Raadsvoorstel Regionale agenda 2023-2024 GMR en deelname aan opgave-overeenkomsten 2023-2024 (22.88).docx

22.88

Raadsvoorstel portefeuillehouder

begrotingsprogramma

C. van Eert

5 Partnerschap en Veiligheid

draagt bij aan Global Goal(s)

b en w-vergadering

agendapunt

bijlage(n) ter inzage

18 oktober 2022

7

11

rol raad

soort document

Ter besluitvorming

Raadsvoorstel en -besluit

voorbereidende vergadering

agendapunt

4 Kwaliteitsonderwijs 8 Eerlijk werk en economische groei 9 Industrie innovatie en infrastructuur 11 Duurzame steden en gemeenschappen 17 Partnerschappen om doelstellingen te bereiken 18 Deel en geef door

15 november 2022 raadsvergadering

agendapunt

29 november 2022 onderwerp

Regionale agenda 2023-2024 Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen en deelname aan opgaveovereenkomsten 2023-2024. INHOUD VOORSTEL • Kennis te nemen van de definitieve regionale agenda 2023-2024 (inclusief Begroting) van de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen. • In te stemmen met deelname aan de vijf opgaveovereenkomsten zoals voorgesteld door de Groene Metropoolregio voor een periode van 2 jaar. Het hiervoor benodigd budget voor 2023 is toegekend in de Kadernota 2023. Het benodigd budget voor 2024 zal worden opgenomen in de Kadernota 2024. • Het college opdracht te geven om daartoe de bijgevoegde vijf opgaveovereenkomsten aan te gaan. 1 Waartoe is het voorstel gedaan? Op 24 november 2020 heeft de gemeenteraad van de gemeente Rheden ingestemd met de instelling van, en deelname aan, de Gemeenschappelijke regeling Regio ArnhemNijmegen. Ook is ingestemd met het visiedocument Regio Arnhem-Nijmegen Groene Metropoolregio. De samenwerking en visie vormen de basis voor de profilering van de regio en de onderbouwing van de keuze voor 5 prioritaire opgaven. Deze opgaven zijn geactualiseerd in bijgaande definitieve regionale agenda 2023-2024 en de 5 opgaveovereenkomsten. Uitgangspunt voor de regionale samenwerking tussen de 18 regiogemeenten in de regio Arnhem-Nijmegen is een opgavegerichte samenwerking.

De gemeenteraden van de 18 regiogemeenten kunnen facultatief intekenen op de concrete opgaven. Het intekenen op de opgaven is een belangrijk uitgangspunt van de regionale samenwerking Groene Metropoolregio. De gemeenteraden besluiten om al dan niet in te tekenen op de vijf opgaven die in de regionale agenda 2023-2024 zijn opgenomen. De gemeenteraad stelt de gevraagde middelen beschikbaar en geeft het mandaat voor de uitvoering ervan.

pagina

1

ons kenmerk

22.88V

22.88

Uw raad wordt voorgesteld kennis te nemen van de regionale agenda. Deze is reeds vastgesteld door het Algemeen Bestuur van de Groene Metropoolregio, nu het Algemeen Bestuur het bevoegde orgaan is om de regionale agenda vast te stellen op grond van de gemeenschappelijke regeling. 2 Wat is de aanleiding Op 28 juni 2022 heeft uw raad een besluit genomen over de zienswijze op de conceptregionale agenda 2023-2025 en de conceptbegroting 2023-2026 van de Groene Metropoolregio (GMR). Mede op basis van de zienswijzen van de 18 regiogemeenten heeft het Algemeen Bestuur van de GMR op 6 juli een definitieve regionale agenda inclusief begroting vastgesteld. Op 15 september 2022 hebben wij van het Algemeen Bestuur van de GMR de regionale agenda 2023-2024 inclusief begroting ontvangen. Het Algemeen Bestuur vraagt de regiogemeenten nu om in te tekenen op de vijf opgaven via de bijgevoegde opgaveovereenkomsten en verzoekt om de getekende opgaveovereenkomsten uiterlijk 1 december te retourneren. Eind juni 2022 heeft het college van burgemeester en wethouders met instemming van de raad via een zienswijze gereageerd op de conceptversie van deze agenda. De zienswijze bevatte een aantal opmerkingen over zowel het proces als de inhoud van de agenda. De gemeente Rheden heeft in de zienswijze aangegeven de intentie te hebben om in te tekenen op alle vijf opgaven.

Aan de hand van de binnengekomen reacties heeft het bestuur van de regio een aantal aanpassingen gedaan aan de regionale agenda en bijbehorende begroting. Dit heeft geleid tot de definitieve regionale agenda 2023-2024. Deze agenda komt tegemoet aan veel opmerkingen en suggesties die in de zienswijzen zijn gedaan en de zorgen die daarbij zijn geuit. De GMR licht dit alles specifiek toe in de zienswijzenota (bijlage B5). Uw raad heeft net als veel andere regionale gemeenteraden via een amendement in de zienswijze het verzoek laten opnemen om de regionale agenda steeds voor vier jaar vast te stellen in het midden van een bestuursperiode, en daar naartoe te werken door de driejarige conceptagenda nu slechts voor twee jaar vast te stellen. Conform dit verzoek van gemeenten is de regionale agenda van de GMR nu voor 2 jaar vastgesteld. Ook zijn in onze zienswijze opmerkingen gemaakt over de verhoogde inwonersbijdrage per opgave. Gevraagd is om een scherpere onderbouwing. De inwonersbijdrage per opgave is neerwaarts bijgesteld ten opzichte van de conceptregionale agenda en de overblijvende verhoging van de inwonersbijdrage is beter onderbouwd. De verhoging bestaat voor een deel uit indexatie en verplaatsing van kosten en voor een deel uit intensivering van activiteiten ten opzichte van 2022.

Tevens geeft het Bestedingsplan 2023 (bijlage B3) een beter inzicht in de samenstelling van de baten en lasten per opgave. Er ligt er nu een realistische, ambitieuze regionale agenda voor de komende jaren, die uitnodigt om met energie en vertrouwen aan de slag te gaan. Wij stellen u dan ook voor om te besluiten in te tekenen op alle vijf de opgaven uit de regionale agenda van de Groene Metropoolregio. Voorts stellen wij u voor ons de opdracht te geven de bijgevoegde opgaveovereenkomsten aan te gaan en te ondertekenen. 3 Wat is het bestaand beleid c.q. kader? • Gemeenschappelijke regeling regio Arnhem-Nijmegen (cf. raadsbesluit 24 november 2020). • De Wet gemeenschappelijke regelingen en de Gemeentewet. • Besluit Begroting en Verantwoording (BBV).

pagina

2

ons kenmerk

22.88V

22.88

• • • • •

Beleidsnotitie samenwerkingsverbanden gemeente Rheden. Visiedocument Regio Arnhem-Nijmegen Groene Metropoolregio. Raadsmemo 20210511 Raadsbesluit 28 juni 2022 (raadsbesluit inzake conceptregionale agenda en zienswijze). Kadernota 2023.

4 Wat willen wij bereiken? Door het besluit om deel te nemen aan de vijf opgaven in de regionale agenda 20232024 en het college de opdracht te geven om de bijbehorende overeenkomsten aan te gaan, kan het college samen met de andere 17 gemeenten binnen de Groene Metropoolregio de uitvoering van de vijf opgaven ter hand nemen. Met deze agenda kunnen wij als regio: bijdragen en verder werken aan de grote maatschappelijke opgaven waar wij als gemeente en regio voor staan. Samen werken wij hiermee door aan een leefbare en groene regio en aan de brede welvaart van onze inwoners; - belangrijke lokale ambities waarmaken op thema's die de gemeentegrenzen overstijgen en waar wij effectiever zijn en meer bereiken als we de krachten bundelen; - een krachtige lobby voeren en een serieuze partner zijn in de samenwerking met provincie, Rijk, bedrijfsleven, kennisinstellingen en maatschappelijke organisaties. In principe geldt ‘wat goed is voor de regio, is goed voor de gemeente Rheden en vice versa’. -

5 Wat gaan wij ervoor doen? De regionale agenda moet de 18 regiogemeenten in staat stellen om vanuit een gezamenlijke en samenhangende aanpak te werken aan grote maatschappelijke opgaven. De regionale agenda stelt colleges en raden in staat met elkaar af te spreken welke opgaven en speerpunten in de komende jaren gezamenlijk en integraal worden opgepakt. De gezamenlijke agenda is van belang voor de samenwerking met andere overheden en maatschappelijke partners zoals onder meer kennisinstellingen, het bedrijfsleven en onze inwoners. Werken met een duidelijke en gezamenlijke regionale agenda zorgt ook voor meer kansen om in aanmerking te komen voor subsidies vanuit Den Haag en Brussel. 6 Wat zijn de financiële consequenties? Bij het aangaan van de versterkte regionale samenwerking is afgesproken dat de individuele gemeenteraden beslissen over deelname aan de opgaven. Een onderdeel hiervan behelst ook het toekennen van de middelen en het mandaat dat aan de uitvoering wordt gegeven. De bijdrage per opgave wordt bepaald aan de hand van een bijdrage per inwoner. Ontwik k eling bijdrage per inwoner (in €) Verbonden regio

2022

2023

2024

2025

2026

1,3

1,49

1,5

1,46

1,46

Productieve regio

0,73

0,94

0,97

0,99

0,99

Circulaire regio

0,81

0,91

0,94

0,96

0,96

Ontspannen regio

0,57

0,62

0,64

0,65

0,65

Groene groeiregio

0,82

0,94

0,96

0,98

0,98

TOTAAL

4,23

4,90

5,01

5,04

5,04

Verwachte bijdrage per opgave gebaseerd op aantal inwoners in Rheden per 1 januari 2022: 43.435.

pagina

3

ons kenmerk

22.88V

22.88

Totale bijdrage per opgave (in €) Verbonden regio

2022

2023

2024

2025

2026

56.466

64.718

65.153

63.415

63.415

Productieve regio

31.708

40.829

42.132

43.001

43.001

Circulaire regio

35.182

39.526

40.829

41.698

41.698

Ontspannen regio

24.758

26.930

27.798

28.233

28.233

Groene groeiregio

35.617

40.829

41.698

42.566

42.566

TOTAAL

183.730

212.832

217.609

218.912

218.912

Bij deelname aan alle vijf opgaven bedraagt de financiële bijdrage van Rheden aan de GMR in 2023 € 212.832. Voor 2024 bedraagt de totale bijdrage voor 5 opgaven € 217.609. Het benodigd budget voor 2023 is toegekend in de Kadernota 2023. Het benodigd budget voor 2024 zal worden opgenomen in de Kadernota 2024. Opmerking: de vaste componenten voor de bijdrage aan het regiobureau (€ 2,57 per inwoner voor 2023) en de bijdrage aan The Economic Board (€ 1,00 per inwoner) zijn conform eerdere afspraken reeds verwerkt in de Meerjarenprogrammabegroting (uw raadsbesluit van 24 november 2020). 7 Wat zijn de risico’s? Regionale samenwerking en het oplossen van complexe regionale opgaven is een kwestie van lange adem. Continuïteit, vasthoudendheid en bevlogenheid zijn noodzakelijk. Resultaten zijn niet altijd eenvoudig kwantificeerbaar of herleidbaar tot concrete lokale impact. In de basis zijn de opgaven zo gekozen dat ze regionaal van belang zijn en lokaal hun uitwerking zullen moeten hebben. De regionale agenda 2022 bestaat uit vijf met elkaar verweven opgaven. Deze agenda is een uitdrukkelijke uitnodiging om in te tekenen op alle opgaven. Desondanks kan de situatie zich voordoen dat een (aantal) gemeente(n) besluit niet deel te nemen aan een specifieke opgave. Dit zou tot een vertraging in de uitvoering (temporisering) of een verhoging van de gemeentelijke bijdrage kunnen leiden.

Overigens is hier, op basis van de ingebrachte gemeentelijke zienswijzen, al enigszins op geanticipeerd. Voor de uitvoering van de vijf opgaven wordt ook verwacht dat de deelnemende gemeenten bijdragen in ambtelijke capaciteit. Deels bestaat de inzet uit de reguliere inzet van het ambtelijke apparaat ten behoeve van regionale vraagstukken. Het risico is aanwezig dat naast de reeds bestaande regionale inzet nog meer inzet wordt gevraagd. De extra inzet voor de regionale opgaven is dan niet mogelijk zonder dat er sprake is van een herprioritering van de inzet op lokaal niveau versus regionaal. 8 Wat is het draagvlak voor dit voorstel? Binnen de bestaande samenwerkingspartners bestaat groot commitment voor de continuering en verdere versterking van deze samenwerking. De regionale agenda 2023-2024 is een nieuwe editie en verdere uitwerking van de regionale agenda 2022. Deze is eerder in brede samenwerking met gemeenteraden, colleges, provincie Gelderland, Economic Board en maatschappelijke partners tot stand gekomen. De 18 gemeenten hebben ook nu weer via de bestuurlijke opgaveteams en portefeuillehoudersoverleggen hun input geleverd aan de regionale agenda 2023-2024. De activiteiten en projecten die vanuit deze agenda zullen worden uitgevoerd, zullen afhankelijk van de inhoud ervan samen met relevante partners worden uitgevoerd.

Bij lokale projecten of uitwerkingen van deze agenda worden inwoners en andere partners betrokken vanuit de Arnhemse afspraken op het gebied van participatie.

pagina

4

ons kenmerk

22.88V

22.88

De regioagendacommissie van raadsleden is betrokken bij de procesmatige voorbereiding en planning van besluitvorming in de raden. De regioagendacommissie heeft als rol het scheppen van juiste randvoorwaarden voor de kaderstellende en controlerende taak van de raden in relatie tot de Groene Metropoolregio. 9 Hoe en met wie wordt er gecommuniceerd? Uw besluit wordt gecommuniceerd richting het Algemeen Bestuur van de Groene Metropoolregio. De regionale agenda en de opgaveovereenkomsten zijn gepubliceerd op www.groenemetropoolregio.nl als agendastukken van het Algemeen Bestuur van 15 september 2022. Actieve communicatie over de regionale agenda wordt verzorgd door de Groene Metropoolregio bij de ondertekening van de opgaveovereenkomsten in december. De vastgestelde regionale agenda wordt actief gedeeld met onze lokale partners (bijv. met het onderwijs en het bedrijfsleven). 10 Wordt er een evaluatie uitgevoerd? Aan dit besluit is geen evaluatie verbonden. Velp, 18 oktober 2022 Burgemeester en wethouders van Rheden, Carol van Eert, burgemeester. Nadja Renkema, secretaris.

BIJLAGEN Stukken voor gemeenteraad B1 Aanbiedingsbrief regionale agenda 2023-2024 B2 Regionale agenda en begroting 2023-2024 (https://onlinetouch.nl/gmr/regionale-agenda-2023-2024?html=true#) B3 Bestedingsplan 2023 (versie 20220914) B4 Memo onderbouwing inwonersbijdrage 2023 B5 Zienswijzenota conceptregionale agenda 2023-2025 en begroting 2023-2026 B6 Algemene voorwaarden Opgaven B7 Opgaveovereenkomst Verbonden regio 2023-2024 B8 Opgaveovereenkomst Productieve regio 2023-2024 B9 Opgaveovereenkomst Circulaire regio 2023-2024 B10 Opgaveovereenkomst Ontspannen regio 2023-2024 B11 Opgaveovereenkomst Groene groeiregio 2023-2024

pagina

5

ons kenmerk

22.88V