaar heeft dit ziekenhuis besloten te vertrekken uit Velp. Hierdoor komt de leefbaarheid in de omgeving onder druk te staan en is een herontwikkeling van het plangebied van belang. Momenteel ervaren omwonenden overlast in het plangebied en door het vertrek van het ziekenhuis dreigt leegstand en hier is de omgeving niet bij gebaad. Daarom hebben de gemeente en betrokken marktpartijen de ambitie om in dit gebied te investeren. Hierdoor zal de leefbaarheid voor omwonenden en toekomstige bewoners verbeteren en de ruimtelijke en functionele kwaliteit van het gebied toenemen. Tegelijkertijd biedt het een uitgesproken kans om aanzienlijke woningaantallen te realiseren en het tekort aan woningen in de gemeente en regio deels op te lossen. Voor het totale gebied IJssel District is eerst een Masterplan opgesteld. Voorliggend bestemmingsplan betreft de eerste fases van het Masterplan. Dit komt overeen met het plangebied van het Masterplan (zie ook paragraaf 1.4).

Vervolgens is het Masterplan verder uitgewerkt tot een Ontwikkelplan. Het Ontwikkelplan wordt uitvoerig besproken in paragraaf 2.3. De huidige functies zullen gedeeltelijk uit het plangebied verdwijnen. Ten behoeve van de ontwikkeling zal de bestaande bebouwing grotendeels worden gesloopt.. In de toekomstige situatie zal het bestemmingsplan worden voorzien in circa 800 woningen in een stedelijke omgeving, met bijbehorend circa 5.900 m2 bvo voorzieningen. Overigens wordt een deel van de woningen gerealiseerd in reeds bestaande bebouwing van het ziekenhuis. Ook blijft een deel van de kantoorgebouwen behouden. De gewenste ontwikkelingen passen niet in het vigerende juridisch-planologisch kader. Om de realisatie van de gewenste ontwikkeling toch mogelijk te maken, wordt een nieuw bestemmingsplan worden vastgesteld.

1.3

Bestemmingsplan verbrede reikwijdte Door toepassing van de experimenten uit het Besluit Crisis- en Herstelwet (Chw) is het mogelijk om een bestemmingsplan verbrede reikwijdte op te stellen. Een bestemmingsplan met verbrede reikwijdte biedt de kans om het gebied organisch te ontwikkelen. Daarnaast biedt de Chw de mogelijkheid om, vooruitlopend op de Omgevingswet, ambities met betrekking tot klimaat en duurzaamheid te verankeren in het bestemmingsplan. Voor het IJssel District is goedkeuring verleend voor de volgende experimenten op basis van het Besluit op de Crisis en Herstelwet: Bestemmingsplan met verbrede reikwijdte (o.b.v. art. 7c Besluit Chw);

8 V elp Zuid, locatie IJssel District (ontwerp)

Experiment met betrekking tot planschade (o.b.v. art. 7w Besluit Chw); Experiment met betrekking tot kostenverhaal (o.b.v. art. 7ah Besluit Chw).

Ad. a. Het Bestemmingsplan met verbrede reikwijdte biedt de gemeente de mogelijkheid dat dit bestemmingsplan 20 jaar geldig is, in plaats van 10 jaar. Daarnaast biedt het de mogelijkheid dat het moment van (volledig) aantonen van de haalbaarheid door middel van onderzoeken wordt verschoven van het moment van het ter visie leggen van het ontwerp bestemmingsplan naar het moment van vergunningaanvraag. Dit geldt onder ander voor de ontplofbare oorlogsresten. Ad. b. Het experiment met betrekking tot planschade biedt de mogelijkheid dat de planschade niet wordt berekend over de mogelijkheden die het bestemmingsplan biedt, maar over hetgeen werkelijk gerealiseerd wordt. Ad. c. Het experiment met betrekking tot kostenverhaal biedt de mogelijkheid dat het moment van kostenverhaal wordt verschoven van het moment van het ter visie leggen van het ontwerp bestemmingsplan naar het moment van vergunningaanvraag. Indien een bestemmingsplan verbrede reikwijdte een meerwaarde biedt voor de ontwikkeling dan is het de wens om gebruik te maken van bovenstaande mogelijkheden. Het is wenselijk om alleen van deze mogelijkheden gebruik te maken als hier een meerwaarde voor het proces en de ontwikkeling is. Gebruik maken van deze mogelijkheid is dus geen vereiste.

1.4

Ligging plangebied Het plangebied ligt aan de zuidelijke rand van de kern Velp, gemeente Rheden. Het plangebied wordt begrensd door de rijksweg A12 (zuiden), de Broekstraat (westen), de Waterstraat (noorden) en de President Kennedylaan (oosten). Op de navolgende afbeeldingen zijn de globale ligging en begrenzing van het plangebied weergeven. Voor de exacte begrenzing van het plangebied wordt verwezen naar de verbeelding van dit bestemmingsplan.

9 V elp Zuid, locatie IJssel District (ontwerp)

Globale ligging plangebied, aangeduid met zwarte cirkel (bron: PDOK Viewer).

Globale begrenzing plangebied, aangeduid met roze lijn (bron: Ontwikkelplan maart 2023, SVP).

1.5

Geldende bestemmingsplannen Ter plaatse van het plangebied geldt het bestemmingsplan “Velp 2016, Woongebieden-Zuid”, dat op 11 december 2019 is vastgesteld. Onderstaande afbeelding toont een uitsnede van de verbeelding van het geldende bestemmingsplan, met daarop het plangebied rood omlijnd.

10 V elp Zuid, locatie IJssel District (ontwerp)

Uitsnede plankaart bestemmingsplan "Velp 2016, Woongebieden-Zuid”, het plangebied is omlijnd met een rode stippellijn (bron: ruimtelijkeplannen.nl). Voor een aantal delen van het plangebied zijn verschillende kleine correcties gebundeld in het bestemmingsplan “Velp 2019, Correctie Woongebieden Noord en Zuid” (vastgesteld 19-02-2022). Met dit bestemmingsplan is voor een aantal bouwblokken binnen het plangebied de aanduiding 'aantal bouwlagen onbeperkt' toegevoegd. Onderstaande afbeelding toont de bouwblokken waarvoor de correctie uit dit bestemmingsplan geldt

Uitsnede plankaart bestemmingsplan "Velp 2019, Correctie Woongebieden Noord en Zuid” 11 V elp Zuid, locatie IJssel District (ontwerp)

(bron: ruimtelijkeplannen.nl). Hierna wordt nader ingegaan op het bestemmingsplan “Velp 2016, Woongebieden-Zuid”. Enkelbestemmingen Op basis van dit bestemmingsplan kennen de gronden de enkelbestemmingen 'Maatschappelijk – 1', 'Kantoor', 'Tuin', 'Verkeer', en 'Groen'. Maatschappelijk - 1 De voor 'Maatschappelijk-1' aangewezen gronden zijn bestemd voor maatschappelijke voorzieningen, alsmede voor parkeer- en groenvoorzieningen, waterhuishoudkundige voorzieningen, hemelwaterinfiltratievoorzieningen en rioleringswerken, watergangen en waterpartijen, straatmeubiliair en andere bijbehorende voorzieningen. Binnen de maatschappelijke bestemming is een functieaanduiding aangegeven ter plaatse van het bouwvlak, namelijk 'specifieke vorm van maatschappelijk– ziekenhuis'. Ter plaatse van deze specifieke functieaanduiding is een ziekenhuis toegestaan. Kantoor De voor 'Kantoor' aangewezen gronden zijn bestemd voor kantoren, alsmede parkeeren groenvoorzieningen, waterhuishoudkundige voorzieningen, hemelwaterinfiltratievoorzieningen en rioleringswerken, watergangen en waterpartijen, straatmeubiliair en andere bijbehorende voorzieningen. Binnen de kantoorbestemming ligt een bouwvlak, waar een maximum bouwhoogte van 11 meter geldt. Ter plaatse van dit bouwvlak ligt de functieaanduiding 'gezondheidszorg'.

Hier zijn (para)medische praktijkruimten, medische klinieken en ruimten voor dagbehandeling toegestaan . Tuin De voor 'Tuin' aangewezen gronden zijn bestemd voor tuinen, alsmede voor waterhuishoudkundige voorzieningen, hemelwaterinfiltratievoorzieningen en rioleringswerken, watergangen en waterpartijen, straatmeubilair en andere bijbehorende voorzieningen, alsmede voor de ontsluiting van direct aangrenzende percelen. Op de voor 'Tuin' aangewezen gronden mogen uitsluitend overige bouwwerken worden gebouwd evenwel met uitzondering van overkappingen. Verkeer De voor 'Verkeer' aangewezen gronden zijn bestemd voor wegen, met de daarbij behorende technische voorzieningen, (on)gelijkvloerse kruisingen, groen- en parkeervoorzieningen, fiets- en voetpaden, waterhuishoudkundige voorzieningen, hemelwaterinfiltratievoorzieningen, rioleringswerken, straatmeubiliair en andere bijbehorende voorzieningen. Op de voor 'Verkeer' aangewezen gronden mogen uitsluitend overige bouwwerken worden gebouwd. Groen De voor 'Groen' aangewezen gronden zijn bestemd voor groenvoorzieningen, speelvoorzieningen, waterhuishoudkundige voorzieningen, hemelwaterinfiltratievoorzieningen en rioleringswerken, alsmede in ondergeschikte mate voor verkeersdoeleinden, doorsnijdende fiets- en voetpaden, 12 V elp Zuid, locatie IJssel District (ontwerp)

hondenuitlaatplaatsen, watergangen en waterpartijen, doorsnijdende wegen ter ontsluiting van de direct aanliggende percelen, bruggen en andere civieltechnische werken, straatmeubiliair en andere bijbehorende voorzieningen. Op de voor 'Groen' aangewezen gronden mogen uitsluitend overige bouwwerken worden gebouwd. Naast het bestemmingsplan gelden ter plaatse van het plangebied ook de thematische bestemmingsplannen “Bestemmingsplan Archeologie”, dat op 15 april 2014 is vastgesteld, en “Parapluplan huisvesting arbeidsmigranten en bijzondere woonvormen”, dat is vastgesteld op 28 september 2021. Het Bestemmingsplan Archeologie is alleen nog van toepassing nabij de vijver. Voor de rest van het plangebied is deze verwerkt in het bestemmingsplan Velp 2016, Woongebieden-Zuid Met de paraplubestemmingsplannen is het gemeentelijk beleid ten aanzien van respectievelijk archeologie en arbeidsmigranten en bijzondere woonvormen vertaald in de bestemmingsplannen. Strijdigheid met het geldende bestemmingsplan De beoogde ontwikkeling is op diverse punten in strijd met het geldende bestemmingsplan. De nieuwe woningen zijn voorzien op gronden met verschillende bestemmingen die momenteel het gebruik van de gronden voor wonen niet toestaan. Daarmee is het plan in functioneel opzicht strijdig met het geldende bestemmingsplan.

Ook in ruimtelijk opzicht is de beoogde ontwikkeling in strijd met het geldende plan. De nieuwbouw voldoet niet aan de maximum aantal wooneenheden en maximum bouwhoogte ter plaatse van de huidige bouwvlakken, en is bovendien grotendeels voorzien buiten de bouwvlakken.

1.6

Leeswijzer Deze toelichting is opgebouwd uit zeven hoofdstukken. Na het inleidende hoofdstuk komt in hoofdstuk 2 de planbeschrijving aan de orde. In hoofdstuk 3 wordt de toets aan het beleidskader weergegeven, waarna in hoofdstuk 4 de haalbaarheid van het plan aangetoond wordt voor wat betreft milieu- en omgevingsaspecten. Hoofdstuk 5 geeft een toelichting op de juridische planopzet. In de laatste twee hoofdstukken wordt de uitvoerbaarheid behandelt; hoofdstuk 6 beschrijft de financiële uitvoerbaarheid en hoofdstuk 7 de maatschappelijke uitvoerbaarheid.

13 V elp Zuid, locatie IJssel District (ontwerp)

14 V elp Zuid, locatie IJssel District (ontwerp)

Hoofdstuk 2 Beschrijving van het bestemmingsplan

2.1

Algemeen Tijdens de totstandkoming van voorliggend plan is het gebied uitgebreid geanalyseerd. Dit hoofdstuk is gebaseerd op deze analyse en gaat in op de volgende punten: de ligging van de desbetreffende locatie; een beschrijving van de ontwikkeling die dit bestemmingsplan mogelijk maakt; stedenbouwkundige uitgangspunten/afweging.

2.2

Beschrijving plangebied

2.2.1 Geschiedenis De eerste tekenen van menselijke ingrepen aan de rand van de IJssel, ter plaatse van het plangebied, stammen uit 1364. Destijds gaf Hertog Eduard van Gelre opdracht om dijken langs de IJssel te bouwen en het land te verkavelen om zo een polderstructuur te creëren. Vervolgens heeft het gebied eeuwenlang die structuur en functie behouden. Aan het eind van de jaren '60 van de vorige eeuw worden plannen gemaakt om een nieuwe snelweg A12 aan te leggen en de wijk Velp-Zuid uit te breiden. Tegelijkertijd ontstaat de wens vanuit het ziekenhuis in Velp om uit te breiden. Uiteindelijk wordt het ziekenhuis in 1971 op de huidige plaats gerealiseerd. Met de komst van het nieuwe ziekenhuis verandert het terrein in die jaren volledig qua structuur en indeling. Ook krijgt het gebied een andere functionele inrichting. Naast het ziekenhuis is er een mix van functies voorzien, zoals het Esso Motor Motel, zorggerelateerde kantoren en twee woonflats.

15 V elp Zuid, locatie IJssel District (ontwerp)

Bouwjaar panden (bron: Atlas Leefomgeving).

2.2.2 Stedenbouwkundige structuur De bestaande bebouwing is gepositioneerd in een carré-opstelling, met centraal in het gebied grote parkeervoorzieningen. Er is een afwisseling tussen laag- en hoogbouw in het plangebied. Het ziekenhuis is het hoogste gebouw in het plangebied en bestaat uit 10 bouwlagen. De overige bebouwing (het woongebouw ten noorden van het ziekenhuis, de kantoren ten oosten van het ziekenhuis en de bebouwing met de maatschappelijke bestemming ten zuiden van het ziekenhuis) bestaat uit drie bouwlagen. Door de grote afstanden tussen de gebouwen en de grote hoeveelheid parkeerplaatsen ontbreekt een duidelijke samenhang in het gebied. Het enige element dat ervoor zorgt dat het duidelijk is dat het hier om één gebied gaat, is de nadrukkelijke omkadering van het gebied door watergangen en wegen.

16 V elp Zuid, locatie IJssel District (ontwerp)

Luchtfoto plangebied uit 1984 (bron: Kadernota Velp tussen Broek en Water).

2.2.3 Ruimtelijke context Inmiddels staat het gebied bekend als een bijzondere locatie binnen de gemeente Rheden. Het gebied maakt onderdeel uit van de snelwegsilhouette vanaf de rijksweg A12. Het gebied ligt direct naast het knooppunt Velperbroek en is, rijdend over de President Kennedylaan, de entréé van Velp. Na het tankstation en ter hoogte van de Lepelaarstraat is de kruising en entree naar het plangebied. Aan de noordzijde van het plangebied ligt de Waterstraat, dat een belangrijke functie heeft voor de verbinding van de wijken in oost-west richting. Op dit moment is de Waterstraat uitsluitend met het plangebied verbonden voor langzaam verkeer middels een wandelpad met bruggetje over de watergang. Aan de westelijke grens van het plangebied ligt de Broekstraat. Deze straat wordt door voetgangers en fietsers gebruikt als verbinding tussen Velp en Arnhem, aangezien het via een tunnel onder de snelweg doorloopt naar de Arnhemse wijk Presikhaaf. In mindere mate wordt het ook gebruikt voor autoverkeer. Tot slot grenst het gebied aan de zuidzijde aan de snelweg A12. Geluidschermen, bosschages en een waterplas vormen een buffer tussen dit deel van de snelweg en het plangebied. Het zuidelijk deel van het plangebied is beperkt toegankelijk en heeft voornamelijk een groene invulling.

Dit terrein grenst aan het Geërfdenpark en park Presikhaaf en vormt een belangrijke schakel in de groenstructuur van Velp.

17 V elp Zuid, locatie IJssel District (ontwerp)

Huidige situatie in het plangebied (bron: Kadernota Velp tussen Broek en Water).

2.2.4 Ecologische schakel Velp ligt tussen het Veluwemassief en de IJssel. Het plangebied is het laagste punt van Velp en heeft daarom altijd te maken gehad met afwatering vanuit de Veluwe via beken en/of overstromingen vanuit de IJssel. De singels aan de Waterstraat en Broekstraat zijn essentiële onderdelen binnen de water- en groenstructuur van het plangebied. Het plangebied vormt ook een ecologische schakel tussen het Geërfdenpark en de singels langs de President Kennedylaan. Op onderstaande afbeelding is de groen- en waterstructuur in de omgeving weergegeven.

18 V elp Zuid, locatie IJssel District (ontwerp)

Groen- en waterstructuur in en rondom het plangebied (bron: Kadernota Velp tussen Broek en Water). Grote delen van het plangebied zijn verhard. De hoeveelheid verharding draagt niet in voldoende mate bij aan een goede waterberging bij zware regenbuien of bij hittestress. Doordat het plangebied het laagste deel van Velp betreft, met een hoge grondwaterstand, is een goede afwatering cruciaal. De waterpartijen ten zuiden van het plangebied zijn in potentie uitermate geschikt voor het opvangen van piekbuien in het gebied. Het huidige afwateringssysteem is nu nog niet aangesloten op deze waterpartijen. Hier liggen in de praktijk kansen. Tevens bevinden zich in het noordelijk deel van het plangebied enkele waardevolle boomgroepen en solitaire bomen. Er staan een aantal platanen op het parkeerplein, maar de grote hoeveelheid verharding heeft als resultaat dat deze bomen niet optimaal groeien.

2.3

De beoogde ontwikkeling

2.3.1 Fasering In 2020 is reeds de 'Kadernota Velp tussen Broek en Water' opgesteld, waarin voor het gehele onderzoeksgebied (zie afbeelding in paragraaf 1.4) de ambities zijn beschreven ten aanzien van de ruimtelijke ontwikkeling. Aansluitend zijn de kwalitatieve en kwantitatieve uitgangspunten, en de aandachtspunten uit de Kadernota verder uitgewerkt in het Masterplan IJssel District. Bij de totstandkoming van het Masterplan is de Kadernota voortdurend als toetsingsmiddel gebruikt. Vervolgens is het Ontwikkelplan IJssel District (bijlage 1) opgesteld, waarbij de uitgangspunten uit het Masterplan het vetrekpunt vormde. De visie op de ruimtelijke structuur van het gehele onderzoeksgebied uit het Masterplan zijn verder uitgewerkt en verbetert in het Ontwikkelplan. 19 V elp Zuid, locatie IJssel District (ontwerp)

De ontwikkeling van het IJssel District zet in op een transitie voor de lange termijn. Het plangebied zal volgens de WBI-eis binnen 10 jaar worden gerealiseerd. Voorliggend plan betreft uitsluitend de ontwikkeling van fase 1 tot en met 3 uit de onderstaande afbeelding. De snelheid van de ontwikkeling van overige bouwvelden is vooralsnog niet bekend. Het Masterplan en het Ontwikkelplan bieden wel de mogelijkheid om hier tot een ontwikkeling te komen.

Fasering ontwikkeling (bron: Ontwikkelplan IJssel District). Fase 1 20 V elp Zuid, locatie IJssel District (ontwerp)

In de eerste fase wordt de omgeving van huidige ziekenhuis ontwikkeld. Binnen de bouwvelden is ruimte voor circa 400 woningen. Het park met daaraan het paviljoen wordt ontwikkeld en zorgt direct voor een nieuwe sfeer in het gebied. Het Broekbos in het zuiden van het plangebied wordt ook aangelegd om hier al vroegtijdig te starten met de natuurontwikkeling. Een gedeelte van het huidige parkeerterrein wordt al vergroend. Hierbij gaat extra aandacht naar de entree van het ziekenhuis. Fase 2 In de tweede fase wordt een start gemaakt aan de ontwikkeling van de woonblokken in het zuidwestelijk deel van het IJssel District. De Park-as wordt afgemaakt en de oevers aan de plas worden ingericht als verblijfsruimte. Hier is ruimte voor circa 160 woningen. Fase 3 Het oostelijk deel van het plangebied, met de nieuwe toren en de parkeerhub, wordt gerealiseerd. Hier is ruimte voor circa 225 woningen. Een gedeelte van het kantoorgebouw zal blijven staan in verband met de contouren van het LPGstation en de nodige veiligheidszone. Met de realisatie van de nieuwe parkeerhub kan het bestaande parkeerterrein worden getransformeerd tot parkruimte. De toegang van het bouwveld gaat via de ventweg van de President Kennedylaan lopen en de entree van de kruising wordt aangepast.

2.3.2 Programma Wonen Voorliggend plan is bedoeld om een deel van de woningbouwopgave van de gemeente Rheden te kunnen realiseren. Het programma is dus voornamelijk gericht op wonen. In het plangebied zijn circa 800 woningen, waarvan 75% valt in het betaalbare segment. De woningen worden gerealiseerd in een mix van sociale huur, middenhuur, betaalbare koop en dure koop. Er wordt met name voorzien in appartementen, maar ook eengezinswoningen. De woningen worden zo veel als mogelijk levensloopgeschikt gebouwd. Het woonprogramma sluit aan bij de eisen uit de gemeentelijke doelgroepenverordening ten aanzien van sociale- en middeldure huur (zie paragraaf 3.4.3). Van het totale woonprogramma wordt 6% van de woningen via een toegelaten instelling verhuurd. Andere functies In het plan is ook ruimte voor andere functies die passend zijn voor de stedelijkheid van het plan, zoals voorzieningen en kantoren. Met name voorzieningen zijn nodig om een goede gezonde mix in het plangebied te creëren, die zorgt voor de nodige reuring en rust in het gebied. De helft van het bestaande kantoorgebouw blijft vooralsnog behouden. De andere helft zal vervangen worden door nieuwbouwwoningen. Verder is in het plan voorzien in onder andere daghoreca, een maatschappelijke functie, dienstverlenende activiteiten, zorgfuncties of een collectieve voorziening voor de buurt.

In de nabijheid van het plangebied, aan het Churchillplein, zijn supermarkten en winkels gelegen, waarvan verwacht wordt dat ze voldoende voorzien in de behoefte van de toekomstige bewoners van het plangebied. Hierdoor is er geen vraag naar detailhandel binnen het plangebied en kan het plan zich focussen op woningbouw en kleinschalige voorzieningen voor een relatief klein verzorgingsgebied. Tot slot is voorzien in twee parkeerhubs. Om voldoende parkeerplaatsen te kunnen realiseren en 21 V elp Zuid, locatie IJssel District (ontwerp)

ruimte over te houden voor groen, is een gemeenschappelijke, centrale parkeervoorziening de beste oplossing.

2.3.3 Stedenbouwkundige structuur Het bestaande ziekenhuis en een deel van de kantoren blijven behouden. De rest van de bebouwing binnen het plangebied wordt gesloopt. Vanaf de snelweg is het gebied straks direct te herkennen door de contouren van het getransformeerde ziekenhuis en de nieuwe woontoren in het Park. Samen vormen deze hoogteaccenten een herkenningspunt in het plangebied zelf. De rest van de bebouwing loopt langzaam op van Broekstraat tot aan de President Kennedylaan met de maximale hoogte nabij Winkelcentrum Velperbroek. Hiermee wordt het centrum als ankerpunt aan de Waterstraat benadrukt en de entree van Velp versterkt. Het plan IJssel District is opgebouwd uit een aantal woonblokken met een uniform karakter. Deze stedelijke blokken zijn opgebouwd uit een mix van gebouwen. Hierdoor ontstaat een gevarieerd maar ook een samenhangend beeld.

Vogelvlucht toekomstige situatie (bron: SVP, Ontwikkelplan IJssel District, maart 2023). Het centrale punt in het IJssel District wordt 'Park Nieuw Velp'. Alle stadslanen in de nieuwe woonwijk komen uit op dit park. Direct aan de westkant van het park ligt de Park As, wat een wandelboulevard wordt die verschillende looprouten binnen het plangebied verbindt. Deze as verbindt het Geërfdenpark met het centrum van Velp. De 22 V elp Zuid, locatie IJssel District (ontwerp)

Park As wordt halverwege doorkruist door de IJssel As. De IJssel As verbindt de waterplas ten zuiden van het plangebied met de IJsselstraat. De huidige hellingbaan naar de entree van het ziekenhuis blijft behouden als karakteristiek cultuurhistorisch element in de toekomstige situatie en wordt getransformeerd tot ligweide in het park. Het nieuwe park wordt direct verbonden met de waterplas aan de zuidzijde van het plangebied. Als overgang naar de woonbuurt, wordt aan de westkant van de waterplas een broekbos aangelegd. Dit broekbos dient als entreeparkje. Ook aan de west- en oostentree van het IJssel District wordt een parkje aangelegd. Langs de President Kennedylaan wordt extra open ruimte gecreëerd om een functionele, veilige en groene oostelijke entree naar het plangebied te maken. De bestaande groenstructuur rond de straat wordt versterkt door het aanplanten van nieuwe laanbomen. De Broekstraat vormt de westelijke entree van de wijk. De bestaande bomen aan de oostzijde van de straat blijven behouden, zodat de groene overgang van de nieuwe wijk naar de omgeving intact blijft. Op onderstaande afbeelding is de voorgenomen inrichting van de openbare ruimte in de toekomstige situatie weergegeven.

23 V elp Zuid, locatie IJssel District (ontwerp)

Inrichtingsplan toekomstige situatie (bron: SVP, Ontwikkelplan IJssel District, maart 2023).

2.3.4 Klimaatbestendig en biodiversiteit Waterbergend vermogen Met de ontwikkeling ontstaat een uitgelezen kans het waterbergend vermogen van het gebied te verbeteren. Om water goed in het plangebied te bergen zijn volgende ambitie vastgelegd: Minimaal 20% van de openbare ruimte moet een waterbergende functie vervullen (dat kan in open water, maar ook in de vorm van een laagte/wadi die bij flinke buien vult en vervolgens weer droog staat). 24 V elp Zuid, locatie IJssel District (ontwerp)

De hemelwaterverordening van de gemeente Rheden is van kracht, met het principe van eerst hemelwater vasthouden, dan bergen en dan afvoeren. Hierbij dient een bui van minimaal 60 mm (in één uur) per m2 afvoerend (verhard) oppervlak te kunnen worden verwerkt. Grotere buien mogen niet tot schade leiden. Het plangebied is het laagste punt in Velp. Het is daarom van cruciaal belang dat de opvang van (extreme) regenbuien mogelijk is. Er is een goede waterstructuur nodig om geen problemen in IJssel District te krijgen. Ten behoeve daarvan zijn singels aan de randen van het plan voorzien die zorgen voor die veiligheid en extra waterbergend vermogen voor Velp-Zuid. Het systeem van greppels, infiltratiebermen (of wadi's), en oppervlaktewater zorgen ervoor dat 20% van de openbare ruimte ook een waterbergende functie heeft. In het plan is veel groen voorzien in parken, langs de gevels in de woonstraten en de binnentuinen. Daarnaast is waterberging mogelijk op groene infiltratiedaken van de private bouwblokken. Voorkomen van hittestress Om hittestress te voorkomen zijn voor het plangebied de volgende ambities vastgelegd: Er is ten minste 50% schaduw in het plangebied op de hoogste zonnestand (21 juni) voor verblijfsplekken en de gebieden waar langzaam verkeer zich verplaatst.

Ten minste 40% van de nieuw aan te leggen oppervlaktes in het plangebied (inclusief gebouwen) wordt warmtewerend of verkoelend. Koeling van nieuw te realiseren bebouwing wordt op zodanige wijze aangelegd dat deze niet leidt tot opwarming van de (verblijfs) ruimte in de directe omgeving.

In het plan voor IJssel District zijn een aantal maatregelen toegevoegd om hittestress te voorkomen. Zo heeft meer van 50% van de openbare ruimte (exclusief water) schaduwrijke plekken. De bestaande en nieuwe bomen en de (nieuwe) gebouwen zorgen voor de schaduw. Binnen de bouwvelden wordt gestreefd naar maximalisatie van natuurlijke groeicondities (volle grond) voor bomen. Dit zorgt voor lagere temperaturen in de zomer en plekken om te schuilen tegen de felle zon. Ook de grote hoeveelheid groen en het toepassen van verharding in een open structuur dragen bij aan het minder opwarmen van de bodem. De plek aan de waterkant aan de zuidzijde van het park zal veel verkoeling gaan bieden in het gebied. Natuurinclusieve maatregelen Eén van de grote elementen in het gebied is het Park Nieuw Velp. Dit wordt een gevarieerd park met ruimte voor natuurontwikkeling en natuurbeheer binnen de bebouwde kom. Binnen het plangebied wordt een combinatie gerealiseerd van 'wonen in de stad' en 'wonen in de natuur'. Het 'wonen in de natuur' uit zich door de inrichting van de openbare ruimte en het park. Het groen is minder aangeharkt: grasvelden worden bloemenweiden en er is een grote variatie in boomsoorten, waarbij de bomen in het parkdeel ook rijk bloeien en vruchten dragen. Dit wordt gedaan om de rijkdom in flora als in fauna te stimuleren. Dit uit zich op verschillende schaalniveaus.

Op structuurniveau uit zich dat in de aanleg van een robuust en rustig parkhart. Op blokniveau zijn dat groene hagen, inheems en/of vruchtdragend groen, groene entreeparkjes en de binnentuinen. Op gebouwniveau zijn dat nestkasten 25 V elp Zuid, locatie IJssel District (ontwerp)

(inbouwkasten), gevelbegroeiing en groene daken. Met name de woontoren en de struwelen rondom water geven veel kansen voor hoge natuurwaardes.

2.3.5 Duurzaamheid en energie De afgelopen jaren zijn de thema's duurzaamheid en energie steeds belangrijker geworden bij ruimtelijke ontwikkelingen. In het Ontwikkelplan van het IJssel District zijn deze thema's uitgewerkt. Belangrijk daarbij is dat het niet alleen om de fysieke inrichting van het gebied (gebouwen en openbare ruimte) gaat, maar ook de toekomstbestendigheid van de oplossingen in relatie tot fasering en innovatie is daarbij een aandachtspunt. Hergebruik Het hergebruiken van gebouwen en elementen in het gebied is een belangrijk thema bij de ontwikkeling van het gebied. Naast het ziekenhuisgebouw blijft ook een gedeelte van het kantoorgebouw staan. In het park blijft een groot gedeelte van de hellingbaan van het huidige ziekenhuis staan. De hellingbaan is van cultuurhistorische waarde en geeft identiteit aan het park. Zo krijgt een oud element nieuw leven. Per bouwveld ligt er een opgave om te onderzoeken hoe bij sloop kan worden gezocht naar nieuwe functies voor de grondstoffen die overblijven. Ook in de openbare ruimte kunnen materialen binnen of buiten het gebied worden hergebruikt. Duurzame en biobased bouwmaterialen Bij ontwerpen van nieuwe gebouwen wordt extra aandacht gevraagd voor het gebruik van duurzame en biobased materialen. Van de constructie, de isolatie tot aan de gevel.

Denk daarbij aan natuurlijke materialen, kruislaagshout en het gebruik van open bouwsystemen. Het streven is om zoveel mogelijk te sturen op het gebruik van duurzame materialen. Het beeldkwaliteitsplan geeft hier inspirerende voorbeelden van. Naast de materialen is het ook gewenst om het bouwproces duurzaam vorm te geven. Energie besparen Hoe beter de isolatie, hoe minder energie er nodig is voor verwarming en/of koeling. De wens is daarom om in te zetten op maximale isolatie. Energie opslaan De ambitie is om zoveel mogelijk eigen energie lokaal op te slaan, zowel elektrischeals warmte-energie. Water opslaan De wens is om zoveel mogelijk lokaal water op te vangen en regenwater te bufferen. Wellicht komt er een aparte aansluiting voor het doorspoelen van toiletten. Circulariteit: Bij ontwerpen van nieuwe gebouwen wordt aandacht gevraagd voor het gebruik van duurzame en biobased materialen. Van de constructie, de isolatie tot aan de gevel. Denk daarbij aan natuurlijke materialen, CLT en het gebruik van open bouwsystemen. Het beeldkwaliteitplan zal qua gevelmaterialen sturen op het gebruik van duurzame materialen. 26 V elp Zuid, locatie IJssel District (ontwerp)

Opwekken: De ambitie is om zoveel mogelijk eigen energie op te wekken door middel van onder andere zonnepanelen en PVT-panelen. Dit kan ook aan de (verticale) gevels van de hoogbouw. Gezien het plan voorziet in gestapelde woningen, kan dit wellicht geregeld worden middels een energie coöperatie en/of de VVE. Duurzaamheidscertificaat Bij de toetsing van bouwplannen zal worden gekeken naar het behalen van een duurzaamheidscertificaat. Een certificaat waarborgt het realiseren van duurzame gebouwen met een minimale milieu-impact. Daarbij wordt getoetst op thema's zoals energie, gezondheid, ecologie, materialen, vervuiling, afval en water. Het behalen van een certificaat kan op verschillende manieren meetbaar worden gemaakt, bijvoorbeeld met de BREEAM-NL, GPR stedenbouw of een vergelijkbare methodiek. In het IJssel District wordt gestreefd naar BREEAM “Very good” of vergelijkbaar. Duurzame energie In het IJssel District liggen diverse kansen voor het creëren van een duurzaam energiesysteem. De kansen liggen bij het hergebruiken van de WKO-installatie van het ziekenhuis, het gebruiken van restwarmte uit de afvalverwerkingslocatie in Duiven of het toepassen van aquathermie in de plas aan het Velperbroekcircuit. Er zal per bouwveld gekeken worden naar een passende oplossing voor de energievoorziening.

Door het per bouwveld te organiseren kan gebruikt worden gemaakt van de nieuwste technieken om aan de energiebehoefte te voldoen. Het is daarbij mogelijk om energiesystemen tussen verschillende bouwvelden te combineren.

2.4

Afweging De beoogde planontwikkeling is ruimtelijke en functioneel passend op deze locatie. Voor het gebied is eerst een Kadernota opgesteld. Vervolgens is dit uitgewerkt tot een Masterplan, met bijbehorende haalbaarheidsnotitie. Met de haalbaarheidsnotitie is gekeken naar de haalbaarheid van het plan in relatie tot de fysieke leefomgeving. Per thema is vervolgens een quickscan uitgevoerd, waarin is gekeken naar de belangrijkste kaders, kansen en aandachtspunten. Uit de haalbaarheidsnotitie komt naar voren dat het plan haalbaar wordt geacht op deze locatie en dat een goede ruimtelijke ordening hier mogelijk is. Er zijn nog wel enkele aandachtspunten meegegeven waarmee rekening gehouden moet worden bij de verdere uitwerking van het plan.

27 V elp Zuid, locatie IJssel District (ontwerp)

28 V elp Zuid, locatie IJssel District (ontwerp)

Hoofdstuk 3 Ruimtelijk beleidskader

In dit hoofdstuk komt het ruimtelijk beleid op hoofdlijnen aan de orde. Het gaat hier om vigerend beleid op rijks-, provinciaal- en gemeentelijk niveau. Bij de beoordeling van de haalbaarheid in hoofdstuk 4 wordt ingegaan op specifiek beleid.

3.1

Nationaal beleid

3.1.1 De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) biedt een duurzaam perspectief voor de leefomgeving met ambities. In deze NOVI worden de nationale belangen in de fysieke leefomgeving en de daaruit voortkomende opgaven beschreven. Er worden vier prioriteiten voor Nederland geformuleerd: ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; duurzaam economisch groeipotentieel; sterke en gezonde steden en regio's; toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied.

Om beleidskeuzes op een heldere en voorspelbare manier te maken, hanteert de NOVI drie afwegingsprincipes, die helpen bij het prioriteren en afwegen van de verschillende belangen en opgaven; 1. Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies: in het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Er wordt weer gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van ruimte. 2. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal: er moet altijd gekeken worden naar de context van het gebied. Keuzes in verschillende gebieden kunnen daarom verschillen. 3. Afwentelen wordt voorkomen: het is van belang dat onze leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie van inwoners zonder dat dit ten koste gaat van toekomstige generaties.

Toetsing Het Rijk zet in de NOVI onder andere in op energietransitie, duurzaam groeipotentieel, sterke en gezonde steden, combinaties van functies en identiteit. Gelet op het feit dat er met voorliggend plan wordt voorzien in een duurzaam en toekomstbestendig woonklimaat, waarbij de nieuwe woonbuurt aansluit bij de gewenste identiteit voor dit gebied, wordt een bijdrage geleverd aan het realiseren van de rijks-prioriteiten uit de NOVI. Het wordt een moderne, duurzame wijk met veel groen, die is aangepast aan de moderne eisen voor wat betreft energiegebruik en klimaatadaptatie. Het wordt een stedelijk woonmilieu dat een bijdrage levert aan de het oplossen van de grote 29 V elp Zuid, locatie IJssel District (ontwerp)

woningvraag in de regio. De ontwikkeling is functioneel en ruimtelijk passend op deze locatie. Gelet op voorgaande, wordt gesteld dat dit project in lijn is met het gedachtegoed van de NOVI.

3.1.2 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) bevestigt in juridische zin kaderstellende uitspraken. Het gaat onder meer om nationale belangen als Rijksvaarwegen, Defensie, Natuurnetwerk Nederland (NNN), Erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde, Hoofdwegen en hoofdspoorwegen, Elektriciteitsvoorziening, Buisleidingen van nationaal belang voor vervoer van gevaarlijke stoffen en Primaire waterkeringen. Slechts daar waar een directe doorwerking niet mogelijk is, bij het NNN en bij de Erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde, is gekozen voor indirecte doorwerking via provinciaal medebewind. Ten aanzien van de begrenzing van het NNN is bepaald dat niet het Rijk, maar de provincies die grenzen (nader) bepalen. Door de nationale belangen vooraf in juridisch-planologische procedures te borgen, wordt met het Barro bijgedragen aan versnelling van de besluitvorming bij ruimtelijke ontwikkelingen en vermindering van de bestuurlijke drukte Toetsing Het voorgenomen plan raakt geen van de nationale belangen en is niet in strijd met het bepaalde in het Barro.

3.1.3 Deltaplan Ruimtelijke adaptatie In het Deltaplan Ruimtelijke adaptatie staan alle projecten en maatregelen die ervoor gaan zorgen dat Nederland in 2050 waterrobuust en klimaatbestendig is ingericht. In het Deltaplan Ruimtelijke adaptatie zijn zeven ambities opgenomen. Hierin staat hoe gemeenten, waterschappen, provincies en het Rijk het proces van ruimtelijke adaptatie willen versnellen en intensiveren. De zeven ambities zijn: Kwetsbaarheden in beeld: alle betrokkenen waaronder de gemeenten hebben stresstesten uitgevoerd. Deze wordt eens in de zes jaren herhaald. Risicodialogen en strategie: Dit is de stap tussen de stresstest en het maken van een uitvoeringsagenda. Uitvoeringsagenda's: In uitvoeringsagenda's staan afspraken over wat, wanneer en door wie wordt uitgevoerd in de periode vanaf 2021 Meekoppelkansen: Steeds vaker wordt nagedacht over het slim meekoppelen van klimaatadaptatiemaatregelen met andere opgaven in de fysieke leefomgeving. Stimuleren en faciliteren: De minister van Infrastructuur en Waterstaat heeft in 2019 en 2020 financiële middelen ter beschikking gesteld voor het stimuleren en faciliteren van klimaatadaptatie. Reguleren en borgen: In verschillende regio's is een bouwconvenant gesloten waar het onderwerp klimaatadaptatie onderdeel van uitmaakt.

Veel gemeenten en partijen ervaren de vrijblijvendheid hiervan als belemmerend en pleiten voor een meer verplichtend kader voor klimaatadaptatie op rijksniveau. Handelen bij calamiteiten: Er blijft altijd een kans op schade en overlast door hevige neerslag, droogte, hitte of een overstroming. In de risicodialogen wordt 30 V elp Zuid, locatie IJssel District (ontwerp)

hierover gesproken. Gezamenlijk bepalen overheid, burgers en bedrijven in een regio wie wat kan en moet doen als het toch misgaat.

Toetsing Voor het voorliggende plan zijn de meekoppelkansen van belang. In paragraven 2.3 en 4.4 wordt daar nader op ingegaan.

3.1.4 Ladder voor duurzame verstedelijking (Bro 3.1.6 tweede lid) Vanuit het rijk wordt een zorgvuldig gebruik van de schaarse ruimte bevorderd. Hiervoor is de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd en als procesvereiste opgenomen in artikel 3.1.6 lid 2 van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). Het doel dat hiermee wordt beoogd is het stimuleren van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik en het bewerkstelligen van een goede ruimtelijke ordening, onder meer door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden, het bevorderen van vraaggerichte programmering en het voorkomen van overprogrammering. Met de ladder wordt een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke besluiten nagestreefd. Een nieuwe stedelijke ontwikkeling moet daarom altijd worden afgewogen en gemotiveerd. Daarbij moet een beschrijving worden gegeven van de behoefte aan de betreffende ontwikkeling. Indien de ontwikkeling buiten bestaand stedelijk gebied mogelijk wordt gemaakt, dient te worden gemotiveerd waarom de ontwikkeling niet binnen bestaand stedelijk gebied wordt voorzien. Toetsing In het kader van voorliggende ontwikkeling wordt een Ladder voor duurzame verstedelijking 1 opgesteld. Het doel dat hiermee wordt beoogd is het stimuleren van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik en het bewerkstelligen van een goede ruimtelijke ordening.

Stedelijke ontwikkeling Uit jurisprudentie 2 blijkt dat een woningbouwplan dat voorziet in de realisatie van maximaal 11 woningen binnen een dorpskern niet hoeft te worden aangemerkt als woningbouwlocatie of een andere stedelijke ontwikkeling als bedoeld in artikel 1.1.1, eerste lid, aanhef en onder i, van het Bro. Een woningbouwplan dat voorziet in de ontwikkeling van 12 woningen wordt daarentegen wel aangemerkt als een nieuwe stedelijke ontwikkeling 3. Behoefte Uit de laddertoets blijkt dat de ontwikkeling van het plangebied aansluit bij de woningbehoefte in de regio en gemeente. Het plan anticipeert op demografische ontwikkelingen door in te zetten op een divers woonprogramma voor diverse doelgroepen. Daarbij komt dat het plan reeds is opgenomen tot de zachte plancapaciteit en er ruimte is om gemeentelijke volkshuisvestelijke ambities te verwezenlijken. Dit tezamen maakt dat er met voorliggend plan wordt voorzien in een behoefte binnen het verzorgingsgebied. Bestaand stedelijk gebied De ontwikkeling vindt plaats binnen het bestaand stedelijk gebied. 31 V elp Zuid, locatie IJssel District (ontwerp)

Op basis van de Toets Ladder voor duurzame verstedelijking voor de locatie kan geconcludeerd worden dat de Ladder voor duurzame verstedelijking positief is doorlopen. De ontwikkeling voorziet in een behoefte en vindt binnen bestaand stedelijk gebied plaats. Daarmee wordt de ontwikkeling als haalbaar geacht voor wat betreft de Ladder voor duurzame verstedelijking.

3.1.5 Conclusie Voorliggend plan is niet in strijd met het Rijksbeleid.

3.2

Provinciaal en regionaal beleid

3.2.1 Omgevingsvisie en -verordening Gelderland Omgevingsvisie Op 19 december 2018 hebben Provinciale Staten de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland vastgesteld. Sinds 1 maart 2019 is deze Omgevingsvisie van kracht. De provincie heeft in de Omgevingsvisie een gezond, veilig, schoon en welvarend Gelderland centraal gesteld. Gezond en veilig. Dat een gezonde leefomgeving, schone en frisse lucht, een schoon milieu, een niet vervuilde bodem, voldoende schoon en veilig (drink)water, bescherming van onze flora en fauna. Dat voorbereid zijn op klimaatverandering, zoals hitte, droogte, bosbranden en overstromingen. En, dat aandacht hebben voor verkeersveiligheid en veilige bedrijvigheid. Schoon en welvarend. Dat een dynamisch, duurzaam en aantrekkelijk woon-, werken ondernemersklimaat, goed bereikbaar en met een goed functionerende arbeidsmarkt en dito kennis- en onderwijsinstellingen. Maar dat ook: het tegengaan van schadelijke uitstoot, afval en uitputting van grondstoffen. En: het investeren in nieuwe, alternatieve vormen van energie.

Onderdeel van de Omgevingsvisie zijn diverse thematische visieschetsen met de volgende thema's: Energietransitie: van fossiel naar duurzaam. Klimaatadaptie: omgaan met veranderend weer. Circulaire economie: sluiten van kringlopen. Biodiversiteit: werken met de natuur. Bereikbaarheid: duurzaam verbonden. Vestigingsklimaat: een krachtige, duurzame topregio. Woon- en leefomgeving: dynamisch, divers, duurzaam.

De Omgevingsvisie bevat de strategische ambities voor de lange termijn. De Omgevingsverordening wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch gewaarborgd is. De verordening voorziet ten opzichte van de Omgevingsvisie niet in nieuw beleid en is daarmee dus beleidsneutraal. De inzet van de verordening als juridisch instrument om de doorwerking van het provinciaal beleid af te dwingen is 32 V elp Zuid, locatie IJssel District (ontwerp)

beperkt tot die onderdelen van het beleid waarvoor de inzet van algemene regels noodzakelijk is om provinciale belangen veilig te stellen of om uitvoering te geven aan wettelijke verplichtingen. Omgevingsverordening De Omgevingsverordening (geconsolideerde versie januari 2023) richt zich net zo breed als de Omgevingsvisie op de fysieke leefomgeving in de Provincie Gelderland. Dit betekent dat vrijwel alle regels die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving opgenomen zijn in de Omgevingsverordening. Het gaat hierbij om regels op het gebied van ruimtelijke ordening, milieu, water, mobiliteit en bodem. De verwachting is dat de Omgevingsverordening op termijn alle regels zal gaan bevatten die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving. De provinciale verordening bevat daarnaast een algemene instructieregel klimaatadaptatie (artikel 2.65b). Voor zover een bestemmingsplan een nieuwe activiteit of ontwikkeling mogelijk maakt, bevat de toelichting bij het bestemmingsplan een beschrijving van de maatregelen of voorzieningen die worden getroffen om de risico's van klimaatverandering te voorkomen of te beperken en de afweging die daarbij is gemaakt. In de beschrijving worden in ieder geval de volgende aspecten betrokken: a. waterveiligheid; b. wateroverlast; c.

droogte; en

d. hitte.

Toetsing Raadpleging van de digitale versies van de Omgevingsvisie en -verordening wijst uit dat binnen het plangebied een aantal provinciale belangen spelen. Navolgend wordt hierop ingegaan. Afdeling 2.1 Woonlocaties en recreatiewoningen Een bestemmingsplan mag alleen nieuwe woningen mogelijk maken als die ontwikkeling past binnen een door Gedeputeerde Staten vastgestelde regionale woonagenda. De locatie is in de regionale woonagenda opgenomen. In paragraaf 3.3.1 wordt hier nader op ingegaan. Afdeling 2.3: Glastuinbouw Met onderhavige ontwikkeling is er geen sprake van glastuinbouw. De regels omtrent glastuinbouw hebben geen betrekking op dit plan en zodoende is het plan niet in strijd met de regels en het beleid van de provincie ten aanzien van glastuinbouw. Artikel 2.38: Intrekgebied Het plangebied is aangeduid als een 'intrekgebied'. Ter plaatse van deze gebiedsaanduiding gelden aanvullende regels ten aanzien van de winning van fossiele energie. Dat is bij voorliggend plan niet aan de orde. Afdeling 2.7a: Klimaatadaptatie 33 V elp Zuid, locatie IJssel District (ontwerp)

In afdeling 2.7 van de Omgevingsverordening Gelderland is artikel 2.65b opgenomen, waarin aanvullende provinciale eisen staan met betrekking tot klimaatadaptatie. In paragraaf 2.3.5. Is reeds beschreven welke maatregelen zijn genomen in voorliggend plan. Door het nemen van maatregelen, zoals beschreven in paragraaf 2.3.5, wordt voldoende rekening gehouden met het aspect klimaatadaptie. Daarmee vormen de Omgevingsvisie en -verordening geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van onderhavig plan.

3.2.2 Conclusie Voorliggend plan is niet in strijd met het provinciaal beleid.

3.3

Regionaal beleid

3.3.1 Woonagenda subregio Arnhem e.o. 2021 t/m 2023 In de subregio Arnhem e.o. werken de gemeenten Arnhem, Lingewaard, Overbetuwe, Rheden, Renkum en Rozendaal op een praktische manier samen aan het thema wonen. Dat doen we op basis van vraagstukken die lokaal spelen en vraagstukken die bovenlokaal belangrijk zijn. Maar uiteraard doen we dat ook met het oog op afspraken met de provincie over afstemming van woningbouwplannen. Samen zoeken we meerwaarde op bovengemeentelijk niveau en informeren en inspireren we elkaar op thema's die er toe doen. Criteria vanuit de subregionale woonagenda zijn als volgt: Woningbouwontwikkelingen moeten inspelen op de behoefte, waarbij de Regionale Woningmarktanalyse leidend is; Er moet aandacht zijn voor duurzaamheid en levensloopgeschiktheid; Hergebruik van bestaand vastgoed; Herontwikkeling rotte plekken; Versterken verzorgingsstructuur door bijdrage aan een gevarieerde wijkopbouw; Vroegtijdige betrokkenheid van inwoners; Inbreiding gaat voor uitbreiding, tenzij dit ten koste gaat van de ruimtelijke kwaliteit van de wijk of kern.

Met de woonagenda wordt een verdere invulling gegeven aan de Groene Metropoolregio en de Woondeal. Daar zijn immers de belangrijkste opgaven en richtingen benoemd. Toetsing De criteria uit de subregionale woonagenda zijn geen harde eisen. Er wordt gevraagd om hier zoveel mogelijk aan te voldoen. Daarnaast vindt binnen de subregio afstemming over de plannen plaats, voordat deze vastgelegd worden in bestemmingsplannen of overeenkomsten. Er zijn diverse criteria vanuit de subregionale woonagenda die ook aansluiten op de Woonvisie van de gemeente Rheden en de Ladder voor duurzame verstedelijking, zoals inspelen op de behoefte, met name vanuit de regionale woningmarktanalyse, aandacht voor duurzaamheid en levensloopgeschiktheid. Voorliggend plan is getoetst aan de Ladder voor duurzame 34 V elp Zuid, locatie IJssel District (ontwerp)

verstelijking, wat is beschreven in paragraaf 3.1.4. Hieruit blijkt dat de het plan de Ladder voor duurzame verstedelijking positief doorloopt. Bovendien wordt in de Woonagenda de locatie Velp-Zuid genoemd als ontwikkellocatie, waarbij ingezet wordt op het versneld benutten van de zachte plancapaciteit. Hiermee is al rekening gehouden met de ontwikkellocatie. Conclusie Geconcludeerd wordt dat voorgenomen ontwikkeling past binnen eisen van het regionaal woonbeleid.

3.3.2 Conclusie Voorliggend plan is niet in strijd met het regionaal beleid.

3.4

Gemeentelijk beleid

3.4.1 Structuurvisie Velp Voor Velp is op 31 oktober 2017 de structuurvisie vastgesteld door de gemeenteraad. In deze visie staan vier speerpunten geformuleerd: 1. Sterkere ontwikkeling van Velp als een sociaal/economische eenheid, met de bandbreedte van een stad en de woonkwaliteit van een groen dorp; 2. Een groen kennisdorp; 3. Velp als een van de belangrijke poorten naar de Veluwe; 4. Een duurzaam centrum met regionale aantrekkingskracht.

Ten aanzien van wonen wordt beschreven dat de marktvraag naar woningen in Velp groter is dan het aanbod. Ook is het woningaanbod in delen van Velp te eenzijdig. Als gemeente wordt al enige jaren gestuurd op kwaliteit via beleid en het bestemmingsplan. Velp-Zuid wordt specifiek benoemd als locatie waar de afgelopen jaren wijkvernieuwing deels heeft plaatsgevonden. Daarbij wordt aangegeven dat de ambitie is om deze wijkvernieuwing in de komende jaren door te zetten. De locatie van het plangebied is, zoals hieronder blijkt, aangegeven als locatie die geschikt is voor hoogbouw en middelhoogbouw, voor zowel voorzieningen als woningen. De locatie wordt specifiek benoemd in de structuurvisie. Daarbij is aangegeven dat momenteel in het gebied rondom het ziekenhuis herstructureringsvragen komen en in de toekomst zullen blijven komen. Op zich is dit gebied geschikt voor intensieve en hogere bebouwing. Daarbij wordt gedacht aan een modern en representatief entreegebied voor Velp. Op het moment van vaststelling van de visie waren er nog praktische redenen waarom deze ontwikkeling toch niet snel kon gaan. Dit betrof milieuomstandigheden en de woningbehoefte. Er was op dat moment geen behoefte aan grootschalige nieuwbouw van woningen. Ondertussen is de tijd veranderd en is deze behoefte er wel degelijk.

35 V elp Zuid, locatie IJssel District (ontwerp)

Uitsnede structuurvisiekaart, het plangebied is globaal rood omcirkeld (bron: Structuurvisie Velp). Toetsing Uit het bovenstaande blijkt dat de Structuurvisie Velp voorziet in de voorgenomen ontwikkeling. Op het moment van vaststelling van de visie waren er nog praktische redenen waarom deze ontwikkeling toch niet snel kon gaan. Dit betrof milieuomstandigheden en de woningbehoefte. Er was op dat moment geen behoefte aan grootschalige nieuwbouw van woningen. Ondertussen is de tijd veranderd en is deze behoefte er wel degelijk. De ontwikkeling is in overeenstemming met de visie.

36 V elp Zuid, locatie IJssel District (ontwerp)

3.4.2 Kadernota Velp Tussen Broek en Water, Masterplan IJssel District en Ontwikkelplan IJssel District Ten behoeve van de invulling van de locatie zijn de Kadernota Velp Tussen Broek en Water, het Masterplan IJssel District en het Ontwikkel-plan IJssel District opgesteld. Daarbij is de invulling steeds concreter geworden. Kadernota Velp Tussen Broek en Water In de kadernota zijn alle kwalitatieve en kwantitatieve uitgangspunten en de aandachtspunten voor de ontwikkeling van het IJssel District vastgesteld. Dit document heeft de richting van het Masterplan bepaald en is continue een toetsingsmiddel geweest tijdens de verder planontwikkeling. Navolgend worden de hoofdlijnen uit de Kadernota uiteengezet. In de Kadernota staat beschreven dat voor de wijk gezocht moet worden naar een stedelijke uitstraling, die zorgt voor een woonmilieu dat nog niet in Velp aanwezig is. Daarbij past een compacte opzet met een sterke mix aan grondgebonden en gestapelde bebouwing. Deze variatie moet zich ook vertalen in de woningtypes en doelgroepen waarvoor gebouwd gaat worden. In een stedelijk gebied past ook de aanwezigheid van voorzieningen. Qua bouwhoogte is er sprake van een verloop in het plan. Van lage bebouwing aan de kant van de snelweg en de Broekstraat naar hoge bebouwing aan de kant van het winkelcentrum. Centraal in het plan is ruimte voor twee hoogteaccenten.

Door compact te bouwen is er veel ruimte voor groen. In de openbare ruimte moet genoeg plek zijn voor natuur, waterberging en recreatie. Dit voorkomt hittestress en creëert meer ruimte voor waterberging en de biodiversiteit. De openbare ruimte moet veilig en van hoge kwaliteit zijn om een toevoegde waarde te vormen voor het hele gebied. Een autoluw binnengebied, waar voetgangers en fietsers zich makkelijk door kunnen bewegen, is daarbij de wens. Om genoeg ruimte te creëren voor groen moeten parkeerplaatsen zo veel mogelijk onder of in gebouwen worden gerealiseerd om aan de parkeeropgave te voldoen en voldoende ruimte te maken. De ontwikkelingen moeten op een duurzame manier plaatsvinden. Er moet aandacht zijn voor het hergebruiken van materialen, duurzame materialen en het opwekken en besparen van energie. In de nota zijn ook aandachtspunten voor de omgeving opgenomen: Er moet worden gezocht naar een balans in het aantal te bouwen woningen. Er is behoefte aan extra woningen, maar de effecten op de omgeving moeten beperkt blijven. Hoogbouw moet met aandacht worden ingepast in verband met het uitzicht van de omwonenden. Er mag geen verkeers- of parkeerdruk ontstaan voor de omgeving. Er moet genoeg aandacht zijn voor de sociale veiligheid en leefbaarheid in het gebied. Die staat met de huidige functies in het gebied soms onder druk.

Duurzaamheid moet een belangrijk thema zijn in de ontwikkeling.

37 V elp Zuid, locatie IJssel District (ontwerp)

Masterplan IJssel District De uitgangspunten uit de Kadernota zijn verder uitgewerkt in het Masterplan IJssel District (vastgesteld 22 februari 2022). Het Masterplan geeft een visie op de ruimtelijke structuur van het gehele onderzoeksgebied. Hieronder volgt een overzicht van de belangrijkste uitgangspunten, ruimtelijke ambities en de stedenbouwkundige structuur uit het masterplan. In het Masterplan is een ruimtelijk concept voor de wijk opgenomen. Deze geeft vorm aan het IJssel District en is de basis voor het raamwerk en de ontwikkelvelden. De globale vlakverdeling maakt plaats voor een heldere structuur met een knipoog naar het verleden. Een grote centrale groene ruimte vormt het hart van het plan. Sterke assen zorgen voor richting naar de omgeving en bekadering en worden versterkt door de bouwblokken die er aan liggen. Het sterke raamwerk zorgt er ook voor dat de ontwikkelvelden flexibel in te delen zijn.

38 V elp Zuid, locatie IJssel District (ontwerp)

39 V elp Zuid, locatie IJssel District (ontwerp)

Raamwerkkaart (bron SVP, Masterplan IJssel District, januari 2022) De visie en het ruimtelijk concept zijn uitgewerkt tot een raamwerk met daarin ontwikkelvelden. Voor de invulling van deze ontwikkelvelden is in het Masterplan een voorbeelduitwerking gemaakt die is gebaseerd op de uitgangspuntenkaart en de beeldkwaliteit die voor ogen staat in het gebied. Er zijn voorbeelduitwerkingen gemaakt voor de Parkas en de IJsselas, de verschillende parken, stedelijke blokken en de stedelijke accenten. Voor de ontwikkelplots in het raamwerk is een uitgangspuntenkaart opgesteld, waarin de belangrijkste uitgangspunten zijn benoemd. In de volgende fase gaan de partijen gezamenlijk onderzoeken hoe zij op basis van algemene ruimtelijke uitgangspunten tot een haalbaar plan kunnen komen.

40 V elp Zuid, locatie IJssel District (ontwerp)

41 V elp Zuid, locatie IJssel District (ontwerp)

Uitgangspuntenkaart IJssel District (bron: SVP Materplan IJssel District, januari 2022)

Ontwikkelplan Na de vaststelling van het Masterplan is het vervolgtraject gestart, waarin verschillende (milieu)onderzoeken zijn uitgevoerd. Vervolgens is het Ontwikkelplan opgesteld. Het Masterplan was nog een abstracte uitwerking; n het Ontwikkelplan zijn programma, parkeren en fasering beter met elkaar afgewogen en uitgewerkt. Daarnaast hebben de veranderingen in de woningbouwmarkt en de prijsstijgingen in de bouwwereld meegespeeld in de zoektocht naar een haalbaar plan. De diverse onderzoeken op het gebied van een gezonde en veilige leefomgeving hebben het ontwerp van nieuwe input voorzien. Dit proces heeft er toe geleid dat er ook ruimtelijke aanpassingen zijn gedaan ten opzichte van het Masterplan. Parallel hieraan is gewerkt aan een inrichtingsschets voor de openbare ruimte dat leidde tot nieuwe inzichten. In het Ontwikkelplan zijn bestaande groenstructuren en bouwwerken beter geïntegreerd en blijft de historie van het gebied beter zichtbaar in de toekomst. De uitwerking in het ontwikkelplan draagt voornamelijk bij aan het bewaren van bomen, cultuurhistorische elementen en het maken van slimme en compacte bouwblokken.