Uitvoeringsprogramma 2026 versie 260129
Tekst van het document
Gemeente Rheden
VTH-uitvoeringsprogramma 2026 Omgevingswet, APV en bijzondere wetten
datum Versie Status
11-02-26 1.09 definitief
11-2-2026
Uitvoeringsprogramma VTH 2026
gemeente Rheden
Inhoudsopgave
1
Inleiding ......................................................................................................................................3
2
Te bereiken resultaten in 2026 en doorkijk naar 2027/2028 ........................................................4
3
4
2.1
De realisatie van de woon- en woningbouwopgave ....................................................................4
2.2
Het behoud van erfgoed ..............................................................................................................5
2.3
Behoud natuur en landschap en ontwikkeling recreatie .............................................................6
2.4
Kwaliteit van de openbare ruimte en leefbaarheid .....................................................................7
2.5
Aanpak van ondermijning ...........................................................................................................8
Prognose productie en inzet 2026 .............................................................................................10 3.1
Omgevingsrecht ........................................................................................................................10
3.2
Bijzondere wetten en APV .........................................................................................................11
Organisatie en kwaliteitsborging ...............................................................................................13
Bijlagen -
Bijlage 1: Prognoses inzet VTH-omgevingsrecht 2026 Bijlage 2: Prognoses inzet VTH-OOV 2026
2
11-2-2026
Uitvoeringsprogramma VTH 2026
gemeente Rheden
1 Inleiding Met dit uitvoeringsprogramma geeft de gemeente invulling aan de wettelijke verplichting (artikel 13.8 Omgevingsbesluit) om voor vergunningverlening, toezicht en handhaving (hierna: VTH) jaarlijks uit te werken welke werkzaamheden worden uitgevoerd. Daarbij zijn de prioriteiten en aanpak uit het VTHbeleidsplan 2026-2029 leidend. Reikwijdte Het uitvoeringsprogramma heeft betrekking op de VTH-taken op basis van de Omgevingswet, bijzondere wetten (zoals de Alcoholwet) en daaraan gelieerde landelijke en lokale wet- en regelgeving. De belangrijkste zijn het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl), het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal), de Wet kwaliteitsborging (Wkb), het omgevingsplan en de Algemene Plaatselijke Verordening (APV). De VTH-taken die betrekking hebben op activiteiten in het kader van de Omgevingswet, bijzondere wetten en /of activiteiten die betrekking hebben op de APV worden uitgevoerd door de gemeente zelf. Het toezicht op brandveilig gebruik gebeurt ook door de gemeente voor zover het gaat om de bouwkundige aspecten. De overige aspecten van brandveiligheid zoals zelfredzaamheid en toegang voor hulpdiensten gebeurt door de Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland Midden, VGGM (hierna: de Brandweer).
De VTH-taken die betrekking hebben op milieubelastende activiteiten (MBA’s) worden uitgevoerd door de Omgevingsdienst Groene Metropool (ODGM) en maken geen deel uit van dit uitvoeringsprogramma. Leeswijzer Het uitvoeringsprogramma is als volgt opgebouwd. Hoofdstuk 2 is een vertaling van de prioriteiten uit het VTH-beleidsplan naar concrete doelstellingen voor 2026 en hoe die te bereiken. Daarnaast wordt een doorkijk gemaakt naar voor VTH relevante ontwikkelingen in 2027/2028. Hoofdstuk 3 vat samen wat de prognose is qua activiteiten en inzet in 2026. In de bijlage 1 en 2 is dat nader uitgewerkt. Het uitvoeringsprogramma sluit in hoofdstuk 4 af met de wijze waarop de uitvoering is georganiseerd en de kwaliteit van de uitvoering wordt geborgd.
3
11-2-2026
Uitvoeringsprogramma VTH 2026
gemeente Rheden
2 Te bereiken resultaten in 2026 en doorkijk naar 2027/2028 Het uitvoeringsprogramma vertaalt de prioriteiten uit het VTH-beleidsplan naar activiteiten en de in 2026 te behalen resultaten. Daarbij wordt ook een doorkijk gemaakt naar ontwikkelingen in 2027/2028 en de (mogelijke) gevolgen daarvan voor de inzet van VTH. 2.1
De realisatie van de woon- en woningbouwopgave
In 2026 richt de inzet van VTH zich in het kader van de woon- en woningbouwopgave op het zorgvuldig en tijdig realiseren van woningbouw binnen de bestaande dorpen. Daarmee ondersteunt VTH de koers uit de Omgevingsvisie Rheden, waarin de nadruk ligt op bouwen binnen de dorpsranden en het combineren van wonen met een aantrekkelijke, groene leefomgeving. Vergunningverlening richt zich op het versnellen van planrealisatie en het borgen van kwaliteit en duurzaamheid. Toezicht is gericht op constructieve veiligheid en brandveilig gebruik. Daar ligt ook de prioriteit bij de handhaving, meer specifiek waar het gaat om panden met een zorgfunctie, kamerverhuur, wonen boven winkels en panden met een publieksfunctie. De gemeente is wat betreft het laatste vooral alert op signalen die kunnen duiden op risico’s bij de toepassing van kwaaitaalvloeren en bij betonrot in de bestaande bouw.
Doelstellingen 2026 1.
Minimaal 90% van de vergunningaanvragen is binnen de wettelijke termijn behandeld.
Inzet VTH 2026 Aanvragen (ver)bouw/herbestemming tijdig en voorspelbaar afhandelen; vroegtijdige afstemming en advisering. Wanneer een initiatief (van een zekere omvang) mogelijk kansrijk is sluiten we een haalbaarheidsovereenkomst en/of samenwerkingsovereenkomst waarin we afspraken vastleggen met de initiatiefnemer over de benodigde omgevingsvergunningen, planning, fasering, benodigde onderzoeken en het kostenverhaal.
2.
Grotere woningbouwprojecten mogelijk maken
We sturen eerder aan op het inschakelen van een professioneel adviesbureau bij complexere initiatieven. We kennen de planning van de grote woningbouwprojecten. We zorgen dat planjuristen en casemanagers vroegtijdig zijn aangehaakt zodat versneld wordt.
3.
Woningsplitsing mogelijk maken
Eén van de casemanagers is contactpersoon voor woningsplitsing en -delen om initiatiefnemers op weg te helpen. De contactpersoon levert de informatie om te komen tot een stappenplan voor dergelijke initiatieven.
4.
Alle overtredingen rondom kamerverhuur zijn binnen de vastgestelde termijn hersteld.
Toezicht brandveiligheid en Wet goed verhuurderschap met een focus op de huisvesting van arbeidsmigranten
5.
Alle overtredingen rondom constructieve veiligheid zijn binnen de vastgestelde termijn hersteld.
Actief toezicht en toezicht op signalen waar het gaat om constructieve risico’s (kwaaitaalvloeren, betonrot); focus op publieksfuncties.
6.
We houden periodiek toezicht op bestaande bouwwerken met risicovolle gebruiksfuncties voor wat betreft bouwkundige aspecten van brandveiligheid (zie bijlage 3 van het VTH-beleid)
In 2026 wordt hiervoor een planning gemaakt. Ook zullen in 2026 de eerste controles gaan plaatsvinden volgens deze planning.
4
11-2-2026
Uitvoeringsprogramma VTH 2026
gemeente Rheden
Doorkijk 2027-2028 De woningbouwopgave blijft in 2027–2028 een van de belangrijkste opgaven voor Rheden. Landelijk en provinciaal ligt de nadruk op versnelling van woningbouw binnen bestaand stedelijk gebied, verduurzaming van de bestaande voorraad en het stimuleren van doorstroming, onder meer via herbestemming, flexwonen en collectieve woonvormen. Bij verdere invoering van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) neemt de rol van de gemeente in bouwtoetsing af, terwijl het belang van toezicht tijdens en na de bouw toeneemt, met aandacht voor veiligheid en omgevingskwaliteit. Een belangrijke onzekerheid is de stikstofproblematiek, die invloed kan hebben op vergunningverlening, vooral bij projecten nabij Natura 2000-gebieden. Dit vraagt om nauwe afstemming tussen VTH, de Omgevingsdienst en de provincie. Tegelijk blijft VTH scherp toetsen op zorgvuldig ruimtegebruik, behoud van dorpskarakter en de naleving van bouw- en verhuurregels. 2.2
Het behoud van erfgoed
In 2026 zet de gemeente Rheden in op het versterken van het behoud van monumenten, beeldbepalende panden en cultuurhistorisch waardevolle gebouwen. Vergunningen voor het aanbrengen van wijzigingen aan erfgoed worden integraal getoetst op behoud van karakteristieke waarden en de mogelijkheden voor verduurzaming. Toezicht richt zich op naleving van de onderhoudsplicht en op het voorkomen van illegale sloop of aantasting van monumenten. De gemeente werkt nauw samen met de commissie Ruimtelijke Kwaliteit en de brandweer bij de beoordeling van vergunningaanvragen en het toezicht. Er vinden gerichte controles plaats bij monumenten met verhoogd risico, zoals panden met een publieksfunctie of waar achterstallig onderhoud is. Bij signalen van illegale wijzigingen wordt direct opgetreden. Daarnaast investeert de gemeente in communicatie en bewustwording: eigenaren van monumenten worden actief geïnformeerd over onderhoud en verduurzaming.
Doelstellingen 2026
Inzet VTH 2026
1.
Actueel inzicht in instandhouding; tijdige signalering van mogelijke aantasting van monumentwaarden.
Projectmatige aanpak gevelinventarisaties en gebruik maken van signalen
2.
Verduurzaming vindt plaats zonder aantasting van de monumentwaarde
Communicatie over regelgeving, onderhoudsplicht en verduurzaming; samenwerking met erfgoedadviseur en Commissie Ruimtelijke Kwaliteit.
3.
Wijzigingen aan monumenten vinden volgens de voorschriften in de verleende vergunningen plaats
Consequent toezicht en handhaving bij verleende vergunningen voor wijzigingen aan monumenten of activiteiten binnen archeologische vindplaatsen.
4.
Monumenten met een publieksfunctie zijn constructief en brandveiligheid.
Jaarlijkse inspecties bij publiek toegankelijke monumenten; afstemming met VGGM over brandveiligheid.
5.
Voorkomen en herstellen van illegale wijzigingen aan monumenten
Actief optreden bij illegale wijzigingen aan monumenten; bestuursrechtelijke maatregelen bij schade.
Doorkijk 2027-2028 Het behoud van erfgoed blijft ook in de komende jaren een belangrijk speerpunt binnen de omgevingskwaliteit van Rheden. De Omgevingsvisie benadrukt het belang van de eigen identiteit van de zeven dorpen en het zorgvuldig omgaan met cultuurhistorische waarden. Voor VTH verschuift de inzet in 2027–2028 van het wegwerken van achterstallig onderhoud naar structureel toezicht op de instandhouding van erfgoed.
5
11-2-2026
Uitvoeringsprogramma VTH 2026
gemeente Rheden
Landelijk en provinciaal ligt de nadruk steeds meer op verduurzaming en hergebruik van monumenten. Dit vraagt van VTH om maatwerk in vergunningverlening en nauwere samenwerking met eigenaren en adviseurs, zodat verduurzaming goed wordt gecombineerd met het behoud van monumentale waarden. Daarnaast neemt de aandacht toe voor de veiligheid van monumenten met een publieksfunctie, zoals kerken en musea. In samenwerking met de VGGM en erfgoedpartners blijft VTH sturen op een goede balans tussen brandveiligheid, constructieve veiligheid en erfgoedwaarden. Klimaatverandering en intensiever gebruik brengen nieuwe risico’s met zich mee, wat vraagt om meer programmatisch toezicht en kennisdeling binnen de organisatie. 2.3
Behoud natuur en landschap en ontwikkeling recreatie
In 2026 richt de inzet van VTH zich op het in balans houden van natuur, recreatie en toerisme. De gemeente voert het provinciale uitvoeringsbeleid voor faunabeheer uit, neemt deel aan regionale overlegstructuren en fungeert als schakel tussen provincie, faunabeheereenheid en wildbeheereenheid. Toezicht en handhaving wordt uitgevoerd door toezichthouders en groene boa’s1. Zij houden toezicht op naleving van natuur- en milieuwetgeving, controleren ontheffingen en vergunningen, treden op bij overtredingen en overlast en werken nauw samen met politie, KMar en terreinbeheerders in regionale handhavingsprojecten. Ook zorgen zij voor de dossiervorming richting het Openbaar Ministerie.
Doelstellingen 2026
Inzet VTH 2026
1.
Planregels zijn uitvoerbaar en handhaafbaar; heldere kaders voor natuur, landschap en biodiversiteit.
Bijdrage aan de actualisering omgevingsplan; signaleren van knelpunten vanuit toezicht en uitvoering.
2.
Vergunningverlening omgevingsrecht draagt bij aan een goede balans tussen ruimte voor recreatie en behoud natuuren landschapswaarden.
Toetsing van initiatieven op effecten voor natuur en biodiversiteit; afstemming met visie recreatie/toerisme.
3.
Voorkomen en terugdringen illegaal toeristisch verhuur
Programmatisch toezicht op toeristische verhuur, B&B’s en strijdig gebruik van woningen; handhavend optreden bij strijdigheid.
4.
Voorkomen en verminderen overlast van horeca
Periodiek toezicht bij horeca; deels gezamenlijk vanuit omgevingsrecht en vanuit OOV; focus op geluid, overlast, exploitatie en Alcoholwet.
5.
Bescherming van kwetsbare natuur; minder overtredingen en hogere belevingskwaliteit.
Surveillance en thematisch toezicht op flora, fauna, rust- en natuurgebieden; optreden bij verstoring en afvaldumping.
Doorkijk 2027-2028 In 2027–2028 blijft de druk op natuur en landschap toenemen door groeiende recreatie, klimaatverandering en de noodzaak tot verduurzaming van het ruimtegebruik. Landelijk en provinciaal ligt de focus op uitvoering van het programma Vitaal landelijk gebied Gelderland en de Kaderrichtlijn Water (KRW), gericht op herstel van biodiversiteit, verbetering van waterkwaliteit en versterking van natuurverbindingen. Dit heeft directe gevolgen voor de inzet van VTH. Voor VTH verschuift de inzet verder naar gebiedsgericht en thematisch toezicht. De nadruk ligt op naleving van regels voor water en bodem, bescherming van flora en fauna en het voorkomen van natuurverstoring door recreatie en andere activiteiten. Ook toezicht op agrarisch grondgebruik en waterafvoer krijgt meer aandacht.
1 De gemeente verzorgt de coördinatie van de groene Boa’s.
6
11-2-2026
Uitvoeringsprogramma VTH 2026
gemeente Rheden
De provincie zet sterker in op recreatie in balans met natuur, met name in en rond de Veluwezoom. Dit vraagt om nauwe samenwerking tussen VTH, groene boa’s, ODRA, politie en terreinbeheerders. Daarnaast is er meer behoefte aan integrale handhavingsacties tegen afvaldumping, illegaal kamperen en natuurverstoring. Klimaatadaptatieopgaven vragen tot slot om duidelijke, uitvoerbare en handhaafbare regels in het omgevingsplan. 2.4
Kwaliteit van de openbare ruimte en leefbaarheid
In 2026 zet de gemeente Rheden in op het vergroten van de leefbaarheid en het veiligheidsgevoel in de wijken. Handhavers zijn zichtbaar en aanspreekbaar aanwezig in dorpen en buurten en versterken via de pilot wijkgericht werken de verbinding met inwoners en partners. Samen met de politie werken handhavers aan een integrale aanpak van overlast en criminaliteit, met gerichte inzet op onder meer jongerenoverlast, vuurwerk, evenementen en verkeersveiligheid. Daarbij spelen zij een belangrijke rol in de samenwerking met jongerenwerk en OOV. Daarnaast ligt de focus op het voorkomen en bestrijden van parkeeroverlast, afvaldumpingen en overtredingen van de Alcoholwet. Via gerichte controles, thematische acties en voorlichting aan inwoners wordt ook aandacht besteed aan hondenoverlast, langdurig parkeren, overhangend groen en vuurwerkoverlast.
Doelstellingen 2026
Inzet VTH 2026
1.
Verminderen van structurele overlast in aangewezen hotspots
Gebiedsgerichte en integrale inzet van VTH vanuit OOV op locaties met samenloop van overlast (o.a. parkeren, afval, jeugd), op basis van prioritering, meldingen en analyses.
2.
Terugdringen van parkeeroverlast in woonwijken en overlastlocaties
Gerichte toezicht- en handhavingsinzet op parkeeroverlast (o.a. langparkeren, aanhangers, grote voertuigen, kampeervoertuigen en blauwe zones), met differentiatie naar locatie, tijdstip en aard van de overlast.
3.
Beperken van jeugdoverlast en verstoring van de openbare orde
Wijkgerichte en zichtbare inzet van toezicht en handhaving, in afstemming met OOV-partners, met nadruk op preventief optreden, aanspreken en waar nodig handhavend optreden.
4.
Tegengaan van afvaldumping en verkeerd aanbieden van afval
Gerichte handhavingsacties op bekende dumplocaties en wijken met structurele afvaloverlast, gecombineerd met analyse van meldingen en inzet op herleidbaarheid en sanctionering.
5.
Voorkomen van overlast en veiligheidsincidenten bij horeca en evenementen
Proactieve inzet van VTH bij horeca en evenementen, met nadruk op naleving van vergunningvoorschriften, openbare orde, overlastbeperking en afstemming met organisatoren en OOVpartners.
6.
Verminderen van overlast door honden in de openbare ruimte
Toezicht en handhaving op aanlijnplicht, opruimplicht en gebruik van aangewezen locaties, met zichtbare inzet op plekken en momenten waar de overlast het grootst is.
Doorkijk 2027-2028 In 2027–2028 blijft leefbaarheid en openbare orde een kerntaak voor VTH en OOV. Landelijk ligt de nadruk op zichtbaarheid van toezicht, sociale veiligheid en een integrale aanpak van overlast, met extra aandacht voor wijkgericht werken. Voor VTH betekent dit een verdere professionalisering van het wijkgerichte toezicht. Handhavers blijven zichtbaar en aanspreekbaar in de wijken en werken steeds meer informatiegestuurd en thematisch,
7
11-2-2026
Uitvoeringsprogramma VTH 2026
gemeente Rheden
bijvoorbeeld rond jeugd, afval, verkeer en horeca. De samenwerking met politie, jongerenwerk en zorgpartners wordt verder versterkt, zodat signalen sneller worden opgepakt. De Omgevingsvisie Rheden vraagt om aantrekkelijke, schone en veilige dorpen. In 2027–2028 vraagt dit om meer samenhang tussen toezicht, beheer, onderhoud en communicatie met inwoners. Naast handhaving zet VTH daarom nadrukkelijk in op voorlichting en preventie. Complexere vormen van overlast, zoals parkeren, afval en vuurwerk, blijven aandacht vragen en worden integraal aangepakt. 2.5
Aanpak van ondermijning
Ondermijnende activiteiten ondermijnen de leefbaarheid, veiligheid en eerlijke concurrentie. Binnen de integrale aanpak van criminaliteit speelt VTH een belangrijke rol. Vergunningen in risicovolle sectoren, zoals horeca, vastgoed, detailhandel en evenementen, worden zorgvuldig getoetst via de Wet Bibob om te voorkomen dat de gemeente criminele activiteiten faciliteert. Bij toezicht letten toezichthouders op signalen van ondermijning, zoals illegale bouw, kamerverhuur, misbruik van panden en verdachte activiteiten in het buitengebied. Ook milieugerelateerde overtredingen, zoals het dumpen van drugsafval of illegale ontgrondingen, krijgen nadrukkelijk aandacht. Binnen het domein openbare orde en veiligheid ligt de focus op toezicht in de horeca en de openbare ruimte. Handhavers voeren integrale controles uit en signaleren mogelijke vormen van uitbuiting, illegale gokactiviteiten en drugsgerelateerde handel, in nauwe samenwerking met de politie. Doelstelling 2026
Inzet VTH 2026
1.
Voorkomen dat de gemeente vergunningen verleend aan malafide ondernemers.
Bibob-toetsen bij vergunningaanvragen vanuit voor ondermijning gevoelige branches (horeca, vastgoed, evenementen, detailhandel); nauwe samenwerking de politie.
2.
Vergroting bewustzijn ondermijningsrisico’s in bij ondernemers en inwoners; signalen en meldingen uit de samenleving.
Actieve communicatie richting (horeca)ondernemers en inwoners; samenspel met de ODGM.
3.
Snellere herkenning en opvolging signalen; verbeterde informatiepositie; interne structuur geborgd.
Inrichten meldlijn en vaste werkwijze binnen VTH-team; snelle melding en terugkoppeling richting OOV.
4.
Betere informatie-uitwisseling; concreter beeld van ondermijning in Rheden.
Actieve deelname aan regionale netwerken; gezamenlijke controles met politie, ODGM, Belastingdienst en groene boa’s.
5.
Gemeente is zelf weerbaar tegen ondermijning en draagt bij aan een integrale aanpak van ondermijnende criminaliteit.
Implementatie van uitgangspunten (integriteit, alertheid, samenwerking, borging) Gelderse norm weerbare overheid; periodieke evaluatie.
Doorkijk 2027-2028 In 2027–2028 blijft de aanpak van ondermijning een belangrijke prioriteit binnen het veiligheidsbeleid van Rheden. Landelijk en provinciaal ligt de nadruk op het versterken van de weerbaarheid van gemeenten en het verbeteren van de informatiepositie via samenwerking in het RIEC en het programma Samen Sterk in Gelderland. Voor VTH betekent dit een verdere versterking van de signaleringsfunctie. Vergunningverleners, toezichthouders en handhavers blijven de ‘oren en ogen’ van de gemeente, met specifieke aandacht voor signalen van criminele activiteiten in onder meer vastgoed, horeca, detailhandel en recreatie. De toepassing van de Wet Bibob bij risicovolle vergunningen en vastgoedtransacties wordt verder uitgebreid.
8
11-2-2026
Uitvoeringsprogramma VTH 2026
gemeente Rheden
De Omgevingswet en het omgevingsplan bieden ruimte voor integrale afwegingen bij vergunningverlening, waarbij nadrukkelijk wordt getoetst op integriteit, veiligheid en naleving. Tegelijk blijft nauwe afstemming met het RIEC en de provincie noodzakelijk. In lijn met het Integraal Veiligheidsplan verschuift de inzet steeds meer naar voorkomen en verstoren, met gezamenlijke controles, bewustwording bij ondernemers en een hechte samenwerking tussen VTH, OOV, politie en handhaving.
9
11-2-2026
Uitvoeringsprogramma VTH 2026
gemeente Rheden
3 Prognose productie en inzet 2026 Voor de teams Omgevingsrecht en OOV is voor 2026 een prognose opgesteld van de te verwachten VTH-activiteiten, inclusief een eerste doorrekening van de benodigde capaciteit op basis van voorlopige in 2025 opgestelde kengetallen. De inzet en capaciteitsbehoefte worden gemonitord, zodat waar nodig tijdig kan worden bijgestuurd of binnen de kaders van het VTH-beleidsplan prioriteiten kunnen worden herzien. In dit hoofdstuk zijn de hoofdlijnen van de prognoses opgenomen; de nadere uitwerking is te vinden in de bijlagen 1 en 2. 3.1
Omgevingsrecht
De inzet van VTH binnen het omgevingsrecht richt zich in 2026 op bouwactiviteiten en het gebruik van de fysieke leefomgeving, met prioriteit voor situaties met verhoogde risico’s voor constructieve en brandveiligheid. Daarbij gaat extra aandacht uit naar verbouw van monumenten, waarbij de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit adviseert. De invoering van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen heeft in 2026 waarschijnlijk nog beperkte invloed op de werkvoorraad. De uitvoering is risicogericht en waar mogelijk wordt gestuurd op herstel en naleving om handhavend optreden te beperken. De onderstaande tabel geeft inzicht in de verwachte activiteiten en inzet in 2026.
Activiteiten Aanvragen (omgevings)vergunningen
Prognose aantal activiteiten
Prognose benodigde uren
505
8.885 uur
Overige inzet casemanagers
1.861 uur
Bouwcontroles (regulier, monumenten)
530
3.035 uur
Overige controles (brandveiligheid, BAG, hercontroles etc.)
317
1.564 uur
Overige inzet toezicht (werkvoorbereiding, ondermijning e.a.)
715 uur
Handhaving (waarschuwen, LOD/LOB, besluit etc.)
20
2.985 uur
Behandeling zienwijzen, bezwaar en beroep
60
1.615 uur
Overige juridische inzet (juridisch advies, Woo, e.a.)
2.060 uur
Totaal
22.720 uur
Op basis van de prognose voor 2026 is de benodigde inzet voor vergunningverlening, toezicht en juridische werkzaamheden binnen het omgevingsrecht groter dan vooral de beschikbare toezichtcapaciteit. Voor vergunningverlening en overige werkzaamheden van casemanagers is circa 7,8 fte nodig, terwijl 7,4 fte beschikbaar is. Voor toezicht is de benodigde inzet bijna 4 fte, tegenover een beschikbare capaciteit van 3,0 fte. De juridische inzet wordt geraamd op circa 4,7 fte, terwijl 4,2 fte beschikbaar is. Dit vraagt om gerichte keuzes in de uitvoering. Om de werkvoorraad beheersbaar te houden en de kwaliteit van de uitvoering te borgen, worden in 2026 de volgende acties ondernomen en prioriteiten gesteld: Algemeen In 2026 wordt een dashboard verder ontwikkeld waarmee prestaties gemeten worden. Hiermee worden de doelstellingen van dit uitvoeringsprogramma gemonitord en kunnen prioriteiten voor nieuwe uitvoeringsprogramma’s bepaald worden.
10
11-2-2026
Uitvoeringsprogramma VTH 2026
gemeente Rheden
Vergunningverlening -
Het dashboard geeft inzicht in de interne doorlooptijden. Dit inzicht wordt gebruikt om verbeteringen in het proces door te voeren.
-
We verbeteren onze automatisering en standaardisatie. We verbeteren onze website en verwijzen hier beter naar. Dat zorgt ervoor dat initiatiefnemers beter geïnformeerd een vergunningverzoek kunnen doen dat daardoor meer volledig is.
-
We zijn kritischer op bij herhaling onvolledige vergunningverzoeken. We onderzoeken of telefonische verzoeken van initiatiefnemers meer gestroomlijnd kunnen worden.
Toezicht -
Anonieme meldingen worden alleen opgepakt bij grote impact.
-
De toezichthouders (laten) beoordelen of klachten opgepakt worden. Klachten worden juridisch beoordeeld en op veiligheidsgevolgen.
-
Toezicht wordt zoveel mogelijk thematisch en gebiedsgericht uitgevoerd. Klachten over houtstook, airco’s en warmtepompen worden daarom projectmatig behandeld.
-
Beperkte inzet bij lage risico’s: bij Wkb-gevolgklasse 1 vindt in beginsel één controle plaats, tenzij risico’s of signalen anders vereisen.
Handhaving Voor wat betreft handhaving wordt de feitelijke inzet gemonitord en waar nodig worden aanvullend prioriteiten worden gesteld in de handhaving.
3.2
Bijzondere wetten en APV
Op grond van de APV en bijzondere wetten worden vergunningen en ontheffingen verleend voor onder meer horeca, evenementen en andere activiteiten in de openbare ruimte. Naar verwachting is het aantal aanvragen in 2026 stabiel ten opzichte van 2025. Bij de inzet staat steeds de balans tussen ruimte voor initiatief en het borgen van openbare orde, veiligheid en leefbaarheid centraal. Het toezicht en de handhaving richten zich op horeca, evenementen, openbare ruimte en overlast en worden wijkgericht en informatiegestuurd uitgevoerd, met reguliere en thematische controles. In het buitengebied houden groene boa’s toezicht op natuur, milieu en openbare ruimte, in nauwe samenwerking met ketenpartners. De juridische inzet borgt dat de uitvoering zorgvuldig, proportioneel en juridisch houdbaar plaatsvindt. De volgende tabel geeft een overzicht van de verwachte activiteiten en inzet in 2026.
11
11-2-2026
Uitvoeringsprogramma VTH 2026
gemeente Rheden
Prognose aantal activiteiten
Prognose benodigde uren
Aanvragen exploitatie- en Alcoholwetvergunningen
110
1.420 uur
Aanvragen evenementenvergunningen
375
3.000 uur
Overige inzet vergunningverlening en ontheffingen
100
1.727 uur
Activiteiten
Surveillance wijken en dorpen
7.800 uur
Toezicht horeca en evenementen
520
2.280 uur
Afhandeling meldingen (overlast, afval etc.)
3.575
3.575 uur
Overige inzet blauwe boa’s
2.378 uur
Inzet groene boa’s
3.655 uur
Juridische inzet VTH-OOV
2.864 uur
Totaal
28.699 uur
Voor de uitvoering van VTH-taken binnen OOV in 2026 is sprake van een structurele spanning tussen benodigde en beschikbare capaciteit. Voor vergunningverlening op basis van bijzondere wetten en de APV is circa 4,5 fte nodig, terwijl 2,8 fte beschikbaar is. Ook bij toezicht en handhaving is de geraamde inzet (circa 11,5 fte) hoger dan de beschikbare capaciteit (circa 9,5 fte). De juridische inzet voor OOVVTH bedraagt circa 2,0 fte en sluit grotendeels aan op de beschikbare capaciteit, maar laat weinig ruimte voor piekbelasting. De uitvoering wordt daarom risicogericht ingericht en gedurende het jaar gemonitord, zodat waar nodig prioriteiten kunnen worden bijgesteld binnen de kaders van het VTH-beleidsplan.
12
11-2-2026
4
Uitvoeringsprogramma VTH 2026
gemeente Rheden
Organisatie en kwaliteitsborging
Organisatie De uitvoering gebeurt door de teams Omgevingsrecht en Openbare orde en veiligheid (OOV).
Personele capaciteit De formatie van de teams voor de uitvoering van de VTH-taken (peildatum 1 januari 2026) is als volgt. Team Omgevingsrecht (capaciteit directe inzet VTH) Aantal 2 medewerkers 9
Formatie
Toezichthouders*
4
3,01 fte
Juridisch medewerkers (inclusief coördinerend senior) **
5
4,18 fte
Totaal
18
14,59 fte***
Functie Casemanagers (inclusief coördinerend senior)
7,40 fte
*Exclusief coördinerend senior; die is meegeteld bij de juridische medewerkers. ** Inclusief 1 fte tijdelijke capaciteit in verband met de implementatie van de Omgevingswet. Er wordt gemonitord of deze capaciteit permanent nodig blijft *** Inclusief formatie administratieve handelingen. Er zijn namelijk geen aparte administratieve medewerkers
Team Openbare Orde en Veiligheid (capaciteit directe inzet VTH) Aantal medewerkers 3
Formatie
Adviseurs openbare orde en veiligheid (AOV)
3
2,89 fte
Juridisch medewerkers
2
1,56 fte
2
2,00 fte
8
7,56 fte
Functie (Beleids)medewerker bijzondere wetten/APV (vergunningen)
Medewerker handhaving Medewerker handhaving III II
2,78 fte
Groene boa’s (boswachters)
2
2,00 fte
Totaal
20
18,79 fte
Financiële middelen De financiële middelen voor de uitvoering zijn geborgd in de meerjarenbegroting, zowel voor de eigen formatie en inzet van de gemeente als voor de inzet van de ODGM. De balans tussen middelen en werkvoorraad wordt berekend aan de hand van een calculatiemodel en gedurende de uitvoering gemonitord. Waar nodig worden prioriteiten bijgesteld en/of worden door het college aanvullende incidentele middelen beschikbaar gesteld.
2 Daarnaast is er in het team Omgevingsrecht een projectgroep Permanente Omgevingsplan en informatiebeheer en een cluster Omgevingsplan. De inzet
daarvan valt buiten het bestek van het VTH-uitvoeringsprogramma.
13
11-2-2026
Uitvoeringsprogramma VTH 2026
gemeente Rheden
Kwaliteitsborging De basis voor de kwaliteitsborging is de beleids- en uitvoeringscyclus. Belangrijke instrumenten in de uitvoering daarbij zijn - naast het VTH-beleidsplan - het jaarlijkse uitvoeringsprogramma, de monitoring en bijsturing van de uitvoering en de (jaarlijkse) verslaglegging en evaluatie. De gemeente voldoet aan de landelijke procescriteria die daarvoor gelden. Ook voor de benodigde deskundigheid gelden landelijke kwaliteitscriteria. De kwaliteit van het casemanagement, het toezicht en de juridische inzet wordt geborgd door voldoende medewerkers en door blijvend te investeren in kennis en vakbekwaamheid. Met junior medewerkers worden afspraken gemaakt over opleiding en werkervaring, zodat zij geleidelijk kunnen doorgroeien naar het vereiste kwaliteitsniveau. Op het vlak van meer inhoudelijke specialistische kennis kan de gemeente niet zelfstandig voldoen. Daarvoor doet de gemeente waar nodig een beroep op derden. Voor specialistische kennis op milieugebied wordt gebruik gemaakt van de ODGM. Waar het gaat om erfgoed zijn de commissie Ruimtelijke Kwaliteit en de RCE belangrijke adviseurs voor de gemeente. Waar nodig huurt de gemeente aanvullend externe deskundigheid in. Organisatieontwikkeling De (gezamenlijke) organisatieontwikkeling van de teams Omgevingsrecht en OOV richt zich in 2026 op: -
Beleids- en uitvoeringscyclus verbeteren met meer samenwerking tussen Omgevingsrecht en OOV, vooral bij het opstellen van het jaarverslag 2026 en programma 2027.
-
Het jaarverslag en de evaluatie gebruiken om de omgevingsvisie, omgevingsprogramma’s en het omgevingsplan beter te laten aansluiten op de uitvoering en vice versa.
-
Samen controles uitvoeren, zoals bij integrale inspecties, houtstook en evenementen. Toezicht projectmatig en data-gestuurd aanpakken. Dashboard ontwikkelen voor monitoring van doelen en prognoses voor nieuwe uitvoeringsprogramma’s.
Het team Omgevingsrecht heeft in het teamplan als meer specifieke ontwikkelopgaven benoemd: -
Inhoudelijke versterking en deskundigheid: medewerkers ontwikkelen zich tot brede VTHprofessionals met samenhang tussen vergunningverlening, toezicht en handhaving en verdiepen hun kennis van wet- en regelgeving.
-
Integraliteit en samenwerking in de leefomgeving: het team werkt nauwer samen (met andere domeinen en partners) om initiatieven integraal te beoordelen en het omgevingsplan uitvoerbaar en handhaafbaar te houden.
-
Lerende en wendbare organisatie: via learning on the job, digitalisering en procesverbetering wordt gewerkt aan een efficiënte werkwijze en een sterke adviesrol richting beleid en planvorming.
De ontwikkelopgave voor het team OOV (VTH) ligt op de volgende punten: -
Wijkgericht en zichtbaar werken: handhavers zijn nadrukkelijk aanwezig en aanspreekbaar in wijken en kernen en zetten in op preventie en contact met inwoners.
-
Professionalisering en informatie-gestuurd toezicht: de inzet verschuift naar planmatig en risicogestuurd werken op basis van signalen, meldingen en integrale controles.
-
Integraliteit en samenwerking: het team werkt intensief samen met andere gemeentelijke teams en ketenpartners om toezicht en handhaving effectief en samenhangend uit te voeren.
14
11-2-2026
Uitvoeringsprogramma VTH 2026
gemeente Rheden
Bijlagen
15
11-2-2026
Uitvoeringsprogramma VTH 2026
gemeente Rheden
Bijlage 1: Prognoses inzet VTH-Omgevingsrecht 2026
Vergunningverzoeken Prognose aantal activiteiten
Kengetal (uren per activiteit)
Totaal uren
Vergunningverzoek met conceptverzoek GK1*
155
8 uur
1.240 uur
Vergunningverzoek met conceptverzoek GK2**
20
16 uur
320 uur
Vergunningverzoek met conceptverzoek GK3***
5
32 uur
160 uur
Vergunningverzoek zonder conceptverzoek GK1*
200
24 uur
4.800 uur
Vergunningverzoek zonder conceptverzoek GK2**
20
40 uur
800 uur
Vergunningverzoek zonder conceptverzoek GK3***
0
90 uur
-
Kleine OPA (opslag)
50
4 uur
200 uur
Grote OPA (opslag uren)
25
8 uur
200 uur
BOPA (opslag uren)
15
24 uur
360 uur
Activiteit wijziging monument (opslag uren)
40
4 uur
160 uur
Actviteit natuurwetgeving (opslag uren)
40
8 uur
320 uur
Aanvraag objectvergunning
100
2 uur
300 uur
Vergunningaanvraag in kader leegstandswet
5
5 uur
25 uur
Intrekken omgevingsvergunning
5
16 uur
80 uur
Legalisatieonderzoek geen strijdigheid
5
4 uur
20 uur
Legalisatieonderzoek strijdigheid bouwblok, ligging e.a.
5
14 uur
70 uur
Legalisatieonderzoek strijdigheid bouwen en/of gebruik
5
28 uur
140 uur
Activiteiten
Totaal
9.195 uur
* verbouw ** bouwblok tot 5 woningen of utiliteitsbouw tot 1000m2 *** bouwblok vanaf 5 woningen of utiliteitsbouw vanaf 1000m2
Overige inzet casemanagers Activiteiten
Prognose aantal activiteiten
Kengetal (uren per activiteit)
Niet zaakgebonden telefoondienst
Totaal uren 800 uur
Behandelen WOO-verzoeken
8
32 uur
256 uur
Behandelen bezwaren leges
10
12 uur
120 uur
In gebreke stelling
5
5 uur
25 uur
Beleidsadvisering
150 uur
Behandeling meldingen sloop, informatieplicht, wkb etc.
200 uur
Totaal
1.551 uur
16
11-2-2026
Uitvoeringsprogramma VTH 2026
gemeente Rheden
Toezicht
Activiteiten
Prognose aantal activiteiten
Kengetal (uren per activiteit)
Totaal uren
GK1 Verbouw
385
3 uur
1.155 uur
GK2 Bouwblok tot 5 woningen of utiliteit tot 1000m2
60
10 uur
600 uur
GK3 Bouwblok meer dan 5 woningen of unititeit > 1000m2
5
16 uur
80 uur
Bouwcontrole monument (standaard)
60
12 uur
720 uur
Bouwcontrole groot monument
20
24 uur
480 uur
Melding en controle brandveilig gebruik
20
4 uur
80 uur
Behandeling melding of klacht (inclusief controle)
80
6 uur
480 uur
Controle omgevingsveiligheid/bouwveiligheidsplan
25
8 uur
200 uur
Controle (strijdig) gebruik bestaande bouw
50
4 uur
200 uur
Controle evenementen (bouwsels, brandveiligheid)
2
2 uur
4 uur
BAG controle
30
2 uur
60 uur
Controle gaslekkage
10
4 uur
40 uur
Gebiedsgericht toezicht en themacontroles
300 uur
Werkvoorbereiding (mail, zaaksysteem, planning)
500 uur
Bijdrage bouwtoezicht aan aanpak ondermijning (controles, ondermijningsoverleg, opleiding etc.)
165 uur
Hercontrole
100
2 uur
200 uur
Tegenlezen vergunning
50
1 uur
50 uur
Totaal
5.314 uur
Handhaving omgevingsrecht Activiteiten
Prognose aantal activiteiten
Kengetal (uren per activiteit)
Totaal uren
Mediation
10
20 uur
200 uur
Legalisatieonderzoek
40
15 uur
600 uur
Waarschuwing n.a.v. klacht, melding, handhavingsverzoek
35
15 uur
525 uur
Voornemen tot handhaven
30
10 uur
300 uur
Opleggen Last onder dwangsom
20
15 uur
300 uur
Opleggen Last onder bestuursdwang
5
40 uur
200 uur
Informeren en besluit richting verzoeker handhaving
35
20 uur
700 uur
Behandeling zienwijzen
20
8 uur
160 uur
Bestuurlijke boete
-
12 uur
-
Totaal
2.985 uur
17
11-2-2026
Uitvoeringsprogramma VTH 2026
gemeente Rheden
Bezwaar en beroep Prognose aantal activiteiten
Kengetal (uren per activiteit)
Totaal uren
Bezwaar
40
30 uur
1.200 uur
Beroep
8
30 uur
240 uur
Hoger beroep
2
25 uur
50 uur
Voorlopige voorziening
5
25 uur
125 uur
Activiteiten
Totaal
1.615 uur
Overige juridische inzet Activiteiten
Prognose aantal activiteiten
Kengetal (uren per activiteit)
Totaal uren
Juridische inzet bij procedures
200 uur
Juridische advisering beantwoording zienswijzen
200 uur
Leveren juridische inbreng beleidsontwikkeling e.a.
120 uur
Juridisch advies bij bestuurlijke afwegingen
120 uur
Juridische inzet bij complexe procedures
120 uur
Ontwikkelen en verbeteren juridische producten
200 uur
Lokale vertaling van landelijke wet- en regelgeving
200 uur
Bewaken integraliteit
120 uur
Afstemming samenwerkingspartners
40 uur
Opstellen beleidsregels en verordeningen
120 uur
Jurisprudentieonderzoek
200 uur
Juridische kwaliteitsborging: motiveringen, zorgvuldigheid.
120 uur
Woo-verzoeken
5
32 uur
Algemene juridische vragen via mailbox Behandeling ingebrekestelling Totaal
160 uur 120 uur
10
2 uur
20 uur 2.060 uur
18
11-2-2026
Uitvoeringsprogramma VTH 2026
gemeente Rheden
Bijlage 2: Prognoses inzet VTH-OOV 2026 Vergunningverlening, ontheffingen en meldingen Prognose aantal activiteiten
Kengetal (uren per activiteit)
Totaal uren
Voortraject vergunningen
20
4 uur
80 uur
Behandelen vergunningverlening exploitatie
25
16 uur
400 uur
Behandelen vergunningverlening Alcoholwet
85
12 uur
1.020 uur
Behandelen aanvraag evenementenvergunning (A-B-C)
375
8 uur
3.000 uur
Overige vergunningaanvragen
100
4 uur
400 uur
Ontheffingen en meldingen kleine evenementen
240
2 uur
480 uur
Advisering Wet Bibob
15
2 uur
30 uur
Overleg ketenpartners
80
2 uur
160 uur
Overleg intern
58
2 uur
116 uur
Berekenen en factureren Marktgelden
4
4 uur
16 uur
Wet op de Kansspelen
25
2 uur
50 uur
Wet op de Lijkbezorging
5
8 uur
40 uur
Defensie
20
2 uur
40 uur
Wielertochten (o.a. verklaring geen bezwaar)
25
-
-
Zondagswet
10
2 uur
20 uur
Winkeltijdenwet
10
3 uur
30 uur
Wet Tijdelijk Huisverbod, VeiligThuis, e.a.
15
9 uur
135 uur
Wet VGGZ
10
9 uur
90 uur
Bezwaar en beroep advisering
8
5 uur
40 uur
Activiteiten
Totaal
6.147 uur
19
11-2-2026
Uitvoeringsprogramma VTH 2026
gemeente Rheden
Toezicht en handhaving Activiteiten
Prognose aantal activiteiten
Kengetal (uren per activiteit)
Totaal uren
Surveillance/gebiedstoezicht/wijkgericht toezicht
7.800 uur
Projectmatig toezicht
500 uur
Toezicht exploitatie horeca (inclusief terras)
225
4 uur
900 uur
Overig toezicht en handhaving exploitatie
185
4 uur
740 uur
Overig toezicht en handhaving bijzondere wetten
10
4 uur
40 uur
Toezicht en handhaving evenementen*
100
6 uur
600 uur
Afhandeling melding overlast
2500
1 uur
2.500 uur
Afhandeling melding verkeer
95
1 uur
95 uur
Afhandeling melding groen
80
1 uur
80 uur
Afhandeling melding afval
300
1 uur
300 uur
Afhandeling melding overige
600
1 uur
600 uur
Handhaving verkeer (PV)
180
20 min
59 uur
Handhaving parkeren (PV)
483
20 min
159 uur
Handhaving loslopende honden (PV)
60
20 min
20 uur
Handhaving overige (PV)
60
20 min
20 uur
Integrale controles ondermijning
15
8 uur
120 uur
Advisering (toepassen bestuursdwang e.a
1.500 uur
Totaal
16.033 uur
* Raming gaat uit van inzet per evenementdag en aantal dagen per evenement
20
11-2-2026
Uitvoeringsprogramma VTH 2026
gemeente Rheden
Juridische inzet Activiteiten
Prognose aantal activiteiten
Beleidsvorming, regelgeving, procedures
Prognose benodigde uren 500 uur
Juridische toets vergunningen en ontheffingen
20
400 uur
Opstellen van weigeringen of intrekking vergunning
10
100 uur
Adviseren/uitvoeren Bibob-toets
18
288 uur
Juridische ondersteuning handhavers (boa's)
15
120 uur
Toetsing handhavingsbeschikkingen en waarschuwingen
20
400 uur
Bewaken juridische kwaliteit handhavingsbesluiten
4
80 uur
Bezwaar en beroep
5
150 uur
Analyseren bestuurlijke rapportages politie
25
50 uur
Onderzoek jurisprudentie en beoordeling bestuurlijke maatregel
30
120 uur
Voornemens opleggen zienswijze, beoordelen brieven
20
80 uur
Schrijven brieven definitieve bestuurlijke maatregel
20
100 uur
Juridische inbreng bij o.a. ondermijningsoverleg
20
60 uur
Begeleiding stagiaire
16
256 uur
Totaal
2.864 uur
21
11-2-2026
Uitvoeringsprogramma VTH 2026
gemeente Rheden
Groene boa’s (boswachters) Activiteiten
Prognose aantal activiteiten
Kengetal (uren per activiteit)
Totaal uren
Surveillance
1.370 uur
Handhaving openstellingsregels natuurgebieden
140 uur
Handhaving verkeer natuurgebieden
140 uur
Handhaving (vis-)stroperij natuurgebieden
140 uur
Handhaving afval natuurgebieden
40 uur
Deelname projectmatig toezicht natuur
175 uur
Coördineren projectmatig toezicht natuur
70 uur
Coördineren Groene boa-taken
70 uur
Afhandelen meldingen handhaving natuur
70 uur
Afhandelen meldingen fauna
50 uur
Advisering handhaving natuur
70 uur
Advisering fauna
40 uur
Piket fauna
280 uur
Faunabeheer
1.000 uur
Totaal
3.655 uur
22