Raadsmemo afdoening motie Doesburgsedijk (22.89).pdf

Raadsmemo Portefeuillehouder:

T.A.F.A. Klomberg

Onderwerp:

afdoening motie Doesburgsedijk

Datum:

22 mei 2019

Aanleiding: In een motie van 30 oktober 2018 heeft de gemeenteraad van Rheden het college opgedragen: “De Raad nader te informeren over de effecten, financiële en andere consequenties van enerzijds voorgenomen afsluiting van de Doesburgsedijk en anderzijds het openhouden ervan, waarbij onder andere de volgende onderwerpen nader worden beschouwd: • • • • • • • • •

Economie voor Dieren Veiligheid voor Dieren in relatie met de bereikbaarheid Betrokkenheid van inwoners bij de besluitvorming Gevolgen voor de inwoners (bereikbaarheid, ontsluiting, verkeersdruk) in en rond plangebied in Dieren Milieu en klimaat Financiële gevolgen Verkeersdoorstroming omgeving Doesburgsedijk en overig Dieren (en Ellecom) Juridische aspecten en consequenties Bestuurlijke verhoudingen (relatie met overheden en partners en inwoners)

Deze informatie voor 1 mei 2019 aan de raad voor te leggen ter bespreking, zodat de raad zijn visie hierover kenbaar kan maken.”

Doel raadsmemo: In deze memo informeert het college de raad over de afdoening van de motie. Op basis hiervan kan de raad zijn visie over dit onderwerp kenbaar maken. Het college weegt die visie mee bij het door het college te nemen besluit over de Doesburgsedijk.

Vooraf: Hieronder zijn de gevolgen voor alle deelonderwerpen in beeld gebracht en voorzien van een korte (tussen)conclusie. Dit gebeurt in dezelfde volgorde als in de motie. Aansluitend nog enkele deelonderwerpen die het college belangrijk vindt. Aan het eind volgt een samenvatting, met een (eind)conclusie. Daar staat ook het standpunt van het college. Bij de behandeling van de verschillende deelonderwerpen wordt vaak verwezen naar gesprekken, verslagen, onderzoeken, etc. De daarbij behorende schriftelijke documentatie is opgenomen in een bijlagebundel. De verwijzingen in de tekst zijn naar de vindplaatsen in de bijlagen.

Behandeling onderwerpen motie Economie voor Dieren De economische gevolgen van het afsluiten of openhouden van de Doesburgsedijk zijn op ambtelijk niveau uitgebreid in beeld gebracht in een rapport van 15 april 2019 Economische impact afsluiten

1

Doesburgsedijk. 1 De gevolgen zijn in beeld gebracht voor de bedrijventerreinen en de winkelgebieden in Dieren. Extra is ingezoomd op de situatie in Dieren Zuid. Voor de bedrijventerreinen blijkt de route via de N348 (van en naar het zuiden) de meest logische en gebruikelijke route. De Doesburgsedijk vervult geen relevante functie voor de bereikbaarheid van de bedrijventerreinen. Voor de bevoorrading van de winkelgebieden geldt hetzelfde als voor de bedrijventerreinen. De N348 is daarvoor de logische route. Van de consumenten komt slechts een klein deel van buiten Dieren en daarvan ook nog weer een beperkt deel uit de richting Doesburg. Daarmee is de rol van de Doesburgsedijk voor de bereikbaarheid en de vitaliteit van de winkelgebieden in Dieren verwaarloosbaar. Voor de voorzieningen in Dieren Zuid geldt in feite ook hetzelfde. Er is een beperkt aantal winkels in Dieren Zuid aanwezig, alsmede enkele horeca gelegenheden. De logische route voor de bevoorrading loopt al via de N348. De consument komt ook in dit gebied vooral uit de onmiddellijke omgeving. Slechts een gering deel komt vanuit de richting Doesburg. Ook voor twee ondernemingen in de onmiddellijke nabijheid van de Doesburgsedijk, Chinees Restaurant “Mijn Vriend” en wijngaard Domein Hof te Dieren, geldt dat zij goed bereikbaar blijven vanuit drie van de vier windrichtingen.

Kortom, mits de afsluiting (‘knip’) ten zuiden van de Lagestraat komt te liggen, zullen de nadelige gevolgen in Dieren-Zuid beperkt blijven. Conclusie De conclusie van dit rapport is dat het afsluiten van de Doesburgsedijk weinig invloed heeft op de bereikbaarheid van het bedrijfsleven in Dieren in het algemeen, en Dieren Zuid in het bijzonder. Daarbij gaat het rapport ervan uit dat de afsluiting in de Doesburgsedijk ten zuiden van de Lagestraat komt te liggen. Veiligheid voor Dieren Het college gaat ervan uit dat met het aspect ‘veiligheid voor Dieren in relatie met de bereikbaarheid’ bedoeld is de bereikbaarheid voor hulpdiensten en de bereikbaarheid van Dieren als zich een calamiteit voordoet op de Ellecomsedijk, waardoor Dieren vanuit die richting niet meer bereikbaar is. De hulpdiensten geven aan er geen probleem mee te hebben dat de Doesburgsedijk voor het reguliere verkeer wordt afgesloten, mits de Doesburgsedijk voor hen toegankelijk blijft. De brandweer noemt daarbij als voorbeeld een reanimatie op het fietspad of een verkeersinfarct op de Ellecomsedijk als gevolg van een incident aldaar. Voor de brandweer is een automatische paal werkend op het SOS-toegangssysteem voldoende. Voor de ambulancedienst mag dit ook een alternatieve afsluitende maatregel zijn zoals een bussluis, een verzinkbare paal of een slagboom, zolang deze maar door hen te bedienen is.

De politie geeft aan geen bezwaar te hebben tegen afsluiting van de Doesburgsedijk met een verzinkbare paal. Voor de incidentbestrijding heeft de Ellecomsedijk, vanaf de aansluiting met de A348 tot aan de komgrens met Dieren, de zogeheten IM-status. Dat betekent dat bij een pechgeval/ongeval direct een berger wordt gestuurd om het gestremde voertuig zo spoedig mogelijk te verslepen. Van de berger wordt geëist dat hij binnen 20 – 30 minuten aanwezig is in de uren tussen 06.30 en 19.00 uur. Onderdeel van dit landelijke proces is dat de berger wordt beveiligd door een weginspecteur, eventueel ondersteund met aanwezige signalering/maatregelen. Gelet op deze IM-status, zal een langdurige en volledige afsluiting van de Ellecomsedijk nauwelijks voor kunnen komen. Bovendien bestaat de weg uit 2 x 2 rijstroken. Een langdurige en volledige afsluiting in beide richtingen is al om die reden in feite alleen in theorie denkbaar.

1

Bijlage 1.

2

Conclusie Voor de bereikbaarheid van Dieren bij incidenten en voor de incidentbestrijding vormt de afsluiting van de Doesburgsedijk voor het reguliere autoverkeer geen belemmering, mits de Doesburgsedijk voor die hulpdiensten zelf toegankelijk blijft. Het openhouden van de Doesburgsedijk verandert niets aan de huidige bereikbaarheidssituatie in relatie tot incidentbestrijding. Betrokkenheid van inwoners bij de besluitvorming Bij de voorbereiding voor deze raadsmemo is gesproken met meerdere stakeholders. Dit betreft allereerst de (woordvoerders van) inwoners die zich afgelopen najaar meldden in de aanloop naar de motie Doesburgsedijk van 30 oktober, de heren Elferink en Meijer. Daarnaast is gesproken met de Stichting Twickel, het Wijkplatform Dieren Noord Oost (DiNO), de Buurtschap van Dieren en ondernemersvereniging DELS. De verslagen van deze gesprekken staan in de bijlagen.2 Hieronder zijn de hoofdlijnen weergegeven van het besprokene. Overigens konden inwoners en belanghebbenden hun betrokkenheid al op meerdere momenten tonen bij de totstandkoming van de diverse visies en plannen, zoals het Verkeerscirculatieplan (VCP), de visie Havikerpoort en natuurlijk de plannen voor Traverse Dieren zelf. DELS herhaalde dat het verstandig is af te wachten tot Traverse Dieren voltooid is. Dan wordt duidelijk hoe de definitieve verkeersstromen zijn.

Op basis daarvan kan een definitief besluit worden genomen over de Doesburgsedijk. Er is op dit moment nog onvoldoende verkeerskundige informatie beschikbaar om een standpunt over al dan niet afsluiten in te nemen. DELS wijst er daarbij op dat in de uiteindelijk afweging allerlei varianten denkbaar zijn en tussenwegen te bewandelen zijn. Er is pas een goed beeld als een eindsituatie is ontstaan. In dit verband pleit DELS ook voor evaluatie van de gerealiseerde Traverse. Kortom, DELS pleit voor uitstel. Zowel DiNO als Buurtschap van Dieren hebben hun verwondering uitgesproken over het feit dat er überhaupt nog discussie is over de afsluiting van de Doesburgsedijk. Al zeer lange tijd is dit voornemen bekend in tal van afspraken, beleidsstukken, etc., om te beginnen met de Intentieovereenkomst die in 1996 met Twickel is afgesloten, in relatie tot de komst van Het Rhedens.3 Meer inhoudelijk menen beide stakeholders dat het openhouden van de Doesburgsedijk ongewenste effecten heeft voor de Harderwijkerweg. Het afsluiten van de Doesburgsedijk is het logische sluitstuk van de met Traverse Dieren gekozen verkeerscirculatie, waarbij het doorgaande verkeer via de tunnelbak en de Kanaalweg wordt geleid en niet (meer) de Harderwijkerweg neemt. Vanaf de Doesburgsedijk kan men echter de tunnelbak niet meer in en is rechtdoor rijden over de Harderwijkerweg het logische vervolg.

Dat is dus in de ogen van zowel DiNO als Buurtschap van Dieren ongewenst. De Buurtschap van Dieren wijst er verder op dat het afsluiten van de Doesburgsedijk kansen schept voor landschappelijke en ruimtelijke verbeteringen, waar ook Dieren Zuid van zal profiteren. DiNO heeft daarnaast aandacht gevraagd voor de gevolgen van het extra verkeer op de Kanaalweg bij het afsluiten van de Doesburgsedijk. Vooral de situatie ter hoogte van de fietsoversteek bij de Kappersweg vraagt in de ogen van DiNO aandacht voor veiligheid en milieu. Stichting Twickel geeft aan dat de afsluiting van de Doesburgsedijk al sinds jaar en dag in het vooruitzicht is gesteld. Daar zijn met Stichting Twickel in het verleden ook afspraken over gemaakt. Twickel zou het niet begrijpen indien de raad nu tot een ander besluit zou komen. Dat zou in de ogen van Twickel niet getuigen van een betrouwbare overheid. Twickel vraagt zich af wat voor nut het dan heeft om überhaupt nog afspraken te maken met de gemeente.

2 3

Zie bijlagen 2 t/m 7 De intentieovereenkomst is als bijlage 8 aangehecht.

3

Een besluit om de Doesburgsedijk niet af te sluiten zou in de ogen van Stichting Twickel ook daarom opmerkelijk zijn, nu de hele verkeerscirculatie Traverse Dieren daarop is ontworpen. Het is immers de bedoeling dat het doorgaande verkeer de tunnelbak neemt. Vanaf de Doesburgsedijk is dat echter niet mogelijk. De heer Elferink noemt de volgende argumenten tegen afsluiting van de Doesburgsedijk. • De Doesburgsedijk is de meest ‘ontspannen’ manier van aanrijden; in tegenstelling tot de Ellecomsedijk is het een rustige route. • De Ellecomsedijk is omrijden, dat is een extra belasting voor het milieu. • Er is de noodzaak van een calamiteitenroute als de Ellecomsedijk bij een incident dicht zit. • Voor de Harderwijkerweg hoeft de Doesburgsedijk niet afgesloten te worden. Het verkeer op de Harderwijkerweg is als gevolg van de Traverse al afgenomen. • De afsluiting van de Doesburgsedijk heeft negatieve gevolgen voor ondernemers in Dieren Zuid. De heer Meijer is voorstander van afsluiting en wijst erop dat de afsluiting van de Doesburgsedijk al sinds jaar en dag door de gemeente in het vooruitzicht is gesteld en dat het voornemen c.q. de afspraak in vele documenten is vastgelegd. Hij is van mening dat de gemeente gedane beloftes moet nakomen en een betrouwbare overheid moet zijn.

Hij geeft aan dat de huidige inrichting van de Doesburgsedijk nauwelijks die van een 60 km/u weg is en dat er bovendien veel te hard wordt gereden. De omwonenden ervaren geluidsoverlast. De heer Meijer pleit er ook voor de Doesburgsedijk niet langer toegankelijk te laten zijn voor de bus. De huidige halte heeft in zijn ogen nauwelijks meerwaarde. Conclusie Uit de gesprekken met de stakeholders komt een verdeeld beeld naar voren. Op een aantal aspecten van de naar voren gebrachte inhoudelijke argumenten wordt hierna dieper ingegaan, zoals de verkeersgevolgen en de in het verleden gemaakte afspraken en gewekte verwachtingen. Verkeersgevolgen voor de inwoners in en rond het plangebied De verkeersgevolgen van het afsluiten van de Doesburgsedijk zijn onderzocht door Goudappel Coffeng. Het volledige rapport van 16 april 2019 met de titel Onderzoek naar effecten Doesburgsedijk is opgenomen in de bijlagebundel.4 Voor het onderzoek is het verkeersmodel van de regio’s Arnhem en Nijmegen, versie 2018, met basisjaar 2017 en prognosejaar 2027 – 2029 als basis gebruikt. Daarin zijn de geplande ruimtelijke en infrastructurele ontwikkelingen opgenomen. Doordat de hoeveelheid verkeer over het algemeen nog steeds toeneemt, is het prognosejaar maatgevend ten opzichte van de huidige situatie. Daarom zijn de effecten bepaald met de prognosesituatie.

Goudappel Coffeng heeft de verkeersgevolgen op 4 aspecten in beeld gebracht: • De gevolgen voor de reistijd • De gevolgen voor de afstand • De gevolgen voor de verkeersintensiteiten • De gevolgen voor de doorstroming In haar rapport gaat Goudappel Coffeng ervan uit dat de Doesburgsedijk, indien deze wordt afgesloten, toegankelijk blijft voor langzaam verkeer, hulpdiensten en openbaar vervoer. Reistijd en afstand Om de gevolgen voor de reistijd en de afstand in beeld te brengen zijn 3 meetafstanden geselecteerd die een representatief beeld opleveren:

4

Bijlage 9

4

1. Dieren Midden en Noord: gebied Harderwijkerweg - Rode Kruislaan; 2. Dieren Oost en doorgaand verkeer Apeldoorn: gebied Kanaalweg – Spankerenseweg; 3. Dieren Zuid: gebied Hogestraat – Kruisstraat. Een voorbeeld van 1 van de 6 afbeeldingen uit het rapport is ter illustratie van de reistijden hieronder weergegeven.

Afbeelding: voorbeeld gehanteerde meetpunten gevolgen reistijd en afstand (Goudappel Coffeng) De conclusie op de aspecten reistijd en afstand luidt als volgt:5 “Door het afsluiten van de Doesburgsedijk wordt de bereikbaarheid van Dieren in lichte mate beïnvloed. Voor Dieren Zuid neemt de afstand en reistijd toe met maximaal 2 kilometer en 2 minuten. Dit ontstaat op de verbinding Dieren Zuid - Doesburg. Voor Dieren Noord en Oost zijn er ook verschillen, maar die zijn nog kleiner. Het afsluiten van de Doesburgsedijk heeft vooral gevolgen voor de ontsluiting van het gemotoriseerde verkeer. Op basis van de bereikbaarheidsanalyse is de extra reistijd klein.” Verkeersintensiteiten Om de gevolgen voor de verkeersintensiteit in beeld te brengen heeft Goudappel Coffeng in totaal 7 meetpunten gekozen (zie afbeelding) en een vergelijking gemaakt tussen de hoeveelheid verkeer zonder en met afsluiting van de Doesburgsedijk.

5

Goudappel Coffeng, pagina 17.

5

Goudappel Coffeng komt tot de volgende conclusie:6 “Door de afsluiting van de Doesburgsedijk zal het verkeer van de Doesburgsedijk verschuiven naar de Ellecomsedijk. Daarnaast neemt de intensiteit op de Doesburgsedijk tussen de Lagestraat en de Ellecomsedijk af. Op de Harderwijkerweg, Wilhelminaweg en Kanaalweg ontstaan kleine verschillen die in lijn liggen met het verkeersbeleid voor Dieren (ontlasten Harderwijkerweg en belasten Kanaalweg).”

Afbeelding: meetpunten verkeersintensiteit (Goudappel Coffeng) wegvak

intensiteit met open Doesburgsedijk

intensiteit gesloten Doesburgsedijk 400 31.200 3.100 8.300 9.400 3.200 2.800

met

verschil

Doesburgsedijk 5.200 4.800 Ellecomsedijk 26.600 + 4.600 Zuider Parallelweg 2.700 + 400 Harderwijkerweg 8.700 400 Kanaalweg 9.100 + 300 Wilhelminaweg 3.200 0 Doesburgsedijk tussen 4.600 1.800 Lagestraat en N348 Tabel: Verkeersintensiteit gemiddelde werkdag per etmaal, afgerond in 100-tallen (Goudappel Coffeng), (berekend op basis van de reguliere situatie, exclusief gevolgen tijdelijke omleidingsroutes Traverse.) Doorstroming Om de gevolgen voor de doorstroming te meten heeft Goudappel Coffeng de verkeersdruk op een viertal maatgevende kruispunten gemeten. Die 4 kruispunten zijn: 1. Doesburgsedijk - Ellecomsedijk 2. A348 - Ellecomsedijk 4. Ellecomsedijk - Zutphensestraatweg 5. Harderwijkerweg - Stationsplein Het rapport komt tot de volgende conclusie7 “Op wegvak- en kruispuntniveau leiden de veranderde verkeersstromen niet tot capaciteitsproblemen. Bij de vier maatgevende kruispunten is en blijft er voldoende restcapaciteit de verkeersintensiteiten in de spitsen te verwerken.” “Het verkeer wordt afgewikkeld op de kruispunten en wegen die daarvoor zijn ingericht. Dit is positief voor de verkeersveiligheid. Voor de fiets, het openbaar vervoer en landbouw verkeer heeft de afsluiting geen gevolgen.

Voor de hulpdiensten zijn er geen effecten omdat zij door de afsluiting kunnen blijven rijden.” In verband met de afdoening motie Ellecomsedijk van de raad, eveneens van 30 oktober 2018, heeft het college bureau DGMR Industrie, Verkeer en Milieu B.V. te Den Haag (DGMR) opdracht gegeven onderzoek te doen naar het effect van geluid en luchtkwaliteit op woningen in Ellecom door de

6 7

Goudappel Coffeng, pagina 17 Goudappel Coffeng, pagina 17

6

afsluiting van de Doesburgsedijk. Dat rapport van 5 februari 2019 is als bijlage bij dit raadsmemo gevoegd.8 De verkeersintensiteiten waarmee DGMR in haar rapport rekent, verschillen van de intensiteiten die Goudappel Coffeng in haar rapport berekent. De verklaring van dit verschil is dat Traverse Dieren intussen voor een groot deel is gerealiseerd en het verkeer al voor een aanzienlijk deel zijn weg via de Ellecomsedijk en de tunnelbak heeft gevonden. Met andere woorden, de met Traverse beoogde verschuiving van het verkeer heeft Goudappel Coffeng als deels gerealiseerd in de berekeningen verwerkt. Conclusie Het afsluiten van de Doesburgsedijk leidt tot een geringe toename van de reistijd en afstand op vooral de verbinding Dieren Zuid – Doesburg. Vanzelfsprekend leidt het afsluiten van de Doesburgsedijk tot een forse afname van het verkeer op die route, vooral op het deel ten zuiden van de beoogde afsluiting. De verschuiving van het verkeer naar de Ellecomsedijk leidt op de N348 niet tot knelpunten in de doorstroming. Het verkeer wordt dan afgewikkeld op kruispunten en wegen die daarvoor zijn ingericht. Dit is positief voor de verkeersveiligheid. Milieu en klimaat Deze paragraaf gaat in op de gevolgen van het openhouden dan wel afsluiten van de Doesburgsedijk voor milieu en klimaat.

Die gevolgen zijn in beeld gebracht door DGMR in het hiervoor genoemde rapport van 5 februari 2019. Het bureau DGMR heeft 3 varianten onderzocht: • De huidige situatie (2017) • Het effect van de eventuele afsluiting van de Doesburgsedijk op de huidige situatie • De toekomstige situatie (2027), rekening houdend met de autonome verkeersgroei en afsluiting van de Doesburgsedijk. Daarbij is DGMR ervan uitgegaan dat de afsluiting komt te liggen bij de Lagestraat en dat de Doesburgsedijk toegankelijk blijft voor bussen en landbouwverkeer. Geluid In de figuren op de volgende pagina zijn de geluidsbelastingen weergegeven voor en na de afsluiting van de Doesburgsedijk voor enkele woningen in Dieren. • •

8

Figuur boven: de hoogste geluidsbelasting in de huidige situatie treedt op bij de woningen Lagestraat 8-24; Lden = 63 dB, zonder aftrek van 5 dB artikel 110g. Figuur onder: Na afsluiting van de Doesburgsedijk treedt de hoogste belasting op ter plaatse van de woningen Lagestraat 8-24; Lden = 52 dB, zonder aftrek van 5 dB artikel 110g). De afname ten opzichte van de situatie zonder afsluiting bedraagt circa 11 dB. Er wordt geen/nauwelijks autonome groei verwacht voor de afgesloten Doesburgsedijk, zodat de geluidsbelasting in de toekomstsituatie bij de woningen gelijk blijft. De afname ten opzichte van de situatie zonder afsluiting bedraagt circa 11 dB.

Bijlage 10

7

afbeeldingen: berekende geluidsbelastingen bij de woningen in Dieren in de huidige situatie en na de afsluiting (Lden in dB, zonder aftrek art. 110g Wgh) Ook Goudappel Coffeng heeft in haar rapport van 16 april 2019 de geluidsgevolgen onderzocht. Daarvoor is op 9 locaties in kaart gebracht wat de gevolgen zijn van het afsluiten dan wel openhouden van de Doesburgsedijk. Deze 9 locaties liggen alle ten noorden van de Lagestraat. Dit in tegenstelling tot de door DGMR gekozen meetpunten, die ten zuiden van de Lagestraat liggen. Op die 9 locaties zijn de geluidseffecten niet groot. Het grootste effect is een afname met 1,7 dB bij het Rhedens. Het verschil met de door DGMR vastgestelde geluidseffecten is fors. Maar dit is logisch verklaarbaar, nu beide onderzoeken ervan uitgaan dat de afsluiting in de Doesburgsedijk wordt gelegd ten zuiden van de Lagestraat. Aan de zuidkant van deze ‘knip’ blijft er bijna geen verkeer over, nu Dieren Zuid vanaf die zijde niet meer bereikbaar is vanaf de Doesburgsedijk. Aan de noordzijde van deze knip blijft veel meer verkeer op de Doesburgsedijk aanwezig, zoals in de paragraaf verkeersgevolgen beschreven, omdat dit één van de toegangswegen blijft van Dieren Zuid. Logischerwijze is op dat deel het effect op de geluidsbelasting veel geringer.

8

Luchtkwaliteit DGMR heeft voor de Doesburgsedijk de gevolgen voor fijnstof (PM10 en PM2,5) en stikstofdioxide (NO2) niet onderzocht. Het is daarbij evident dat een vermindering van de verkeersbelasting zal leiden tot een (aanzienlijke) afname van de milieubelasting op de Doesburgsedijk. De gevolgen voor de Ellecomsedijk zijn wel in beeld gebracht. Daaruit blijkt dat de grenswaarden uit de Wet Milieubeheer voor de genoemde stoffen nergens worden overschreden. Meer gedetailleerde informatie hierover is te vinden in het rapport van DGMR. Daarnaast heeft Goudappel Coffeng in aanvulling op het rapport van DGMR de effecten voor de luchtkwaliteit op één meetpunt bekeken in de situatie zonder afsluiting. Ook in dat geval wordt ruimschoots voldaan aan de normen voor luchtkwaliteit op de genoemde drie stoffen. 9 Daarbij stelt Goudappel Coffeng tevens vast dat het afsluiten van de Doesburgsedijk niet leidt tot normoverschrijdingen.10 CO2 De klimaatgevolgen vanwege de uitstoot van CO2 zijn niet zo eenduidig vast te stellen. De routeverschuiving van de Doesburgsedijk naar de Ellecomsedijk leidt tot een kleine toename in reistijd en afstand. Bij een gelijkblijvende hoeveelheid verkeer leidt dat tot enige toename van de CO2 uitstoot.

Daar staat tegenover dat bij afsluiting, de route voor de fiets, via de Doesburgsedijk, aantrekkelijker kan worden, waardoor mogelijk meer mensen de fiets gaan nemen. Dat past ook in de huidige trend, met een flinke opmars van de (elektrische) fiets. Verder is de impact van de aanscherping van de eisen voor auto’s veel groter dan de relatief geringe verschuiving als gevolg van de afsluiting van de Doesburgsedijk. Zo daalt voor nieuwe personenauto’s de toegestane uitstoot CO2 van 118 gram in 2017 naar 95 gram in 2021. Bovendien valt een aanzienlijke groei van het aandeel elektrische auto’s te verwachten in de komende jaren.

Conclusie: Afsluiting van de Doesburgsedijk voor doorgaand verkeer leidt aldaar tot een afname van de geluidsen milieubelasting. Vooral ten zuiden van de beoogde afsluiting is die afname fors. De routeverschuiving naar de Ellecomsedijk leidt niet tot overschrijding van de langs die weg toegestane waarden. Die routeverschuiving heeft een klein klimaatnadeel tot gevolg. Financiële gevolgen Al in 2016 is in beeld gebracht op welke wijze de afsluiting van de Doesburgsedijk vorm kan krijgen. Daarbij is als uitgangspunt gehanteerd dat de dijk toegankelijk blijft voor langzaam verkeer, landbouwverkeer, openbaar vervoer en hulpdiensten. De meest eenvoudige manier om dit op doeltreffende wijze te doen, is het aanbrengen van een bussluis, eventueel met een zogeheten beweegbare poller (zie afbeeldingen). Daarnaast zijn aanpassingen nodig bij de toegang tot de Lagestraat en bij de aansluiting van de Doesburgsedijk op de Ellecomsedijk. De totale kosten van deze maatregelen met prijspeil 2016 bedroeg afgerond € 65.000 excl. BTW. 11 Deze aanpassingen komen voor rekening van de 9

Goudappel Coffeng, pagina 15 en 16 Goudappel Coffeng, pagina 16 11 Gebaseerd op uitvoering van een bussluis; dus zonder een beweegbare paal! In de investeringslijst voor het regulier verkeersbudget is een bedrag van € 85.000,-- gereserveerd. 10

9

gemeente Rheden, aangezien de afsluiting van de Doesburgsedijk formeel geen deel uitmaakt van Traverse Dieren (zie ook voetnoot 20 op pag. 12). Indien zou worden besloten de Doesburgsedijk open te houden, dan kunnen deze aanpassingen en dus de daarmee gemoeide uitgaven, achterwege blijven.

Conclusie: Indien de Doesburgsedijk wordt afgesloten, is het voornemen dit op sobere wijze te doen in de vorm van een bussluis en enkele aanpassingen bij de aansluitingen. Voor deze uitgaven is een bedrag begroot. Verkeersdoorstroming Het beleid van de gemeente Rheden is er al lange tijd op gericht om in Dieren het doorgaande en het lokale verkeer te scheiden. Voor de realisatie van Traverse Dieren was dit verkeer niet van elkaar gescheiden, wat slecht was voor de leefbaarheid, de bereikbaarheid en de oversteekbaarheid. Met de komst van de Traverse neemt het doorgaande verkeer via de N348 de tunnelbak door Dieren en vervolgt of de route via de N348 richting Zutphen, of slaat linksaf om via de N786 (Kanaalweg) de route richting Apeldoorn te vervolgen. Daarmee wordt het doorgaande verkeer geweerd van de Harderwijkerweg en andere lokale wegen, en is de scheiding tussen Dieren Noord en Dieren Zuid deels ongedaan gemaakt. Het openhouden van de Doesburgsedijk doorkruist de scheiding van het lokale en het doorgaande verkeer. De reden is dat vanaf de Doesburgsedijk richting Dieren de N348 niet meer bereikbaar is na de realisering van Traverse Dieren. Daarom zal het doorgaande verkeer vanaf de Doesburgsedijk de route via de Harderwijkerweg nemen (of via de Wilhelminaweg – Spankerenseweg weer richting de N786/N348). Dat is een ongewenst effect.

Binnen de gekozen oplossing, past daarom niet het openhouden van de Doesburgsedijk voor doorgaand autoverkeer. In vervolg op de gekozen variant12 voor de realisering van Traverse Dieren is een geactualiseerd Verkeerscirculatieplan (VCP) opgesteld voor Dieren. Dit VCP is door de gemeenteraad van Rheden vastgesteld op 27 juni 2013 en daarmee geldend beleid. Daarin is de afsluiting van de Doesburgsedijk niet expliciet opgenomen. Dat heeft een relatie met de milieueffectrapportage Traverse Dieren, waarin is gerekend zonder afsluiting van de Doesburgsedijk. Toch is ook in het VCP de afsluiting van de Doesburgsedijk voorzien, zoals blijkt uit afbeelding 5.1 bij het maatregelenpakket.13 Bovendien heeft het college bij de behandeling van het VCP aangegeven dat zij voornemens is om de Doesburgsedijk te sluiten na afronden van het project Traverse Dieren. Conclusie Het sluiten van de Doesburgsedijk voor doorgaand verkeer, past in het beleid om het doorgaande en het lokale verkeer in Dieren van elkaar te scheiden. Juist met het oog daarop is Traverse Dieren tot stand gekomen. Juridische aspecten en consequenties De juridische aspecten die in ogenschouw genomen moeten worden, hebben betrekking op: 1. gewekte verwachtingen jegens de Stichting Twickel; 2. de voorwaarden zoals opgenomen in de subsidiebeschikking van 19 juni 2009 van het Rijk over Traverse Dieren; 3.

de met de Provincie Gelderland gemaakte afspraken; 4. het feit dat voor het afsluiten van de Doesburgsedijk een verkeersbesluit moet worden genomen.

12

Variant 3A-lang uit de Verkeerskundige Notitie (VKN) van 19 april 2010; een verkenning naar de mogelijke varianten voor Traverse Dieren. In alle varianten van die VKN is de afsluiting van de Doesburgsedijk voor doorgaand autoverkeer voorzien. 13 Pagina 24 definitief VCP d.d. 18 juni 2013

10

Stichting Twickel Al sinds lange tijd zijn jegens Stichting Twickel, eigenaar van buitenplaats Hof te Dieren, verwachtingen gewekt dat de Doesburgsedijk op termijn zal worden afgesloten. Dit is al expliciet vastgelegd ten tijde van de nieuwbouw van het Rhedens in de reeds eerder genoemde intentieverklaring tussen de Stichting Twickel en de gemeente Rheden van 17 december 1996.14 In de jaren daarna, bij het maken van de keuzes rond Traverse Dieren, maar ook in andere beleidsdocumenten, zoals de visie Havikerwaard, is Stichting Twickel steeds in deze verwachting bevestigd. De vraag is vervolgens of dit ook in juridische zin betekenis heeft, aldus dat Stichting Twickel de gemeente aan de gewekte verwachtingen kan houden en desnoods bij de rechter kan afdwingen. De uitkomst van een dergelijke procedure is niet op voorhand zeker, vooral omdat het tot op heden gevoerde beleid consequent in overeenstemming is geweest met de tegenover Stichting Twickel gewekte verwachtingen. Indien de gemeente nu toch tot een ander besluit zou komen, dan vraagt dat om een zorgvuldige en overtuigende motivering. Stichting Twickel zal van haar zijde helder moeten maken dat zij een duidelijk belang heeft bij afsluiting van de Doesburgsedijk.

Subsidiebeschikking In de memo van 5 oktober 2018 van het college aan de raad over de Doesburgsedijk15 is het volgende geschreven over de subsidiebeschikking van het Rijk. “In de beschikking van 19 juni 2009 van het toenmalige Ministerie van VROM m.b.t. de Rijkssubsidie voor het project Traverse Dieren is de afsluiting van de Doesburgsedijk voor alle verkeer, m.u.v. enkele specifieke doelgroepen, opgenomen. In de beschikking is onder meer het volgende vastgelegd met betrekking tot het Project: "Het Project Traverse Dieren voorziet in het gedeeltelijk verdiept aanleggen van de Burgemeester de Bruinstraat (de provinciale weg) door Dieren, het scheiden van het bestemmingsverkeer en doorgaand verkeer, het verbeteren van de verbindingen tussen Dieren-Noord en Dieren-Zuid en het opwaarderen van de Kanaalweg als doorgaande route. De Harderwijkerweg wordt volgens plan verkeersluw. De doorsnijding van het Hof te Dieren door wegen wordt verminderd, zoals het landgoed minder wordt versnipperd.

De Doesburgsedijk wordt afgesloten voor doorgaand verkeer." Daar is toegevoegd dat "Het doel van de subsidie is de realisatie van het totale project waarbij voor VROM geldt dat hetgeen in deze beschikking onder overwegingen is opgenomen gerealiseerd moet worden." Het niet afsluiten van de Doesburgsedijk komt dus niet overeen met de afspraken die in de Rijkssubsidie zijn opgenomen en kan de subsidieverstrekking in gevaar brengen.” Bij de voorbereidingen voor het opstellen van dit memo is uit contacten met de Provincie Gelderland gebleken dat het Rijk al meerdere jaren geleden de verantwoordelijkheid voor het project volledig heeft overgedragen aan de Provincie. Daarbij heeft het Rijk expliciet aangegeven dat voor de minister het project definitief is afgesloten.16 Provincie Gelderland Met het voorgaande wordt de positie van de Provincie Gelderland eens temeer van belang. De afspraken die met de Provincie Gelderland zijn gemaakt, liggen vast in een bestuursovereenkomst van 12 december 2012. In artikel 2.9 van deze bestuursovereenkomst is ten aanzien van de Doesburgsedijk het volgende overeengekomen. “Gemeente spant zich tot het uiterste in voor de realisatie van de afsluiting van de Doesburgsedijk voor alle verkeer behalve voor fietsers, voetgangers, langzaam verkeer (landbouwverkeer), hulpdiensten en openbaar vervoer, uiterlijk 1 maand na ingebruikname van het Project. De

14

Bijlage 8

15

Het memo van 5 oktober 2018 is opgenomen als bijlage 11. Zie brief d.d. 9 november 2012 van de Minister van Infrastructuur en Milieu aan de Provincie Gelderland, bijlage 12

16

11

verantwoordelijkheid voor het niet tijdig afsluiten van de Doesburgsedijk kan niet door de gemeente worden gedragen, als op grond van wet- en regelgeving en de interpretatie daarvan in relevante jurisprudentie is komen vast te staan dat afsluiting niet mogelijk is. In andere gevallen ligt het financiële risico voor het niet afsluiten van de Doesburgsedijk, te weten een mogelijk verlies van een deel van de rijksbijdrage, bij de gemeente.” Op grond van deze overeenkomst is de gemeente verplicht om 1 maand na voltooiing van het project de Doesburgsedijk af te sluiten. Volgens de huidige planning zou dat uiterlijk ergens eind 1e of begin 2e kwartaal van 2020 moeten zijn. Uitsluitend indien als gevolg van wet- en regelgeving blijkt dat afsluiting onmogelijk is, kan deze achterwege blijven. Inmiddels kunnen we er nagenoeg van uitgaan dat er geen belemmering zal zijn op grond van weten regelgeving om de Doesburgsedijk af te sluiten. Een belemmering had gelegen kunnen zijn in de Wet Natuurbescherming. Vanwege de verschuiving van het verkeer van de Doesburgsedijk naar de Ellecomsedijk is een vergunning op grond van de Wet Natuurbescherming nodig om de Doesburgsedijk te kunnen afsluiten. 17 Met het oog op de eerder gemaakte afspraken rond de afsluiting van de Doesburgsedijk, is deze vergunning in de zomer van 2018 aangevraagd.

Intussen is gebleken dat de Provincie Gelderland deze vergunning kan en wil verlenen. Het ontwerp ervan is op 12 maart 2019 gepubliceerd en heeft sindsdien gedurende 6 weken ter inzage gelegen. Tegen dit ontwerpbesluit zijn, voor zover op dit moment bekend, geen zienswijzen ingediend. Verkeersbesluit Naast de vergunning voor de Wet Natuurbescherming is er ook een verkeersbesluit nodig voor de afsluiting van de Doesburgsedijk. Het nemen daarvan is een bevoegdheid van het college. Ervan uitgaande dat de vergunning voor de Wet Natuurbescherming definitief zal worden verleend, is het college op grond van de bestuursovereenkomst met de provincie verplicht dit verkeersbesluit te nemen en de procedure daarvoor op te starten. Indien het college dit achterwege laat, dan zou dat immers betekenen dat de gemeente in gebreke blijft met het nakomen van de afspraken die in de bestuursovereenkomst met de Provincie zijn gemaakt. Welke consequenties de Provincie hieraan zou verbinden, weten we niet. De vraag zal bijvoorbeeld zijn of de Provincie nadeel lijdt als gevolg van een eventueel besluit om de Doesburgsedijk niet af te sluiten.18 De procedure tot het nemen van een verkeersbesluit kent een formele rechtsgang die met waarborgen voor belanghebbenden is omkleed. Belanghebbenden kunnen tegen een dergelijk besluit namelijk opkomen langs de weg van bezwaar en vervolgens beroep bij de rechter.

Langs die route kunnen alle belangen nog een laatste keer worden afgewogen. Conclusie We mogen ervan uitgaan dat er geen juridische belemmeringen zijn om de Doesburgsedijk af te sluiten. Dat betekent dat de gemeente Rheden jegens de Provincie Gelderland in gebreke blijft als zij zou besluiten de Doesburgsedijk toch open te houden. Bestuurlijke verhoudingen In de relatie met de Provincie Gelderland rond Traverse Dieren, spelen naast de juridische aspecten ook de bestuurlijke verhoudingen een rol. Gelet op de in het verleden gemaakte afspraken toont de gemeente Rheden zich immers geen betrouwbare partner tegenover de Provincie als de afsluiting achterwege blijft. Dit zal de onderlinge bestuurlijke verhoudingen niet te goede komen. Terecht kan de Provincie de vraag opwerpen of met de gemeente Rheden wel echt afspraken gemaakt kunnen

17

De verschuiving aan verkeer heeft een klein positief effect voor de stikstofdepositie op de IJssel uiterwaarden en een klein negatief effect op de Veluwe. 18 De grondslag van een eventuele provinciale actie is onzeker. D e afsluiting van de Doesburgsedijk maakt namelijk formeel geen deel uit van het project Traverse Dieren: in de bestuursovereenkomst van 12 december 2012 is bij de definities aangegeven dat de Nadere Uitwerking Kadernotitie Traverse Dieren van de Provincie Gelderland bepalend is voor de projectscope. In die Nadere Uitwerking d.d. 27 februari 2013 is in art 2.4 expliciet aangegeven dat de afsluiting van de Doesburgsedijk geen deel uitmaakt van de projectscope Traverse Dieren.

12

worden. Dit zou in andere dossiers wellicht tot belemmeringen kunnen leiden. In elk geval zullen we in die situatie vanuit de gemeente Rheden extra inspanningen moeten doen om de onderlinge (bestuurlijke en ambtelijke) verhoudingen goed te houden. Conclusie Als de Doesburgsedijk niet wordt afgesloten, bestaat de kans dat de gemeente Rheden bij de Provincie Gelderland bekend komt te staan als een partij die gemaakte afspraken niet nakomt als het haar zo uitkomt. Daarmee kan de gemeente Rheden niet als een betrouwbare partner worden gezien. Dit kan nadelige gevolgen hebben voor de onderlinge bestuurlijke verhoudingen.

Overige aspecten: Aanvullend op de in de motie Doesburgsedijk genoemde onderwerpen, zijn wat het college betreft nog 2 onderwerpen relevant om in ogenschouw te nemen. Dat betreft de gevolgen voor de ruimtelijke en landschappelijke kwaliteit, die samenhangt met het al dan niet afsluiten van de Doesburgsedijk. Daarnaast heeft een afsluiting van de Doesburgsedijk gevolgen voor de omwonenden van de Ellecomsedijk. Ook dat behoort in dit raadsmemo een plaats te krijgen. Ruimtelijke en landschappelijke kwaliteit Sinds langere tijd zijn er van verschillende zijden wensen om de landschappelijke en ruimtelijke kwaliteit van het gebied rondom de Doesburgsedijk te verbeteren. Zo werd al in 2004 door de gemeenteraad de Visie Havikerpoort vastgesteld. Eén van de doelen daarin is om de ecologische barrières tussen de Veluwe en de uiterwaarden zoveel mogelijk te slechten. Op die manier kan de verbinding tussen de uiterwaarden en de Veluwe worden verstrekt. In die visie past de afsluiting van de Doesburgsedijk en die is daarin ook voorzien. Dit blijkt ook uit onderstaande afbeelding. De visie Havikerpoort is nog altijd geldend vastgesteld beleid.

Afbeelding uit visie Havikerpoort, met voorziene afsluiting Doesburgsedijk.

13

Daarnaast heeft ook de Stichting Twickel plannen om (in het verlengde van en als vervolg op Traverse Dieren) de kwaliteiten op de historische buitenplaats Hof te Dieren een flinke impuls te geven. Wij zijn over die plannen met Stichting Twickel in gesprek en zullen de raad op een later moment over de bijzonderheden informeren. Ook in die plannen gaat Stichting Twickel uit van een afsluiting van de Doesburgsedijk. Hier liggen kansen om de aantrekkelijkheid van het gebied voor de inwoners uit de omgeving, maar ook uit een oogpunt van recreatie en toerisme (fietsers en wandelaars) flink te verbeteren. Dit past ook in de recent door de gemeenteraad vastgestelde structuurvisie Dieren 2019, waarin de ambitie is opgenomen om de verbindingen voor de fietser op te waarderen en te verbeteren. Dieren moet zich ontwikkelen tot een echt ‘fietsdorp’. Conclusie De afsluiting van de Doesburgsedijk is voorzien in de Visie Havikerpoort en maakt deel uit van plannen van Stichting Twickel ter versterking van de kwaliteiten van de historische buitenplaats Hof te Dieren. Hierin liggen kans om de aantrekkelijkheid van het gebied te verbeteren. Dit past ook binnen de recent vastgestelde Structuurvisie Dieren 2019. Motie Ellecomsedijk Gelijktijdig met de motie Doesburgsedijk, heeft de raad op 30 oktober 2018 ook de motie Ellecomsedijk aangenomen.

Daarin wordt het college gevraagd de gevolgen voor de omgeving in kaart te brengen van de ontwikkeling van het verkeer uit een oogpunt van met name milieu. Het college heeft via een raadsmemo van 20 maart 2019 de raad voorzien van de in deze motie gevraagde informatie. Bij die gelegenheid heeft het college ook aangegeven: “de weging van de belangen van de omwonenden Ellecomsedijk worden betrokken bij de weging van alle belangen in relatie tot de afdoening van de motie betreffende de Doesburgsedijk.” DGMR heeft in haar rapport onderzocht wat de gevolgen zijn voor de Ellecomsedijk (N348) van een afsluiting van de Doesburgsedijk. Die afsluiting leidt tot een verdere toename van de hoeveelheid verkeer op de Ellecomsedijk en heeft daarmee gevolgen voor geluid en milieu. Echter, is ook gebleken dat die gevolgen blijven binnen de daarvoor geldende normen. Bovendien is de Ellecomsedijk ingericht voor het doorgaande verkeer en is er in het kader van Traverse Dieren van uitgegaan dat de Ellecomsedijk ook het doorgaande verkeer van de Doesburgsedijk moet gaan verwerken. De Ellecomsedijk is een provinciale weg en daarmee is de provincie als wegbeheerder verantwoordelijk voor inrichting en onderhoud ervan. Het college heeft begrip voor de wensen vanuit de omgeving om de gevolgen van de verkeerstoename te compenseren.

Daarom spant het college zich er bij de Provincie Gelderland voor in om de Ellecomsedijk opgenomen te krijgen binnen de scope groot onderhoud A348, voorzien voor 2020. Het doel is dat langs die route aanvullende maatregelen genomen worden om de geluidsbelasting voor de omwonenden terug te brengen. In samenhang hiermee wordt ook met Stichting Twickel en omwonenden gesproken over mogelijkheden om de ruimtelijke en landschappelijke inpassing van de weg te verbeteren, via bijvoorbeeld beplanting.19 Conclusie De functie van de Ellecomsedijk (N348) is om het doorgaande verkeer op de route tussen Arnhem en Zutphen af te wikkelen. Daar is de Ellecomsedijk op ingericht. Ook met de verwachte toename van de hoeveelheid verkeer als gevolg van een afsluiting van de Doesburgsedijk, blijven de milieugevolgen binnen de daarvoor geldende normen. Niettemin spant het college zich in voor maatregelen die de extra geluidsbelasting terugbrengen en de landschappelijke inpassing verbeteren.

19

Voor de volledigheid is het raadsmemo Ellecomsedijk opgenomen als bijlage 13.

14

Samenvatting en standpunt College: Korte samenvatting Op verzoek van de raad zijn alle aspecten nog eens tegen het licht gehouden, zodat de verschillende belangen in hun onderlinge samenhang zorgvuldig kunnen worden afgewogen. Daaruit blijkt dat er bij een afsluiting van de Doesburgsedijk geen nadelige economische gevolgen voor Dieren zijn, of dat deze gevolgen beperkt zijn. De reistijd en reisafstand nemen over het algemeen iets toe. Dat leidt tot een klein nadeel uit een oogpunt van klimaat. De milieugevolgen van een afsluiting zijn voor de Doesburgsedijk positief of zelfs sterk positief. De milieubelasting op de Ellecomsedijk neemt wel toe, maar blijft binnen de daarvoor geldende normen. De verkeerscirculatie zoals die met Traverse Dieren is ontworpen, gaat uit van een scheiding tussen doorgaand en lokaal verkeer. Daarin past afsluiting van de Doesburgsedijk. Die afsluiting biedt kansen om het gebied landschappelijk en ruimtelijk te versterken. In het verleden is de verwachting gewekt dat de Doesburgsedijk op termijn zal worden afgesloten. Op grond van met de Provincie Gelderland gemaakte afspraken is het college contractueel verplicht tot het afsluiten van de Doesburgsedijk; het verkeersbesluit daartoe te nemen en de bijbehorende procedure te starten. De samenleving lijkt verdeeld tussen voor- en tegenstanders van afsluiting.

Standpunt College: De afsluiting van de Doesburgsedijk voor doorgaand autoverkeer is sinds jaar en dag voorzien en maakt onderdeel uit van verschillende visies en plannen. Ook in het kader van Traverse Dieren is die afsluiting voorzien, feitelijk als sluitstuk van de Traverse. De verkeerscirculatie rond de Traverse is zodanig ontworpen dat daarin geen plaats meer is voor een open Doesburgsedijk. Wel is er steeds vanuit gegaan dat de Doesburgsedijk openblijft voor langzaam verkeer, landbouwverkeer, openbaar vervoer en hulpdiensten. Alles afwegend is het college van mening dat de afsluiting van de Doesburgsedijk moet worden doorgezet, zoals reeds lang voorgenomen. De verkeerscirculatie is met het oog hierop ingericht en wij achten het risico van een blijvende en toenemende belasting van de Harderwijkerweg voor doorgaand autoverkeer te groot als de Doesburgsedijk openblijft. Kijkend verder naar bijvoorbeeld de economische gevolgen is het college van mening dat de aantrekkelijkheid voor het (toeristische) fietsverkeer voor de economie van Dieren Zuid wellicht van groter belang is dan de bereikbaarheid met het autoverkeer. Die aantrekkelijkheid wordt met het afsluiten van de Doesburgsedijk voor autoverkeer eerder gediend dan belemmerd.

Dit is ook in lijn met de recent door de raad vastgestelde Structuurvisie Dieren, waarin de ambitie is opgenomen om de verbindingen voor de fietser op te waarderen en te verbeteren. Nu er een daarvoor ingericht alternatief is in de vorm van de Ellecomsedijk (N348), is er geen reden de Doesburgsedijk open te houden, temeer waar het afsluiten ervan kansen biedt voor ruimtelijke en landschappelijke versterking. Een belangrijk punt ten slotte is dat het college van mening is dat de gemeente Rheden zich een betrouwbare partner moet tonen tegenover medeoverheden (met wie in Traverse Dieren intensief is samengewerkt!) en gewekte verwachtingen richting de samenleving moet inlossen, tenzij er doorslaggevende nieuwe inzichten zijn om dat niet te doen. Dat laatste is niet het geval. Wij zijn daarom van plan om het verkeersbesluit tot het afsluiten van de Doesburgsedijk voor doorgaand autoverkeer te nemen en de procedure daartoe in gang te zetten. Mocht blijken dat uw raad in meerderheid een duidelijk afwijkende visie kenbaar maakt, dan willen wij dit heroverwegen. Ten slotte. Sommige stakeholders dringen aan op uitstel van de beslissing. Het college heeft dit overwogen, maar is van mening dat met alle beschikbare informatie de situatie voldoende helder is om daar nu een besluit over te nemen.

Over een half jaar, een jaar of zelfs over een paar jaar, zal de situatie niet wezenlijk anders zijn dan we nu weten. Om die reden heeft uitstel van een besluit geen toegevoegde waarde. Integendeel, het zorgt er alleen maar voor dat de discussie zich gaat voortslepen met alle nadelige gevolgen van dien.

15