Raadsinformatiebrief - update tariefstijgingen en tarievenonderzoek jeugd en Wmo 1.0

Raadsinformatiebrief portefeuillehouder

begrotingsprogramma

G. Hofstede R. ter Hoeven

2 Welzijn

draagt bij aan Global Goal(s)

3 Goede gezondheid en Welzijn

bijlage(n)

rol raad

Ter kennisneming onderwerp

update: tariefstijgingen en proces tarievenonderzoek jeugdhulp en Wmo In november 2023 hebben wij u door middel van een raadsinformatiebrief geïnformeerd over het tarievenonderzoek Ambulante Wmo en jeugdhulp en over de wijze waarop de gemeente Arnhem haar raad hierover had geïnformeerd en onze reactie daarop. In de betreffende raadsinformatiebrief hebben wij toegezegd u zo snel mogelijk te informeren over de mogelijke gevolgen naar aanleiding van de besluitvorming over het tarievenonderzoek. In deze brief informeren we u nader over de voortgang van de onafhankelijke onderzoeken naar de tarieven Ambulante Wmo en jeugd en tarieven Verblijf jeugd en het proces om tot vaststelling van de tarieven te komen. Daarnaast informeren we u bij deze over de – op dit moment - verwachte negatieve financiële effecten van de onvermijdelijke tariefstijgingen en enkele andere autonome ontwikkelingen met financieel gevolg. Waarom een tarievenonderzoek? De Bestuurscommissie Inkoop Zorg heeft op 7 juli 2023 besloten tot uitvoering van een onderzoek. Hiertoe is opdracht verleend aan Transitiepartners, een onafhankelijke partij met brede ervaring op het gebied van tarievenonderzoek. De basis voor het onderzoek betreft de huidige producten- en zorgvormstructuur zoals deze per 2020 is ingekocht. De overeenkomst voor Ambulant Wmo en jeugdhulp loopt tot 1 juli 2025.

Voor Verblijf jeugd loopt de overeenkomst tot 1 juli 2024. De aanleiding voor het tarievenonderzoek is aan de ene kant de frequente signalen van aanbieders in de afgelopen twee jaar over het niet kostendekkend zijn van de tarieven. Autonome ontwikkelingen zoals de stijging binnen alle Cao’s Zorg, de krapte op de arbeidsmarkt, stijgende energielasten en de stijgende inflatie liggen hieraan ten grondslag. Aan de andere kant zijn de gemeenten/regio’s bij het inkopen van maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp gehouden aan het betalen van een reële prijs. In het kader van de Wmo 2015 is deze verplichting reeds vastgelegd in de Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) Reële Prijs. Voor jeugdhulp volgt deze verplichting nu nog uit jurisprudentie, maar zit de AMvB Reële prijs er ook aan te komen (verwachting 2024). Dit betekent dat gemeenten/regio’s moeten kunnen onderbouwen en uitleggen hoe tarieven zijn opgebouwd, hoe deze tarieven kostendekkend worden geacht te zijn voor de gemiddelde aanbieder en hoe meermaals afstemming met de markt heeft plaatsgevonden. Bestuurlijke behandeling tarievenonderzoek Ambulant Wmo en jeugd uitgesteld Tijdens de Bestuurscommissie Inkoop Zorg van 15 december 2023 is het adviesrapport over Ambulant Jeugd en Wmo aangeboden. De oorspronkelijke planning was dat op dat moment met het rapport bestuurlijk zou worden ingestemd. Dat proces is uitgesteld.

In de maanden januari en februari volgt nadere ambtelijke bestudering en advisering over het adviesrapport. Gelet op de verwachte impact, kijken de gemeenten in de regio gezamenlijk naar de tarieven en andere mogelijkheden om financiële effecten van hogere uitgaven te reduceren. Bestuurlijke bespreking van het adviesrapport is nu gepland op 8 maart 2024 in de Bestuurscommissie Inkoop Zorg, waar advisering over de tarieven richting het Bestuur van de MGR plaatsvindt. Uitvoering tarievenonderzoek Verblijf jeugd pagina

ons kenmerk

1

DSCONCEPT

De behandeling van het tarievenonderzoek Verblijf jeugd vraagt om een ander tijdspad, omdat deze is uitgevoerd ten behoeve van de nieuwe aanbesteding van Verblijf jeugd. Want de huidige regionaal afgesloten overeenkomst Verblijf jeugd loopt af op 1 juli 2024 en om de aanbesteding tijdig te starten moet de inkoopprocedure uiterlijk eind januari in gang gezet worden. In de huidige overeenkomst is geen verdere verlengingsoptie opgenomen. Doordat de contracten aflopen zijn de gemeenten in de regio genoodzaakt tot het opnieuw inkopen van de verblijfsproducten. Inkoop SDCG voert voor de 11 gemeenten in de regio Centraal Gelderland de aanbesteding van Verblijf jeugd uit. De afgelopen periode is gewerkt aan de voorbereiding hiervan en het optimaliseren van de producten. Gelijktijdig heeft dus het tarievenonderzoek Verblijf jeugd plaatsgevonden door Transitiepartners. Het adviesrapport tarieven Verblijf jeugd is eind december 2023 beschikbaar gekomen en regionale bestuurlijke behandeling is 26 januari 2024 gepland. Dan vindt regionaal bestuurlijke afstemming plaats over de inkoopopdracht Verblijf jeugd inclusief tarieven. Aansluitend zal de BC Inkoop op 26 januari de inkoopdocumenten van advies voorzien zodat het Dagelijks Bestuur de inkoopdocumenten kan vaststellen. De aanbesteding van Verblijf jeugd kan dan (uiterlijk) 30 januari 2024 gepubliceerd worden door Inkoop SDCG.

Financiële gevolgen tariefstijgingen Duidelijk is dat de tarievenonderzoeken onvermijdelijk gaan leiden tot tariefstijgingen en dus ook tot hogere uitgaven voor deze zorgvormen. Voor Verblijf jeugd zijn deze eind januari vastgesteld ten behoeve van de aanbesteding. Voor Ambulant Wmo en jeugd zijn de tarieven op dit moment nog niet bestuurlijk vastgesteld. Daarom is nog niet exact te bepalen wat de financiële gevolgen voor onze gemeente zullen zijn. Wel kunnen we op basis van de liggende adviesrapporten een inschatting maken van de financiële gevolgen. Het tarievenonderzoek kan mogelijk ook invloed hebben op de afspraken voor onze lokale opdracht maatwerkdiensten jeugdhulp. Naast de effecten vanuit de tarievenonderzoeken hebben we vanaf 2024 ook te maken met de invoering van door het Rijk en VNG overeengekomen landelijke tarieven voor jeugdbescherming en jeugdreclassering in het kader van de caseloadverlaging voor deze dienstverlening. Bij gelijkblijvend gebruik leidt dit eveneens tot hogere lasten dan voorzien, omdat deze tariefwijziging slechts voor een deel (50/50) structureel gecompenseerd wordt door een hogere uitkering vanuit het Gemeentefonds. Het college blijft zich actief inzetten om (via de VNG) te pleiten voor passende financiering vanuit het Rijk.

Tot slot hebben we te maken met uitspraken van De Centrale raad van Beroep (CRvB) op basis waarvan gemeenten hun Pgb-tarieven voor hulpverleners vanuit het sociale netwerk binnen de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo 2015) moeten vaststellen. Deze uitspraken hebben consequenties voor het beleid van de gemeente Rheden. De CRvB stelt in haar uitspraken dat gemeenten het tarief van een PGB waarmee een persoon uit het sociaal netwerk wordt ingehuurd moeten verhogen. Voor 2024 is een globale, voorlopige inschatting gemaakt van de extra lasten van deze opgelegde tariefaanpassingen en die komt uit op € 3,0 mln. Voor de meerjareninschatting (vanaf 2025) houden we rekening met volledig jaar voor Verblijf jeugd en loopt ook het bedrag voor Jeugdbescherming- en – reclassering op. De opbouw van de aanpassingen is in onderstaand overzicht weergegeven:

Inzicht verloop beschikbaar budget: Bedragen x € 1.000

Structureel./ Incidenteel

Wmo - Ambulant

Structureel

1.440

1.440

1.440

1.440

Jeugd - Ambulant

Structureel

670

670

670

670

Jeugd – Verblijf

Structureel

300

600

600

600

Jeugd – Lokaal

Structureel

510

510

510

510

Jeugd - Jeugdbescherming en reclassering

Structureel

80

110

110

110

3.000

3.330

3.330

3.330

Saldo

2024

2025

2026

2027

pagina

ons kenmerk

2

DSCONCEPT

Voor wat betreft Ambulant Wmo en jeugd is uitgegaan van invoering van de nieuwe tarieven per 1 januari 2024 en is in de berekening uitgegaan van prijsverhogingen afgezet op basis van de zorgomzet per zorgproduct 2023. Met betrekking tot Verblijf jeugd is er uitgegaan van invoering van de nieuwe tarieven per 1 juli 2024 en is in de berekening uitgegaan van een overall prijsverhoging afgezet op basis van de zorg-omzet Verblijf 2023. Voor wat betreft de lokale maatwerkdiensten jeugdhulp is uitgegaan van een invoering van de nieuwe tarieven per 1 januari 2024 en is in de berekening uitgegaan van een overall prijsverhoging afgezet op basis van de zorg-omzet lokale maatwerkdiensten jeugdhulp 2023. Bij het opstellen van boverstaande tabellen waren nog geen aangepaste tarieven bekend. Bedragen kunnen naar aanleiding van bestuurlijke besluitvorming over de tarieven nog bijgesteld worden, wat leidt tot een andere inschatting van de verwachte uitgaven. We voorzien vooralsnog geen substantiële aanvullende bijdragen vanuit het Rijk. Dit zorgt ervoor dat er extra druk komt te staan op het proces om voor de komende jaren tot een passende en sluitende begroting te komen. Dit nemen we mee in de besprekingen met uw raad over de solide kadernota 2025.

Vervolg Wij informeren u zo snel mogelijk als besluitvorming over het tarievenonderzoek Ambulant heeft plaatsgevonden en de gevolgen daarvan voor onze gemeente duidelijker zijn. De mogelijke financiële effecten delen wij in ieder geval met u in de eerste Bestuursrapportage 2024 en nemen we mee in het proces naar een solide kadernota 2025.

Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Rheden, Carol van Eert, burgemeester

Bart Drewes, gemeentesecretaris

pagina

ons kenmerk

3

DSCONCEPT