Thema 3a Volkshuisvesting - terug naar wettelijk rol Format Ombuiging Innovatievoorstel Rheden (Volkshuisvesting)

Voorstel Ombuiging / Innovatie gemeente Rheden Programma Beleidsthema Bestuurlijk- en ambtelijk verantwoordelijke Taakveld(en)

Leefomgeving Volkshuisvesting BO: Gea Hofstede AO: PL: Volkshuisvesting

Toelichting voorstel beleidsinhoudelijk

Bijstelling rol, omvang en tempo woningbouwversnelling en flankerend beleid. Ombuiging qua rol en inzet In essentie gaat het om realiseren van 3075 woningen conform geactualiseerde woonvisie (2023). Waarvan ca. 30 % sociaal woningbouw.. Hiervoor is een versnelling woningbouw ingezet. Daarnaast is flankerend beleid ingericht op onder andere flexwonen en blijfwijken. Hiervoor zijn ook incidenteel middelen beschikbaar gesteld. Op dit beleidsveld heeft gemeente Rheden jarenlang reeds minder geïnvesteerd. Twynstra en Gudde constateert in 2023 dat Rheden minder bestedingen heeft op de thema's Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening & Stedelijke Vernieuwing dan gemiddelde grootteklasse en Lingewaard. Dit is niet verklaarbaar door de inhoudelijke opgave voor enerzijds nieuw woningen en anderzijds een betere verdeling van woningtypes om de leefbaarheid te verbeteren. Rheden heeft juist een grotere opgave in sommige wijken als het gaat over het versterken van een betere sociale en financiële basis. Dit is in Rheden niet vertaald naar investeringen in volkshuisvesting of stedelijke vernieuwing om dit te verbeteren. Gemeente Rheden heeft tot voor kort een responsieve / rechtmatige rol vervult. In Stenfert verschuift dit naar een netwerkende overheid.

Ook met de in 2024 ingezette versnelling voor de woningbouw verschuiven we enigszins naar een netwerkende overheid voor specifieke ontwikkellocaties. Voor de overige zijn we een responsieve / rechtmatige overheid. Met dit ombuigingsvoorstel zal dit (nog) minder worden. Ombuiging op inhoud Minder inzet op sociale woningbouw. Gemeente Rheden heeft hierin (ook in regio) al een groot aandeel. Dit zien we ook terug in de rapportage van Twijnstra en Gudde. Tegen die achtergrond is het vanuit perspectief van solide kadernota een

Steller: ABC te bereiken op 06-xxxxxxxxx.

Voorstel Ombuiging / Innovatie gemeente Rheden Programma Beleidsthema Bestuurlijk- en ambtelijk verantwoordelijke Taakveld(en)

Leefomgeving Volkshuisvesting BO: Gea Hofstede AO: PL: Volkshuisvesting

optie om de komende 10 à 15 jaar deze doelgroep in absolute zin niet te laten groeien. Dat betekent vooral inzet op behoud van wat we hebben, maar toegroeien naar een verhouding die ook financieel voor onze gemeente is te dragen. Dit geldt ook voor doelgroepen die in andere zin, druk leggen op de gemeentebegroting (denk aan opvang e.d.). Verandering qua dienstverlening / prestaties Rheden Impact

(maatschappelijk effect) inwoners, bedrijven en mij.instellingen Rheden

Gemeente Rheden beperkt zich alleen tot wettelijke taak. Initiatief komt van derden. Gemeente Rheden zet niet meer in op het verkrijgen van financiering van derden (Regiodeals e.d.). De maatschappelijke impact is groot. De woningbouwbehoefte zal buiten beeld blijven. Bij oplossingrichtingen m.b.t. een wijkgerichte aanpak, betere verdeling doelgroepen e.d. zal vanuit de gemeente geen inzet mogelijk zijn. Projecten als Blijfwijken en Flexwonen stoppen we. Inzet op wijkgericht aanpak Stenfert en met name de structurelere oplossingen doen we een stap terug. Grote ruimtelijke ontwikkelingen (b.v. Haveland) trekt de gemeente zich terug als gesprekspartner.

Risico

Dit raakt uiteindelijk duizenden woningzoekenden. Doorstroming en langer in eigen huis blijven wonen wordt moeilijker. Voor (toekomstige) inwoners met een beperkte portemonnee zal in Rheden minder plek zijn. Om niet vanwege het format te dubbelen (zie ook boven). Belangrijkste lange termijn risico is dat we eigenlijk het beleid van de afgelopen (tientallen jaren) nl. beperkt investeren in volkshuisvesting en stedelijke vernieuwing opnieuw uitvoeren. Wij zien dat dit beleid deels ook ten grondslag ligt aan de structurele begrotingsproblemen die we nu hebben in het sociale domein. M.a.w. als we gaan doen wat we altijd deden, blijven we houden wat we hebben. Juist investeren in deze thema’s kan op langere termijn meer balans brengen in onze begroting. De revenuen van investeringen in dit thema

Steller: ABC te bereiken op 06-xxxxxxxxx.

Voorstel Ombuiging / Innovatie gemeente Rheden Programma Beleidsthema Bestuurlijk- en ambtelijk verantwoordelijke Taakveld(en)

Netto (financiële) opbrengst in betreffend jaar (Structureel en Eenmalig) Toelichting Financiële raming

Leefomgeving Volkshuisvesting BO: Gea Hofstede AO: PL: Volkshuisvesting

“verdienen” zich terug in afname van lasten in programma 1. Dit is wel een weg van een langere adem (en dus stabiel beleid). 2025 2026 2027 2028 €50.000 ,-S

€ 50.000,-S

€ 50.000,-S

€ *50.000,-S

€ 150.000,-E

€ 150.000,-E

€ 50.000,-E

€ *.000,-E

*dit vraagt echt een check bij financien. In excel moeilijk te herleiden. Het gaat om budgetten: - woningbouwversnelling -blijfwijken -flexwonen Voor de beeldvorming: dit is circa 75% ombuiging van de beschikbare middelen die we hiervoor inzetten. De echte besparing zit op termijn in een wijziging van sociale problematiek. Mogelijk ook beperking van sociale woningbouw in de eerste tien jaar (niet groeien in absolute en relatieve zin). Dit zal binnen programma 1 besparingen opleveren. Deze zullen zich waarschijnlijk pas vanaf 2030 of later voordoen. Voor deze opgave lukt het ons om op dit moment door onze inzet ook (fors) financiering van derden te krijgen. Denk aan IJsselDistrict, Flewonen. Dit gaat om miljoenen. Wanneer wij niet inzetten op dit thema, raakt deze co-financiering ook uit zicht.

Toelichting randvoorwaarden

• • •

Verkregen subsidies zullen we of moeten teruggeven / of blijven uitvoeren (fasering). Collega’s die op deze middelen zijn aangetrokken zullen we contractuele verplichtingen moeten nakomen. M.b.t. Stenfert hebben we veel verwachtingen en dus partijen om onze aangepaste rol mee af te stemmen.

Steller: ABC te bereiken op 06-xxxxxxxxx.

Voorstel Ombuiging / Innovatie gemeente Rheden Programma Beleidsthema Bestuurlijk- en ambtelijk verantwoordelijke Taakveld(en)

Leefomgeving Volkshuisvesting BO: Gea Hofstede AO: PL: Volkshuisvesting

• •

openbreken contracten; Vivera is een specifieke partner. Impact op ander opgave in beeld brengen (b.v. energietransitie, sociaal domein etc.). We gaan teruggaan naar een responsieve / rechtmatige rol biedt kansen om minder publieke middelen in te zetten. Overigens hebben we die op veel punten nog steeds. We zetten nu gerichter in op wijken en locaties.

Steller: ABC te bereiken op 06-xxxxxxxxx.