Rapportage Veiligheidsmonitor Rheden 2023
Tekst van het document
Veiligheidsmonitor Rheden 2023 Hoe leefbaar en veilig is Rheden?
September 2024
ipsos-publiek.nl 1
Samenvatting Prima rapportcijfer voor leefbaarheid, maar ook een aantal aandachtspunten Leefbaarheid woonbuurt:
7,6 Hoger dan in 2013 (7,2)
•
De waardering voor de leefbaarheid in de buurt is vergelijkbaar met de referentiegebieden Veiligheidsregio Gelderland-Midden (hierna: VR) en Nederland.
•
Men is in Rheden minder positief over de fysieke voorzieningen in de buurt dan in de VR en Nederland. Dit geldt voor het onderhoud van stoepen, straten en pleintjes, en voor de voorzieningen voor jongeren.
•
In Rheden (19%) vinden significant meer inwoners dat de buurt achteruit is gegaan dan in de VR (15%) en Nederland (17%).
•
17% is tevreden over het functioneren van gemeentelijke handhavers in de buurt; dit ligt lager dan in de referentiegebieden. De zichtbaarheid van handhavers in de buurt is ook minder (15%).
•
De tevredenheid over de gemeentelijke aanpak van veiligheid en leefbaarheid (41%) is sinds 2019 aan het dalen en ligt in 2023 ook significant lager dan in de VR (47%).
•
Bijna driekwart van de inwoners (74%) voelt zich medeverantwoordelijk voor de leefbaarheid en veiligheid in de buurt; een veel kleiner aandeel (22%) is in het afgelopen jaar daadwerkelijk actief geweest om de buurt te verbeteren.
Inwoners van Rheden ervaren hun buurt als veilig Veiligheid woonbuurt:
7,6 Hoger dan in 2013 (7,1)
•
De inwoners van Rheden zijn significant positiever over de veiligheid in de buurt dan gemiddeld in Nederland (rapportcijfer 7,6 tegenover 7,5).
•
Het aandeel inwoners dat zich in het algemeen wel eens onveilig voelt laat in Rheden tussen 2013 en 2023 een dalende trend zien (van 45% naar 35%). Het onveiligheidsgevoel van inwoners in de buurt daalde tot 2021 en laat sindsdien een toename zien (2023: 13% voelt zich wel eens onveilig in de buurt).
•
Vijf procent van de inwoners denkt dat er veel criminaliteit voorkomt in de eigen buurt. Dit ligt significant lager dan het landelijk gemiddelde van negen procent.
•
De inwoners van Rheden vertonen bovendien minder vermijdingsgedrag dan in NL.
•
Een derde van de inwoners (33%) heeft in de afgelopen 12 maanden iets verdachts gezien of meegemaakt in hun woonomgeving. Verdachte personen die lang in een geparkeerde auto bleven zitten was de meest voorkomende verdachte situatie (12%).
•
17 procent van de inwoners die een verdachte situatie heeft gezien maakt hier een melding van, ruim de helft doet niets.
Veiligheidsmonitor Rheden 2023 | september 2024
2
Men ervaart minder sociale overlast in de buurt dan gemiddeld in Nederland Overlast in de buurt:
45% •
ervaart veel overlast van minimaal één van de 17 voorgelegde vormen van overlast in de buurt
Bij fysieke verloedering (van 28% naar 20%), verkeersoverlast (van 35% naar 31%) en sociale overlast (van 13% naar 10%) is tussen 2013 en 2023 sprake van een dalende trend.
•
Volgens 19 procent komt overlast door verwarde personen wel eens voor in de buurt, twee procent ondervindt hier veel hinder door. Dit ligt beneden het landelijk gemiddelde (3%). Geluidsoverlast is hierbij de meeste voorkomende vorm van overlast.
•
Ruim een kwart (27%) zegt dat overlast van rondhangende jongeren wel eens voorkomt in de buurt, vier procent ervaart hierdoor veel overlast. Dit is minder dan gemiddeld in NL. Ook bij rondhangende jongeren komt geluidsoverlast het meest voor.
•
Zeven procent van de inwoners voelt zich wel eens onveilig door overlast van jongeren en/of jeugdcriminaliteit in de buurt.
Slachtofferschap Slachtoffer geworden van traditionele criminaliteit 2023
18% 2021
27%
• •
Het slachtofferschap traditionele criminaliteit ligt in 2023 ongeveer op hetzelfde niveau als in de VR en NL. Zes procent van de inwoners van Rheden is slachtoffer geworden van een geweldsdelict. De gehele periode 2013-2023 vertoont een negatieve trend (van 3% naar 6%).
•
Het slachtofferschap vermogensdelicten laat tussen 2013 en 2023 een dalende trend zien (van 16% naar 9%), net zoals het slachtofferschap vernielingen (van 11% naar 7%).
•
17 procent van de inwoners van Rheden is slachtoffer geworden van online criminaliteit. Het slachtofferschap ligt hiermee significant hoger dan in de VR (14%).
Er is relatief veel preventie in Rheden •
Men neemt gemiddeld 2,3 (van maximaal 4) gedragsmaatregelen om zichzelf en hun bezittingen te beschermen. Dit ligt boven het gemiddelde van NL (2,1).
•
In vergelijking met het landelijke gemiddelde nemen inwoners ook significant meer preventieve maatregelen in en rondom de woning. Dit geldt voor veiligheidssloten of grendels op ramen en/of deuren en buitenverlichting met sensor.
•
Tenslotte is er in Rheden meer buurtpreventie dan gemiddeld in NL. Met name de aanwezigheid van een buurtpreventie-app en de deelname hieraan liggen hoger.
Veiligheidsmonitor Rheden 2023 | september 2024
3
Tevredenheid over functioneren van de politie in de buurt is een aandachtspunt • •
32 procent van de inwoners is tevreden over het functioneren van de politie in de buurt. De tevredenheid ligt ongeveer op hetzelfde niveau als in 2013, maar er zijn wel minder inwoners tevreden dan in 2017, 2019 en 2021.
• Bij de tevredenheid over hoe het contact met de politie verlopen is, is er tussen 2013 en 2023 wel sprake van een algehele positieve trend (van 56% naar 71%). •
46 procent is tevreden over hoe de politie functioneert in het algemeen. Dit ligt significant lager dan in de VR (50%). 11 procent is ontevreden, dit verschilt niet van de benchmarks.
Waar kan Rheden op inzetten? •
Inwoners meer informeren over mogelijke verdachte situaties in de buurt, hoe ze deze kunnen herkennen en waar ze een melding kunnen maken.
•
Gebruik maken van het grote potentieel van inwoners dat zich medeverantwoordelijk voelt voor de leefbaarheid en veiligheid in de buurt.
•
Verbeteren van de (perceptie van) de fysieke kwaliteit van de woonomgeving en de gemeentelijke aanpak van leefbaarheid en veiligheid in de buurt.
•
Nadere verkenning van achtergronden van de achterblijvende tevredenheid over de gemeentelijke aanpak van leefbaarheid en veiligheid.
•
Inzetten op het vergroten van de tevredenheid over de zichtbaarheid en het functioneren van gemeentelijke handhavers.
Veiligheidsmonitor Rheden 2023 | september 2024
4
Veiligheidsmonitor Rheden 2023
Inhoudsopgave Over de Veiligheidsmonitor............................................................... 6 1.
Leefbaarheid. ............................................................................. 7
2. Overlast. ...................................................................................10 3.
Veiligheid.................................................................................. 15
4. Slachtofferschap traditionele criminaliteit..................................19 5. Slachtofferschap online criminaliteit..........................................22 6. Preventie...................................................................................23 7. Burgers en politie..................................................................... 25 8. Uitgelicht: thema’s Integraal Veiligheidsplan Rheden................. 26 9. Uitgelicht: vergelijking met basisteam en Nederland.................. 28 10. Uitgelicht: vergelijking kernen en wijken .................................. 30
Bijlage: vragen en stellingen in de Veiligheidsmonitor......................33
Veiligheidsmonitor Rheden 2023 | september 2024
5
Over de Veiligheidsmonitor
?
Wat is de Veiligheidsmonitor? •
Een bevolkingsonderzoek naar veiligheid, leefbaarheid en slachtofferschap.
•
De Veiligheidsmonitor wordt elke twee jaar uitgevoerd, in opdracht van het Ministerie van Justitie en Veiligheid, de politie en het Centraal Bureau voor de Statistiek.
•
Individuele gemeenten kunnen meedoen aan de Veiligheidsmonitor.
•
In deze gemeenten zijn meer enquêtes (bovenop de landelijke steekproef) afgenomen, voor betrouwbare resultaten op kern- of wijkniveau.
De Veiligheidsmonitor in gemeente Rheden •
Gemeente Rheden heeft tussen 2013 en 2023 vijf keer meegedaan.
•
Deze rapportage toont de belangrijkste resultaten voor de gemeente Rheden.
•
De cijfers van Rheden worden vergeleken met het regionale1 en landelijke gemiddelde.
Uitvoering onderzoek •
De uitvoerder van de Veiligheidsmonitor Rheden is het onafhankelijke onderzoeksbureau Ipsos I&O, in samenwerking met het CBS.
•
2.990 inwoners van 15 jaar en ouder zijn willekeurig gekozen uit de Basisregistratie Personen (BRP) van de gemeente Rheden.
•
In augustus 2023 kregen deze inwoners een persoonlijke uitnodiging thuisgestuurd.
•
Tot november 2023 konden ze de vragenlijst online invullen.
•
Non-responders kregen tweemaal een herinnering per post.
Respons •
1.135 inwoners hebben een volledige vragenlijst ingevuld: een respons van 38,0 procent.
•
136 inwoners van Rheden hebben deelgenomen aan de landelijke Veiligheidsmonitor. Deze zijn toegevoegd aan het responsbestand.
•
In totaal hebben 1.271 inwoners van Rheden meegedaan aan de Veiligheidsmonitor.
Analyse •
Verschillen tussen Rheden en de benchmarks en verschillen tussen de wijken en het gemeentelijke gemiddelde zijn getest op significantie.
•
Bij de trendcijfers spreken we van een duidelijke ontwikkeling als het verschil tussen twee opeenvolgende meetjaren 0,3 punt of groter of 3 procentpunt of groter is.
Leeswijzer •
In deze compacte rapportage zijn de belangrijkste uitkomsten weergegeven van de Veiligheidsmonitor Rheden 2023. Een volledig overzicht van alle uitkomsten uitgesplitst naar kernen en wijken is te opgenomen in de separate tabellenbijlagen in Excel.
1
De uitkomsten van Rheden worden vergeleken met de uitkomsten van het district/de veiligheidsregio Gelderland-Midden en het landelijk gemiddelde. Het district/de veiligheidsregio Gelderland-Midden bestaat naast Rheden uit de gemeenten Doesburg, Duiven, Ede, Nijkerk, Renkum, Rozendaal, Scherpenzeel, Wageningen, Westervoort, Zevenaar, Lingewaard en Overbetuwe.
Veiligheidsmonitor Rheden 2023 | september 2024
6
1. Leefbaarheid Waardering leefbaarheid •
Inwoners beoordelen de leefbaarheid van hun woonbuurt in 2023 met een rapportcijfer 7,6. Dit rapportcijfer is ongeveer net zo hoog als in het district/de veiligheidsregio (vanaf nu: VR) en het landelijke gemiddelde.
•
Het rapportcijfer leefbaarheid in Rheden is vanaf 2019 ongeveer stabiel gebleven, maar ligt in 2023 duidelijk hoger dan tien jaar eerder in 2013 (7,2).
•
Tot 2019 lag het gemiddelde rapportcijfer voor de leefbaarheid van de buurt in Rheden nog grotendeels beneden de gemiddelden van de VR en Nederland.
Figuur 1.1 Trend – Rapportcijfer leefbaarheid voor 2013-2023 8,5
8,0
7,7
7,5
7,0
7,6 7,2
7,3
7,3
2015
2017
7,4
6,5 2013
Rheden
2019
DI/VR Gelderland-Midden
2021
2023
Nederland
Fysieke kwaliteit •
De schaalscore fysieke kwaliteit bedraagt in 2023 in Rheden een 6,4. Deze schaalscore is in de periode 2013-2023 grotendeels stabiel gebleven.
•
De tevredenheid over de fysieke kwaliteit in Rheden ligt in 2023 significant lager dan in de VR en in Nederland, net zoals in een meerderheid van de voorgaande jaren. Minder inwoners geven aan (zeer) tevreden te zijn over het onderhoud van stoepen, straten en pleintjes en de voorzieningen voor jongeren. Figuur 1.2 Trend – Schaalscore* fysieke kwaliteit voor 2013-2023 8,0 7,5 7,0 6,5 6,0
6,3
6,3 6,1
6,1
2015
2017
6,5
6,4
5,5 2013
Rheden
2019
DI/VR Gelderland-Midden
2021
2023
Nederland
* Een schaalscore is een berekend cijfer aan de hand van vijf stellingen over fysieke kwaliteit (zie bijlage). De waarde van een schaalscore ligt tussen 0 en 10. Een schaalscore is niet hetzelfde als een rapportcijfer.
Veiligheidsmonitor Rheden 2023 | september 2024
7
Sociale cohesie •
De schaalscore sociale cohesie laat in Rheden tussen 2013 en 2023 grotendeels een stabiel beeld zien. De schaalscore voor 2023 bedraagt een 6,4. Dit is gelijk aan de twee referentiegebieden: de sociale cohesie in de buurt is dus ongeveer even sterk.
•
In vergelijking met de referentiegebieden zijn er in Rheden significant minder inwoners die vinden dat de mensen in de buurt op een prettige manier met elkaar omgaan.
Buurtontwikkeling ·
Zeven procent van de inwoners van Rheden vindt dat de buurt in het afgelopen jaar vooruit is gegaan, 19 procent geeft aan dat er juist sprake was van achteruitgang. Het grootste deel, namelijk ruim zeven op de tien (72%), is echter van mening dat de buurt gelijk is gebleven. In Rheden vinden significant meer inwoners dat de buurt achteruit is gegaan dan in de VR (15%) en Nederland (17%).
Bijna driekwart van de inwoners van Rheden (74%) voelt zich medeverantwoordelijk voor de leefbaarheid en veiligheid in de buurt. Een kleiner aandeel, namelijk 22 procent, is in het afgelopen jaar actief geweest om de buurt te verbeteren.
Functioneren gemeente •
Iets meer dan vier op de tien inwoners van Rheden (41%) zijn (heel) tevreden over de aanpak van de gemeente op het gebied van leefbaarheid en veiligheid. Zestien procent is (heel) ontevreden over de aanpak.
•
De tevredenheid over de gemeentelijke aanpak is aan het dalen sinds 2019 en ligt in 2023 weer ongeveer op hetzelfde niveau als in 2013 (43%).
•
De tevredenheid ligt in 2023 in Rheden significant lager dan in de VR (47%). Figuur 1.3 Trend – Tevredenheid gemeentelijke aanpak met betrekking tot leefbaarheid en veiligheid voor 2013-2023
60% 55% 50% 45%
45%
43%
48%
40%
46%
41%
41%
35% 30% 2013
2015 Rheden
•
2017
2019
DI/VR Gelderland-Midden
2021
2023
Nederland
In Rheden ziet vijftien procent van de inwoners vaak of soms gemeentelijke handhavers in de buurt, bijna een derde ziet wel eens handhavers ergens anders in de gemeente. De zichtbaarheid van gemeentelijke handhavers, zowel in de buurt als op andere plekken in de gemeente, ligt hiermee in Rheden significant lager dan in de referentiegebieden.
•
Van de inwoners die wel eens gemeentelijke handhavers zien, is 17 procent (zeer) tevreden over hoe zij functioneren. Iets meer dan een tiende (11%) is (zeer) ontevreden. De tevredenheid ligt in Rheden significant lager dan de VR en Nederland, de mate van ontevredenheid is wel ongeveer gelijk aan deze referentiegebieden.
Veiligheidsmonitor Rheden 2023 | september 2024
8
...ergens anders in de gemeente
...in de buurt
Figuur 1.4 – Hoe vaak ziet u gemeentelijke handhavers Rheden
83%
15%
DI/VR Gelderland-Midden
69%
29%
Nederland
68%
30%
Rheden
58%
32%
DI/VR Gelderland-Midden
36%
57%
Nederland
36%
57%
100%
80%
60%
40%
20%
0%
zelden of nooit
20%
40%
60%
80%
100%
vaak of soms
Figuur 1.5 – Tevredenheid functioneren gemeentelijke handhavers (basis: inwoners die wel eens handhavers zien)
Rheden
11%
DI/VR Gelderland-Midden
11%
Nederland
11%
30%
20%
10%
17% 26% 24%
0%
(zeer) ontevreden
Veiligheidsmonitor Rheden 2023 | september 2024
10%
20%
30%
(zeer) tevreden
9
2. Overlast ·
In totaal ervaart 45 procent van de inwoners veel overlast van minimaal één van de 17 voorgelegde vormen van overlast in de buurt.
·
De 17 vormen van overlast zijn geclusterd tot vier typen: fysieke verloedering, sociale overlast, verkeersoverlast en milieuoverlast. Elk van deze typen is berekend op basis van het percentage inwoners dat veel overlast ervaart op één of meerdere terreinen. Welke vormen van overlast horen bij welk type is opgenomen in de bijlage.
Figuur 2.1 – Vormen van overlast naar gemeente, veiligheidsregio en Nederland 35% 31% 31%
32%
30% 25% 20%
20%
21% 18%
15%
12%
11%
13% 10%
10%
11%
13%
5% 0% Verkeersoverlast
Verloedering
Rheden
Sociale overlast
Milieuoverlast
DI/VR Gelderland-Midden
Nederland
Fysieke verloedering •
Ruim acht op de tien (84%) inwoners geven aan dat een of meer vormen van fysieke verloedering wel eens voorkomen in de buurt, 20 procent ervaart hier veel overlast van. Dit percentage was tot 2017 grotendeels stabiel, maar is sindsdien aan het afnemen. Over de gehele periode 2013-2023 is er sprake van een positieve trend (afname van 28% naar 20%).
•
Inwoners ervaren de meeste overlast van hondenpoep (18%).
•
Het aandeel inwoners dat veel overlast ervaart door fysieke verloedering in de buurt ligt in 2023 in Rheden ongeveer net zo hoog als in de VR en Nederland. Figuur 2.2 Trend – Fysieke verloedering (% veel overlast) voor 2013-2023 35% 30%
28%
26%
26%
26%
25%
22%
20%
20% 15% 10% 5% 0% 2013
2015 Rheden
Veiligheidsmonitor Rheden 2023 | september 2024
2017
2019
DI/VR Gelderland-Midden
2021
2023
Nederland
10
Verkeersoverlast ·
Ongeveer acht op de tien inwoners van Rheden (81%) geven aan dat verkeersoverlast wel eens voorkomt in de buurt. In 2023 ondervindt bijna een derde van de inwoners (31%) hier ook daadwerkelijk veel hinder door.
·
Inwoners ervaren de meeste overlast van te hard rijden (21%).
·
Over de gehele periode 2013-2023 laat verkeersoverlast een (licht) dalende beweging zien (2013: 35%, 2023: 31%). Tussen 2021 en 2023 is er sprake van een lichte stijging, maar deze valt binnen de marges.
·
De mate van ervaren verkeersoverlast ligt in Rheden structureel op ongeveer hetzelfde niveau als in de referentiegebieden. Figuur 2.3 Trend – Verkeersoverlast (% veel overlast) voor 2013-2023
40%
35%
35%
31%
32%
34% 31%
30% 29%
25% 20% 15% 10% 5% 0% 2013
2015 Rheden
2017
2019
DI/VR Gelderland-Midden
2021
2023
Nederland
Sociale overlast ·
Bijna zes op de tien inwoners (57%) geven aan dat een of meer vormen van sociale overlast wel eens voorkomen in de buurt. Dit ligt significant hoger dan in de VR (54%).
·
Het aandeel inwoners dat veel hinder ondervindt door de sociale overlast in de buurt bedraagt 10 procent. Over de gehele periode 2013-2023 is er sprake van een positieve trend (van 13% naar 10%). Tussen 2013 en 2015 was er een eenmalige duidelijke afname zichtbaar.
·
Het aandeel inwoners dat veel overlast ervaart door sociale problemen in de buurt ligt in Rheden in 2023 bovendien significant lager dan het landelijk gemiddelde (13%).
·
Van alle verschillende sociale problemen komt overlast door buurtbewoners (5% veel overlast) het meest voor en overlast door het lastigvallen van mensen op straat het minst (1%).
·
Alle vormen van sociale problemen, met uitzondering van overlast door buurtbewoners, zorgen bij significant minder inwoners voor veel overlast dan gemiddeld in Nederland.
Veiligheidsmonitor Rheden 2023 | september 2024
11
Figuur 2.4 Trend – Sociale overlast (% veel overlast) voor 2013-2023
14%
13%
12% 10%
11%
8%
11%
11%
10%
2019
2021
2023
8%
6% 4% 2% 0% 2013
2015 Rheden
2017
DI/VR Gelderland-Midden
Nederland
Overlast van verwarde personen ·
Een specifieke vorm van sociale overlast is overlast door verwarde personen. Bijna twee op de tien inwoners van Rheden (19%) geven aan dat dit wel eens voorkomt in de buurt. Twee procent ondervindt veel hinder door deze overlast, wat beneden het landelijk gemiddelde ligt (3%).
·
Volgens inwoners die wel eens overlast ervaren van verwarde personen, is geluidsoverlast de meest voorkomende vorm van hinder (43%). Figuur 2.5 – Soorten overlast van verwarde personen (basis: % van inwoners die overlast ervaren van verwarde personen) 43%
Geluidsoverlast Alcohol- of drugsgebruik
20%
Lastigvallen, intimideren of bedreigen van mensen
13% 43%
Anders 0%
10%
20%
30%
40%
50%
Van de inwoners van Rheden die in de buurt wel eens overlast ervaren van verwarde personen, maakt 78 procent nooit een melding van deze overlast. De meeste inwoners die wél een melding maken, doen dit bij de politie (14%).
Veiligheidsmonitor Rheden 2023 | september 2024
12
Jongerenoverlast ·
Nog een andere vorm van sociale overlast is overlast door rondhangende jongeren. Ruim een kwart (27%) geeft aan dat dit wel eens voorkomt in de buurt, vier procent ondervindt hier ook veel hinder door. Dit ligt in beide gevallen beneden het landelijk gemiddelde.
·
Geluidsoverlast van jongeren, zoals harde muziek of scooters, komt het meest voor in de buurt (41%) van de zeven voorgelegde vormen van overlast en jeugdcriminaliteit en zorgt ook bij de meeste inwoners voor veel hinder (10%).
·
Volgens een tiende van de inwoners is overlast door jongeren in de afgelopen 12 maanden toegenomen. Voor zowel jeugdcriminaliteit als wapenbezit onder jongeren geldt dat vijf procent vindt dat dit is toegenomen. In alle gevallen is het merendeel van de inwoners van mening dat het gelijk is gebleven of dat het niet voorkomt in hun buurt.
·
Inwoners is ook gevraagd of zij in de afgelopen 12 maanden iets hebben gemerkt van wat verschillende instanties doen om overlast door jongeren en/of jeugdcriminaliteit in de buurt aan te pakken. Bijna de helft van de inwoners (46%) heeft een beetje of veel gemerkt van wat de politie heeft gedaan in dit opzicht. Zij merkten het minst van wat jongerenwerk heeft gedaan (15%). Figuur 2.7 Overlast door jongeren en
Figuur 2.6 Overlast door jongeren en jeugdcriminaliteit
jeugdcriminaliteit (basis: inwoners die
(% komt soms/vaak voor)
aangeven dat overlast wel eens voorkomt, % veel overlast
Geluidsoverlast van jongeren zoals harde muziek of scooters Samenscholing van jongeren op straat, plein of in een park
33%
Ruziemakende en/of schreeuwende jongeren op straat
27%
Jongeren die op straat alcohol gebruiken
Jongeren die op straat lachgas gebruiken
0%
4%
Ruziemakende en/of schreeuwende jongeren op straat
5%
Jongeren die op straat andere drugs gebruiken
9%
10%
Samenscholing van jongeren op straat, plein of in een park
Jongeren die op straat alcohol gebruiken
16%
Jongeren die op straat andere drugs gebruiken Jongeren die buurtbewoners lastigvallen of intimideren
Geluidsoverlast van jongeren zoals harde muziek of scooters
41%
3%
5%
5%
Jongeren die buurtbewoners lastigvallen of intimideren
5%
4%
Jongeren die op straat lachgas gebruiken
4%
10%
20%
30%
40%
50%
0%
10%
20%
Zeven procent van de inwoners van Rheden voelt zich wel eens onveilig door overlast van jongeren en/ of criminaliteit in de buurt. Van de inwoners die zich hier wel eens onveilig door voelen, ervaart een meerderheid deze gevoelens soms (53%), 11 procent voelt zich vaak onveilig.
Veiligheidsmonitor Rheden 2023 | september 2024
13
Voorzieningen voor jongeren in de buurt ·
Ruim een kwart van de inwoners (26%) is het (helemaal) eens met de stelling dat er in hun buurt voldoende plekken zijn voor jongeren om samen te komen. Een vergelijkbaar aandeel (27%) vindt dat jongeren voldoende mogelijkheden hebben om elkaar te ontmoeten zonder dat anderen daar last van hebben. Bij beide uitspraken is het aandeel inwoners dat het (helemaal) oneens is echter net zo groot. Figuur 2.8 – Uitspraken over jongeren in de buurt (% (helemaal) eens en % (helemaal) oneens) In mijn buurt zijn voldoende plekken voor jongeren om samen te komen. In mijn buurt hebben jongeren voldoende mogelijkheden elkaar te ontmoeten zonder dat anderen daar last van hebben.
26%
26%
26%
30%
27%
20%
10%
0%
(helemaal) oneens
10%
20%
30%
(helemaal) eens
Prioritering aanpak overlast Rheden Te hard rijden, hondenpoep en parkeerproblemen zijn de top drie problemen die als eerste aangepakt moeten worden volgens inwoners van Rheden. Een ander aandachtspunt is de plekken in de buurt voor jongeren om elkaar te ontmoeten en samen te komen.
Veiligheidsmonitor Rheden 2023 | september 2024
14
3. Veiligheid Rapportcijfer veiligheid buurt •
Het rapportcijfer voor veiligheid in de buurt ligt in de gemeente Rheden op een 7,6. Dit is significant hoger dan het landelijk gemiddelde (7,5).
•
Tussen 2013 en 2021 is er in Rheden een stijgende lijn te zien in het rapportcijfer veiligheid van de woonomgeving (van een 7,1 naar een 7,6). Inwoners zijn de veiligheid van hun buurt dus positiever gaan waarderen. Sinds 2021 is er sprake van een stabiel beeld.
•
De stijgende lijn komt grotendeels overeen met de ontwikkelingen in de referentiegebieden.
Figuur 3.1 Trend – Rapportcijfer veiligheid in de buurt 8,5 8,0 7,5
7,2
7,2
7,3
2015
2017
2019
7,6
7,6
2021
2023
7,1
7,0 6,5 2013
Rheden
DI/VR Gelderland-Midden
Nederland
Onveiligheidsgevoel •
Ruim een derde van de inwoners van Rheden (35%) voelt zich in het algemeen wel eens onveilig, 13 procent voelt zich wel eens onveilig in de eigen buurt. De onveiligheidsgevoelens in de buurt zijn hiermee lager dan gemiddeld in Nederland (15%).
•
Het aandeel inwoners dat zich in het algemeen wel eens onveilig voelt vertoonde in Rheden tussen 2013 en 2021 een dalende trend: het is afgenomen van 45 procent naar 33 procent. Sinds 2021 zijn de algemene onveiligheidsgevoelens licht toegenomen. Dit komt overeen met de ontwikkelingen in de referentiegebieden.
•
Het aandeel inwoners dat zich in de buurt wel eens onveilig voelt is afgenomen in de periode 2013-2021 (van 15% naar 11%). In 2023 liggen de onveiligheidsgevoelens in de buurt iets boven het niveau van 2021. Dit komt overeen met de ontwikkelingen in de referentiegebieden.
Veiligheidsmonitor Rheden 2023 | september 2024
15
Figuur 3.2 Trend – Onveilig in het algemeen (% voelt zich wel eens onveilig) 50%
45% 38%
40%
39%
36% 33%
35%
30% 20% 10% 0% 2013
2015
2017
Rheden
2019
DI/VR Gelderland-Midden
2021
2023
Nederland
Figuur 3.3 Trend – Onveilig in de buurt (% voelt zich wel eens onveilig) 20% 15% 15% 10%
13%
15%
13%
11%
13%
2017
2019
2021
2023
5% 0% 2013
2015 Rheden
DI/VR Gelderland-Midden
Nederland
Voorkomen criminaliteit in de buurt •
Zes procent van de inwoners van Rheden denkt dat er veel criminaliteit voorkomt in de eigen buurt. Dit percentage ligt significant lager dan gemiddeld in Nederland (9%). Figuur 3.4 – Idee van veel criminaliteit in eigen buurt
6%
Rheden
7%
DI/VR Gelderland-Midden
9%
Nederland
0%
Veiligheidsmonitor Rheden 2023 | september 2024
5%
10%
15%
20%
16
Vermijdingsgedrag •
De inwoners van Rheden vertonen minder vermijdingsgedrag dan gemiddeld in Nederland. Het aandeel inwoners dat vaak omloopt of omrijdt in de eigen buurt om onveilige plekken te vermijden, zich vaak ’s avonds op straat en alleen thuis onveilig voelt en bang is om zelf slachtoffer te worden van criminaliteit ligt significant lager. Figuur 3.5 – Vermijdingsgedrag (% komt vaak voor)
Doet ‘s avonds niet open
7% 8%
Loopt of rijdt om in eigen buurt vanwege onveilige plekken
2% 3%
2%
Voelt zich onveilig ‘s avonds in de buurt op straat
4% Rheden
Is bang zelf slachtoffer te worden van criminaliteit
Voelt zich onveilig ‘s avonds alleen thuis
Nederland
1% 2%
1%
0%
2% 2%
4%
6%
8%
10%
Verdachte situaties in de buurt •
In totaal heeft een derde van de inwoners (33%) in de afgelopen 12 maanden iets verdachts gezien of meegemaakt in hun woonomgeving. Bijna de helft (49%) heeft géén verdachte situatie meegemaakt en 18 procent geeft aan dat ze het niet weten.
•
De verdachte situatie die het meest wordt gezien of meegemaakt in Rheden is verdachte personen die lang in een geparkeerde auto blijven zitten (12%). Daarna volgen één of meer verdachte personen die rondhangen in de buurt (11%) en personen die op een verdachte manier met elkaar in gesprek zijn (7%).
Veiligheidsmonitor Rheden 2023 | september 2024
17
Figuur 3.5 – Heeft u in de afgelopen 12 maanden iets verdachts gezien of meegemaakt in uw woonomgeving? (meerdere antwoorden mogelijk) Ja, één of meer verdachte personen die lang in een geparkeerde auto bleven zitten
12%
Ja, één of meer verdachte personen die rondhingen in de buurt
11%
Ja, personen die op een verdachte manier met elkaar in gesprek waren
7%
Ja, aanwijzingen voor drugsgebruik, bijv. verdachte zakjes met (restanten van) wiet of poeder, tabletten of…
5%
Ja, een sterke wietlucht bij bepaalde panden / locaties
5%
Ja, buurtbewoners die dure spullen of auto's bezitten,waarvan je zou verwachten dat ze die niet kunnen betalen
4%
Ja, een andere verdachte situatie m.b.t. een auto of een ander voertuig
4%
Ja, woningen waar verdacht veel verschillende mensen in- en uitgaan
4%
Ja, winkels waar bijna nooit klanten aanwezig zijn
4%
Ja, iets verdachts bij een leegstaande woning of bedrijfspand
3%
Ja, onbekenden die nog maar kort in mijn buurt wonen en dan ineens weer vertrokken zijn
2%
Ja, winkels waar je alleen met contant geld kunt betalen
1%
Ja, verdacht uitziende pakketjes / ladingen die werden opgehaald of geleverd bij een woning of een bedrijf
1%
Ja, een sterke chemische (soort anijsachtige) geur bij bepaalde panden / locaties
1%
Ja, verpakkingen van chemicaliën bij panden / locaties waar je deze niet zou verwachten
1%
Ja, iets anders
4% 49%
Nee
18%
Weet ik niet / geen antwoord
0%
10%
20%
30%
40%
50%
Ruim de helft van de inwoners die een verdachte situatie hebben gezien of meegemaakt in de buurt, heeft hier niets mee gedaan. Inwoners die wél iets deden, spreken hier dan vooral over met andere buurtbewoners (20%). Ongeveer 17 procent heeft een melding gemaakt, bijvoorbeeld bij Meld Misdaad Anoniem, via het algemene nummer of het alarmnummer van de politie, of bij de gemeente.
Veiligheidsmonitor Rheden 2023 | september 2024
18
4. Slachtofferschap traditionele criminaliteit •
Per 100 inwoners vonden er in totaal 36,5 delicten van traditionele criminaliteit plaats: 12,3 geweldsdelicten, 13,0 vermogensdelicten en 11,2 vandalismedelicten.
Persoonlijk slachtofferschap traditionele criminaliteit •
18 procent van de inwoners is slachtoffer geworden van traditionele criminaliteit. In vergelijking met 2021 is het slachtofferschap stabiel gebleven, maar over de gehele periode 2013-2023 is er sprake van een dalende trend (2013: 27%).
•
In 2023 zijn er in Rheden ongeveer even veel inwoners slachtoffer geworden van traditionele criminaliteit als in de VR en NL.
•
Landelijk en in de VR is het totale slachtofferschap traditionele criminaliteit toegenomen ten opzichte van 2021. In de gemeente Rheden is deze ontwikkeling niet terug te zien. Figuur 4.1 Trend – Persoonlijk slachtofferschap traditionele criminaliteit 35% 30% 25%
27%
20%
24%
23%
15%
21% 18%
18%
10% 5% 0% 2013
2015 Rheden
2017
2019
DI/VR Gelderland-Midden
2021
2023
Nederland
Aangifte en meldingen Ruim een derde (36%) van de slachtoffers van traditionele criminaliteit in Rheden heeft een melding gedaan van het delict. Iets meer dan een kwart (27%) van de slachtoffers heeft aangifte gedaan. De aangiftebereidheid in Rheden ligt hiermee op hetzelfde niveau als in de referentiegebieden.
Veiligheidsmonitor Rheden 2023 | september 2024
19
Slachtofferschap geweldsdelicten • •
Zes procent van de inwoners van Rheden is slachtoffer geworden van een geweldsdelict. Over de gehele periode 2013-2023 is er sprake van een negatieve ontwikkeling wat betreft het slachtofferschap geweldsdelicten (2013: 3%, 2023: 6%).
•
Tot 2021 ligt het slachtofferschap geweldsdelicten in Rheden grotendeels onder het landelijk gemiddelde en het gemiddelde van de VR. In 2023 zijn er in Rheden ongeveer even veel inwoners slachtoffer geworden van een geweldsdelict als in Nederland en de VR. Figuur 4.2 Trend – Slachtofferschap geweldsdelicten voor 2013-2023
14% 12% 10% 8%
9%
6% 4% 2% 0%
5% 3% 2013
2015 Rheden
Slachtofferschap vermogensdelicten •
6% 4% 2017
3% 2019
DI/VR Gelderland-Midden
2021
2023
Nederland
Iets minder dan een tiende van de inwoners van Rheden (9%) is slachtoffer geworden van een vermogensdelict. Na overige vormen van diefstal (3,4%), kwam slachtofferschap van fietsdiefstal het meest voor (2,8%).
•
Het slachtofferschap van vermogensdelicten in de gemeente Rheden laat over de gehele periode 2013-2023 een dalende trend zien (van 16% naar 9%). Dit komt overeen met de ontwikkelingen in de referentiegebieden. Landelijk is het slachtofferschap vermogensdelicten tussen 2021 en 2023 gestegen. Figuur 4.3 Trend – Slachtofferschap vermogensdelicten voor 2013-2023
20%
15%
16%
10%
12%
12% 11% 8%
5%
9%
0% 2013
2015 Rheden
Veiligheidsmonitor Rheden 2023 | september 2024
2017
2019
DI/VR Gelderland-Midden
2021
2023
Nederland
20
Vandalismedelicten •
Het percentage slachtoffers van vandalismedelicten in Rheden laat in de gehele periode 2013-2023 een positieve ontwikkeling zien (van 11% naar 7%). Figuur 4.4 Trend – Slachtofferschap vandalismedelicten voor 2013-2023
14% 12%
11%
10% 8% 9%
6%
9%
8%
4%
7% 4%
2% 0% 2013
2015 Rheden
Veiligheidsmonitor Rheden 2023 | september 2024
2017
2019
DI/VR Gelderland-Midden
2021
2023
Nederland
21
5. Slachtofferschap online criminaliteit •
17 procent van de inwoners van Rheden is in 2023 slachtoffer geworden van online criminaliteit. Slachtofferschap van online oplichting of fraude kwam het meest voor (8%), gevolgd door hacken (7%) en online bedreiging of intimidatie (3%).
•
Het slachtofferschap online criminaliteit ligt in Rheden significant hoger dan in de VR (14%). Dit is zichtbaar bij de delicten illegaal gebruik van persoonsgegevens, hacken apparaat en online pesten.
Figuur 5.1 – Persoonlijk slachtofferschap online criminaliteit 2021-2023 2023
20%
2021
17%
16%
15% 10%
8%
9%
7%
7%
5%
3%
2%
1%
1%
0% Online
Hacken
Online
Ander misdrijf
oplichting of
bedreiding of
via internet
fraude
intimidatie
Veiligheidsmonitor Rheden 2023 | september 2024
Totaal
22
6. Preventie Preventief gedrag •
Inwoners van de gemeente Rheden nemen gemiddeld 2,3 (van maximaal 4) maatregelen om zichzelf en hun bezittingen te beschermen.
•
Inwoners nemen het meest waardevolle spullen mee uit de auto (80%) en laten het minst waardevolle spullen thuis om diefstal of beroving te voorkomen (44%).
•
Ten opzichte van het gemiddelde in Nederland vertonen inwoners uit Rheden meer preventief gedrag. Meer inwoners nemen waardevolle spullen mee uit de auto, laten het licht branden als er niemand thuis is en zetten indien mogelijk hun fiets in een bewaakte stalling. Figuur 6.2 – Preventief gedrag (somscore*)
Figuur 6.1 – Preventief gedrag (% altijd/vaak) Neemt altijd waardevolle spullen mee uit auto Zet indien mogelijk fiets in bewaakte fietsenstalling
6%
80%
15%
Laat 's avonds wanneer niemand thuis is meestal licht branden
25%
Laat waardevolle spullen thuis om diefstal of beroving te voorkomen
26%
52%
Rheden
2,3
DI/VR GelderlandMidden
2,2
Nederland
2,1
51% 44% 0%
50% 25%
0
1
2
3
4
25% 50% 75% 100%
zelden of nooit
altijd of vaak
* De somscore geeft een totaalbeeld van het gebruik van de maatregelen. Daarmee verschilt de score van de eerder toegepaste schaalscores. Voor de somscore geldt: hoe hoger de somscore, des te hoger de mate van preventie.
Preventieve maatregelen in en rond de woning •
Inwoners uit Rheden nemen gemiddeld 1,9 (van maximaal 6) beveiligingsmaatregelen in/rondom de woning. De meest genomen maatregel is veiligheidssloten of grendels op ramen en/of (buiten)deuren (68%).
•
Inwoners nemen gemiddeld meer preventieve maatregelen in en rond de woning dan gemiddeld in Nederland. Significant meer inwoners beschikken over extra veiligheidssloten of grendels op ramen en/of deuren en over buitenverlichting met sensor. Figuur 6.4 – Preventieve maatregelen (somscore)
Figuur 6.3 – Preventieve maatregelen (% aanwezig) Extra veiligheidssloten of grendels op buitendeuren
68%
Buitenverlichting met sensor
57%
Luiken of rolluiken voor ramen en/of deuren
Rheden
1,9
DI/VR GelderlandMidden
1,8
Nederland
1,8
21% 20%
Camerabewaking
0
1
2
3
4
12%
Alarminstallatie in huis
Raamsticker of certificaat(PKVW)
9% 0%
20%
Veiligheidsmonitor Rheden 2023 | september 2024
40%
60%
80%
23
Online preventie Inwoners van Rheden nemen gemiddeld 2,6 (van maximaal 6) preventieve maatregelen ter bescherming van hun digitale gegevens, dit is gelijk aan de VR en Nederland.
Buurtpreventie •
Vier op de tien inwoners van Rheden geven aan dat er een buurtpreventie-app aanwezig is in de buurt, iets minder dan drie op de tien (29%) hebben zich hier ook aangemeld. Ongeveer een derde van de inwoners (33%) is aangemeld bij Burgernet en vier procent geeft aan dat er een buurt- of burgerwacht aanwezig is in de buurt.
•
In het geheel is er in de gemeente Rheden meer buurtpreventie dan gemiddeld in Nederland. In vergelijking met het landelijk gemiddelde komen alle vormen van buurtpreventie meer voor in Rheden, met uitzondering van een buurt- of burgerwacht. Figuur 6.5 – Buurtpreventie voor gemeente, veiligheidsregio en Nederland
40%
Buurtpreventie-app aanwezig
39% 33%
33%
Persoon of iemand uit het huishouden heeft zich aangemeld bij burgernet
35% 30%
29%
Persoon of iemand uit het huishouden neemt actief deel aan buurtpreventie-app
26% 23%
4% Buurt- of burgerwacht aanwezig
0% Rheden
Veiligheidsmonitor Rheden 2023 | september 2024
6% 7% 5%
10%
15%
20%
DI/VR Gelderland-Midden
25%
30%
35%
40%
45%
Nederland
24
7. Burgers en politie Functioneren politie in de buurt •
Ruim een kwart van de inwoners (28%) heeft één of meerdere keren contact gehad met de politie in de afgelopen 12 maanden.
•
32 procent van de inwoners is (zeer) tevreden over het functioneren van de politie in de buurt. De tevredenheid ligt significant lager dan gemiddeld in de VR (37%) en Nederland (36%). Minder inwoners vinden dat de politie problemen in de buurt goed aanpakt.
•
De ontevredenheid over het functioneren van de politie in de buurt ligt in Rheden (6%) niet hoger en is zelfs significant lager dan in Nederland (8%).
•
De tevredenheid over het functioneren van de politie in de buurt ligt in 2023 op hetzelfde niveau als in 2013 en 2015. In 2023 zijn er minder inwoners (zeer) tevreden over het functioneren van de politie dan in 2017, 2019 en 2021.
•
Bijna drie op de tien inwoners van Rheden (29%) zijn (zeer) tevreden over de zichtbaarheid van de politie in de buurt. Figuur 7.1 Trend – Oordeel functioneren politie in de buurt voor 2013-2023
50% 42% 40% 30%
32%
32%
37%
2013
2015
2017
36% 32%
20% 10% 0%
Rheden
2019
2021
DI/VR Gelderland-Midden
2023
Nederland
Van de inwoners die in het afgelopen jaar contact hebben gehad met de politie, zijn ruim zeven op de tien (zeer) tevreden over hoe dit contact is verlopen. Over de gehele periode 2013-2023 is er sprake van een positieve trend (van 56% naar 71%).
Functioneren politie in het algemeen •
46 procent van de inwoners van Rheden is (zeer) tevreden over het functioneren van de politie in het algemeen. De tevredenheid ligt hiermee significant lager dan in de VR (50%). Iets meer dan een tiende (11%) is (zeer) ontevreden over hoe de politie in het algemeen functioneert. Dit verschilt niet van de referentiegebieden.
•
In Rheden vinden minder inwoners dan in de VR dat de politie hen goed beschermt en dat de politie makkelijk te benaderen is. Figuur 7.2 – Oordeel zichtbaarheid politie in de buurt Rheden
11%
DI/VR Gelderland-Midden
10%
Nederland
10%
20%
10%
46% 50% 47%
0%
10%
20%
(zeer) ontevreden Veiligheidsmonitor Rheden 2023 | september 2024
30%
40%
50%
60%
(zeer) tevreden 25
8. Uitgelicht: thema’s Integraal Veiligheidsplan Rheden Rheden heeft een Integraal Veiligheidsplan (IVP) voor de periode 2023 – 2026 opgesteld. Het IVP onderscheidt vier thema’s: •
Jeugd en veiligheid
•
Ondermijnende criminaliteit
•
Zorg en veiligheid
•
Digitale veiligheid
Deze thema’s zijn op verschillende manieren te linken aan de Veiligheidsmonitor.
Toelichting tabellen In de tabellen staan in de linker kolom enkele indicatoren behorend bij het thema uit het integraal veiligheidsbeleid. In de volgende kolom staan de uitkomsten voor Rheden in 2023, daarna gevolgd door de uitkomsten voor de VR en Nederland. Voor sommige indicatoren kunnen we Rheden vergelijken met de referentiegebieden, dit is dan tekstueel toegelicht boven de tabel.
Jeugd en veiligheid • Overlast van rondhangende jongeren (27%) komt minder voor dan gemiddeld in Nederland (32%). • Het aandeel inwoners dat veel overlast ervaart door rondhangende jongeren ligt in Rheden (4%) lager dan gemiddeld in NL (6%) • De tevredenheid over de aanwezige voorzieningen voor jongeren in de buurt ligt in Rheden lager dan in de VR (46%) en NL (45%). Tabel 8.1 – Indicatoren Jeugd en veiligheid in Veiligheidsmonitor Indicator
Rheden
VR Gelderland-Midden
Nederland
Overlast rondhangende jongeren (% komt wel eens voor)
26,8%
27,6%
31,5%
Overlast rondhangende jongeren (% veel)
3,6%
4,0%
5,7%
Overlast van jongeren (% toegenomen)
9,8%
-
-
Jeugdcriminaliteit (% toegenomen)
5,3%
-
-
Tevredenheid voorzieningen voor jongeren in de buurt (% (heel) tevreden)
42,1%
46,2%
45,3%
Ondermijnende criminaliteit • Het aandeel inwoners dat vindt dat er ‘veel’ criminaliteit voorkomt in de buurt ligt lager dan gemiddeld in Nederland (6% tegenover 9%). • De persoonlijke weerbaarheid van de inwoners van Rheden is gelijk aan de referentiegebieden. Tabel 8.2 – Indicatoren Ondermijnende criminaliteit in Veiligheidsmonitor Indicator
Rheden
VR Gelderland-Midden
Nederland
Criminaliteit in de buurt (% veel)
6,0%
7,4%
8,9%
Criminaliteit in de buurt (% toegenomen)
10,8%
11,3%
12,3%
6,4
6,3
6,4
Verdachte situaties in de buurt meegemaakt
33,0%
-
-
Iets gedaan aan verdachte situatie in de buurt (% niets gedaan)
54,1%
-
-
Persoonlijke weerbaarheid
Veiligheidsmonitor Rheden 2023 | september 2024
26
Zorg en veiligheid • Overlast door verwarde personen komt in Rheden (19%) in gelijke mate voor als in de referentiegebieden. • Het aandeel inwoners dat hier veel overlast door ervaart ligt beneden het landelijk gemiddelde (2% tegenover 3%). Tabel 8.3 – Indicatoren Zorg en veiligheid in Veiligheidsmonitor Indicator
Rheden
VR Gelderland-Midden
Nederland
Overlast door verwarde personen (% komt wel eens voor)
18,7%
17,0%
20,8%
Overlast door verwarde personen (% ervaart veel overlast)
1,8%
1,8%
2,7%
Digitale veiligheid • In Rheden zijn in het afgelopen jaar significant meer inwoners slachtoffer geworden van online criminaliteit dan in de VR (17% tegenover 14%). • Over het geheel genomen vertoont men in Rheden dezelfde mate aan online preventie als in de benchmarks. Wel hebben minder inwoners een wachtwoordmanager (15% tegenover 18%) en virusscanner (50% tegenover 54%) dan in de VR en hebben juist meer inwoners een firewall dan in NL (39% tegenover 36%). Tabel 8.4 – Indicatoren Digitale veiligheid in Veiligheidsmonitor Indicator Persoonlijk slachtofferschap online criminaliteit Online preventie (somscore)
Veiligheidsmonitor Rheden 2023 | september 2024
Rheden
VR Gelderland-Midden
Nederland
16,6%
14,4%
15,6%
2,6
2,7
2,5
27
9. Uitgelicht: vergelijking met veiligheidsregio en Nederland Vergelijking met district/veiligheidsregio Gelderland-Midden Rheden doet het minder goed op het thema leefbaarheid •
Het aandeel inwoners dat vindt dat de buurt in het afgelopen jaar achteruit is gegaan, ligt in Rheden significant hoger dan in de VR.
•
Inwoners zijn minder tevreden over het functioneren van gemeentelijke handhavers in de buurt en over de gemeentelijke aanpak m.b.t. leefbaarheid en veiligheid in de buurt.
Meer inwoners slachtoffer geworden van online criminaliteit •
Het slachtofferschap ligt hoger bij de delicten illegaal gebruik van persoonsgegevens, hacken apparaat en online pesten.
Minder goede score op het thema burgers en politie •
Men is in Rheden minder tevreden over het functioneren van de politie in de buurt. Minder inwoners vinden dat de politie de problemen in de buurt goed aanpakt.
•
Ook de tevredenheid over het functioneren van de politie in het algemeen ligt lager dan in de VR. Minder inwoners vinden dat de politie hen goed beschermt en makkelijk te benaderen is.
Figuur 9.1 – Zonnestraalgrafiek van de gemeente Rheden t.o.v. district/veiligheidsregio Gelderland-Midden
Veiligheidsmonitor Rheden 2023 | september 2024
28
Vergelijking met Nederland Inwoners van Rheden voelen zich veiliger •
Het gemiddelde rapportcijfer dat inwoners geven voor de veiligheid van de buurt ligt significant hoger dan het landelijk gemiddelde.
•
Minder inwoners geven aan dat ze zich wel eens onveilig voelen in de buurt, ook vinden minder inwoners dat er ‘veel’ criminaliteit voorkomt in de buurt.
•
Men vertoont in Rheden minder vermijdingsgedrag, zoals vaak omlopen of omrijden om onveilige plekken te vermijden en zich ’s avonds in de buurt op straat of wanneer ze alleen thuis zijn onveilig voelen. Er zijn ook minder inwoners die bang zijn om zelf slachtoffer te worden van criminaliteit.
Minder sociale overlast dan gemiddeld in Nederland Betere score op preventie •
Inwoners vertonen meer preventief gedrag, dit geldt voor alle maatregelen met uitzondering van waardevolle thuislaten om diefstal of beroving te voorkomen.
•
Men neemt ook meer beschermingsmaatregelen in en rondom de woning, namelijk extra veiligheidssloten of grendels op ramen en/of buitendeuren en buitenverlichting met sensor.
•
Ook de mate van buurtpreventie ligt in Rheden hoger dan gemiddeld in Nederland. Dit geldt voor alle vormen van buurtpreventie, behalve een buurt- of burgerwacht.
Figuur 9.2 – Zonnestraalgrafiek van de gemeente Rheden t.o.v. Nederland
Veiligheidsmonitor Rheden 2023 | september 2024
29
10. Uitgelicht: vergelijking kernen en wijken
In de figuren hieronder is te zien hoe de verschillende kernen en wijken op de hoofdindicatoren het doen ten opzichte van het gemeentelijk gemiddelde. Blauw staat voor een positief verschil ten opzichte van het gemiddelde, terwijl rood voor een negatief verschil staat. Daarnaast geldt dat hoe donkerder de kleur is, hoe groter de zekerheid is dat er sprake is van een significant verschil. Figuur 10.1 vergelijkt voor verschillende indicatoren de wijk met het gemeentelijk gemiddelde. Dit ‘overzicht wijken’ is ook terug te vinden in het tabellenboek. Figuur 10.2 illustreert de indeling van de verschillende kernen en wijken binnen de gemeente Rheden en geeft per wijk een overzicht van het gemiddelde rapportcijfer dat inwoners geven voor de veiligheid van hun woonomgeving.
Figuur 10.1 – Verschil wijken t.o.v. gemeente
Veiligheidsmonitor Rheden 2023 | september 2024
30
Figuur 10.2 – Rapportcijfer veiligheid woonomgeving naar wijk
Velp-Zuid Velp-Zuid wijkt als enige wijk grotendeels in negatieve zin af van het gemeentelijke gemiddelde. De inwoners beoordelen de veiligheid van hun woonomgeving met een rapportcijfer dat significant lager is dan gemiddeld in de gemeente Rheden (7,3 tegenover 7,6). Ook ligt het aandeel inwoners dat zich wel eens onveilig voelt in de buurt significant hoger dan gemiddeld en zijn er meer inwoners die vinden dat er ‘veel’ criminaliteit is in de buurt. Wat betreft leefbaarheid zijn inwoners negatiever over de ontwikkeling van de buurt in het afgelopen jaar en is er minder sterke sociale cohesie. Daarnaast ervaren meer inwoners veel overlast door verkeersproblemen en sociale problemen in de buurt. Ook ligt de ervaren geluidsoverlast en overlast door alcohol- of drugsgebruik door verwarde personen in Velp-Zuid significant hoger dan gemiddeld. Meer inwoners dan gemiddeld in Rheden zijn in het afgelopen jaar slachtoffer geworden van een geweldsdelict. Tenslotte ligt ook het aantal maatregelen dat inwoners nemen om hun woning en hun digitale gegevens te beschermen significant lager. Burgers en politie is het enige thema zonder benedengemiddelde scores. De tevredenheid over de zichtbaarheid van de politie in de buurt is in Velp-Zuid bovendien hoger dan gemiddeld in de gemeente. Velp-Noord Velp-Noord is een wijk die het grotendeels beter doet dan het gemeentelijke gemiddelde.
Het rapportcijfer voor de veiligheid van de woonomgeving is een 7,8, significant hoger dan gemiddeld in Rheden. Daarnaast heeft Velp-Noord op alle onderdelen van het thema leefbaarheid een betere score en ervaart men minder sociale overlast dan gemiddeld. Inwoners zijn meer tevreden over het functioneren van de politie, zowel in de buurt als in het algemeen. Tenslotte scoort Velp-Noord beter op het onderdeel preventie: inwoners vertonen meer preventief gedrag en nemen gemiddeld meer beschermingsmaatregelen in en rondom hun woning. Het enige onderdeel waarop Velp-Noord slechter scoort is vermogensdelicten: significant meer inwoners dan gemiddeld in Rheden zijn in het afgelopen jaar slachtoffer geworden van een vermogensdelict. Daarnaast is er een aantal verdachte situaties die in Velp-Noord door meer inwoners zijn opgemerkt dan gemiddeld: verdachte personen die rondhangen in de buurt, winkels waar bijna nooit klanten aanwezig zijn en winkels waar je alleen met contant geld kunt betalen. Wel ligt het aandeel inwoners dat een melding heeft gemaakt van een verdachte situatie (via de buurtpreventie-app of het algemene nummer van de politie) hoger dan gemiddeld in Rheden.
Veiligheidsmonitor Rheden 2023 | september 2024
31
Ellecom/De Steeg Ook Ellecom/De Steeg wijkt grotendeels in positieve zin af van het gemeentelijke gemiddelde. Dit geldt voornamelijk voor de leefbaarheid en de veiligheidsbeleving. Het gemiddelde rapportcijfer voor de veiligheid in de buurt is een 8,0: het hoogste van alle wijken en significant hoger dan het gemiddelde van Rheden. Ook zijn er in Ellecom/De Steeg minder inwoners die zich wel eens onveilig voelen, zowel in de buurt als in het algemeen. Overlast door fysieke verloedering en verkeersproblemen liggen significant lager. Men ondervindt bovendien significant minder hinder door geluidsoverlast en alcohol- en drugsgebruik van verwarde personen en minder inwoners vinden dat overlast door jongeren in het afgelopen jaar is toegenomen. Rheden De kern Rheden scoort op vrijwel alle onderdelen gelijk aan het gemiddelde van de gemeente. Wel beoordelen de inwoners de leefbaarheid van de woonbuurt met een significant lager rapportcijfer dan gemiddeld (7,4 tegenover 7,6). Op twee andere onderdelen doet Rheden het juist beter dan het gemeentelijke gemiddelde. Minder inwoners voelen zich wel eens onveilig in de buurt en men vertoont een grotere mate van preventief gedrag. Het aandeel inwoners dat hun fiets indien mogelijk in een bewaakte fietsenstalling plaatst, ligt bijvoorbeeld significant hoger.
Tenslotte komt alcohol- of drugsgebruik door verwarde personen in Rheden minder voor dan gemiddeld in de gemeente, maar denken significant meer inwoners dan gemiddeld dat jeugdcriminaliteit in het afgelopen jaar is toegenomen. Dieren-Noord/Laag Soeren Net zoals Rheden, scoort Dieren-Noord/Laag Soeren grotendeels gelijk aan het gemeentelijke gemiddelde. Er zijn enkele indicatoren waarop deze wijk in negatieve zin afwijkt van de gemeente als geheel: inwoners zijn minder te spreken over de fysieke voorzieningen in de buurt (met name over het onderhoud van plantsoenen en parken) en de tevredenheid over het functioneren van de politie in de buurt ligt significant lager. Daarnaast is in Dieren-Noord/Laag Soeren het aandeel inwoners dat zich wel eens onveilig voelt door overlast van jongeren en/of jeugdcriminaliteit in de buurt groter dan gemiddeld in de gemeente Rheden. Dieren-Zuid/Spankeren De inwoners van Dieren-Zuid/Spankeren beoordelen de veiligheid van de woonomgeving met een gemiddeld rapportcijfer 7,7; dit is ongeveer gelijk aan het gemeentelijke gemiddelde. Ook op de meeste andere indicatoren komt Dieren-Zuid/Spankeren overeen met de gemeente Rheden als geheel.
Op drie onderdelen doet deze wijk het beter dan gemiddeld: minder inwoners vinden dat de buurt in het afgelopen jaar achteruit is gegaan, minder inwoners zijn slachtoffer geworden van discriminatie en ook vinden minder inwoners dat er ‘veel’ criminaliteit voorkomt in de buurt. Wel is men in Dieren-Zuid/Spankeren, net zoals in Dieren-Noord/Laag Soeren, minder tevreden over het functioneren van de politie in de buurt.
Veiligheidsmonitor Rheden 2023 | september 2024
32
Bijlage: vragen en stellingen in de Veiligheidsmonitor In onderstaande tabellen staat per onderdeel vermeld uit welke vragen of stellingen de indicatoren in de compacte rapportage Veiligheidsmonitor Rheden 2023 zijn opgebouwd.
LEEFBAARHEID Rapportcijfer leefbaarheid buurt • Als u door middel van een rapportcijfer van 1 tot en met 10 zou mogen aangeven hoe prettig u het vindt om in uw buurt te wonen, welk cijfer zou u dan geven? Ontwikkeling buurt afgelopen jaar (% vooruit - % achteruit) • Vindt u dat de buurt waarin u woont in de afgelopen 12 maanden erop vooruit is gegaan, erop achteruit is gegaan of gelijk is gebleven? Fysieke kwaliteit buurtvoorzieningen - schaalscore (0=slecht, 10=goed) – Tevredenheid over: • Het onderhoud van de stoepen, straten en pleintjes in de buurt. • Het onderhoud van plantsoenen en parken in de buurt. • De straatverlichting in de buurt. • De speelplekken voor kinderen in de buurt. • De voorzieningen voor jongeren in de buurt, bijv. sportveldjes of buurthuis Sociale cohesie buurt - schaalscore (0=weinig, 10=veel) • De mensen in de buurt kennen elkaar nauwelijks. • De mensen in de buurt gaan op een prettige manier met elkaar om. • Ik woon in een gezellige buurt waar mensen elkaar helpen. • Ik voel me thuis bij de mensen die in de buurt wonen.
Totale functioneren gemeente op gebied leefbaarheid en veiligheid (% (zeer) tevreden) • Hoe tevreden of ontevreden bent u over het functioneren van uw gemeente als het gaat om de aanpak van leefbaarheid en veiligheid? Tevredenheid functioneren gemeentelijke handhavers (% (zeer) tevreden) • Hoe tevreden of ontevreden bent u over het functioneren van gemeentelijke handhavers?
OVERLAST Fysieke verloedering in buurt (% veel overlast van een of meer vormen) • Hondenpoep, bijv. op de stoep of op grasveldjes • Rommel op straat • Vernield straatmeubilair, bijv. vuilnisbakken of bankjes • Bekladde muren of gebouwen Sociale overlast in buurt (% veel overlast van een of meer vormen) • Rondhangende jongeren • Dronken mensen op straat • Mensen die op straat worden lastiggevallen • Overlast van buurtbewoners • Verwarde personen • Drugsgebruik • Drugshandel Verkeersoverlast in buurt (% veel overlast van een of meer vormen) • Te hard rijden • Parkeerproblemen, bijvoorbeeld fout geparkeerde voertuigen of drukte • Agressief gedrag in het verkeer Milieuoverlast in buurt (% veel overlast van een of meer vormen) • Overlast van horecagelegenheden zoals cafés, restaurants of snackbars • Geluidsoverlast • Stankoverlast
SLACHTOFFERSCHAP TRADITIONELE CRIMINALITEIT Slachtofferschap traditionele criminaliteit totaal (% slachtoffer afgelopen jaar) • Bent u in de afgelopen 12 maanden slachtoffer geweest van onderstaande vormen van criminaliteit? (geweldsdelicten, vermogensdelicten, vandalisme) Aangiftebereidheid traditionele criminaliteit (% aangifte van delicten traditionele criminaliteit totaal) • Is hier aangifte van gedaan bij de politie? Slachtofferschap geweldsdelicten (% slachtoffer afgelopen jaar) • Bedreiging • Mishandeling • Seksuele delicten Slachtofferschap vermogensdelicten (% slachtoffer afgelopen jaar) • Autodiefstal • Fietsdiefstal • Diefstal ander voertuig • (Poging tot) woninginbraak • Diefstal van of uit auto • (Poging tot) zakkenrollerij/beroving • Overige diefstal Slachtofferschap vandalisme (% slachtoffer afgelopen jaar) • Vernielingen (bijv. krassen gemaakt op uw auto, uw fietsbanden lek geprikt of uw muren beklad)
Veiligheidsmonitor Rheden 2023 | september 2024
33
SLACHTOFFERSCHAP ONLINE CRIMINALITEIT Slachtofferschap online criminaliteit totaal (% slachtoffer afgelopen jaar) • Bent u in de afgelopen 12 maanden slachtoffer geweest van onderstaande vormen van online criminaliteit? (Online oplichting of fraude, hacken, bedreiging of intimidatie) Slachtofferschap online oplichting of fraude (% slachtoffer afgelopen jaar) • Aankoopfraude • Verkoopfraude • Fraude betalingsverkeer • Illegaal gebruik van persoonsgegevens • Phishing Slachtofferschap hacken privé (% slachtoffer afgelopen jaar) • Hacken apparaat privé • Hacken account privé Slachtofferschap online bedreiging of intimidatie • Online bedreiging • Online pesten • Online stalking • Shamesexting
VEILIGHEID Rapportcijfer veiligheid in buurt • Kunt u een rapportcijfer geven voor de veiligheid in uw buurt? Onveiligheidsgevoelens in buurt (% wel eens onveilig) • Voelt u zich wel eens onveilig in uw eigen buurt? Onveiligheidsgevoelens in algemeen (% wel eens onveilig) • Voelt u zich wel eens onveilig? Beoordeling criminaliteit in buurt (% veel) • Heeft u het idee dat er veel, weinig of geen criminaliteit plaatsvindt in uw buurt? Ontwikkeling criminaliteit in buurt afgelopen jaar (% afgenomen - % toegenomen) • Heeft u het idee dat de criminaliteit in uw buurt in de afgelopen 12 maanden is toegenomen, afgenomen of gelijk is gebleven? Vermijdingsgedrag in buurt - schaalscore (0=weinig, 10=veel) – Komt het wel eens voor dat u: • ’s avonds niet open doet omdat u het niet veilig vindt? • In uw buurt omloopt of omrijdt om onveilige plekken te vermijden? • Zich onveilig voelt als u ’s avonds bij u in de buurt op straat loopt? • Zich onveilig voelt als u ’s avonds alleen thuis bent? • Bang bent om slachtoffer te worden van criminaliteit?
PREVENTIE Sociaal-preventief gedrag (gemiddeld aantal genomen maatregelen van 4) • Ik laat het licht branden als ‘s avonds niemand thuis is. • Ik zet mijn fiets in een bewaakte fietsenstalling als dat mogelijk is. • Ik neem waardevolle spullen mee uit de auto. • Als ik ergens naartoe ga, laat ik waardevolle spullen thuis om diefstal op straat te voorkomen. Preventieve voorzieningen woning (gemiddeld aantal genomen maatregelen van 6) • Extra veiligheidssloten of grendels op ramen en/of buitendeuren • Rolluiken of luiken voor ramen en/of deuren • Buitenverlichting met sensor • Een alarminstallatie • Camerabewaking • Een raamsticker of certificaat van het Politiekeurmerk Veilig Wonen (PKVW) Online preventie (gemiddeld aantal genomen maatregelen van 6) • Sterke wachtwoorden kiezen die moeilijk te raden zijn • Wachtwoorden regelmatig veranderen • Wachtwoordmanager gebruiken • Virusscanner gebruiken • Firewall gebruiken • Update uitvoeren of back-up maken (evt. automatisch) Buurtpreventie • Heeft uw buurt een buurtpreventie-app? • Neemt u (of iemand van uw huishouden) deel aan deze buurtpreventie-app? • Heeft u (of iemand van uw huishouden) zich aangemeld bij Burgernet? • Is er in uw buurt een buurt- of burgerwacht?
BURGERS EN POLITIE Tevredenheid functioneren politie in de buurt (% (zeer) tevreden) • Hoe tevreden of ontevreden bent u over het functioneren van de politie in uw buurt? Tevredenheid zichtbaarheid politie in de buurt (% (zeer) tevreden) • Hoe tevreden of ontevreden bent u over de zichtbaarheid van de politie in uw buurt? Tevredenheid laatste contact met de politie (% (zeer) tevreden) • Hoe tevreden of ontevreden bent u over uw laatste contact met de politie? Tevredenheid functioneren politie in het algemeen (% (zeer) tevreden) • Hoe tevreden of ontevreden bent u over het functioneren van de politie in het algemeen?
Veiligheidsmonitor Rheden 2023 | september 2024
34
Uitgave: Ipsos I&O en Studio Wiegers, augustus 2024 In opdracht van: Gemeente Rheden – Team Openbare orde & Veiligheid Pres. Kennedylaan 104-108 (Tijdelijk bezoekadres) 6883 AX Velp