Raadsvoorstel Huisvestingsverordening gemeente Rheden 2024 (23.66)

23.66

Raadsvoorstel portefeuillehouder

begrotingsprogramma

Gea Hofstede

Leefomgeving

draagt bij aan Global Goal(s)

b en w-vergadering

agendapunt

bijlage(n) ter inzage

3 oktober 2023

3

2

rol raad

soort document

Ter besluitvorming

Raadsvoorstel en -besluit

voorbereidende vergadering

agendapunt

11 Duurzame steden en landschappen

14 november 2023 raadsvergadering

agendapunt

28 november 2023 onderwerp

Huisvestingsverordening gemeente Rheden 2024. INHOUD VOORSTEL De Huisvestingsverordening gemeente Rheden 2024 vast te stellen. 1 Waartoe is het voorstel gedaan? De Huisvestingsverordening die op regionaal niveau de woonruimteverdeling regelt, eindigt van rechtswege op 31 december 2023. Daarom is de afgelopen anderhalf jaar gewerkt aan een nieuwe verordening. Alle betrokken partijen zijn meegenomen in dit proces van evaluatie, op basis daarvan formuleren van uitgangspunten en de concept Huisvestingsverordening (zie punt 8). De input van uw raad is meegenomen bij de totstandkoming van deze nieuwe Huisvestingsverordening. Ook huurdersverenigingen zijn goed aangehaakt bij het proces. Omdat zij aan de voorkant input hebben kunnen leveren, heeft de altijd positief kritische HVR (Huurdersvereniging Rheden) dit keer geen zienswijze ingediend. Deze verordening wordt nu aan uw raad ter besluitvorming aangeboden zodat een actuele verordening op tijd in werking kan treden. 2 Wat is de aanleiding? In de woningmarktregio Arnhem-Nijmegen worden alle vrijkomende woningen van de woningcorporaties op dezelfde manier verdeeld. De regels hiervoor zijn opgenomen in de Huisvestingsverordening. Die is in elk van de 17 gemeenten vastgesteld (Mook en Middelaar doet niet mee), en met ingang van 2020 in werking getreden.

Hiermee is een sinds 2001 goed werkende praktijk van uniforme regionale woonruimteverdeling gecontinueerd. De Huisvestingswet vereist dat een Huisvestingsverordening slechts voor de duur van ten hoogste vier jaar mag gelden. Na die 4 jaar kunnen er alleen opnieuw regels worden gesteld als er nog steeds sprake is van schaarste aan woonruimte. Dat is het geval, het recente woningbehoefte-onderzoek laat dat duidelijk zien. De huidige verordening vervalt op 31 december 2023. De afgelopen periode is daarom gewerkt aan een nieuwe verordening. Op basis van een evaluatie en breed regionaal overleg is de nieuwe verordening geactualiseerd en op een aantal punten aanpast. Daarmee wordt opnieuw een basis gelegd voor continuering van een waardevolle regionale samenwerking in de woonruimteverdeling voor de komende jaren. 3 Wat is het bestaand beleid c.q. kader? • De Huisvestingswet 2014. • De Huisvestingsverordening gemeente Rheden 2020. • De Woondeal 2.0 Groene Metropoolregio 2023. • De Woonvisie 2020-2026 gemeente Rheden. • Prestatieafspraken woningcorporaties. pagina

1

ons kenmerk

23.66V

23.66

4 Wat willen wij bereiken? Het doel is om ook in toekomst op regionale schaal schaarse woonruimte op een rechtvaardige, uniforme en transparante wijze te verdelen. Zo willen wij in een krappe markt onevenwichtige en onrechtvaardige effecten, die zonder die regels zouden optreden, bestrijden. Geen willekeur, geen groepen voortrekken of achterstellen, en een goede regeling voor urgenten. 5 Wat gaan wij ervoor doen? 1. Regels voor verdeling van schaarse woonruimte De Huisvestingswet bepaalt dat er alleen regels mogen worden gesteld aan de toewijzing van woningen indien dat noodzakelijk en geschikt is voor het bestrijden van onevenwichtige en onrechtvaardige effecten van schaarste aan goedkope woonruimte. Die schaarste is aanwezig en de afgelopen periode alleen maar groter geworden. Daarom is het noodzakelijk om regels te blijven stellen aan de verdeling van vrijkomende sociale huurwoningen. De regels zijn ook nodig om onrechtvaardige en onevenwichtige effecten te voorkomen. Dat blijkt uit de evaluatie van de afgelopen jaren, waarbij verschillende groepen redelijk evenwichtige kansen hebben op een woning en bijzondere doelgroepen ook goed aan een woning worden geholpen. Dat is het effect van de regels in de Huisvestingsverordening. 2.

Regionale aanpak van woonruimteverdeling is waardevol De regionale uniforme en transparante aanpak wordt gecontinueerd omdat dit in het belang is van de woningzoekenden. Gemeenten verschillen sterk in aanbod van huurwoningen, naar aantal en type. Dit is een kwaliteit van onze regio. Veel mensen willen juist graag in een andere gemeente wonen, bijvoorbeeld voor werk, een studie of voor de liefde. Jongeren trekken naar de steden, anderen juist naar de dorpen in onze regio. Uit vrije keuze. De recente evaluatie van de woonruimteverdeling gaf ook duidelijk aan dat woningzoekenden een vrije keus in de hele regio zeer waarderen. Dat gaat niet zonder een uniform en transparant verdeelsysteem. De regionaal uniforme aanpak heeft de afgelopen 20 jaar z’n waarde bewezen en is ook in lijn met onze samenwerking in de Groene Metropoolregio op andere terreinen, zoals bij de Woondeal. 3. Wijziging op aantal punten Op basis van de ervaringen van de afgelopen jaren en een evaluatie waarbij woningzoekenden, corporaties en gemeenten zijn bevraagd wordt de huidige regionaal afstemde verordening op een aantal punten aangepast. De belangrijkste aanpassingen zijn de volgende: • Het percentage voor loting is verhoogd naar een bandbreedte van 15% tot maximaal 30%. Dit doen wij om groepen met een lage meettijd, veelal starters, meer kans te geven.

Die groep heeft nu een veel lagere slaagkans dan doorstromers. Die slaagkans willen wij verhogen. • Het begrip maatwerk in de toewijzing is vervangen door het begrip bemiddeling. Daarbij is beter omschreven welke doelgroepen hier onder vallen. Dat is duidelijker, en zo kan het ook goed worden geregistreerd en gemonitord. Bovendien is nu ook duidelijker omschreven welke groepen met een gelabelde woning voorrang kunnen krijgen, zoals ouderen, grote gezinnen etc. • Het wordt voortaan mogelijk om 50% van de sociale huurwoningen die door middel van nieuwbouw in een gemeente worden toegevoegd toe te wijzen aan inwoners van die gemeente. Hiermee is tegemoetgekomen aan de wens om meer sociale huurwoningen aan eigen inwoners toe te kunnen wijzen. • De verlening van mantelzorgurgenties -die tot nu toe per gemeente was geregeld- willen wij voortaan regionaal uniform laten uitvoeren door de regionale urgentiecommissie. Deze commissie voert ook de andere urgenties uit. Hiermee wordt de regionale uniformiteit en transparantie verder vergroot.

pagina

2

ons kenmerk

23.66V

23.66

6 Wat zijn de financiële consequenties? Het vaststellen van de nieuwe verordening heeft niet direct financiële impact, maar wel op termijn. Het is namelijk zo dat de kostenverdeling uitvoering urgentie, bezwaar en beroep van de woonruimteverdeling op dit moment uit balans is. Van de totale kosten die regionaal ca. 1 miljoen per jaar bedragen, betalen de corporaties 86% en de gemeenten in de regio 14%. De wethouders wonen zijn op regionaal niveau overeengekomen om dit meer in balans te brengen. Dit betekent een kostenverhoging voor de gemeenten in de regio van totaal ca. € 327.000,00. In 2024 zullen de gemeenten in de regio deze kostenverhoging opnemen in hun koersdocumenten voor de begroting van 2025. Voor onze gemeente betekent dit een verhoging van de kosten van € 8.394,00 naar € 26.694,00 per jaar. Wij nemen dit op in de Kadernota voor 2025. Per 1 januari 2025 zal de nieuwe kostenverdeling dan kunnen ingaan. In de nog door ons college vast te stellen bestuursovereenkomst uitvoering regionale woonruimteverdeling zullen hierover afspraken worden vastgelegd. 7 Wat zijn de risico’s? Voor de uitvoerig van de woonruimteverdeling is een nieuwe bestuursovereenkomst van de gemeenten uit de regio nodig, waarin ze afspraken maken over hun samenwerking en de verdeling van de uitvoeringskosten. Zonder deze overeenkomst staat uitvoering onder druk.

De uitvoering van de woonruimteverdeling wordt gemandateerd aan de woningcorporaties. 8 Wat is het draagvlak voor dit voorstel? Proces gemeenten en woningcorporaties De Huisvestingsverordening gemeente Rheden is tot stand gekomen in overleg met de gemeenten en woningcorporaties in de regio. Bij de start is een evaluatie uitgevoerd met enquêtes onder woningzoekenden, corporaties en gemeenten. Huurdersorganisaties zijn in de voorbereiding tijdens 2 regionale bijeenkomsten geïnformeerd en geconsulteerd. Uw raad is op de oriënterende raadsvergadering van 13 december 2022 geïnformeerd over de evaluatie van de Huisvestingsverordening 2020 en de uitgangspunten voor de Huisvestingsverordening 2024. Hierop hebt u schriftelijk kunnen reageren. Deze reacties zijn meegenomen in het vervolgproces. Vervolgens bent u schriftelijk geïnformeerd over inhoud en proces in januari van dit jaar en heeft u in juni kennis kunnen nemen van de ontwerp Huisvestingsverordening. Zienswijzen leiden beperkt tot aanpassingen De ontwerp Huisvestingsverordening heeft van 1 juni tot 15 juli ter inzage gelegen. Tijdens deze periode zijn er regionaal 12 zienswijzen ingediend. De zienswijzen hebben beperkt tot enkele wijzigingen en verbeteringen geleid in de Huisvestingsverordening. In de bijlage bij dit raadsvoorstel is een zienswijzennota, met alle ingebrachte zienswijzen en onze reactie daarop, opgenomen.

De zienswijzen komen in het kort op het volgende neer: Een aantal huurdersorganisaties pleit voor meer voorrang voor eigen inwoners. Deze zienswijze wordt niet overgenomen. Er is al een mogelijkheid voor opgenomen (50% nieuwbouw voor eigen inwoners) die wij niet willen uitbreiden omdat dit haaks staat op een open en transparante woningmarkt met vrije vestigingskeuze. Dit punt is verder reeds uitgebreid aan de orde geweest in het bestuurlijke voortraject en de brief aan uw raad in januari. De woningcorporaties Valburg en Vryleve en hun huurdersverenigingen geven aan onaangenaam verrast te zijn door het weglaten van de mogelijkheid om hun eigen systeem te hanteren. Hier passen excuses omdat het niet duidelijk is vermeld, maar dat laat onverlet dat het hanteren van een eigen systeem haaks staan op een uniforme, open en transparante markt voor woningzoekenden in de regio. De reacties van Baston Wonen, de Huurdersvereniging Druten en van indiener Y hebben geleid tot een aantal verduidelijkingen en redactionele verbeteringen in de tekst. 9 Hoe en met wie wordt er gecommuniceerd? Na vaststelling van de Huisvestingsverordening wordt de verordening na publicatie op 1 januari 2024 van kracht. En vervalt na 4 jaar opnieuw van rechtswege. Woningzoekenden worden geïnformeerd via Entree, de woningcorporaties en gemeenten.

pagina

3

ons kenmerk

23.66V

23.66

10 Wordt er een evaluatie uitgevoerd? De Huisvestingsverordening 2024 wordt 1 jaar voor het einde van de wettelijke termijn van 4 jaar geldigheidsduur, integraal geëvalueerd. Velp, 3 oktober 2023 Burgemeester en wethouders van Rheden, Carol van Eert, burgemeester. Martin Rommers, secretaris.

pagina

4

ons kenmerk

23.66V