RHD2023-VKB-234 Verkeersbesluit bijlage 1 - Reactienota Zienswijzen OVKB Lentsesteeg

RHD2023-VKB-234 Bijlage 1

Reactienota zienswijzen op ontwerp-verkeersbesluit: ‘Tijdelijk afsluiten onbeveiligde spooroverweg Lentsesteeg-Brinkweg Rheden’

Onbewaakte spooroverweg Lentsesteeg-Brinkweg te Rheden

INHOUD 1. 2. 3. 4. 5.

Inleiding Leeswijzer Begrippenlijst Overzicht gronden en bijdragen (suggesties) van indieners De reactienota in tabelvorm a. Gronden van indieners en reactie gemeente b. Bijdragen (suggesties) van indieners en reactie gemeente

6. Conclusie

©Cyclomedia, 2023

pagina

2 2 3 4 5 5 13 16

Bijlage 1: Herkomst ondertekenaars handtekeningenlijst Bijlage 2: Overzicht incidenten onbewaakte spoorovergang Lentsesteeg tot november 2023 1

1. Inleiding Het college van B&W van gemeente Rheden heeft het voornemen om de onbeveiligde spooroverweg aan de Lentsesteeg-Brinkweg in Rheden, tijdelijk af te sluiten. Op dit voornemen (het ontwerpverkeersbesluit) hebben belanghebbenden de gelegenheid gehad om een zienswijze in te dienen. Tijdens de periode dat het ontwerp-verkeersbesluit ter inzage lag, zijn in totaal 53 reacties ontvangen. Dit kon zowel schriftelijk, digitaal, als mondeling. Een zienswijze dient aan een aantal voorwaarden te voldoen: -

Naam en adres van de indiener Dagtekening Omschrijving besluit waartegen het bezwaar is gericht Gronden van bezwaar

Dit betekent dat van de in totaal 53 reacties, er 27 aan te merken zijn als een zienswijze en de overige 26 als een niet-ontvankelijke zienswijze (bijvoorbeeld een ‘proteststem’ zonder gronden). Ook is er een handtekeningenlijst ontvangen. Deze lijst bevatte in totaal 574 ondertekeningen. In bijlage 1 is de herkomst van de ondertekenaars uitgewerkt. Deze lijst is genummerd als indiener 54. Ontvangen reacties: Zienswijze

Aantal 27

Proteststem

26

Zienswijze met Handtekeningenlijst Totaal

574

Indiener 3, 4, 5, 6, 8, 9, 10, 11, 12, 20, 21, 23, 30, 31, 35, 36, 38, 39, 41, 42, 43, 45, 49, 50, 51, 52, 53. 1, 2, 7, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 22, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 32, 33, 34, 37, 40, 44, 46, 47, 48. 54

628

2. Leeswijzer In hoofdstuk 3 hierna volgt een korte begrippenlijst. In hoofdstuk 4 en 5 van deze reactienota zijn de ontvangen reacties zo zorgvuldig als mogelijk samengevat, gebundeld per thema en van een beantwoording voorzien. Een reactie kan meerdere gronden van bezwaar bevatten. Een aantal indieners hebben ook bijgedragen door een voorstel of suggestie te doen. Ook dat heeft een plek gekregen in deze reactienota (hoofdstuk 5b). Ondanks dat per categorie een beknopte samenvatting van de reactie is gegeven en dat niet alle reacties zijn aan te merken als een zienswijze, zijn alle ontvangen reacties volledig bij de (gemeentelijke) afweging betrokken. Per categorie staat aangegeven wat het gevolg is voor het definitieve verkeersbesluit: “Ja” “Nee”

Reactie leidt tot een aanpassing van het verkeersbesluit Reactie is afgewogen en ‘gehoord’ maar leidt niet tot een aanpassing van het verkeersbesluit

De namen en adresgegevens van personen mogen vanwege de Wet bescherming persoonsgegevens niet (digitaal) publiek worden gemaakt. De indieners ontvangen deze Reactienota en het definitieve verkeersbesluit. De ondertekenaars van de handtekeningenlijst ontvangen deze niet o.b.v. artikel 3:44, lid 3.d van de Awb. Tot slot wordt in hoofdstuk 6 de conclusie beschreven. 2

3. Begrippenlijst Andreaskruis:

Een rood-witte kruis bij een spoorovergang. Een enkel kruis betekent één spoor en twee kruizen betekent dat er twee of meerdere sporen zijn.

AHOB:

Automatische Halve Overweg Boom

Ministerie I & W:

Ministerie van Infrastructuur & Waterstaat

NABO:

Niet Actief Beveiligde Overweg

VKB:

Verkeersbesluit

3

4. Overzicht gronden en bijdragen (suggesties) van indieners In de reacties werden overeenkomstige gronden en bijdragen gezien. Deze gronden en bijdragen zijn zorgvuldig geclusterd en staan hieronder in een thematisch overzicht. In het volgende hoofdstuk wordt het overzicht inhoudelijk behandeld.

Gronden van indieners: Veiligheid 1. Spoorovergang is overzichtelijk. Gevaarzetting bij spoorovergang is duidelijk. 2. NABO niet aantoonbaar gevaarlijk 3. Gevaarlijke situatie ontstaat door gedrag van (één) weggebruiker 4. Route omlopen/omfietsen is niet veilig Nut en noodzaak / Communicatie 1. Aanpak NABO’s door gemeente/ProRail verloopt niet vlot, soepel of juist. Inhoud vorige overleggen over nieuw ontwerp, niet over tijdelijke afsluiting. 2. Vroegtijdige sluiting van spoorwegovergang onnodig/ongewenst 3. Onbegrip voor (tijdelijkheid van) afsluiting 4. Algemeen belang wordt geschaad door een enkeling die aanwijzingen negeert 5. Spoorovergang voorziet in een (persoonlijke) behoefte Bereikbaarheid 1. Spoorovergang brengt sociale cohesie buurtschap. Isolement dreigt van het ‘platteland’. Ontsluiting is belangrijk. 2. Bereikbaarheid van nabijgelegen bedrijven is minder (voor langzaam verkeer) 3. Spoorovergang heeft recreatieve/toeristische functie. Is onderdeel van fiets-/wandelroute. Comfort 1. Bezwaar tegen omlopen/omfietsen (ook voor evt. bezoek) 2. Lopen via Arnhemsestraatweg is onaantrekkelijk

Bijdragen (suggesties) van indieners: Fysiek 1. (Tot realisatie) spoorwegovergang open laten (evt. met tijdelijke voorzieningen, bv. dwingen fietser afstappen, slagbomen) 2. Aanpassen (huidige) oversteekbaarheid 3. Aanbrengen verbeteringen (bv. aanleggen voetpad) op Arnhemsestraatweg Proces 1. Zorgdragen voor versnellen proces realisatie En/of: 2. Na sluiting, z.s.m. start met realisatie 3. Zorgdragen voor versnellen proces realisatie d.m.v. druk uitvoeren op ProRail Algemeen 1. Verzoek tot herziening van het besluit. Aanpassen besluit naar aanleg AHOB. 2. Meer geld voor verkeersveiligheid (op scholen) of handhaving 3. Veel wijsheid 4

5. De reactienota in tabelvorm A. Gronden van indieners en reactie gemeente

Veiligheid

Indiener:

Reactie

Aanpassing VKB

1 Spoorovergang is overzichtelijk. Gevaarzetting bij spoorovergang is duidelijk.

1, 2, 15, 17, 22, 24, 28, 30, 31, 37, 38, 39, 46.

Indieners geven aan dat de spoorovergang makkelijk is te overzien. En dat de gevaarzetting bij de spoorovergang duidelijk is.

Nee

2 NABO niet aantoonbaar gevaarlijk

3, 4, 5, 41, 42, 43, 54.

Het vermogen om te kunnen inschatten of de onbewaakte spoorovergang overzichtelijk genoeg is en/of wat de gevaarzetting is, mag niet van alle weggebruikers worden verwacht. Het vermogen om te kunnen inschatten (van bv. snelheid, afstand, beweging of tijd) is een ingewikkelde vaardigheid. Niet iedereen is in staat om een (juiste) inschatting te doen; denk bijvoorbeeld aan kwetsbare en onervaren verkeersdeelnemers zoals jonge kinderen, jongeren, oudere mensen en mindervaliden. Daarnaast zijn er omstandigheden te bedenken waarbij de overzichtelijkheid ernstig onder druk komt te staan, zoals bijvoorbeeld begroeiing langs het spoor en/of specifieke weersomstandigheden met verminderd zicht. Indieners geven aan dat de spoorovergang niet aantoonbaar gevaarlijk is.

Nee

Openbare NABO’s worden alleen aangegeven met een andreaskruis en schrikhekken. De kans op een ongeval is bij NABO’s groter dan bij beveiligde overwegen, omdat de weggebruiker niet wordt gewaarschuwd voor de naderende trein en er geen enkele fysieke barrière is tussen weg en spoor. Bij een NABO moet een weggebruiker zelf alert zijn op een naderende trein (hier: sprinters, intercity’s, goederentreinen met snelheden van wel 125km/u). Een trein heeft altijd voorrang en kent een lange remweg. Daarnaast neemt het gebruik van overwegen toe. Ook rijden er meer treinen en worden treinen steeds sneller en stiller. Er vallen jaarlijks gemiddeld twee doden op NABO’s en vinden er dagelijks bijna-ongelukken plaats (bron: ProRail). Ook bij deze NABO is helaas een stijgende lijn te zien in het aantal bijna-ongelukken (zie bijlage 2: overzicht incidenten spooroverweg Lentsesteeg tot november 2023). Het is zelfs aannemelijk dat het werkelijke aantal van bijna-ongelukken hoger ligt dan het aantal geregistreerde incidenten. 5

3 Gevaarlijke situatie ontstaat door gedrag van (één) weggebruiker

17, 18, 31, 32, 33, 38, 39, 51, 52, 53.

Met het ‘Programma NABO’ heeft het Ministerie van I & W, ProRail de opdracht gegeven om alle openbare en openbaar toegankelijk NABO’s op het reizigersnet zo snel als mogelijk veiliger te maken (Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 29 893, nr. 208, 19 december 2016). Indieners geven aan dat gevaarlijke situaties ontstaan door het gedrag van (één) weggebruiker.

Nee

Onveilig gedrag kan bijdragen aan een hoger ongevalsrisico en de gevolgen van risicovol gedrag kunnen groot zijn. Onderzoek toont aan dat de maatschappelijke en economische impact bij een verkeersongeval groot is. (Bron: Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid: “Maatschappelijke kosten van verkeersongevallen in Nederland: actualisatie 2020”).

Een belangrijke taak van de (de)centrale overheid is het beschermen van weggebruikers door het nemen van (soms ingrijpende) maatregelen in de infrastructuur, waardoor ook verkeersdeelnemers met een verhoogd ongevalsrisico (bv. kinderen, jongeren, ouderen, mindervaliden) veiliger aan het verkeer kunnen deelnemen. Het sluiten van de onbewaakte spoorovergang (en later het aanbrengen van een AHOB door ProRail) verlaagt het risico van ongevallen en vergroot de veiligheid voor treinreiziger en weggebruiker, de betrouwbaarheid van de dienstregeling en de doorstroming van het spoor-en wegverkeer.

4 Route omlopen/omfietsen is niet veilig

34, 35, 36, 45.

De gevaarzetting bij een NABO is groot. En waar de weg en het spoor elkaar kruisen, staat veiligheid voorop. Het is daarom nog veiliger als er helemaal geen mogelijkheid is om de onbewaakte spoorovergang te kunnen gebruiken. Het tijdelijk afsluiten van de onbewaakte spoorovergang voorkomt ongevallen door onveilig gedrag onmogelijk te maken. Indieners geven aan dat omlopen/omfietsen niet veilig is.

Nee

Het afsluiten van de spoorovergang houdt in dat er tijdelijk een andere route moet worden gekozen tot de beveiligde spoorovergang klaar is. De omliggende wegen voldoen aan landelijke inrichtingseisen (bron: CROW Essentiele herkenbaarheidskenmerken Wegontwerp); zo heeft onder andere de Arnhemsestraatweg vrijliggende fietspaden en de Oranjeweg 6

fietsstroken (na wegreconstructie 2023) en voetpaden. De dichtstbijzijnde beveiligde spoorovergang ligt op de Oranjeweg. Wegen buiten de bebouwde kom kennen meestal geen afzonderlijke voetpaden. Dat is gangbaar en veel voorkomend. De Brinkweg heeft een smal wegprofiel. Aangezien op deze doodlopende erftoegangsweg alleen gemotoriseerd bestemmingsverkeer aanwezig is, levert dit geen probleem op. Dit blijkt ook niet uit de ongevallenstatistieken (bron: ViaStat)

Nut en noodzaak / Communicatie

Indiener:

Reactie

Aanpassing VKB

1 Aanpak NABO’s door gemeente/ProRail verloopt niet vlot, soepel of juist. Inhoud vorige overleggen over nieuw ontwerp, niet over tijdelijke afsluiting.

35, 36, 38, 39.

Indieners geven aan dat de aanpak van de NABO’s door gemeente/ProRail niet vlot, soepel of juist verliep. De inhoud van vorige overleggen ging over nieuw ontwerp, niet over tijdelijke afsluiting. Gemeente/ProRail zijn zelf verantwoordelijk voor de huidige situatie.

Nee

Het is juist dat er al langere tijd voornemens zijn geweest voor aanpak van (onbewaakte) spoorovergangen. Het traject voor het aanpassen van de NABO was echter door onder andere tegengestelde belangen van diverse rechthebbenden in een impasse geraakt. Vorige overleggen zijn gevoerd met de uitgangspunten van dat moment. De focus lag toen vooral op het proberen te komen tot een inhoudelijke oplossing van de NABO. Gedurende het proces werd echter pas duidelijk dat het afsluiten van de onbewaakte spoorovergang vóór 2024 een voorwaarde werd voor de financiële borging (‘Programma NABO’). De gemeente en ProRail hebben vanaf dat moment hierover openlijk gecommuniceerd. Wellicht is communicatie hierover onderbelicht gebleven, maar maakt het uiteindelijke besluit niet anders. In het verleden zijn er inderdaad rondom de spoorovergang aanpassingen gedaan die tot de huidige infrastructurele situatie hebben geleid. De gemeente is tenslotte het bevoegd orgaan om aanpassingen te mogen doen in de openbare ruimte en als wegbeheerder verantwoordelijk voor (onder andere) de veiligheid van de weggebruiker. 7

2 Vroegtijdige sluiting van spoorwegovergang onnodig/ongewenst

1, 3, 4, 5, 12, 22, 23, 26, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 41, 42, 43, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 54.

ProRail is het bevoegd orgaan om aanpassingen te mogen doen rondom het spoor en als spoorwegbeheerder verantwoordelijk voor (onder andere) de spoorwegveiligheid. Deze gedeelde verantwoordelijkheid voor veiligheid (en de opdracht vanuit het ministerie), maakt dat nu actief wordt ingezet op het robuust verbeteren van de veiligheid rondom deze onbewaakte spoorovergang. De (de)centrale overheid en ProRail willen de huidige onveilige situatie bij de onbewaakte spoorovergang Lentsesteeg-Brinkweg niet langer meer laten voortbestaan. Indieners geven aan dat een vroegtijdige sluiting van de spoorovergang niet nodig/ongewenst is.

Nee

Een belangrijke taak van de (de)centrale overheid is het beschermen van weggebruikers door het nemen van (soms ingrijpende) maatregelen in de infrastructuur, waardoor ook verkeersdeelnemers met een verhoogd ongevalsrisico (bv. kinderen, jongeren, ouderen, mindervaliden) veiliger aan het verkeer kunnen deelnemen. De gevaarzetting bij een NABO is groot. En waar de weg en het spoor elkaar kruisen, staat veiligheid voorop. Het is daarom nog veiliger als er helemaal geen mogelijkheid is om de onbeveiligde spoorovergang te kunnen gebruiken.

3 Onbegrip voor (tijdelijkheid van) afsluiting

12, 14, 15, 16, 44, 59, 50.

De vroegtijdige afsluiting van de spoorovergang levert mogelijk tijdelijke hinder op voor omwonenden en andere mensen die gebruik maken van de spoorovergang. De spoor- en wegbeheerder realiseren zich dat, maar wegen het algemene belang van de veiligheid voor het spoor- en wegverkeer zwaarder. Indieners geven aan dat ze geen begrip hebben voor (de tijdelijkheid van) de afsluiting. Het is juist dat er al langere tijd voornemens zijn geweest voor aanpak van (onbewaakte) spoorovergangen. Het traject voor het aanpassen van de NABO was echter door onder andere tegengestelde belangen van diverse rechthebbenden in een impasse geraakt. Intussen ligt er vanuit het ministerie een concrete opgave bij ProRail, om zorg te dragen voor een veiligere inrichting bij NABO. En is er onder de verschillende partijen het besef gegroeid voor de noodzaak van het nemen van maatregelen bij de NABO.

Ja, de ingediende zienswijzen hebben ertoe geleid dat de gemeente en ProRail (in samenspraak met het Ministerie van I&W) de 8

Inmiddels is duidelijk geworden welke maatregelen door ProRail uitgevoerd gaan worden (van NABO naar AHOB) waardoor verdere voorbereidingen kunnen worden gestart. Het afsluiten van de onbewaakte spoorovergang past in het voornemen om de spoorovergang per direct al veiliger maken. Zodra de NABO door ProRail is aangepast, wordt de spoorovergang weer oversteekbaar voor langzaam verkeer. 4 Algemeen belang wordt geschaad door een enkeling die aanwijzingen negeert

11, 12, 24, 28.

Indieners geven aan dat het algemeen belang wordt geschaad door een enkeling die aanwijzingen negeert.

tijdspanne van het ontwerpverkeersbesluit hebben aangepast van uiterlijk 2028 tot uiterlijk 2026 (Zie meer bij: Conclusie) Nee

De veiligheid voor het wegverkeer en treinverkeer zo veel als mogelijk borgen, is een belangrijke taak van de spoorwegbeheerder en de (de)centrale overheid. Het mogelijke gevolg van een ‘onoplettende’ enkeling is zo groot dat juist het algemeen belang wordt geschaad door de huidige situatie zo te laten bestaan. Ook deze NABO laat helaas een stijgende lijn te zien in het aantal registraties van bijnaongelukken (zie bijlage 2: overzicht incidenten spooroverweg Lentsesteeg tot november 2023). Het is aannemelijk dat het werkelijke aantal van bijna-ongelukken hoger ligt dan het aantal geregistreerde incidenten. Het sluiten van de onbewaakte spoorovergang (en later het aanbrengen van een AHOB door ProRail) verlaagt het risico van ongevallen, vergroot de veiligheid voor treinreiziger en weggebruiker, betrouwbaarheid van de dienstregeling en de doorstroming van het spoor-en wegverkeer.

5 Spoorovergang voorziet in een (persoonlijke) behoefte

6, 8, 11, 17, 18, 19, 20, 21, 23, 25, 26, 28, 32, 37, 38, 39, 45,

Het zo veel als mogelijk borgen van de veiligheid moet worden gezien als het meest zwaarwegend algemeen belang. Indieners geven aan dat de spoorovergang voorziet in hun persoonlijke behoefte.

Nee

De spoorovergang voorziet duidelijk in een behoefte, zowel lokaal als recreatief. En juist omdat de spoorovergang voorziet in een behoefte, wordt de spoorovergang niet 9

49, 50, 51, 52, 53.

permanent opgeheven maar worden er voorzieningen getroffen waardoor het spoor op deze locatie tussen de Lentsesteeg en Brinkweg op termijn veiliger kan worden overgestoken. Echter, vanwege het bovenliggende algemeen belang om verkeersdeelnemers zo goed als mogelijk te beschermen, wordt de spoorovergang tijdelijk gesloten tot de AHOB is gerealiseerd. Dat weegt zwaarder dan de (persoonlijke) behoefte om de NABO open te houden.

Bereikbaarheid 1 Spoorovergang brengt sociale cohesie buurtschap. Isolement dreigt van het ‘platteland’. Ontsluiting is belangrijk.

Indiener:

Reactie

Aanpassing VKB

12, 20, 21, 31.

Indieners geven aan dat de spoorovergang sociale cohesie in de buurtschap brengt. En dat er isolement dreigt van het ‘platteland’. Ontsluiting is belangrijk.

Nee

ProRail en de gemeente erkennen de betekenis van de spoorovergang, ook in breder context gezien. En juist omdat de spoorovergang in een breder context een rol vervult, wordt de spoorovergang niet permanent opgeheven maar gaan er voorzieningen worden getroffen waardoor het spoor veiliger kan worden overgestoken en de ontsluiting voor langzaam verkeer mogelijk blijft. Echter, vanwege het bovenliggende algemeen belang om verkeersdeelnemers zo goed als mogelijk te beschermen, wordt de spoorovergang wel tijdelijk gesloten tot de AHOB is gerealiseerd. Dat weegt zwaarder dan de NABO open te houden.

2 Bereikbaarheid van bedrijven minder

3, 4, 5, 20, 21, 41, 42, 43, 54.

Daarnaast blijven omwonenden en bedrijven volledig bereikbaar, ondanks de tijdelijke afsluiting van de onbewaakte spoorovergang. Het vergt wellicht meer inspanning maar de mogelijkheid om met elkaar in verbinding te blijven via de omliggende wegen, blijft bestaan. Indieners geven aan dat de bereikbaarheid van nabijgelegen bedrijven minder wordt.

Nee

Het is waar dat (bedrijfs)percelen rondom de spoorwegovergang voor het langzame verkeer tijdelijk op een andere manier bereikbaar worden. Uiteraard is dat vervelend maar de noodzaak tot het nemen van een (tijdelijke) ingrijpende maatregel bij deze 10

NABO, is groot. Het open laten van de onbewaakte spoorovergang is geen optie meer en daardoor onvermijdelijk. De maatregel die genomen wordt, brengt, naast het voordeel voor de samenleving, ook mogelijk tijdelijke nadelen met zich mee. In dit geval wordt de bereikbaarheid anders, maar niet onmogelijk.

3 Spoorovergang heeft recreatieve / toeristische functie. Is onderdeel van fiets-/wandelroute.

7, 12, 22, 30, 31, 38, 39, 49, 50, 52, 53.

Indieners van een ontvankelijke zienswijze die menen onevenredig zwaar getroffen te worden door de tijdelijke afsluiting van de onbewaakte spoorovergang, nodigen wij uit om (telefonisch) contact op te nemen. In uitzonderlijke gevallen heeft men mogelijk recht op een tegemoetkoming in de schade (zgn. nadeelcompensatie). Men kan ook contact opnemen als hierover vragen of onduidelijkheden zijn. Indieners geven aan dat de spoorovergang een recreatieve/toeristische functie heeft en dat het onderdeel is van wandel-/fietsroutes.

Nee

De spoorovergang voorziet duidelijk in een behoefte, zowel lokaal als recreatief. Juist omdat de spoorovergang voorziet in een behoefte, wordt de spoorovergang niet permanent opgeheven maar gaan er voorzieningen worden getroffen waardoor het spoor veiliger kan worden overgestoken. Echter, vanwege het bovenliggende algemeen belang om weggebruikers zo goed als mogelijk te beschermen, wordt de onbewaakte spoorovergang tijdelijk gesloten. Dat weegt zwaarder dan de recreatieve/toeristische functie van deze onbewaakte spoorovergang.

Comfort 1 Bezwaar tegen omlopen/omfietsen (ook evt. bezoek)

Indiener:

Reactie

Aanpassing VKB

5, 8, 9, 10, 12, 13, 19, 23, 26, 29, 30, 32, 34, 35, 36, 38, 39, 40, 45, 47, 48,

Indieners geven aan dat ze bezwaar hebben tegen het moeten omlopen of omfietsen.

Nee

De afsluiting geldt voor alle verkeersdeelnemers, met name het langzame verkeer; voetgangers, fietsers en ook geleiders van rij-/trekdieren en vee. Het afsluiten van de spoorovergang houdt inderdaad in dat (tot de beveiligde spoorovergang klaar is) een andere route moet worden gekozen. In het ontwerp-verkeersbesluit is al aangegeven 11

49, 50, 51, 52, 53.

2 Lopen via Arnhemsestraatweg is onaantrekkelijk

3, 4, 5, 41, 42, 43, 54.

wat de omleiding inhoudt voor wat betreft reisafstanden. De gemeente begrijpt het ongemak maar is van mening dat de nieuwe afstanden niet buitenproportioneel zijn en daardoor acceptabel. Daarnaast is de mogelijke ervaring van hinder door de afsluiting van de spooroverweg voor het langzame verkeer van bepaalde duur. De afsluiting van de spooroverweg is tijdelijk tot de NABO door ProRail is aangepast (huidige planning: najaar 2025). Indieners geven aan dat lopen via de Arnhemsestraatweg niet aantrekkelijk is.

Nee

De gemeente begrijpt dat lopen via de Arnhemsestraatweg minder aantrekkelijk is. De Arnhemsestraatweg is een belangrijke verbindingsweg tussen onder andere Velp en Rheden. Over deze weg buiten de bebouwde kom rijden ongeveer 12.000 motorvoertuigen per etmaal (bron: RVMK 2020), waardoor de weg meer een verkeersfunctie heeft dan een verblijfsfunctie. Landelijke inrichtingseisen voor dit soort wegen, geven aan dat voetpaden hier niet aanwezig (hoeven te) zijn. (bron: CROW Essentiele herkenbaarheidskenmerken Wegontwerp)

Mede daardoor is door de gemeente geen noodzaak gezien om langs deze weg ook een voetpad aan te leggen. Daarnaast is het eventueel aanbrengen van voorzieningen voor voetgangers langs een drukke weg buiten de bebouwde kom, een kostbare kwestie. Inmiddels is er beleidsmatig en bestuurlijk meer aandacht voor verschillende vervoersvormen (en vooral ook voor ‘lopen’ en fietsen) waardoor de gemeente daar waar mogelijk voor voetgangers betere voorzieningen treft (bron: Werkprogramma College 20222026, bestuurlijk speerpunt ‘Verdere verduurzaming Mobiliteit’). Het aantrekkelijker maken van de Arnhemsestraatweg voor de voetganger, staat op korte termijn niet in de planning.

B. Bijdragen (suggesties) van indieners en reactie gemeente

Fysiek

Indiener

Reactie

Vervolgactie

1 (Tot realisatie) spoorwegovergang open laten (evt. met tijdelijke

1, 5, 6, 12, 16, 20, 21, 22, 23, 27, 27, 29, 31, 32, 33, 35, 36, 38, 39, 41, 42,

Zie voor reactie ook punt 2 bij “Nut en noodzaak / Communicatie”.

Nee

Het is juist dat deze onbewaakte spoorovergang al lange tijd ‘gewoon’ open is.

12

voorzieningen, bv. dwingen fietser afstappen, slagbomen)

43, 45, 46, 47, 48, 49, 50.

Voortschrijdend en nieuwe inzichten (over o.a. het ongevalsrisico en de vergaande gevolgen en ernst van een (bijna-)ongeval alsmede ook de maatschappelijke impact) en de opdracht van het ministerie aan ProRail om zorg te dragen voor veiligere NABO’s, rechtvaardigt de noodzaak tot het nemen van een ingrijpende maatregel bij deze NABO. Het open laten van de onbewaakte spoorovergang is geen optie meer. Mogelijk komt deze bijdrage van de indieners ook voort uit het oorspronkelijke plan om de NABO om te bouwen naar een spoorondertunneling. Na afweging van verschillende factoren is het plan om de NABO aan te pakken veranderd van een spoorondertunneling naar een AHOB. Daarover is ook meer te lezen in de raadsinformatiebrief ‘Update spooroverweg Lentsesteeg’ op de website www.rheden.bestuurlijkeinformatie.nl en in het nieuwsbericht van 16 november 2023 op de website van ProRail.nl. De spoorovergang wordt omgebouwd naar een bewaakte spoorovergang met slagbomen. Tot de realisatie van de AHOB, worden geen alternatieven voor deze NABO gerealiseerd. De veiligste onbewaakte spoorovergang is en blijft een gesloten onbewaakte spoorovergang.

2 Aanpassen (huidige) oversteekbaarheid

2, 23.

3 Aanbrengen 3, 4. verbeteringen (bv. aanleggen voetpad) Arnhemsestraatweg

Ook tijdens de uitvoering van de aanpassing van de NABO, is het niet veilig om weggebruikers in een werkvak toe te staan. Zodra de NABO door ProRail is aangepast, wordt de spoorovergang weer oversteekbaar voor langzaam verkeer. Behalve het grondig aanpakken van de NABO, zijn er geen passende tussentijdse maatregelen van de onbewaakte spoorovergang denkbaar en realiseerbaar die werkelijk bijdragen aan de veiligheid, in algemene zin. De aanpassing van de oversteekbaarheid is het veranderen van deze NABO naar een AHOB. Binnen dit plan (aanpak NABO Lentsesteeg/Brinkweg) is geen geld beschikbaar voor het aanpassen van de infrastructuur op de Arnhemsestraatweg. Er zijn plannen voor het verbeteren van fietsmaatregelen op de Arnhemsestraatweg (bron: Startnotitie Fietsmaatregelen VelpDieren, 2022. Zie ook punt 2 bij ‘Comfort’.

Nee

Nee

13

Proces

Indiener

Reactie

Vervolgactie

1 Zorgdragen voor versnellen proces realisatie. En/of: Na sluiting, z.s.m. start realisatie

8, 20, 21, 41, 42, 43.

Het proces tot aan realisatie aanpak van de NABO, is complex en vereist zorgvuldige voorbereiding, zodat bescherming en veiligheid zo veel als mogelijk gewaarborgd kunnen worden. Ook zijn er bijvoorbeeld technische systeemaanpassingen nodig, die ook optimaal beveiligd moeten worden en zijn er aanbestedings- en voorbereidingstrajecten. Daardoor is versnellen niet mogelijk.

Nee

2 Zorgdragen voor versnellen proces realisatie d.m.v. druk uitvoeren op ProRail

11.

Algemeen

Indiener

Reactie

Vervolgactie

1 Verzoek tot herziening van het besluit. Aanpassen besluit naar aanleg AHOB.

15, 24, 29, 34.

Zie voor reactie ook punt 2 bij “Nut en noodzaak / Communicatie”.

Nee

De behoefte en noodzaak om de NABO zo spoedig als mogelijk veiliger te maken wordt door alle partijen omarmd en heeft er toe geleid dat deze spoorovergang in week 35-2025 kan worden aangepakt. Volgens planning kan de overweg op 1 september 2025 openen. In dit plan werken ProRail en de gemeente nauw samen. Wederzijdse zorgvuldigheid en afstemming zijn belangrijk om de aanpak van de NABO tot een goed einde te brengen. Het uitvoeren van druk draagt daar niet aan bij.

Nee

Daarnaast ligt al vanuit het Ministerie van I en W bij ProRail de opdracht om zorg te dragen voor het veiliger maken van NABO (‘Programma NABO’).

Het besluit wordt herzien voor wat betreft de effecten van de aanpassing van de oplossing voor de overweg (van een spoorondertunneling naar een AHOB) en daarmee de duur van de tijdelijkheid van het besluit. Door deze aanpassing wordt de tijdelijkheid gewijzigd van een oorspronkelijke verwachte afsluittermijn tot 2028 (bij spoorondertunneling) tot september 2025 (bij AHOB). Om mogelijke vertraging in het project te kunnen borgen binnen de termijn van het verkeersbesluit, wordt de tijdelijkheid van het verkeersbesluit bepaald op 31 december 2025, of zoveel eerder als de beveiligde overweg in gebruik genomen kan worden. Hierdoor hoeft bij onvoorziene omstandigheden niet opnieuw een verkeersbesluit genomen te worden en is er mogelijkheid voor (beperkte) uitloop, alleen indien nodig.

14

De maatregel van het ontwerp-verkeersbesluit zelf (tijdelijke fysieke afsluiting voor alle verkeer) wordt niet herzien, want deze tijdelijke afsluiting van de NABO: - verlaagt het risico op ongevallen en bijna-ongevallen - vergroot de veiligheid voor treinreiziger en weggebruiker - verbetert de betrouwbaarheid van de dienstregeling en de doorstroming van het spoor-en wegverkeer.

2 Meer geld voor verkeersveiligheid (op scholen) of handhaving

3 Veel wijsheid

31.

Ook vanwege de zorgplicht van de gemeente om verkeersdeelnemers zo goed als mogelijk te beschermen, wordt het besluit niet herzien. Binnen dit plan (aanpak NABO Lentsesteeg/Brinkweg) is geen extra geld beschikbaar voor verkeerseducatie op scholen over de gevaarzetting bij NABO’s.

Nee

Het is juist dat (de)centrale overheid ook een rol heeft om verkeersdeelnemers beter te beschermen door middel van educatie. Verkeerseducatie geeft tenslotte bewustwording over de gevaren van en in het verkeer. Gemeente Rheden stimuleert diverse projecten en leerprogramma’s hierin. Dit doen we voor verschillende (kwetsbare) doelgroepen, zoals ouderen en schoolgaande kinderen. ProRail werkt ondertussen aan een bewustwordingscampagne.

52, 53.

Vanwege de gevaarzetting bij een NABO, kan niet alleen op verkeerseductie worden vertrouwd als middel om het risico op ongevallen te verminderen. De overheid heeft ook de taak om weggebruikers zo goed als mogelijk te beschermen door (soms zelfs ingrijpende) maatregelen te nemen, in dit geval dus het afsluiten van de onbewaakte spoorovergang en het aanpassen van de NABO. Het is niet eenvoudig om alle partijen zo veel als mogelijk tevreden te stellen. Maar veiligheid staat altijd voorop, op nummer 1. Zowel ProRail als de gemeente zien het vervolg met vertrouwen tegemoet. Samen kunnen we uitdagingen oplossen en een stap zetten naar het verbeteren van de veiligheid bij spoorovergang Lentsesteeg.

15

6. Conclusie Het zoveel als mogelijk borgen van veiligheid van alle weggebruikers en het spoorverkeer is in deze casus het belangrijkste en meest zwaarwegend algemeen belang. Dit als gezamenlijk uitgangspunt voor veilig spoorverkeer van de spoorbeheerder (ProRail) en voor veilig wegverkeer van de wegbeheerder (gemeente Rheden). Minder complexe en sneller uitvoerbare maatregel De gemeente heeft veel reacties ontvangen op het ontwerp-verkeersbesluit voor de tijdelijke afsluiting van de onbewaakte spoorwegovergang Lentsesteeg-Brinkweg in Rheden. De reacties en gesprekken met omwonenden hebben ertoe geleid dat het college van B&W en ProRail (in samenspraak met het ministerie) opnieuw met elkaar in gesprek zijn gegaan. Het streven was om te komen tot een minder complexe maatregel om de veiligheid van de NABO te verbeteren en daardoor de hinderduur te verkorten. Deze gang van zaken nam meer tijd in beslag dan gewenst (voorjaar 2023 tot eind 2023) maar zorgvuldigheid en afstemming zijn noodzakelijke voorwaarden om te komen tot de juiste maatregelen. Het resultaat is dat het oorspronkelijk plan is aangepast. Het plan is nu meer sober, robuust en doelmatig. ProRail gaat een beveiligde spoorovergang met slagbomen en signalering (AHOB) realiseren met een verkorte hinderduur en met behoud van financiering vanuit het Rijk.

De hinderduur van de tijdelijke afsluiting wordt nu beduidend korter; van een oorspronkelijke verwachte afsluittermijn tot 2028 (bij spoorondertunneling) tot september 2025 (bij AHOB). Het Rijk stelde wel als voorwaarde van borging van financiering dat de NABO zo spoedig mogelijk wordt afgesloten (uiterlijk 31 december 2023). Toename aantal gemelde incidenten op de overweg na ontwerp-verkeersbesluit Niet alleen de financiële borging maar ook de stijgende lijn in het aantal registraties en meldingen van bijna-ongelukken, versterkt de noodzaak om de huidige onveilige situatie bij deze NABO niet langer meer te willen laten voortbestaan. Conclusie: doorzetten voorgenomen besluit, tijdsduur ingekort De conclusie is dat het voorgenomen besluit blijft gehandhaafd, namelijk het tijdelijk fysiek afsluiten van de spoorovergang Lentsesteeg-Brinkweg tot de AHOB is gerealiseerd. Het definitieve verkeersbesluit is wel aangepast voor wat betreft de tijdelijkheid: de tijdsduur hiervan is ingekort. De gemeente begrijpt dat de belangen van betrokkenen onder druk kunnen staan door de tijdelijke afsluiting. Er gaat tenslotte ongetwijfeld hinder plaatsvinden. Maar veiligheid staat altijd voorop en de huidige onveilige situatie kan niet langer meer voortbestaan.

Het College van B&W kent meer waarde toe aan het bovenliggende algemene belang van veiligheid dan het belang van betrokkenen in de directe omgeving die (tijdelijke) hinder of ongemak ervaren. Ook al houdt dat dus in dat hier een wellicht ingrijpende of impopulaire maatregel genomen moet worden. Wij vertrouwen erop dat de voorbereiding en de planning van het beveiligen van de overweg door ProRail voortvarend wordt opgepakt en aangestuurd blijft worden. De werkzaamheden hiervoor zijn al ingepland in week 35 van 2025. Dat betekent dat volgens planning de spooroverweg LentsesteegBrinkweg in september 2025 weer open gaat in beveiligde vorm voor het langzame verkeer.

16

Bijlage 1: Herkomst ondertekenaars handtekeningenlijst

17

Bijlage 2: overzicht incidenten onbewaakte spoorovergang Lentsesteeg tot november 2023 Datum 8-1-2004

Categorie zaak - Primair ongeval - Overwegongeval - Aanrijding trein - persoon

Omschrijving Overweg Type Trein 3648 heeft aanrijding met scooter. Melding 04021783. GAOS 0083. TIM C1. Maatregel 18D. Andreaskruisen met zigzaghekken Uit onderzoek: Rheden (08-01-2004) trein 3648 heeft een aanrijding met een scooter op onbewaakte ovw km 6.2, Lentesteeg. (1zg) Niet opletten van bestuurder scooter. Tijdens ongeval was er sprake van zware regenval. IVW 060204: verder odz. ISO: Iso Toedracht: Scooterrijder steekt overpad over terwijl trein in aantocht is. Scooter en berijder worden door trein geschept en weggeslagen trein komt tot stilstand voor overweg Oranjeweg te Rheden. Ongeval vond plaats op onbewaakt overpad Lentsesteeg te Rheden km. 6.3. Iso Bijzonderheden: Zware regen, nat wegdek, bekend met overweg. Aard botsing: trein tegen weggebruiker. Iso create date: 15-1-2004. Botsing trein 3669 met scooter op ovw tussen Velperbroek Aansl - Dieren op Toelichting: Mcn 3669 meldt aanrijding met scooter, berijdster ongedeerd. Andreaskruisen met zigzaghekken 13-2-2016 Tis 3.1 Aanrijding met een scooter, toestand slo niet bekend, infrabeperking: Versperd Dr-VA. MKP meldt dat de persoon ongedeerd is en dat ze onderweg zijn. MKS ikg. :55 - OC Gld midden gealarmeerd. Bevestigt dat de slo ongedeerd is. Scooter is beschadigd. Politie is tp. 18:59 - Hc meldt dat zij de persoon hebben aangetroffen, geen letsel persoon.

19:01 - Hc (06-7422) op tr 3669 meldt ruim 200 rzgs in de tr. DDZ 6 is 3/4 gevuld. Team 3209 gaat naar station Dr. 19:07 - Team 3411 gaat naar aanrijdingstrein. Gelogd. Sms verstuurd. Va-Dr : onbew ovw schrikhekken voor overgang zijn erg scherp aan de Va-Dr : onbew ovw schrikhekken voor overgang zijn erg scherp aan de randen. Zijn schuinbaar nieuwe randen. Zijn schuinbaar nieuwe geplaatst maar mensen die langsrijden geplaatst maar mensen die langsrijden komen nogal eens in aanraking met de randen ervan. komen nogal eens in aanraking met de randen ervan. SAP oorzaakcode: 151-Overig derden SAP Oorzaaktekst: schrikhekplank

ISO Plaats RHEDEN

ISO Str. LENTSESTEEG

ISO Kar. Openbare overweg

RHEDEN

LENTSESTEEG

Openbare overweg

RHEDEN

LENTSESTEEG

Openbare overweg

18-8-2018 * Bijna-ongeval - Overweg - Bijna-aanrijding trein - persoon

Bijna aanrijding persoon

Mon: H3 - Bijna aanrijding persoon Toelichting: vermoedelijke aanrijding 6.2 Lentesteeg, bleek loos alarm te zijn. OVW 4.4 & 4.8 in storing. SAP oorzaakcode: 142-Bijna aanrijding met personen langs de baan Vhd NO: Mcn heeft na onderzoek niets aangetroffen

Nog te bepalen

RHEDEN

LENTSESTEEG

Openbare overweg

18-8-2018 Overweg - Overweg > 5 minuten dicht

Bijna aanrijding persoon

Mon: H3 - Bijna aanrijding persoon Toelichting: vermoedelijke aanrijding 6.2 Lentesteeg, bleek loos alarm te zijn. OVW 4.4 & 4.8 in storing. SAP oorzaakcode: 142-Bijna aanrijding met personen langs de baan Vhd NO: Mcn heeft na onderzoek niets aangetroffen

Nog te bepalen

RHEDEN

LENTSESTEEG

Openbare overweg

18-1-2019 * Bijna-ongeval - Overweg - Bijna-aanrijding trein - persoon

Bijna aanrijding trein 7648 met persoon

Bijna aanrijding trein 7648 met persoon (op leeftijd) > Mcn 7648 meldt om 13:56 dat een oudere dame heel langzaam over stak op een overpad km. 6.29 Lentesteeg / Brinkweg Rheden. Het ging volgens de mcn maar net goed, trein heeft weg vervolgd. Geen info over mevrouw bekend.

Andreaskruisen met zigzaghekken

RHEDEN

LENTSESTEEG

Openbare overweg

25-6-2020 * Bijna-ongeval - Overweg - Bijna-botsing trein - wegverkeer

Bijna aanrijding op NABO

mcn 3656 meldt bijna aanrijding met persoon op bakfiets op onbewaakt overpad km 6.5 Veiligheid: blijkt 6.2 te zijn. NABO wordt opgeheven. Medio 2023 wordt een fietstunnel gerealiseerd waardoor de NABO overbodig wordt. Plaatsing van de zigzag hekken in relatie met een bakfiets wordt onder de loep genomen. Geen FR of toelichting omdat het probleem bekend is en de oplossing uitgevoerd gaat worden.

Onbeveiligd

RHEDEN

LENTSESTEEG

Openbare overweg

12-4-2021 - Primair ongeval - Overwegongeval - Botsing trein - wegverkeer - Ongeval 16-1-2023 - Primair ongeval - Overwegongeval - Botsing trein - object

Fietser aangereden op NABO km 6.2 DR-VA: aanr fiets tr 90626

Bij de aanrijding blijft de man ongedeerd en wordt alleen het voorwiel aangereden. Andreaskruisen met zigzaghekken Titel: DR-VA: aanr fiets tr 90626 NABO SpoorWeb Categorie: Aanrijding (infra)object/voorwerp SpoorWeb Bijzonderheden: Losse loc 90626 heeft fiets aagereden, vermoedelijk inclusief fietser. Incident heeft plaatsgevonden op onbeveiligde overpad 6.2 Mcn van losse loc staat thv 5.6 en gaat trein niet uit. Hulpdiensten + ICB gealarmeerd. 7652 gaat teug naar Dr. SpoorWeb Logistiek gevolg: Geen treinverkeer Treinnummer en vervoerder: 90626, Rail2U B.V. Treinnummer en vervoerder: 7652, NS Reizigers BV De jongen fietste maandagmiddag rond 15.00 uur op de spoorwegovergang bij de Lentsesteeg toen bleek dat zijn remmen het niet deden. Een naderende trein kon niet op tijd stoppen. De jongen kon de trein ontwijken door van zijn fiets te springen.

RHEDEN RHEDEN

LENTSESTEEG LENTSESTEEG

Openbare overweg Openbare overweg

28-2-2023 * Bijna-ongeval - Overweg - Bijna-aanrijding trein - persoon

Bijna aanrijding reizigerstrein 7661 van NS Reizigers met twee fietsers op NABO 6.2 (Lentesteeg)

Op dinsdag 28 februari om 18:11 uur neemt de machinist van reizigerstrein 7661 van NS Reizigers via een Onbeveiligd selectieve GSM-R-oproep contact op met de treindienstleider Zutphen op de VL-post Arnhem. De machinist vertelt dat hij bijna twee fietsers aanreed op NABO 6.2 tussen Velp en Rheden.

RHEDEN

LENTSESTEEG

Openbare overweg

-

-

RHEDEN RHEDEN

LENTSESTEEG LENTSESTEEG

Openbare overweg Openbare overweg

-

-

RHEDEN

LENTSESTEEG

Openbare overweg

13-2-2016 - Primair ongeval - Overwegongeval - Aanrijding trein - persoon - Ongeval

13-6-2016 Overweg - Overig

(nog) niet formeel als incident verwerkt: 2-6-2023 * Bijna-ongeval - Overweg - Bijna-aanrijding trein - voetganger na 5-7-2023 * Bijna-ongeval - Overweg - Bijna-aanrijding trein - groep van vijf overstekende jongeren 21-10-2023 * Bijna-ongeval - Overweg - Bijna-aanrijding trein - fietser

Titel Trein 3648 heeft aanrijding met scooter. Melding 04021783. GAOS 0083. TIM C1. Maatregel 18D. ISO: Botsing met trein zonder opsl./aanr. overwegboom [Iso Id: 21100]

18